İsviçre'de 13. emekli maaşının faturası tartışılıyor: KDV artışı için kritik oylama yaklaşıyor

İsviçre'de emeklilere bu yıl ilk kez ödenecek 13. AHV aylığının finansmanı, 29 Kasım'daki halkoylaması öncesinde siyasi tartışmaların merkezine yerleşti. Federal hükümet ve parlamento, ek maliyetin karşılanması için standart katma değer vergisinin yüzde 8,1'den yüzde 8,5'e çıkarılmasını öneriyor.

11 Kasım 2026 10:49İSVİÇRE

Vergi artışını destekleyenler emeklilik sisteminin finansal güvenliğine dikkat çekerken karşı çıkanlar hanelerin ve işletmelerin ek yük altına gireceğini savunuyor.

İsviçre'de 13. AHV emekli aylığının kabul edilmesinin ardından şimdi de bu ödemenin nasıl finanse edileceği tartışılıyor.

Mart 2024'te yapılan halkoylamasında kabul edilen düzenleme kapsamında emekliler, Aralık 2026'da ilk kez 13. AHV ödemesini alacak.

Ancak uygulamanın yıllık maliyetinin başlangıçta 4 milyar frankı aşması bekleniyor.

Federal hükümet KDV artışı öneriyor

Federal Konsey ve parlamento, ek emeklilik ödemesinin finansmanına katkı sağlamak amacıyla katma değer vergisinin artırılmasını istiyor.

Öneriye göre standart KDV oranı yüzde 8,1'den yüzde 8,5'e yükseltilecek.

Otelcilik sektörüne uygulanan özel KDV oranında ise 0,2 yüzde puanlık artış öngörülüyor.

Gıda ve ilaçlar gibi temel ürünlere uygulanan indirimli KDV oranının değiştirilmemesi planlanıyor.

Kimler vergi artışını destekliyor?

Teklifi destekleyen siyasi partiler ve kuruluşlar, 13. AHV aylığının kalıcı bir finansman kaynağına ihtiyaç duyduğunu savunuyor.

Bu görüşe göre KDV artışı, ek emeklilik maliyetinin yalnızca çalışanların üzerine yüklenmesini önleyerek farklı kuşaklara dağıtılmasını sağlayabilir.

Federal hükümet de emeklilik sisteminin uzun vadeli mali istikrarını korumak gerektiğini vurguluyor.

Karşı çıkanlar ne diyor?

Vergi artışına karşı çıkan siyasi çevreler, KDV'nin yükselmesinin tüketiciler ve işletmeler için ek maliyet yaratacağını belirtiyor.

Karşı görüşe göre AHV'nin finansman sorunu yalnızca vergi artırılarak çözülmemeli; sistemin uzun vadeli yapısı ve kamu harcamaları da değerlendirilmelidir.

Bu akşam özel yayın yapılacak

11 Kasım Çarşamba akşamı SRF 1 ekranlarında konuya ilişkin özel programlar yayımlanacak.

Saat 20.05'te başlayacak Rundschau programının ardından 20.40'ta Abstimmungs-Arena tartışması gerçekleştirilecek.

Programa Federal Konsey Üyesi Elisabeth Baume-Schneider de katılacak.

Programda KDV artışının gerekliliği, vatandaşların karşılaşacağı maliyetler ve emeklilik sisteminin geleceği ele alınacak.

29 Kasım'da neye karar verilecek?

Seçmenler, 13. AHV aylığının kendisinin kaldırılıp kaldırılmayacağını değil, ek ödemenin finansmanında KDV artışı yapılıp yapılmayacağını oylayacak.

Vergi artışı reddedilirse daha önce kabul edilen 13. AHV aylığı kendiliğinden ortadan kalkmayacak. Ancak finansman için yeni siyasi çözümler bulunması gerekecek.