Düzenleme hastaneler ve rehabilitasyon kliniklerini de kapsıyor. Kanton Meclisi “Evet” derken, Kanton Hükümeti özellikle hastanelerin kapsama alınması nedeniyle “Hayır” oyu tavsiye ediyor.

Zürih Kantonu’nda 27 Eylül’de yapılacak halkoylamasında, yaşamın sonuna ilişkin bireysel karar hakkını yakından ilgilendiren önemli bir yasa değişikliği oylanacak.

Burada oylanacak konu yardımlı intiharın serbest bırakılması değil. Yardımlı intihar Zürih’te belirli yasal koşullar altında zaten uygulanıyor. Tartışma, bunun hangi sağlık ve bakım kurumlarında kabul edilmesinin zorunlu olacağıyla ilgili.

Özel bakım evleri de kapsama alınacak

Mevcut düzenlemeye göre belediyeler tarafından işletilen veya belediye adına hizmet veren yaşlı ve bakım evleri, gerekli koşulları taşıyan sakinlerinin kendi masraflarıyla organize ettikleri yardımlı intihara kurum içinde izin vermek zorunda.

Ancak aynı zorunluluk bütün özel bakım evleri için geçerli değil.

Yeni düzenleme kabul edilirse bu ayrım kaldırılacak ve Zürih Kantonu’ndaki tüm yaşlı ve bakım evleri, özel veya kamuya ait olmalarına bakılmaksızın yardımlı intihara kendi mekanlarında izin vermek zorunda olacak.

Bakım evi çalışanlarının ise sürece aktif olarak katılması gerekmeyecek. İşlem dışarıdan gelen doktorlar veya bu alanda faaliyet gösteren kuruluşlar aracılığıyla gerçekleştirilebilecek.

Hastaneler de düzenlemeye dahil edildi

Tartışmanın en önemli noktası ise hastaneler.

Kanton Meclisi düzenlemeyi genişleterek hastaneler ve rehabilitasyon kliniklerini de kapsama aldı. Buna göre gerekli koşullar oluştuğunda ve hastanın evine dönmesinin makul olmadığı durumlarda yardımlı intiharın hastane veya rehabilitasyon kliniğinde gerçekleştirilmesine de izin verilmesi gerekecek.

Psikiyatri kurumları ve ceza infaz kurumları ise bu zorunluluğun dışında tutulacak.

Kanton Meclisi “Evet”, hükümet “Hayır” diyor

Düzenleme Zürih Kanton Meclisi’nde 97’ye karşı 66 oyla kabul edildi. Kanton Meclisi halka da “Evet” oyu verilmesini tavsiye ediyor.

Zürih Kanton Hükümeti ise “Hayır” diyor.

Ancak hükümet bütün özel yaşlı ve bakım evlerinin kapsama alınmasına karşı değil. Hükümetin temel itirazı hastaneler ve rehabilitasyon kliniklerine de yasal zorunluluk getirilmesi.

Hükümete göre hastanelerin temel görevi hastaları tedavi etmek, sağlıklarını korumak ve yaşamlarının son döneminde palyatif bakım sağlamak. Yardımlı intiharın hastaneler için genel bir yükümlülük haline getirilmesinin sağlık personelini ve diğer hastaları da etkileyebileceği savunuluyor.

Zürih’te yılda yaklaşık 680 vaka

Oylama belgelerinde yer alan Kanton Polisi verilerine göre Zürih’te 2025 yılında 677 yardımlı intihar vakası kaydedildi.

Bunların 295’i özel konutlarda, 245’i yardımlı ölüm kuruluşlarının mekanlarında, 103’ü yaşlı veya bakım evlerinde gerçekleşti. Hastanelerde ise yalnızca bir vaka kaydedildi.

Ayrıca kantondaki yaşlı ve bakım evlerinin yaklaşık yüzde 90’ının bugün zaten gönüllü olarak yardımlı intihara izin verdiği belirtiliyor.

Düzenlemeye karşı çıkanlar bu nedenle devletin geri kalan özel kurumlara, özellikle dini veya etik gerekçelerle karşı çıkan bakım evlerine zorunluluk getirmesini eleştiriyor.

Son kararı Zürih halkı verecek

Tartışmanın merkezinde iki farklı hak bulunuyor. Düzenlemeyi destekleyenler, kişinin yaşamının sonuna ilişkin kendi kararını verme hakkının kaldığı kurumun dini veya kurumsal yaklaşımına bağlı olmaması gerektiğini savunuyor.

Karşı çıkanlar ise özel kurumların inanç, vicdan ve kurumsal özgürlüğünün korunması gerektiğini düşünüyor.

27 Eylül’de Zürih halkı işte bu iki yaklaşım arasında karar verecek.

“Evet” çıkarsa, bütün yaşlı ve bakım evlerinin yanı sıra hastaneler ve rehabilitasyon klinikleri de belirli şartlarda yardımlı intihara kendi mekanlarında izin vermek zorunda kalacak.

“Hayır” çıkarsa, mevcut uygulama devam edecek.