KENDİNİ KEŞFETMEK Mİ? GÖRÜNÜR OLMA ÇABASI MI?

Bugün insanın kendisini tanıması ile kendisini başkalarına göstermesi arasında giderek büyüyen bir fark var. Kendimizi keşfetmek yerine kendimizi sunmayı öğreniyoruz. Nasıl görünmeliyiz, nasıl konuşmalıyız, ne paylaşmalıyız, insanlar bizi nasıl algılamalı, ne kadar başarılı görünmeliyiz, ne kadar güçlü durmalıyız… Bazen öyle uzun süre başkalarının gözünden kendimize bakıyoruz ki, bir süre sonra kendi gözümüzü kaybediyoruz.

Ve belki de en acısı şu: İnsan, başkalarının beğendiği kişiye dönüşürken kendi özünü sessizce geride bırakabiliyor.

Çocukluğumuzdan itibaren bize çeşitli roller öğretiliyor. Başarılı ol. Uslu ol. Güçlü ol. Herkesi memnun et. Hata yapma. Üzülme. Ağlama. Daha güzel ol. Daha çok çalış. Daha iyi ol. Sonra büyüyoruz. Ve bir gün kendimizi, aslında bize ait olup olmadığını hiç sorgulamadığımız beklentilerin içinde buluyoruz.

Bir mesleğin içinde olabiliriz ama o mesleği gerçekten isteyip istemediğimizi bilmiyor olabiliriz. Bir ilişkinin içinde olabiliriz ama orada kendimiz olarak var olup olmadığımızı sorgulamıyor olabiliriz. Kalabalıkların içinde olabiliriz ama içten içe yalnız hissedebiliriz. Çünkü görünür olmak, her zaman görülmek anlamına gelmiyor. Bazen binlerce insan tarafından görülürken bile insan kendisine görünmez hale gelebiliyor.

Belki de bu yüzden zaman zaman hepimizin kendimize dönüp şu soruyu sormaya ihtiyacı var: “Ben gerçekten böyle biri miyim, yoksa böyle biri olmam gerektiğine inandığım için mi böyle davranıyorum?”

Bu soru kolay bir soru değil. Çünkü kendimizi keşfetmek, yalnızca güçlü yönlerimizi bulmak değildir. Kendimizi keşfetmek; korkularımıza, ihtiyaçlarımıza, kırılganlıklarımıza, öfkemize, kıskançlığımıza, sınırlarımıza ve yıllardır bastırdığımız taraflarımıza da bakabilmektir.

Kendimize dürüstçe yaklaşabilmektir. “Ben ne istiyorum?” sorusundan önce bazen “Ben gerçekten ne hissediyorum?” diye sorabilmektir. Çünkü insan kendi duygularını duymadan kendi hayatının yönünü de kolaylıkla başkalarının beklentilerine bırakabiliyor.

İşte bilinçli farkındalık tam da burada bize başka bir kapı açıyor.

Mindfulness, hayatımızdaki her şeyi değiştirmemizi isteyen bir yöntem değil. Öncelikle olanı olduğu haliyle fark etmeye davet eden bir yaklaşım.

Şu anda bedenimde ne oluyor? Ne hissediyorum? Aklımdan hangi düşünceler geçiyor? Bir şeyi gerçekten istediğim için mi yapıyorum, yoksa kabul görmek için mi? Hayır demek istediğim halde neden evet diyorum? Kendimi sürekli başkalarıyla neden kıyaslıyorum?

Bunları fark etmeye başladığımızda, hayatımızın otomatik pilotundan yavaş yavaş çıkmaya başlıyoruz. Çünkü fark etmek, değişimin ilk adımıdır.

Bir düşünceyi fark ettiğimizde, artık yalnızca o düşünce değiliz. Bir duyguyu fark ettiğimizde, o duygunun bizi yönetmesiyle onun varlığına tanıklık etmek arasında bir alan oluşur. Ve bazen insanın özgürlüğü tam da o küçük alanda başlar.

Kendini keşfetmek biraz da o alanı büyütmektir. Başkalarının bize biçtiği kimliklerden sıyrılıp “Ben kimim?” sorusuna yeniden bakabilmektir.

Üstelik bu sorunun tek bir cevabı da yoktur. Çünkü insan değişir. Dün olduğumuz kişiyle bugün olduğumuz kişi aynı olmayabilir. Dün bizi mutlu eden bir şey bugün etmeyebilir. Dün kabul ettiğimiz bir hayat bugün bize dar gelebilir. Bu bir tutarsızlık değil. Bu, yaşamın doğal hareketidir.

Kendini keşfetmek, kendine sabit bir kimlik bulup orada kalmak değil; kendinle temas halinde yaşayabilmektir.

Ve insan kendisiyle temas ettikçe, başkalarının onayına duyduğu ihtiyaç da yavaş yavaş değişmeye başlar. Çünkü kendi değerini içeriden hissetmeye başlayan bir insan, sürekli dışarıdan kanıt aramak zorunda kalmaz.

Daha az gösterir, daha çok yaşar. Daha az kanıtlar, daha çok hisseder. Daha az “Beni nasıl görüyorlar?” diye sorar. Daha çok “Ben kendimi nasıl görüyorum?” diye düşünür.

İşte burada görünür olmakla gerçekten var olmak arasındaki fark ortaya çıkar.

Belki de hepimizin ihtiyacı biraz daha görünür olmak değil, kendimize daha çok görünmek.

Kendi sesimizi duymak. Kendi sınırlarımızı fark etmek. Kendi ihtiyaçlarımızı küçümsememek. Başkalarının beklentileriyle kendi arzularımızı birbirinden ayırabilmek. Ve belki yıllardır başkalarına gösterdiğimiz o “iyi” halin arkasında, görülmeyi bekleyen gerçek benliğimizi fark etmek…

Çünkü insan kendi özünden uzaklaştıkça, dışarıdan ne kadar başarılı görünürse görünsün içinde bir eksiklik hissedebilir. Ama kendisiyle yeniden bağ kurmaya başladığında başka bir şey olur.

Hayatın merkezine başkalarının bakışını değil, kendi içsel pusulasını koymaya başlar. Ve işte o zaman gerçek potansiyel ortaya çıkmaya başlar.

Çünkü gerçek potansiyel, kendimizi sürekli zorlayarak olduğumuz kişiden daha fazlası olmaya çalıştığımız yerde değil; kendimizden uzaklaşmadan büyüyebildiğimiz yerde ortaya çıkar.

Kendini keşfetmek, kendine yeni bir kimlik yaratmak değildir. Belki de tam tersine… Yıllardır üzerine giydiğin ve sana ait sandığın bütün katmanları yavaş yavaş fark etmektir.

“Böyle olmalıyım.”
“Beni böyle sevmeliler.”
“Başarılı görünmeliyim.”
“Güçlü olmak zorundayım.”
“Herkesi memnun etmeliyim.”

Ve sonra bütün bunların arasından çok daha sade bir ses duymaktır:

“Ben aslında neyim, ne hissediyorum ve nasıl yaşamak istiyorum?”

Belki gerçek özgürlük, herkesin bizi görmesini sağlamak değil. Kendimizden artık saklanmamaktır.

Ve belki de hayatın en büyük keşfi, başka birine dönüşmek değil; bütün gürültünün, beklentilerin ve rollerin arasından kendi özümüzü yeniden hatırlamaktır.

Çünkü insan kendine döndükçe, yalnızca kendini bulmaz. Kendi sesini bulur. Kendi sınırlarını bulur. Kendi değerini bulur. Ve en önemlisi, başkalarının görmek istediği kişi olmaktan çıkıp kendi otantik haliyle yaşamaya başlar.

Belki bugün kendimize sorabileceğimiz en kıymetli soru şudur:

“Ben görünür olmaya mı çalışıyorum, yoksa gerçekten kendim olarak var olmaya mı?”

Cevabın ne olduğunu hemen bulmak zorunda değiliz. Bazen kendini keşfetmek, cevabı bilmekle değil, ilk kez gerçekten kendimize soru sormakla başlar.