The Nature Conservancy’nin verilerine göre, her yıl yaklaşık 10 milyon canlı Noel ağacı çöplüklere gönderiliyor. Düzenli depolama sahalarında üzerleri toprakla kaplanan bu ağaçlar, orman zemininin aksine oksijenli ortamda değil, oksijensiz koşullarda ayrışıyor.

Bu tür ayrışma hem son derece yavaş ilerliyor hem de metan ve karbondioksit gibi güçlü sera gazlarının açığa çıkmasına neden oluyor. Uzmanlar, bu gazların yeraltı sularını kirletme riski de taşıdığına dikkat çekiyor. Bir ağacın çöplükte tamamen parçalanması yıllar sürebiliyor.

Oysa Noel ağacından kurtulmanın çevreye zarar vermeyen, hatta doğaya katkı sağlayan alternatifleri bulunuyor. Bu yöntemlere geçmeden önce, ağacın üzerindeki tüm süslerin, simlerin ve yapay kar kaplamalarının mutlaka çıkarılması gerekiyor.

Bahçede ve kentte kompost olarak değerlendirme

Ağacınızı kesip parçalara ayırabiliyorsanız, dallarını bahçenize sererek doğal bir yalıtım tabakası oluşturabilirsiniz. Bu yöntem, kış aylarında donma ve çözülme döngülerinde soğanlı ve çok yıllık bitkilerin köklerinin yüzeye çıkmasını önlemeye yardımcı olur.

İlkbahar geldiğinde, kırılgan dallar ve gövdeler daha küçük parçalara ayrılarak toprağa karışmaya bırakılabilir. Çam iğnelerinin toprağın pH seviyesini ciddi biçimde düşürmediği ve bitkiler için risk oluşturmadığı belirtiliyor.

Ağacı kendiniz parçalayamıyorsanız, birçok belediye ve hayır kurumu Noel ağaçlarını toplayarak komposta dönüştürüyor. Öğütülen ağaçlar, parklar ve yeşil alanların bakımında kullanılıyor. Paris’te belediye, şehir genelinde kurulan toplama noktalarından ağaçları alarak bunları kentin yeşil alanlarına yayıyor.

Yaban hayatı için doğal barınak

Noel ağaçları, yaban hayatı için de önemli bir sığınak işlevi görebilir. Büyük bir göleti olanlar, ağacı suya batırarak balıklar için korunaklı alanlar oluşturabilir.

Bahçesi olanlar ise ağacı ayağıyla birlikte dışarı çıkararak, rüzgâra karşı sabitleyebilir. Göç etmeyen kuşlar bu ağaçların dallarında yuvalanabiliyor. Bir dala asılacak yemlik, kuşların ilgisini daha da artırabiliyor.

Bahçede yer yoksa, ağacı gözden uzak bir köşeye yatırmak bile kuşlar ve küçük hayvanlar için güvenli bir barınak sağlayabiliyor.

Kıyı erozyonuna karşı doğal çözüm

Kesilmiş Noel ağaçları, kıyı erozyonuyla mücadelede de kullanılıyor. Sahillere dikilen ya da gömülen ağaçlar, rüzgârın taşıdığı kumu dallar arasında tutarak kumulların yeniden oluşmasına katkı sağlıyor.

Deniz seviyesinin yükselmesiyle birlikte artan sel riskine karşı, kumulların güçlendirilmesi büyük önem taşıyor. Uzmanlar, bu alanların aynı zamanda “mavi karbon” ekosistemleri olduğunu ve birim alanda ormanlardan daha fazla karbon depoladığını vurguluyor. Sanayi Devrimi’nden bu yana küresel karbon emisyonlarının yaklaşık üçte birinin bu ekosistemlerde tutulduğu belirtiliyor.

Birleşik Krallık’ta Beach Guardian gibi kuruluşlar, her yıl gönüllülerle birlikte Noel ağaçlarını kıyılara taşıyarak bu çalışmalara destek veriyor.

Özel toplama kampanyaları ve bağışlar

Bazı bölgelerde tatil sonrasında özel Noel ağacı toplama kampanyaları düzenleniyor. Bu ağaçlar, hem erozyonla mücadelede hem de yaban hayatı için barınak oluşturmakta kullanılıyor. Hayvanat bahçeleri de atılmış ağaçları zenginleştirme programlarına dahil ediyor; ancak süsleme telleri nedeniyle genellikle ağaçlar doğrudan satıcılardan temin ediliyor.

Ayrıca Noel ağaçları yerel çiftliklere bağışlanabiliyor. Pek çok çiftlik, hayvan yemi olarak bu bağışları kabul ediyor. Örneğin Londra’daki Kentish Town City Farm, topladığı ağaçları keçilerini beslemek için kullanıyor. Bu ağaçların yalnızca besleyici değil, aynı zamanda doğal bir parazit giderici etki sağladığı da düşünülüyor.