Türkiye'de Fon Krizinde Kritik Gelişme: 1 Milyon Liraya Kadar Ödeme
Düzenleme, yatırımcıların alacaklarının belirlenmesini, fon varlıklarının değerlendirilmesini ve kayıpların mümkün olduğunca karşılanmasını amaçlıyor.
Türkiye'de sermaye piyasalarında son dönemde yaşanan gelişmelerin ardından tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarıyla ilgili yeni bir yasal düzenleme hazırlanıyor.
14 Ekim Çarşamba günü TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşülen kanun teklifi kabul edildi.
Düzenleme, Sermaye Piyasası Kurulunun 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiye sürecine alınan ve henüz tasfiyesi tamamlanmamış belirli yatırım fonlarını kapsıyor.
Teklifin yasalaşması için TBMM Genel Kurulunda da kabul edilmesi gerekiyor.
455 binden fazla yatırımcı etkileniyor
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın daha önce yaptığı açıklamaya göre süreç kapsamında yedi portföy yönetim şirketi ve bunlara bağlı 131 yatırım fonu bulunuyor.
Bu fonlarda toplam 455 bin 758 yatırımcının kaydı yer alıyor.
Söz konusu fonlar, Türkiye'deki toplam yatırım fonlarının yaklaşık yüzde 4,6'sını, fon portföy büyüklüğünün ise yüzde 7,7'sini oluşturuyor.
Bu nedenle gelişme, yalnızca belirli şirketleri değil, birikimlerini yatırım fonlarında değerlendiren yüz binlerce kişiyi ilgilendiriyor.
Kimlere 1 milyon liraya kadar ödeme yapılacak?
Kanun teklifine göre yatırımcılara yapılacak ara ödemelerde net yatırım tutarı esas alınacak.
Net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında olan yatırımcılara, gerekli koşullar sağlandığında hesaplanan tutar kadar ödeme yapılabilecek.
Net yatırım tutarı 1 milyon lira veya üzerinde olan yatırımcılar ise ilk aşamada en fazla 1 milyon lira ara ödeme alabilecek.
Ancak bu rakam, her yatırımcıya otomatik olarak 1 milyon lira verileceği anlamına gelmiyor.
Yatırımcının daha önce yatırdığı ve çektiği tutarlar, fondaki mevcut hakları ve dağıtılabilir kaynaklar dikkate alınacak.
Ayrıca yapılacak ara ödemeler, nihai tasfiye sonucunda hesaplanan alacaktan düşülecek.
Enflasyon kayıpları da hesaba katılacak
Komisyonda kabul edilen teklifin önemli ayrıntılarından biri, yatırımcıların alacaklarının hesaplanmasında enflasyonun dikkate alınması.
Düzenlemeye göre net yatırım tutarlarının güncellenmesinde tüketici fiyat endeksi ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki değişim oranlarının aritmetik ortalaması kullanılacak.
Böylece yatırımcıların geçmişte fonlara yatırdıkları ve fonlardan çektikleri paralar, tasfiye tarihine kadar belirlenen enflasyon göstergelerine göre değerlendirilecek.
Ancak ara ödemeler için ayrı bir sınır bulunuyor. İlk aşamada yapılacak ödeme, enflasyon düzeltmesi uygulanmadan hesaplanan net yatırım tutarını aşamayacak.
Para nereden bulunacak?
Düzenlemede yatırımcılara yapılacak ödemeler için fonların mevcut varlıklarının kullanılması öngörülüyor.
Fon portföylerinde bulunan ve nakde çevrilebilen varlıklar değerlendirilecek.
Ayrıca hukuka aykırı işlemler sonucunda fonlardan çıkarıldığı tespit edilen varlıkların geri kazanılması hedefleniyor.
Tasfiye sırasında elde edilen gelirler, gerekli giderler düşüldükten sonra yatırımcıların alacaklarının karşılanmasında kullanılacak.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, daha önce yaptığı açıklamada bu süreçte Hazine kaynaklarının kullanılmayacağını belirtmişti.
Parası az olan yatırımcıya öncelik verilebilecek
Kanun teklifinde, dağıtılabilir paranın bütün yatırımcılara aynı anda ödeme yapmaya yetmemesi ihtimali de ele alınıyor.
Böyle bir durumda Sermaye Piyasası Kurulu, en düşük net yatırım tutarına sahip kişilerden başlayarak ödeme yapılmasına karar verebilecek.
Bu uygulamanın amacı, sınırlı kaynaklarla daha fazla küçük yatırımcının alacağını karşılayabilmek.
Ancak hangi fonda ne kadar ödeme yapılacağı, tasfiye hesaplarının kesinleşmesine ve mevcut varlıkların durumuna bağlı olacak.
Daha önce 43 bin kişiye ödeme yapıldı
Fon tasfiye sürecinde bazı yatırımcılar için ödemeler zaten başlamış durumda.
A1 Capital, Bulls ve Pardus portföy yönetim şirketlerinin 17 fonunda bulunan 43 bin 643 yatırımcıya yaklaşık 6,4 milyar lira ödeme yapıldığı açıklandı.
Bu şirketlerin diğer fonlarında da tasfiye işlemleri sürüyor.
Yetkililerin açıkladığı takvime göre toplam 66 fonda yaklaşık 40,5 milyar liralık tasfiye işleminin tamamlanması hedefleniyor.
Yeni yasal düzenleme ise özellikle olağanüstü tasfiye kapsamındaki diğer fonlarda yatırımcıların alacaklarının karşılanması açısından önem taşıyor.
Yatırımcıların hakları nasıl belirlenecek?
Yeni sistemde Merkezi Kayıt Kuruluşunun kayıtları temel alınacak.
Yatırımcıların sahip oldukları fon payları, ilgili kuruluşların kayıtlarıyla karşılaştırılacak.
Bu işlemler sonucunda hangi yatırımcının hangi fonda ne kadar hak sahibi olduğu belirlenecek.
Tasfiye işlemleri Sermaye Piyasası Kurulunun gözetim ve denetiminde yürütülecek.
Hukuka aykırı işlemlere katıldığı ilgili makamlarca tespit edilen kişilere, teklifin öngördüğü koşullarda tasfiye ve geri kazanım hesaplarından ödeme yapılmaması da düzenlemede yer alıyor.
Şimdi ne olacak?
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda kabul edilen teklifin bir sonraki aşaması Genel Kurul görüşmeleri olacak.
Teklifin Genel Kurulda kabul edilmesi ve gerekli resmî işlemlerin tamamlanması halinde yeni hükümler yürürlüğe girecek.
Ardından tasfiye kapsamındaki fonlarda hak sahipliği hesaplamaları ve ödemeler ilgili kurumların belirleyeceği esaslara göre sürdürülecek.
Yatırımcıların tamamının paralarını hangi tarihte ve ne ölçüde geri alabileceği ise henüz kesinleşmiş değil.
