Hayatında ne istediğini biliyor musun?
Her gün yeni bir hayat biçimi, yeni bir ilişki modeli, yeni bir başarı tanımı, yeni bir kariyer hedefi ve yeni bir mutluluk anlayışı sunuluyor önümüze. Sosyal medya, çevremiz, toplumsal beklentiler ve sürekli değişen yaşam standartları, bize nasıl yaşamamız gerektiğini adeta yeniden tarif ediyor.
Bir süre sonra insan, kendi hayatını yaşamaktan çok, kendisine sunulan hayat seçenekleri arasında tercih yapmaya çalışıyor.
Peki, gerçekten ne istediğimizi biliyor muyuz?
Nasıl bir hayat yaşamak istiyoruz? Nasıl bir ilişki içinde olmak istiyoruz? Hangi insanlarla aynı yolu yürümek, nasıl bir evde yaşamak, hangi koşullarda çalışmak, nasıl bir çevrenin içinde bulunmak istiyoruz? Başarı bizim için ne anlama geliyor? Huzur dediğimiz şeyin hayatımızdaki karşılığı tam olarak ne?
Bu soruların cevapları netleşmediğinde, insanın kararlarını çoğu zaman kendi değerleri değil, dışarıdan gelen uyaranlar belirlemeye başlıyor.
Bir ilişkide ne istediğini bilmeyen kişi, karşısına çıkan her yeni ihtimali değerlendirmek zorunda hissedebilir. Bir kariyer hedefi olmayan kişi, başkalarının başarılarını kendi hayatının ölçüsü hâline getirebilir. Yaşam alanından memnun olmayan biri, sürekli başka insanların hayatlarına bakarak kendi hayatını eksik görebilir.
Çünkü insan, kendi yönünü belirlemediğinde başkalarının yönlendirmelerine daha açık hâle gelir.
Netlik, yalnızca ne istediğini bilmek değildir. Aynı zamanda ne istemediğini de bilmektir.
Nasıl bir ilişki istediğini bilen bir insan, yalnızca sevilmekle yetinmez; saygı, güven, karşılıklılık ve duygusal sorumluluk da arar. Nasıl bir iş ortamında bulunmak istediğini bilen biri, yalnızca daha fazla kazanmayı değil, kendi değerleriyle uyumlu bir yaşam sürmeyi de önemser.
Burada önemli olan, hayatın sunduğu bütün fırsatlara sahip olmak değil, kendi hayatına gerçekten anlam katan fırsatları ayırt edebilmektir.
Çünkü her güzel görünen şey bizim için doğru değildir. Her fırsat değerlendirilmek zorunda değildir. Her davet kabul edilmek, her ilişki sürdürülmek, her başarı tanımı benimsenmek zorunda değildir.
İşte tam bu noktada öz saygı devreye girer.
Öz saygı, insanın kendi ihtiyaçlarını, sınırlarını, değerlerini ve tercihlerini tanımasıyla güçlenir. Öz güven ise bu tanıdığı değerlerin arkasında durabilme cesaretini besler.
Ne istediğini bilen insan, herkesin kendisiyle aynı fikirde olmasını beklemez. Herkes tarafından onaylanma ihtiyacıyla hareket etmez. Başkalarının seçimlerini kendi hayatının ölçüsü olarak kabul etmez.
Çünkü kendi pusulasını oluşturmuştur.
Mindfulness, yani bilinçli farkındalık, tam da burada bize önemli bir kapı açar. Bizi otomatik tepkilerimizden uzaklaştırarak seçimlerimizi fark etmeye davet eder. Bir şeyi gerçekten istediğimiz için mi seçiyoruz, yoksa başkalarında gördüğümüz için mi? Bir ilişkide kalmayı sevdiğimiz için mi sürdürüyoruz, yoksa yalnız kalmaktan korktuğumuz için mi? Bir hedefin peşinden kendi değerlerimiz doğrultusunda mı gidiyoruz, yoksa toplumun başarı olarak tanımladığı bir şeye ulaşmaya mı çalışıyoruz?
Bu sorulara dürüstçe cevap verebilmek, insanın kendisiyle kurduğu ilişkinin kalitesini değiştirir.
Çünkü sürekli daha fazlasını istemekle gerçekten daha iyi bir yaşam kurmak aynı şey değildir.
Daha fazla seçenek, daha fazla mutluluk anlamına gelmez. Daha fazla insan tanımak, daha derin ilişkiler kurduğumuz anlamına gelmez. Daha fazla şeye sahip olmak, hayatımızın daha bereketli olduğu anlamına gelmez.
Bazen insanın hayatındaki bereket, sahip olduklarının çoğalmasında değil, sahip olduklarının kıymetini bilecek bir farkındalığa ulaşmasındadır.
Sürekli başka bir ihtimali düşünürken elindeki hayatı kaçırmak mümkündür. Bir sonraki ilişkiyi, bir sonraki işi, bir sonraki evi, bir sonraki fırsatı beklerken bugünün içinde yaşanabilecek güzellikleri gözden kaçırabiliriz.
Bu nedenle netlik, insanı hayattan mahrum bırakan bir sınır değil; hayatın içinde kaybolmasını önleyen bir yön duygusudur.
Elbette hayat değişir. İhtiyaçlarımız, beklentilerimiz ve önceliklerimiz zamanla dönüşebilir. Net olmak, hiçbir zaman fikrini değiştirmemek değildir. Net olmak, değişirken bile kendinle temasını kaybetmemektir.
Kendine şu soruyu sormanı istiyorum:
Eğer kimseyi etkilemek, kimseye kendini kanıtlamak ve kimsenin beklentisini karşılamak zorunda olmasaydın, nasıl bir hayat seçerdin?
Nasıl bir sabaha uyanmak isterdin? Yanında nasıl bir insan olsun isterdin? Hangi ortamda, hangi koşullarda, nasıl bir yaşam sürmek isterdin?
Bu soruların cevabını başkalarının hayatlarına bakarak değil, kendi iç dünyana dönerek bulabilirsin.
Çünkü hayatın yönünü belirlemek için önce kendi pusulanı tanımalısın.
Unutma; ne istediğini bilmediğinde dünyanın sunduğu her şey seni kendi yönünden uzaklaştırabilir. Ama ne istediğini bildiğinde, her seçeneğin peşinden gitmek zorunda olmadığını anlarsın.
Hayat, her şeyi deneyimlemek zorunda olduğumuz bir yarış değil; gerçekten değer verdiğimiz şeyleri bilinçle seçebileceğimiz bir yolculuktur.
Ve belki de gerçek özgürlük, her şeyi seçebilmekten önce, kendin için neyin doğru olduğunu bilebilmektir.
