Yeni çözüm sürecine hukuki zemin hazırlaması amaçlanan çerçeve yasa teklifinin 5 Ağustos Çarşamba günü TBMM Başkanlığı’na sunulmasının ardından siyasi partiler ve çeşitli isimler düzenlemeye ilişkin görüşlerini açıkladı.

“Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” başlığını taşıyan düzenleme 12 maddeden oluşuyor. Teklifin en geç 11 Ağustos Salı günü TBMM’den geçirilmesi hedefleniyor.

Mansur Yavaş’tan güven ve adalet vurgusu

Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş, Türkiye’de farklı alanlarda hak ihlalleri yaşanırken demokratikleşmenin yalnızca tek bir mesele üzerinden tartışılamayacağını söyledi.

Sosyal medya hesabından açıklama yapan Yavaş, Türkiye’nin en önemli sorunlarından birinin vatandaşların devlete ve adalete duyduğu güvenin ciddi biçimde zedelenmesi olduğunu belirtti.

“Demokrasi herkes içindir ya da demokrasi değildir.”

Yavaş, bir taraftan demokratikleşmeden söz edilirken diğer taraftan siyasi rakiplerin yargı yoluyla etkisizleştirilmeye çalışılmasının toplumsal huzur sağlamayacağını savundu. Hukukun toplumun bütün kesimlerine eşit biçimde uygulanması gerektiğini vurguladı.

Türkiye’nin Kürt meselesi dahil hiçbir sorununun çözümsüz olmadığını ifade eden Yavaş, çözüm sürecinin siyasi ve seçim hesaplarından bağımsız yürütülmesi gerektiğini söyledi. Cezaevindeki siyasetçi ve milletvekillerinin seçim hesaplarının parçası hâline getirildiği izleniminin oluşması durumunda toplumun sürecin samimiyetini sorgulayacağını belirtti.

Özgür Özel’den hazırlık eleştirisi

Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, çerçeve yasa teklifini “özensiz ve kötü hazırlanmış” olarak nitelendirdi. TBMM’de gazetecilerin sorularını yanıtlayan Özel, teklifin partilerine ulaştırılmasından yaklaşık 20-25 dakika sonra Meclis Başkanlığı’na sunulduğunu söyledi.

Teklifin parti yetkilileri ve dört ceza hukuku profesörünün katılımıyla çarşamba günü üç ayrı oturumda incelendiğini belirten Özel, bu kadar hassas bir düzenlemenin parti gruplarından ve parlamento muhabirlerinden uzak tutulmasını eleştirdi.

“Birçok teknik eleştiriye açık bir teklifle karşı karşıyayız.”

Partisinin değerlendirmelerini cuma günü yapılacak komisyon toplantısında paylaşacağını belirten Özel, teklife imza atma niyetlerinin bulunmadığını açıkladı. Bununla birlikte düzenlemenin daha doğru biçimde yasalaşması için komisyon çalışmalarına katkı sunacaklarını söyledi.

Özel, kalıcı bir sorunun çözülebilmesi için öncelikle sorunu ortaya çıkaran nedenlerin ortadan kaldırılması gerektiğini savundu. Partisinin uyarı, öneri ve değişiklik önergeleriyle sürece katılacağını, meselenin Meclis zemininde çözülmesini destekleyen tutumlarını sürdüreceklerini ifade etti.

DEM Parti teklifi başlangıç olarak görüyor

DEM Parti Sözcüsü Ayşegül Doğan, 6 Ağustos’ta düzenlediği basın toplantısında teklifi siyasi ve hukuki açıdan yeni bir dönemin ilk adımı olarak değerlendirdi.

On yıllardır devam eden çatışmaların ardından barışa ulaşmanın birden fazla aşama gerektirdiğini belirten Doğan, atılan adımların olduğundan büyük gösterilmesinin veya küçümsenmesinin doğru olmayacağını söyledi.

Doğan, düzenlemenin bütün sorunları bir anda çözecek nihai bir yasa olmadığını vurguladı. Teklifin Türkiye’yi tek başına demokratikleştirmeyeceğini ve Kürt meselesini kendiliğinden çözemeyeceğini belirterek sonucun ortak mücadeleye bağlı olduğunu ifade etti.

DEM Parti Eş Genel Başkanları Tülay Hatimoğulları ve Tuncer Bakırhan da 5 Ağustos’ta yaptıkları yazılı açıklamayla teklifi imzaladıklarını duyurdu. Düzenlemenin eksikliklerinin farkında olduklarını belirten eş genel başkanlar, buna rağmen teklifin Türkiye için yeni bir kapı açacağına inandıklarını açıkladı.

AKP’den süreç açıklaması

AKP Sözcüsü Ömer Çelik, yasa teklifinin TBMM’ye sunulmasıyla iki yıldır yürütülen sürecin en önemli aşamalarından birine gelindiğini söyledi.

Çelik, AKP’nin “terörsüz Türkiye ve bölge” şeklinde tanımladığı yaklaşımın bölgeye yönelik saldırgan politikalara karşı önemli bir cevap olduğunu savundu. Sürecin bütün aşamalarında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatlarının alındığını belirtti.

“Süreç bizzat Cumhurbaşkanımızın talimatlarıyla şekillenmiştir.”

AKP Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül ile TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel, 4 Ağustos Salı günü Yeni Parti Grubu’nu ziyaret ederek düzenleme hakkında bilgi vermişti.

Yeni Parti Grup Başkanvekili Murat Emir, görüşmenin ardından teklifin içeriğine ilişkin genel bilgi aldıklarını ancak kendilerine somut bir taslak metin gösterilmediğini söylemişti.

Silahsızlanma demokratik zeminde yürütülmeli

Özgür Özel, 6 Ağustos’ta Ankara Güvenpark’ta açlık grevi yapan şehit aileleri ve gazileri ziyaret ederken sürece ilişkin yeni bir açıklama yaptı.

Partisinin silahların tamamen susmasını, terör örgütünün elinde hiçbir silah kalmamasını ve geri dönüşü olmayan bir silahsızlanma sürecinin yaşanmasını savunduğunu belirten Özel, bunun için yapılacak bütün düzenlemelerin demokratik zeminde hazırlanması gerektiğini söyledi.

Özel, Türkiye’de yeniden can kayıplarının yaşanmaması ve terörün sona ermesi açısından konuya doğru bir noktadan yaklaştıklarını ifade etti.

İYİ Parti’den sert tepki

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, 5 Ağustos’ta TBMM’de gerçekleştirilen grup toplantısında çerçeve yasa teklifine sert tepki gösterdi.

Dervişoğlu, düzenlemenin Türkiye’nin mevcut devlet yapısını değiştirecek bir sürecin kapısını açtığını savundu. Teklife imza atan AKP ve MHP milletvekillerinin düzenlemenin bütün ayrıntılarını görmeden hareket ettiklerini ileri sürdü.

“Çerçeve yasa olarak adlandırılan ihanet belgesini kabul etmeyeceğiz.”

HÜDA-PAR’dan dört imza

HÜDA-PAR Gaziantep Milletvekili Şehzade Demir, teklifin hazırlanma yöntemi ve kullanılan dil konusunda bazı çekinceleri bulunmasına rağmen düzenlemeye destek verdiklerini açıkladı.

HÜDA-PAR’ın dört milletvekilinin yasa teklifini imzaladığını belirten Demir, düzenlemenin kısa sürede yasalaşmasını istediklerini söyledi. Türkiye’nin normalleşmesine katkı sağlaması amacıyla bazı itirazlarını geri planda bıraktıklarını ifade etti.

Yeniden Refah referandum istedi

Yeniden Refah Partisi Genel Başkan Yardımcısı Suat Kılıç, çerçeve yasa teklifinin halkoyuna sunulması gerektiğini savundu.

Teklif hakkında kamuoyunun, milletvekillerinin ve muhalefet partilerinin yeterince bilgilendirilmediğini ileri süren Kılıç, düzenlemenin kapsamının açık olmadığını söyledi.

Genel Başkan Fatih Erbakan’ın ilk günden itibaren dile getirdiği yaklaşımı hatırlatan Kılıç, yasanın anayasa değişikliklerinde olduğu gibi referanduma götürülmesi ve halkın desteğinin aranması gerektiğini belirtti.

Diğer açıklamalar

İçişleri Bakan Yardımcısı Bülent Turan, TBMM’de yasal ve meşru zeminde atılan adımlardan endişe duyulmaması gerektiğini söyledi. Meclisin milleti temsil ettiğini belirten Turan, kanun yoluyla yürütülen süreçlerin demokratik meşruiyet taşıdığını ifade etti.

Eski AKP Mardin Milletvekili Orhan Miroğlu ise tartışmaların doğrulanmamış siyasi hesaplar, hayal kırıklıkları ve geçmiş deneyimlerin yeterince dikkate alınmaması üzerinden yürütüldüğünü savundu.