Federal Hükümet ve Parlamento girişime “Hayır” derken, girişim komitesi daha katı kuralların İsviçre’nin bağımsızlığını ve arabuluculuk rolünü güçlendireceğini savunuyor.
İsviçre’de 27 Eylül’de yapılacak federal halkoylamasının en önemli başlıklarından biri “Wahrung der schweizerischen Neutralität – İsviçre tarafsızlığının korunması” adlı halk girişimi olacak.
Oylama, İsviçre’nin tarafsızlıktan vazgeçip vazgeçmeyeceğiyle ilgili değil. Ülke tarafsız kalmaya devam edecek. Asıl tartışma, tarafsızlığın Anayasa’da daha katı ve bağlayıcı kurallara bağlanıp bağlanmayacağı.
Askeri işbirliği ve yaptırımlara sınırlama
Girişim kabul edilirse İsviçre’nin “sürekli ve silahlı tarafsızlığı” Anayasa’da açık biçimde güvence altına alınacak.
İsviçre herhangi bir askeri veya savunma ittifakına katılamayacak ve bu tür ittifaklarla askeri işbirliği de önemli ölçüde sınırlandırılacak. Bunun istisnası, İsviçre’nin askeri saldırıya uğraması veya böyle bir saldırının hazırlanıyor olması.
En önemli değişikliklerden biri ise yaptırımlar konusunda yaşanacak. İsviçre, savaşan devletlere karşı kendi yaptırımlarını uygulayamayacak veya başka ülkelerin yaptırımlarını bugünkü gibi üstlenemeyecek. Birleşmiş Milletler’in yaptırımları ile yaptırımların İsviçre üzerinden delinmesini önlemeye yönelik tedbirler ise istisna olacak.
Rusya-Ukrayna savaşı en önemli örnek
Tartışmanın merkezinde Rusya-Ukrayna savaşı da bulunuyor. İsviçre, Rusya’nın Ukrayna’ya saldırmasının ardından Avrupa Birliği’nin Rusya’ya yönelik yaptırımlarını büyük ölçüde benimsemişti.
Yeni düzenleme kabul edilirse İsviçre’nin gelecekte benzer durumlarda savaşan ülkelere yönelik AB yaptırımlarını benimseme imkanı önemli ölçüde kısıtlanacak.
Savunanlar: “Tarafsızlık dış baskılara göre değişmemeli”
Girişimi destekleyenler, İsviçre’nin geleneksel tarafsızlığının ülkeyi savaşlardan koruduğunu, güvenlik ve refaha katkı sağladığını savunuyor.
Onlara göre tarafsızlık, uluslararası krizlere veya başka ülkelerin baskılarına göre farklı yorumlanmamalı. Daha açık anayasal kuralların İsviçre’nin bağımsızlığını koruyacağı ve uluslararası krizlerde güvenilir bir arabulucu olarak konumunu güçlendireceği belirtiliyor.
Federal Hükümet ve Parlamento “Hayır” diyor
Federal Hükümet ve Parlamento ise girişimin reddedilmesini tavsiye ediyor.
Hükümete göre 1848’den bu yana uygulanan tarafsızlık politikası kendisini kanıtladı. Mevcut sistem, İsviçre’nin tarafsızlığını korurken değişen uluslararası güvenlik koşullarına göre hareket edebilmesine imkan tanıyor.
Hükümet özellikle yeni düzenlemenin uluslararası güvenlik işbirliğini zorlaştırabileceğini ve yaptırımlar konusunda İsviçre’nin hareket alanını gereğinden fazla daraltabileceğini savunuyor.
Parlamentoda da girişim çoğunluk tarafından reddedildi. Ulusal Konsey’de 124 Hayır, 65 Evet ve 5 çekimser, Kantonlar Konseyi’nde ise 29 Hayır, 10 Evet ve 5 çekimser oy çıktı.
İlk ankette “Hayır” önde
27 Eylül oylaması öncesinde yayımlanan ilk SRG anketinde de girişime karşı olanlar önde görünüyor. Ağustos ayında yapılan araştırmada seçmenlerin yüzde 54’ü Hayır, yüzde 42’si ise Evet yönünde görüş bildirdi. Ancak nihai kararı sandık belirleyecek.
İsviçre halkı 27 Eylül’de böylece tarafsızlığın devam edip etmemesine değil, tarafsızlığın gelecekte ne kadar katı uygulanacağına karar verecek.
