Dünyada ve İsviçre'de “Acil durum stoğu yapın” çağrıları artıyor

Pusula Swiss'in resmî kurum açıklamaları ve uluslararası doğrulama araştırmaları üzerinden yaptığı inceleme, çağrıların gerçek olduğunu ancak sosyal medyada oluşturulan korku atmosferinin önemli ölçüde yanıltıcı bilgilere dayandığını ortaya koyuyor.

Sosyal medyada milyonlarca kişiye ulaşan iddia

Son haftalarda sosyal medya platformlarında dikkat çekici bir iddia dolaşıyor: Dünyanın farklı ülkeleri, vatandaşlarına yiyecek, su, ilaç ve temel ihtiyaç malzemelerinden oluşan acil durum stokları hazırlamalarını tavsiye ediyor.

Paylaşımlarda Avrupa Birliği ülkelerinin yanı sıra ABD, İngiltere, Japonya ve bazı İskandinav ülkelerinin isimleri sıralanıyor.

Bazı mesajlarda hükümetlerin bu çağrıları neredeyse eş zamanlı yaptığı ileri sürülürken, yaklaşan bir savaş veya büyük bir küresel felaket hakkında kamuoyundan bilgi saklandığı ima ediliyor.

Ancak 2 Kasım 2026'da yayımlanan uluslararası doğrulama araştırması, bu anlatımın önemli bir bölümünün yanıltıcı olduğunu ortaya koydu.

Araştırmaya göre paylaşımlarda kullanılan resmî açıklamaların bir kısmı yıllar öncesine dayanıyor. Diğerleri ise 2025 ve 2026 yıllarında güncellenen sivil savunma programlarıyla ilgili.

Dolayısıyla ülkelerin vatandaşlarına hazırlıklı olmalarını tavsiye etmesi gerçek olsa da bütün hükümetlerin aynı anda gizli bir tehlikeye karşı alarm verdiği iddiasını destekleyen güvenilir bir kanıt bulunmuyor.

Avrupa Birliği: Herkes en az 72 saat hazırlıklı olmalı

Avrupa Komisyonu, 26 Mart 2025'te kamuoyuna duyurduğu Hazırlık Birliği Stratejisi kapsamında vatandaşların kriz durumlarında en az 72 saat boyunca temel ihtiyaçlarını karşılayabilecek hazırlığa sahip olmasını hedefledi.

Yaklaşık 450 milyon kişiyi ilgilendiren strateji, yalnızca olası askeri çatışmalara yönelik değil.

Planın kapsamında doğal afetler, siber saldırılar, salgın hastalıklar, elektrik kesintileri ve kritik altyapının zarar görmesi gibi farklı riskler bulunuyor.

Avrupa Komisyonu, özellikle bir krizin ilk saatlerinde kamu hizmetlerinin ve tedarik zincirlerinin aksayabileceğine dikkat çekiyor.

Bu nedenle vatandaşların su, dayanıklı gıda, gerekli ilaçlar, el feneri, taşınabilir şarj cihazı ve bir miktar nakit para gibi temel ihtiyaçlarını önceden hazırlamaları öneriliyor.

Komisyon ayrıca okullarda afet bilincinin artırılmasını, erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesini ve kamu kurumlarıyla özel sektör arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesini amaçlıyor.

İngiltere'de 2026 yılında yeni hazırlık kampanyası

İngiltere'de de 2026 yılında vatandaşların acil durumlara karşı hazırlıklı olmasını teşvik eden yeni bir bilgilendirme kampanyası gündeme geldi.

Kampanyada evlerde birkaç günlük temel ihtiyaç malzemesi bulundurulması, ailelerin iletişim planı hazırlaması ve olası elektrik veya iletişim kesintilerine karşı önlem alması tavsiye ediliyor.

Yetkililerin üzerinde durduğu riskler arasında doğal afetlerin yanı sıra kritik altyapıyı hedef alabilecek saldırılar da bulunuyor.

Ancak bu kampanya, yakın zamanda belirli bir saldırı yaşanacağına ilişkin resmî bir duyuru niteliği taşımıyor.

Kuzey Avrupa ülkeleri neden daha hazırlıklı?

Finlandiya, İsveç ve Baltık ülkelerinde sivil savunma hazırlıkları uzun yıllardır devlet politikalarının önemli bir parçasını oluşturuyor.

Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırılarının ardından özellikle Avrupa'nın kuzeyinde ve doğusunda güvenlik önlemleri daha fazla önem kazandı.

Bu ülkeler sığınakların yenilenmesi, acil tahliye planlarının hazırlanması, kritik altyapının korunması ve vatandaşlara yönelik bilgilendirme kampanyaları gibi alanlarda çalışmalar yürütüyor.

Hazırlıkların temel amacı, yalnızca askeri bir tehdide karşı değil, toplumun günlük yaşamını aksatabilecek farklı krizlere karşı dayanıklılığı artırmak.

İsviçre vatandaşlarına ne öneriyor?

İsviçre de acil durum hazırlığı konusunda uzun yıllardır vatandaşlarına tavsiyelerde bulunan ülkeler arasında yer alıyor.

Federal Ekonomik Tedarik Dairesi (Bundesamt für wirtschaftliche Landesversorgung – BWL), her hanenin yaklaşık bir haftalık temel gıda stoğu bulundurmasını öneriyor.

Ayrıca kişi başına en az dokuz litre içme suyu hazır tutulması tavsiye ediliyor.

Bu miktar, bir kişinin üç günlük içme ve yemek hazırlama ihtiyacını karşılamak üzere hesaplanıyor. Kişisel temizlik için kullanılacak su bu miktara dahil değil.

İsviçre'nin tavsiyesi, yalnızca savaş gibi olağanüstü durumlarla sınırlı değil.

Şiddetli fırtınalar, sel felaketleri, uzun süreli elektrik kesintileri, içme suyu şebekesindeki arızalar veya ulaşımın aksaması da günlük ihtiyaçlara erişimi geçici olarak zorlaştırabiliyor.

Özellikle dağlık bölgelerde ve küçük yerleşimlerde yolların kapanması, gıda tedarikinin kısa süreli kesintiye uğramasına neden olabiliyor.

İsviçre'de evlerde neler bulunmalı?

Federal makamların önerdiği acil durum stoğunda pirinç, makarna, konserve ürünler, hazır yemekler, uzun ömürlü süt, kuru meyveler ve benzeri dayanıklı gıdalar bulunuyor.

Bunlara ek olarak pilli radyo, el feneri, yedek piller, kişisel ilaçlar, hijyen ürünleri ve bir miktar nakit para tavsiye ediliyor.

Evcil hayvanı bulunan ailelerin hayvanlarının ihtiyaçlarını da hesaba katması gerekiyor.

Yetkililer, acil durum stoğunun günlük yaşamdan tamamen ayrı tutulmasını önermiyor. Bunun yerine evde düzenli tüketilen ürünlerin biraz daha fazla satın alınması, eski ürünlerin kullanılması ve yerlerine yenilerinin konulması tavsiye ediliyor.

Böylece hem gereksiz harcamaların hem de gıda israfının önüne geçilebiliyor.

Elektrik kesintisinde para çekmek bile mümkün olmayabilir

İsviçre makamlarının özellikle dikkat çektiği konulardan biri de ödeme sistemleri.

Uzun süreli elektrik veya iletişim kesintilerinde bankamatikler, kartla ödeme sistemleri ve cep telefonuyla yapılan ödemeler geçici olarak çalışmayabilir.

Bu nedenle evlerde küçük banknotlardan oluşan makul miktarda nakit para bulundurulması öneriliyor.

Ayrıca ailelerin olası bir acil durumda nerede buluşacaklarını ve birbirlerine nasıl ulaşacaklarını önceden konuşmaları önem taşıyor.

Peki, gerçekten büyük bir kriz mi yaklaşıyor?

Araştırmanın en önemli sorusu bu.

Uluslararası güvenlik ortamındaki belirsizlikler, iklim değişikliğine bağlı doğal afetler ve siber saldırılar hükümetleri daha kapsamlı hazırlıklar yapmaya yöneltiyor.

Ancak bir ülkenin vatandaşlarına acil durum stoğu hazırlamalarını önermesi, tek başına yaklaşan bir savaşın veya felaketin kanıtı değil.

Nitekim Avrupa Birliği'nin 72 saatlik hazırlık stratejisi Mart 2025'te açıklanmıştı. İsviçre'nin bir haftalık gıda stoğu tavsiyesi ise çok daha eskiye dayanıyor.

Sosyal medyada farklı tarihlerde yapılmış açıklamaların aynı anda verilmiş gibi gösterilmesi, toplumda gereksiz endişeye neden olabiliyor.

Panik değil, bilinçli hazırlık

Uzman kurumların ortak mesajı oldukça açık: Acil durumlara hazırlıklı olmak, korkuyla hareket etmek anlamına gelmiyor.

Birkaç günlük su ve yiyecek bulundurmak, ilaçları kontrol etmek, bir el feneri ve pilli radyo hazırlamak, günlük yaşamda da işe yarayabilecek basit önlemler arasında bulunuyor.

İsviçre'deki vatandaşlar, federal makamların tavsiyelerini dikkate alarak ihtiyaçlarına uygun bir acil durum stoğu oluşturabilir.

Sonuç olarak ülkelerin acil durum hazırlığı çağrıları gerçek. Ancak bu çağrıların bütün dünyada aynı anda yapılan olağanüstü bir alarm olduğu veya yakın zamanda büyük bir felaket yaşanacağını gösterdiği iddiası doğrulanmış değil.

Asıl mesaj, paniğe kapılmak değil; beklenmedik durumlara karşı hazırlıklı olmak.