İsviçre’de iltica ve düzensiz göç süreçlerini doğrudan etkileyen yeni kurallar uygulanmaya başladı.
Schengen ve Dublin sistemine bağlı olan İsviçre, Avrupa Birliği’nin yeni Göç ve İltica Paktı’nın kendisini ilgilendiren bölümlerini ulusal mevzuatına aktardı.
Federal Konsey tarafından kabul edilen yasa ve yönetmelik değişiklikleri 12 Haziran 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.
Yeni “ön inceleme” sistemi
Düzenlemenin en önemli unsurlarından biri, Schengen dış sınırlarına ulaşan kişiler için uygulanacak ortak ön inceleme sistemi.
“Screening” adı verilen bu süreçte kişiler:
- Hızlı biçimde kimlik tespitinden geçirilecek.
- Kayıt altına alınacak.
- Güvenlik ve sağlık kontrollerinden geçirilebilecek.
- Parmak izi ve yüz görüntüsü gibi biyometrik verileri alınabilecek.
- İltica, geri gönderme veya başka bir ülkeye sevk sürecinden hangisine yönlendirileceği belirlenecek.
Amaç, sisteme giren kişilerin daha erken aşamada doğru prosedüre yönlendirilmesi ve birden fazla ülkede tekrar tekrar başvuru yapılmasının önlenmesi.
Dublin sorumluluğu yeniden düzenlendi
Dublin sistemi, bir sığınmacının başvurusunu hangi ülkenin incelemekle sorumlu olduğunu belirliyor.
Yeni düzenleme kapsamında İsviçre, güncellenen sorumluluk kriterlerini ve işlem sürelerini uygulamaya başladı.
Bir kişinin:
- Daha önce başka bir Dublin ülkesinde başvuru yapması,
- Başka bir ülkeden vize veya oturum izni alması,
- Yakın aile üyelerinin başka bir Dublin ülkesinde bulunması,
- Daha önce başka bir ülkede kayıt altına alınması
gibi durumlar, başvurudan hangi ülkenin sorumlu olacağını etkileyebilecek.
Başka bir ülkenin sorumlu olduğunun belirlenmesi halinde İsviçre, başvuruyu esas yönünden incelemeden kişiyi ilgili ülkeye gönderebilecek. Buna karşılık başka bir ülkede başvuran bir kişi için İsviçre sorumlu görülürse, kişinin İsviçre tarafından kabul edilmesi gerekecek.
Eurodac sistemi genişletildi
Sığınmacıların ve düzensiz biçimde sınırı geçen kişilerin biyometrik verilerinin saklandığı Eurodac sisteminde de değişiklik yapıldı.
Yeni kurallar:
- Parmak izlerinin yanı sıra yüz görüntülerinin kullanımını,
- Refakatsiz çocuklarla ilgili özel işlemleri,
- Biyometrik uzmanların görevlerini,
- Verilerin belirli şartlarda üçüncü ülkelerle paylaşılmasını
daha ayrıntılı biçimde düzenliyor.
İsviçre’de iltica, giriş, vize, oturum ve yabancıların çalışmasına ilişkin çok sayıda yönetmelik bu nedenle değiştirildi.
Dayanışma mekanizması getirildi
Yeni Avrupa sisteminde dış sınırlarında yüksek göç baskısı yaşayan ülkelere destek verilmesi için kalıcı bir dayanışma mekanizması bulunuyor.
İsviçre, gönüllü katılım kapsamında belirli sayıda sığınmacıyı kabul edebilecek veya baskı altındaki ülkelere mali ve operasyonel destek sunabilecek.
Federal makamlar, yeni sistemin düzensiz göçü ve Schengen ülkeleri arasındaki ikincil göç hareketlerini azaltmasını bekliyor.
Normal oturum sahiplerini doğrudan kapsamıyor
Yeni düzenlemeler, ağırlıklı olarak iltica başvuruları, düzensiz sınır geçişleri, Dublin sorumluluğu ve biyometrik kayıtlarla ilgili.
İsviçre’de geçerli B veya C oturum izniyle yaşayan yabancıların normal oturum haklarında bu düzenleme nedeniyle doğrudan genel bir değişiklik yapılmış değil.
Ancak iltica, Dublin işlemleri, sınır kontrolleri veya biyometrik veri sistemleriyle bağlantısı bulunan kişiler açısından yeni kurallar önemli sonuçlar doğurabilir.
