İsviçre’de cinayet artık zaman aşımına uğramayacak

İsviçre’de tartışmanın merkezindeki kavram Almancada “Verjährung”, Türkçesiyle zaman aşımı. Belirli bir süre geçtikten sonra devletin bir suç nedeniyle kişiyi cezai olarak takip etme hakkının sona ermesini ifade ediyor.

Bu mesele özellikle yıllardır çözülemeyen ve Almancada “Cold Case”, Türkçede ise soğuk dosya veya faili henüz belirlenememiş eski suç dosyası olarak adlandırılan cinayetler açısından büyük önem taşıyor.

Çünkü adli tıp teknolojisi son yıllarda ciddi şekilde gelişti. Otuz yıl önce sonuç alınamayan bir DNA örneği bugün yeniden incelenebiliyor. Eski bir saç, kan veya biyolojik materyal yeni teknolojiler sayesinde bir şüpheliyle eşleştirilebiliyor.

İşte tartışma tam burada başlıyor: Fail 30 veya 40 yıl sonra bulunursa ne olacak?

Parlamento artık cinayet açısından bu soruya daha net bir cevap vermek istiyor: Aradan geçen süre tek başına failin cezai takibattan kurtulmasını sağlamamalı.

Dosyanın Parlamento geçmişi ise oldukça ilginç. Ulusal Konsey Hukuk İşleri Komisyonu daha önce cinayetin tamamen zaman aşımı dışında bırakılmasına mesafeli yaklaşmış, bunun yerine bazı ağır suçlardaki sürelerin uzatılmasını önermişti. Örneğin kasten öldürme için zaman aşımı süresinin 15 yıldan 30 yıla çıkarılması gündeme gelmişti.

Son Parlamento görüşmelerinde ise iki meclis cinayet konusunda zaman aşımının tamamen kaldırılması yönünde uzlaştı.

Burada bir ayrımı da yapmak gerekiyor. İsviçre hukukunda “Mord” cinayet, “vorsätzliche Tötung” ise kasten öldürme anlamında kullanılıyor ve hukuken aynı suç kategorisi değiller. Yeni düzenlemenin ayrıntılarında diğer ağır suçlar için uygulanacak zaman aşımı süreleri ayrıca önem taşıyor.

Değişiklik özellikle mağdur aileleri açısından sembolik olarak da güçlü bir anlam taşıyor. Çünkü yıllar geçse dahi dosyanın hukuken tamamen kapanmasının önüne geçiliyor.