Turgut

İsviçre’de HIV enfeksiyonunu önlemek için kullanılan PrEP (Pre-Exposure Prophylaxis) adlı ilaçta ülke genelinde ciddi bir tedarik sıkıntısı yaşanıyor. 

PrEP stokları tükeniyor

Haftalardır devam eden ilaç eksikliği nedeniyle sağlık kuruluşları ve uzmanlar kullanıcıları daha dikkatli tüketim ve dayanışma çağrısı yapmaya davet ediyor.Uzmanlara göre İsviçre’de binlerce kişi HIV’e karşı korunmak için PrEP kullanıyor. Ancak son haftalarda özellikle jenerik ilaçların piyasada bulunamaması nedeniyle kullanıcılar ilaca erişmekte zorlanıyor.<h2>Kullanıcılara dayanışma çağrısı</h2>İlaç sıkıntısı nedeniyle sosyal medya ve bilgilendirme bültenleri aracılığıyla PrEP kullanan kişilere çağrı yapılıyor. Kullanıcıların, kriz süresince ilaç tüketimini azaltmaları veya stoklarını ihtiyaç sahipleriyle paylaşmaları isteniyor.Uzmanlar, PrEP kullanımının geçici olarak durdurulmasının sağlık açısından doğrudan bir risk oluşturmadığını ancak bu süreçte HIV’e karşı koruyucu etkinin ortadan kalktığını hatırlatıyor.<h2>Doktorlara da yeni öneriler yapıldı</h2>İsviçre AIDS Yardım Kurumu (Aids-Hilfe Schweiz) yalnızca kullanıcıları değil, sağlık çalışanlarını da uyardı. Kurum, doktorlardan mevcut stokların daha uzun süre yetebilmesi için her hasta için yalnızca bir kutu ilaç yazmalarını talep ediyor.Ülke genelinde ilacın bulunduğu yerlerin sayısı oldukça azalmış durumda. Bu nedenle hastalara, ilacı temin ettikleri merkezlerle iletişim halinde kalmaları ve gerekirse alternatif çözümler için danışmanlık almaları öneriliyor.<h2>Geri ödeme sistemi sorunu büyütüyor</h2>İsviçre’de PrEP ilacı Temmuz 2024’ten bu yana belirli koşullar altında zorunlu sağlık sigortası tarafından karşılanıyor. Ancak geri ödeme şartları oldukça sınırlı.Sigorta yalnızca şu durumlarda ödeme yapıyor:<ul><li>Kişinin HIV’e yakalanma riskinin yüksek olması</li><li>İlacın aylık maliyetinin 72 frankı geçmemesi</li></ul>Bu fiyat, piyasadaki jenerik ilaca ait. Ancak şu anda eksikliği yaşanan ilaç da tam olarak bu jenerik ürün.<h2>Alternatif ilaç var ama çok pahalı</h2>PrEP’in orijinal versiyonu piyasada bulunabiliyor. Ancak bu ilacın aylık maliyeti 544 İsviçre frangına kadar çıkıyor ve sağlık sigortası tarafından karşılanmıyor.Bu nedenle birçok kullanıcı için tek seçenek ya dayanışma yoluyla ilaç paylaşmak ya da yurt dışından jenerik ilaç temin etmek oluyor.<h2>İsviçre’de tek üretici bulunuyor</h2>PrEP’in İsviçre’de kullanılan jenerik versiyonu yalnızca Mepha adlı ilaç şirketi tarafından üretiliyor. Alternatif üreticilerin olmaması da tedarik sorununu büyüten önemli faktörlerden biri olarak görülüyor.Şirket, tedarik sorununu Nisan ayı sonuna kadar çözmeyi umduklarını açıkladı. Ancak Cenevre Üniversite Hastanesi yetkililerine göre ilaç sıkıntısının Haziran ayına kadar devam etmesi de mümkün.

İsviçre’de HIV’i önleyen ilaçta büyük kriz

Bern’de düzenlenen basın toplantısında Federal Başkan Guy Parmelin, Dışişleri Bakanı Ignazio Cassis ve Adalet Bakanı Beat Jans anlaşmanın ayrıntılarını kamuoyuyla paylaştı.

AB ile ilişkilerde yeni sayfa

İsviçre Federal Konseyi, İsviçre ile Avrupa Birliği arasında hazırlanan yeni anlaşma paketini parlamentoya gönderdi.&nbsp;Hükümet, söz konusu paketle İsviçre’nin Avrupa Birliği ile yürüttüğü “ikili anlaşmalar yolunu” güçlendirmeyi ve geleceğe hazırlamayı hedefliyor. Federal Konsey’e göre, özellikle günümüzdeki gergin jeopolitik ortamda Avrupa ile istikrarlı ve güvenilir ilişkiler stratejik önem taşıyor.Yeni anlaşma paketi kamuoyunda “Bilaterale III” olarak adlandırılıyor ve mevcut anlaşmaları özellikle elektrik piyasası, sağlık ve gıda güvenliği alanlarında tamamlamayı amaçlıyor.<h2>Çok sayıda yasa değişikliği gerekecek</h2>Federal Konsey’e göre anlaşma kapsamında 94 Avrupa Birliği hukuk düzenlemesi İsviçre için önem taşıyor. Bu nedenle yeni paketle birlikte İsviçre’de önemli yasal düzenlemeler yapılması gerekecek.Planlanan değişiklikler arasında üç yeni federal yasa bulunuyor. Bunlardan biri devlet yardımlarının denetimi, diğeri meslek diplomalarının karşılıklı tanınması konusunda idari iş birliği ve bir diğeri de Avrupa’daki ekonomik uyum projelerine İsviçre katkılarıyla ilgili olacak.Ayrıca hükümet toplam 36 federal yasada değişiklik yapılmasını öngörüyor. Bu değişikliklerin bir kısmı kapsamlı düzenlemeleri içerirken bazıları daha sınırlı düzenlemelerden oluşuyor.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/a63a045be5ce82013f31dcb04.png" width="1024" height="576"></figure><h2>Cassis: AB hukuku otomatik olarak alınmayacak</h2>Dışişleri Bakanı Ignazio Cassis, anlaşmanın İsviçre ekonomisi açısından büyük önem taşıdığını vurguladı. Cassis’e göre anlaşma sayesinde İsviçreli şirketler Avrupa pazarında AB şirketleriyle aynı şartlarda rekabet edebilecek.Cassis, anlaşmanın AB hukukunun belirli alanlarda “dinamik şekilde” kabul edilmesini gerektirdiğini söyledi. Ancak bunun otomatik bir süreç olmayacağını özellikle vurguladı.Bakan Cassis, “Dinamik demek otomatik demek değildir. İsviçre her zaman bilinçli ve bilgilendirilmiş bir karar verecektir” dedi.<h2>Jans: Oturum izni başvuruları abartılıyor</h2>Adalet Bakanı Beat Jans ise anlaşmayla birlikte yüz binlerce kişinin İsviçre’de kalıcı oturum başvurusu yapacağı yönündeki endişelerin abartıldığını söyledi.Jans’a göre uzun vadede yılda 4 bin ile 20 bin arasında başvuru beklenmesi daha gerçekçi. Ayrıca İsviçre vatandaşlarının da Avrupa Birliği ülkelerinde benzer avantajlardan yararlanabileceğini belirtti.<h2>Referandum ihtimali var</h2>Federal Konsey anlaşma paketi için isteğe bağlı referandum önerisinde bulundu. Bu durumda halk oylamasına gidilebilmesi için 50 bin imza toplanması veya sekiz kantonun talepte bulunması gerekiyor.Hükümet ayrıca anlaşmanın kanton çoğunluğu şartı olan “Ständemehr” gerektirmediğini açıkladı.Parlamentonun anlaşmayı bu yasama döneminde ele alması bekleniyor. Olası bir referandum ise önümüzdeki yasama döneminde yapılabilir.

İsviçre hükümeti AB anlaşmasını parlamentoya gönderdi

İsviçre’nin Aargau kantonunda okullarda düzenlenen “Irkçılığa Karşı Eylem Haftası” (Aktionswoche gegen Rassismus) kapsamında öğrenciler, tarihsel ve güncel ırkçılık örnekleri üzerine eğitim alıyor. 

Okullarda farkındalık

Amaç, gençlerin günlük hayatta karşılaşılan önyargıları ve ayrımcılığı daha iyi fark edebilmesini sağlamak.Aargau’nun Wynental bölgesindeki Unterkulm ortaokulunda düzenlenen etkinlikte öğrenciler, “Wir und die Andern” (Biz ve Diğerleri) adlı gezici sergiyi ziyaret ederek ırkçılığın tarihini ve günümüzdeki yansımalarını inceliyor.<h2>Tarihteki ırkçılık örnekleri öğrencileri şaşırttı</h2>Sergide yer alan bilgiler öğrenciler üzerinde güçlü bir etki bırakıyor. 14 yaşındaki öğrenci Nelson, geçmişte siyah insanların Avrupa’daki bazı hayvanat bahçelerinde sergilendiğini öğrenince büyük şaşkınlık yaşadığını söylüyor.Öğrenciler, bu tür olayların bugün kabul edilemez olduğunu belirtiyor. Onlara göre geçmişte yaşanan bu uygulamalar, insanların nasıl ayrımcılığa maruz bırakıldığını anlamak açısından önemli bir ders niteliğinde.<h2>Günlük hayatta ırkçılık nasıl ortaya çıkıyor?</h2>Sergi yalnızca tarihsel örnekleri değil, günlük hayatta görülen ırkçılığı da ele alıyor. Öğrenciler, İsviçre Anayasası’nın ayrımcılık ve insan onuru konusundaki hükümlerini incelerken, gerçek mahkeme kararlarını da öğreniyor.Örneğin bir bakım evinin, bir kişiyi yalnızca ten renginin yaşlıları korkutabileceği gerekçesiyle işe almaması gibi olaylar öğrencilerle tartışılıyor.<h2>Farklı kültürlerin bir arada yaşadığı bir bölge</h2>Wynental bölgesi, farklı kültürlerin bir arada yaşadığı bir yer olarak biliniyor. Reinach ve Menziken gibi kasabalarda yaşayan nüfusun önemli bir kısmı göçmen kökenli.Aargau Süd Bölgesel Entegrasyon Ofisi Başkanı Natalie Ammann, bu çeşitliliğin toplum için büyük bir zenginlik olduğunu ancak aynı zamanda bazı zorluklar da getirdiğini belirtiyor.Ammann’a göre farklı kültürlerin bir arada uyum içinde yaşayabilmesi için önyargıların ve ayrımcılığın açık şekilde konuşulması gerekiyor.<h2>Öğrenciler önyargıları fark etmeyi öğreniyor</h2>Irkçılığa Karşı Eylem Haftası kapsamında düzenlenen etkinliklerde öğrenciler yalnızca ırkçılığı değil, stereotipler ve önyargılar üzerine de düşünmeye teşvik ediliyor.Öğrenciler, kendi çevrelerinde ayrımcılık olup olmadığını sorgulamayı ve böyle durumlarda nasıl tepki verebileceklerini tartışıyor.14 yaşındaki öğrenci Tanja, bu konuların okulda ele alınmasının önemli olduğunu söylüyor. Öğrencilerden Micha ise insanların farklı özellikler nedeniyle kolayca yargılanabildiğini belirterek, toplumda empatiye daha fazla ihtiyaç olduğunu ifade ediyor.

İsviçre okullarında öğrenciler ırkçılığa karşı bilinçlendiriliyor

İsviçre Federal Hükümeti (Bundesrat – Federal Konsey), ABD’ye ait askeri uçakların İsviçre hava sahasını kullanma taleplerine ilişkin yeni kararını açıkladı. İran’daki savaş bağlamında yapılan bazı uçuş başvuruları reddedilirken, çatışmayla bağlantısı bulunmayan bazı uçuşlara ise izin verildi.

Hava sahası tartışması

Federal Konsey, ABD ile İran ve İsrail arasında devam eden savaş nedeniyle İsviçre’nin tarafsızlık hukuku (Neutralitätsrecht) çerçevesinde hareket etmek zorunda olduğunu vurguladı.<h2>İki keşif uçuşuna izin verilmedi</h2>Yetkililer, ABD’ye ait iki keşif uçağının 15 Mart 2026 tarihli İsviçre hava sahası geçiş talebini reddetti. Hükümete göre bu uçuşların savaşla bağlantılı askeri amaç taşıma ihtimali bulunuyor.İsviçre’nin tarafsızlık kuralları gereği, savaşa katılan ülkelerin askeri operasyonlarına destek olabilecek uçuşların İsviçre hava sahasını kullanmasına izin verilmiyor.<h2>Bazı uçuşlara ise izin çıktı</h2>Federal Konsey, çatışmayla doğrudan bağlantısı bulunmayan bazı uçuşlara izin verdi. Buna göre:<ul><li>Bakımı tamamlanan bir askeri uçağın 17 Mart’ta yapılacak uçuşuna izin verildi.</li><li>15 Mart’ta gerçekleşecek iki askeri nakliye uçağının İsviçre hava sahasını kullanması onaylandı.</li></ul>Yetkililer, bu uçuşların savaşla doğrudan bağlantılı olmadığı değerlendirmesini yaptı.<h2>Gelecekteki başvurular için yeni kriterler</h2>Federal Konsey ayrıca bundan sonraki başvuruların nasıl değerlendirileceğine dair yeni kriterler de belirledi.Buna göre, çatışmayla bağlantısı bulunmayan uçuşlara genel olarak izin verilecek. Ancak uçuşların amacı net değilse veya normal uçuş trafiğinin dışında yoğunluk oluşturuyorsa başvurular reddedilebilecek.Buna karşılık insani ve tıbbi amaçlı uçuşlar ile yaralıların taşındığı uçuşlara izin verilmeye devam edilecek.<h2>ABD için yıllık izin devam ediyor</h2>İsviçre yetkilileri, ABD’ye ait belirli devlet uçakları için daha önce verilen yıllık uçuş izninin (Diplomatic Clearance) yürürlükte olduğunu açıkladı.Ancak bu izin, ABD–İran–İsrail savaşıyla bağlantılı askeri operasyonlara destek sağlayabilecek uçuşları kapsamıyor. Bu tür uçakların İsviçre hava sahasını kullanabilmesi için ayrıca özel izin alınması gerekiyor.

Bern’den kritik karar: ABD’nin askeri uçuşlarına sınırlama

Orta Doğu’da yaşanan İran savaşı ve hava sahası sorunları, İsviçre turizmini de doğrudan etkiledi. Özellikle Bernese Oberland bölgesinin turizm merkezi Interlaken’de sokaklar alışılmadık şekilde sakinleşti.

Interlaken sokakları boş kaldı

Turizm sektörü temsilcilerine göre Hindistan, Çin ve Körfez ülkelerinden gelen turistlerin sayısı ciddi şekilde azaldı. Bu durum otellerden hediyelik eşya mağazalarına kadar birçok işletmede gelir kaybına yol açtı.<h2>Uçuş iptalleri ve pahalı biletler turistleri caydırdı</h2>Interlaken Turizm Ofisi’ne göre Orta Doğu’daki savaş nedeniyle uluslararası hava trafiğinde Covid-19 pandemisinden bu yana en büyük aksama yaşanıyor.Dubai, Abu Dabi ve Doha gibi büyük havalimanlarının zaman zaman sınırlı hizmet vermesi, Avrupa ile Asya arasındaki birçok uçuşun aksamasına yol açtı. Bu da özellikle Asya, Hindistan, Avustralya ve Körfez ülkelerinden gelen turistleri doğrudan etkiledi.Interlaken’in en önemli turizm pazarlarının yarısının bu bölgelerden gelmesi nedeniyle kriz yerel ekonomiyi hızlı şekilde etkiledi.<h2>Mağazalar müşteri kaybından şikayetçi</h2>Interlaken tren istasyonu yakınındaki bir mağazada çalışan Eva Sarniento, turist sayısındaki düşüşü net şekilde hissettiklerini söylüyor.Sarniento’ya göre özellikle Arap ülkeleri ve Çin’den gelen ziyaretçiler son haftalarda belirgin biçimde azaldı. Mağaza çalışanı, geçen yılın aynı dönemine göre satışların ciddi şekilde düştüğünü belirterek Interlaken’de birçok işletmenin geçimini turizmden sağladığını hatırlatıyor.<h2>Hediyelik eşya satışları da düştü</h2>Şehirdeki hediyelik eşya mağazaları da benzer bir tabloyla karşı karşıya. Özellikle Hintli turistlerin sıklıkla satın aldığı ünlü İsviçre hatırası “souvenir inekler” bu yıl çok daha az satılıyor.Mağaza çalışanları, Arap turistlerin de genellikle aileleriyle alışveriş yaptığını ancak savaşın başlamasından sonra bu ziyaretlerin büyük ölçüde azaldığını ifade ediyor.<h2>Oteller ve saat mağazaları da etkileniyor</h2>Turist sayısındaki düşüş yalnızca mağazaları değil, saat mağazaları ve otelleri de etkiledi. Bazı işletmeler müşteri sayısında orta düzeyde bir düşüş yaşandığını belirtirken, bazıları yaz sezonu için endişeli.Interlaken’deki Stella Hotel, özellikle Asya, Avustralya ve Yeni Zelanda’dan gelen rezervasyonlarda artan iptaller yaşandığını açıkladı. Şu an için ekonomik etkilerin sınırlı olduğu belirtilse de, krizin uzun sürmesi halinde durumun daha ciddi olabileceği ifade ediliyor.<h2>Iseltwald’da da turist sayısı düştü</h2>Interlaken’e komşu turistik köy Iseltwald da ziyaretçi sayısındaki düşüşten etkilendi. Belediye yetkililerine göre yılın başından bu yana turist sayısı azaldı ve Mart 2026’dan itibaren düşüş daha belirgin hale geldi.Turist sayısındaki azalma nedeniyle iskele girişleri, otobüs rezervasyonları, restoranlar ve köy mağazalarında gelir kaybı yaşandığı belirtiliyor.<h2>Turizm sektörü yaz sezonu için endişeli</h2>Turizm işletmeleri şimdilik sezonun henüz başında olduklarını ve Ramazan döneminin de turist sayısını etkileyebileceğini söylüyor. Ancak Orta Doğu’daki kriz uzun sürerse İsviçre’nin en önemli turizm merkezlerinden biri olan Interlaken için yaz sezonunun zorlu geçebileceği ifade ediliyor.

Orta Doğu krizi İsviçre turizmini vurdu

İran’da devam eden savaş İsviçre’de tarafsızlık politikasını yeniden gündemin merkezine taşıdı. Ülkede siyasi partiler, İsviçre’nin tarafsızlık ilkesini (Neutralität) nasıl uygulaması gerektiği konusunda ciddi şekilde ayrışmış durumda.

SRF Arena programı

Konu, SRF televizyonunda yayınlanan “Arena” programında parti liderleri arasında hararetli bir tartışmaya yol açtı.<h2>Hükümet İran savaşını resmen savaş olarak değerlendiriyor</h2>İsviçre Federal Hükümeti Bundesrat (Federal Konsey), İran ile ABD ve İsrail arasındaki çatışmayı artık resmi olarak savaş olarak nitelendiriyor. Bu değerlendirme İsviçre’nin silah ihracatı politikasını doğrudan etkileyebilir.İsviçre yasalarına göre savaş halinde olan ülkelere yeni savaş malzemesi ihracatı genellikle yasaklanıyor. Bu nedenle hükümetin aldığı bu karar, özellikle ABD’ye yönelik yeni silah ihracatı başvurularının reddedilmesine yol açabilir. ABD ise İsviçre savunma sanayisinin en büyük ikinci müşterisi konumunda.<h2>Siyasi partiler arasında derin görüş ayrılığı</h2>Merkez Parti’den (Die Mitte) Marianne Binder, hükümetin kararını doğru bulduğunu söyledi. Sosyal Demokrat Parti’nin (SP) eş başkanı Cédric Wermuth ise hükümetin çok geç hareket ettiğini savunarak silah ihracatının daha önce durdurulması gerektiğini ifade etti.Buna karşılık liberal ve muhafazakâr partiler savunma sanayisinin önemini vurguladı. FDP eş başkanı Susanne Vincenz-Stauffacher, İsviçre’nin silahlı tarafsızlığını sürdürebilmesi için güçlü bir savunma sanayisine ihtiyaç duyduğunu söyledi.Benzer şekilde SVP Başkanı Marcel Dettling, İsviçre savunma sanayisinin ülkenin güvenliği için kritik rol oynadığını belirtti. GLP Başkanı Jürg Grossen de güvenilir bir ordu için rekabetçi bir savunma sanayisinin gerekli olduğunu savundu.Yeşiller Partisi’nden Michael Töngi ise bu görüşe karşı çıkarak silah ihracatının artmasının İsviçre’nin uluslararası imajına zarar vereceğini söyledi.<h2>Tarafsızlık anayasaya mı yazılmalı?</h2>İsviçre Parlamentosu şu sıralar “tarafsızlık girişimi” (Neutralitätsinitiative) adlı bir öneriyi de tartışıyor. SVP ve Pro Schweiz tarafından başlatılan girişim, İsviçre’nin “sürekli ve silahlı tarafsızlığının” anayasada açık şekilde yer almasını istiyor.Öneriye göre İsviçre, savaşan ülkelere karşı Birleşmiş Milletler (UNO) zorunlu kılmadıkça yaptırım uygulayamayacak.SP’den Wermuth bu girişimi İsviçre’nin güvenliği ve istikrarı için tehlikeli olarak nitelendirirken, SVP’den Dettling ise tarafsızlığın açık şekilde tanımlanmasının ülkenin uluslararası konumunu güçlendireceğini savundu.Merkez Parti’den Marianne Binder ve FDP’den Vincenz-Stauffacher ise tarafsızlığın çok katı biçimde tanımlanmasının İsviçre’yi uluslararası alanda izole edebileceği görüşünde.

İran savaşı İsviçre’de tarafsızlık tartışmasını yeniden alevlendirdi

İsviçre ile Avrupa Birliği arasındaki yeni anlaşma paketi siyasi sürece giriyor. İsviçre Dışişleri Bakanı Ignazio Cassis, yıllardır devam eden müzakerelerin tamamlandığını belirterek “18 yıllık bu yolculuğu bugün tamamladık” dedi. 

18 yıllık yolculuk

Anlaşma paketi şimdi önce parlamentoda görüşülecek, ardından halk oylamasına sunulabilecek.Cassis, görevde bulunduğu sekiz yıl boyunca bu dosya üzerinde çalıştığını belirterek sürecin uzun ve zorlu geçtiğini söyledi. Dışişleri Bakanı, yaklaşık 18 yıllık tartışma, 13 yıllık müzakere, üç farklı federal konsey üyesi ve altı devlet sekreteri ile yürütülen sürecin artık yeni bir aşamaya geçtiğini ifade etti.<h2>Ekonomik ilişkiler anlaşmaların merkezinde</h2>Cassis’e göre İsviçre’nin Avrupa Birliği ile yakın ekonomik ilişkileri anlaşmaların temel nedenlerinden biri. İsviçre’nin ihracatının yaklaşık yarısı AB ülkelerine yapılıyor.Bu nedenle İsviçreli şirketlerin Avrupa iç pazarına erişimini koruyabilmesi için bazı karşılıklı tavizlerin kaçınılmaz olduğunu söyleyen Cassis, “Her anlaşmada bir alma ve verme dengesi vardır” dedi.Cassis ayrıca kişilerin serbest dolaşımı gibi tartışmalı konularda İsviçre’nin bazı istisnalar elde ettiğini ve genel dengenin ülke lehine olduğunu savundu.<h2>“Hayır” sonucu ekonomiyi zorlayabilir</h2>AB ile mevcut ikili anlaşmaların güncellenmemesi durumunda İsviçre ekonomisinin olumsuz etkilenebileceğini belirten Cassis, son yıllarda bazı yatırımların belirsizlik nedeniyle yapılmadığını söyledi.Cassis’e göre bu belirsizlik devam ederse sanayi ve ticarette modernizasyon zorlaşabilir. “Yatırım olmazsa modernizasyon da olmaz” diyen Cassis, AB ile ikili anlaşmaların İsviçre için bugüne kadar başarılı bir yol olduğunu vurguladı.<h2>10 milyon nüfus girişimi süreci etkileyebilir</h2>İsviçre’de yakında oylanması beklenen “10 milyonluk İsviçre” girişimi de AB anlaşmaları açısından önemli bir risk olarak görülüyor. Bu girişim kabul edilirse serbest dolaşım anlaşmasının iptali gündeme gelebilir.Cassis, böyle bir sonucun AB ile yeni anlaşma paketini zorlaştırabileceğini ancak yine de İsviçre’nin komşularıyla ikili anlaşmalar yolunu sürdürmesi gerektiğini söyledi.<h2>Son sözü halk söyleyecek</h2>Yeni AB anlaşma paketi önümüzdeki dönemde önce İsviçre Parlamentosu’nda tartışılacak. Daha sonra büyük ihtimalle bir referandumla halkın onayına sunulacak.Cassis ise bu sürecin sonunda anlaşmayı savunmaya hazır olduğunu belirterek, “Masada iyi bir anlaşma var ve onu savunacağız” dedi.

İsviçre ile AB ilişkilerinde yeni dönem başlıyor

İran savaşı nedeniyle Orta Doğu’da uçuşların aksaması yüzünden yaklaşık 1900 İsviçre vatandaşı hâlâ Körfez bölgesinde mahsur kalmış durumda. İş hukuku açık “Çalışma yoksa maaş da yok”.

Çalışmayan maaş alamaz

İsviçre Dışişleri Bakanlığı EDA (Eidgenössisches Departement für auswärtige Angelegenheiten) verilerine göre bölgeden çıkış için çok az uçuş bulunuyor. Bu durum bazı çalışanlar için yeni bir sorunu beraberinde getiriyor: maaş kaybı.Birçok kişi için işveren tarafından onaylanan tatil süresi çoktan dolmuş durumda. İsviçre iş hukukuna göre ise çalışan işine dönemezse, bunun sonuçlarına kendisi katlanmak zorunda kalabiliyor.<h2>Tatil uzadı maaş kesintisi başladı</h2>Bu durumu yaşayanlardan biri 30 yaşındaki B. oldu. Afrika tatilinden sonra yalnızca üç saatlik bir aktarma uçuşuyla İsviçre’ye dönmeyi planlayan genç kadın, uçuş iptalleri ve uzun beklemeler nedeniyle Dubai’de bir hafta mahsur kaldı.İsviçre’ye döndüğünde ise yeni bir sürprizle karşılaştı. Kaçırdığı altı iş günü için maaş yerine fazla mesai saatlerini kullanmak zorunda kaldı. İşvereninin anlayış gösterdiğini ancak yine de günleri kendisinin telafi etmesi gerektiğini söyleyen çalışan, en azından birkaç gün için esneklik beklediğini ifade etti.Benzer bir durum 59 yaşındaki Ralf için de yaşandı. Ailesiyle birlikte Dubai’de bir kruvaziyer gemisinde mahsur kalan Ralf, işe dönemediği için beş ek tatil günü kullanmak zorunda kaldığını söyledi.<h2>İş hukuku açık “Çalışma yoksa maaş da yok”</h2>Zürih Üniversitesi iş hukuku profesörü Roger Rudolph, bu tür durumlarda hukuki durumun oldukça net olduğunu belirtiyor.Rudolph’a göre çalışanların tatilden sonra zamanında işe dönmesi kendi sorumluluk alanında yer alıyor. Kişi geri dönmekte kendi hatası olmadan bile gecikse, bu durum iş hukukunda genellikle çalışanın risk alanı olarak değerlendiriliyor.Bu nedenle çalışanlar ya ek tatil günleri kullanmak zorunda kalıyor ya da tatil günleri bittiğinde ücretsiz izin durumuna düşebiliyor.Profesör Rudolph bu durumu şu sözlerle açıklıyor:“İş hukukunda temel kural geçerlidir: Çalışma yoksa maaş da yok.”<h2>Evden çalışma hakkı da yok</h2>Bu tür durumlarda çalışanların uzaktan çalışmayı talep edebileceği düşünülse de hukuk buna otomatik bir hak tanımıyor. Özellikle internet bağlantısının zayıf olduğu veya çalışma koşullarının uygun olmadığı durumlarda home office talebi geçerli sayılmayabiliyor.Uzmanlara göre çalışanların bu tür krizlerde mümkün olan en kısa sürede iş yerine dönebilmek için makul çabayı göstermesi gerekiyor.

Körfez’de mahsur kalan İsviçrelilere kötü haber

İsviçre’nin iç istihbarat kurumu olan Nachrichtendienst des Bundes (NDB – Federal İstihbarat Servisi), yabancı istihbarat servisleri için cazip bir hedef olarak görülüyor.

İç güvenlik endişesi büyüyor

Kurumu denetleyen Aufsichtsbehörde über den Nachrichtendienst (AB-ND – İstihbarat Denetim Kurumu), özellikle kurum içindeki memnuniyetsizliklerin casusluk riski yaratabileceği konusunda uyarıda bulundu.Denetim kurumunun yayımladığı rapora göre NDB son yıllarda kapsamlı bir yeniden yapılanma sürecinden geçti. Bu süreçte birçok çalışan kurumdan ayrıldı. Kurumda kalan bazı personelin ise iş ortamından memnun olmadığı belirtiliyor. Denetim makamına göre bu durum, yabancı istihbarat servislerinin kurum çalışanlarını hedef alarak gizli bilgilere ulaşma riskini artırıyor.<h2>İç güvenlik önlemleri yeterli görülmedi</h2>Denetim kurumunun başkanı Prisca Fischer, NDB’nin iç güvenlik konusunda bazı önlemler aldığını ancak bunun yeterli olmadığını söyledi. Fischer’e göre özellikle risk işaretleri bulunan çalışanlarla ilgili durumlarda kurumun daha dikkatli ve daha kararlı davranması gerekiyor.NDB ise eleştirileri tamamen reddetmiyor. Kurum, yeni direktör Serge Bavaud yönetiminde çalışanların çalışma koşullarını iyileştirmek için çeşitli adımlar atıldığını ve iç güvenlik süreçlerinin güçlendirileceğini açıkladı. Ancak istihbarat servisi her vakada orantılı hareket edilmesi ve her durumun ayrıntılı şekilde incelenmesi gerektiğini vurguluyor.<h2>Geçmişte Rusya bağlantılı şüpheli bir vaka yaşandı</h2>Denetim kurumu 2023 ile 2025 yılları arasındaki güvenlik olaylarını da inceleyerek bu dönemde NDB çalışanlarıyla bağlantılı bir casusluk vakasına rastlamadığını açıkladı.Buna rağmen daha önce kurumun siber güvenlik birimi çevresinde Rusya adına casusluk yaptığı şüphesiyle bir soruşturma başlatılmıştı. Bu dosya hâlen Federal Savcılık (Bundesanwaltschaft) tarafından yürütülen bir ceza soruşturmasının konusu olmaya devam ediyor.<h2>Hükümet daha sert önlemler istiyor</h2>İsviçre hükümeti Bundesrat (Federal Hükümet), kurum içindeki casusluk riskini azaltmak için yeni önlemler planlıyor. Bu kapsamda şüpheli durumlarda istihbarat servisinin çalışanlara ait resmî telefon ve bilgisayarları gizlice inceleyebilmesine izin verilmesi gündemde bulunuyor.Ayrıca bazı ülkelere yapılacak özel seyahatlerin de önceden izin gerektirmesi planlanıyor. Yetkililere göre çalışanlar yurt dışı seyahatlerinde hedef alınabilir, elektronik cihazları hacklenebilir veya bilgi sızdırmaya zorlanabilir.<h2>Uluslararası iş birliği de risk altında</h2>Hükümet, bu tür önlemlerin yalnızca iç güvenlik açısından değil, uluslararası iş birliği açısından da önemli olduğunu vurguluyor. Batılı istihbarat servislerinin benzer güvenlik standartlarını zorunlu hale getirmeyi tartıştığı belirtiliyor.İsviçre bu standartları uygulamazsa, NDB’nin yabancı istihbarat servisleriyle yürüttüğü bilgi paylaşımı ve iş birliklerinin zarar görebileceği ifade ediliyor.

İsviçre istihbarat servisi yabancı casusların hedefinde

İsviçre’de aileler için en büyük endişe giderek artan yaşam maliyetleri. Yeni yayımlanan Aile Barometresi (Familienbarometer) araştırmasına göre özellikle sağlık sigortası primleri ve genel fiyat artışları aile bütçelerini ciddi şekilde zorluyor. 

Aileler ekonomik baskı altında

Araştırma, birçok ailenin mevcut durumundan memnun olduğunu ancak geleceğe daha karamsar baktığını ortaya koydu.Araştırmaya göre İsviçre’de ailelerin neredeyse yarısı için en büyük sorun sağlık sigortası primleri. Bu konuyu yükselen fiyatlar, sağlık, konut maliyetleri, eğitim sistemi ve çocukların medya kullanımı gibi başlıklar takip ediyor. Buna karşılık iklim ve çevre konularının aileler için önceki yıllara kıyasla daha az önem taşıdığı görülüyor.<h2>Aileler bugün memnun ama gelecekten endişeli</h2>Ankete katılan ailelerin yaklaşık yüzde 80’i aile yaşamlarından genel olarak memnun olduklarını söylüyor. Ancak buna rağmen ailelerin dörtte üçünden fazlası, önümüzdeki üç yıl içinde İsviçre’de ailelerin durumunun kötüleşeceğini düşünüyor.Araştırmaya göre birçok aile bütçe sıkıntısı yaşadığında ilk olarak bazı harcamalardan vazgeçmek zorunda kalıyor. En sık vazgeçilen harcama kalemlerinin başında tatiller geliyor. Bunun ardından restoran ziyaretleri, sinema veya gezi gibi boş zaman etkinlikleri ile hobiler geliyor.<h2>Gençlik şiddeti bazı bölgelerde daha büyük sorun</h2>Araştırma bölgesel farklılıklara da dikkat çekiyor. Ticino kantonunda ailelerin yaklaşık dörtte biri ve Fransızca konuşulan İsviçre’de (Romandie) ailelerin beşte birinden fazlası için gençlik şiddeti önemli bir endişe kaynağı.Almanca konuşulan bölgelerde ise bu oran daha düşük. Bu bölgelerde aileleri daha çok eğitim sistemi, okul politikaları ve çocukların sosyal medya kullanımı gibi konular meşgul ediyor.<h2>Dijital medya aile yaşamını da etkiliyor</h2>Araştırma dijital medya kullanımının aile yaşamı üzerindeki etkilerini de ortaya koyuyor. Ailelerin yaklaşık üçte biri film izlemek, müzik dinlemek veya oyun oynamak gibi dijital aktiviteleri birlikte yaparak ortak zaman geçiriyor.Buna karşın ailelerin yüzde 31’i dijital medya kullanımının birlikte geçirilen zamanı azalttığını düşünüyor. Her dört aileden biri de medya kullanımı nedeniyle evde daha fazla tartışma yaşandığını belirtiyor.<h2>Küçük çocuklu aileler daha fazla zorlanıyor</h2>Araştırmaya göre İsviçre’de ailelerin yaklaşık yarısı gelirlerinin yaşamlarını karşılamaya yettiğini söylüyor. Diğer yarısı ise gelirlerinin ancak zar zor yettiğini ifade ediyor. Yaklaşık yüzde 7’lik bir kesim ise gelirlerinin aile yaşamı için yeterli olmadığını belirtiyor.Özellikle 0 ile 3 yaş arasında küçük çocukları olan aileler, maddi sıkıntıları daha yoğun hissediyor. Bu gruptaki ailelerin yarısından fazlası gelirlerinin yalnızca sınırlı ölçüde yeterli olduğunu söylüyor.

İsviçre’de ailelerin en büyük sorunu para sıkıntısı

İsviçre’de güçlü bir ağrı kesici olan Buprenorfin ilacının aylarca bulunamaması, kronik ağrı hastalarını ciddi şekilde etkiliyor. İlaca bağımlı birçok hasta alternatif ilaçlarla yeterli rahatlama sağlayamazken, bazıları ciddi yan etkiler nedeniyle hastaneye kaldırıldı.

Buprenorfin krizi

St. Gallen kantonundaki Linth bölgesinde yaşayan Hans (66) de bu hastalardan biri. Yıllardır omurga sorunları yaşayan ve birkaç kez ameliyat geçiren emekli, yaklaşık dokuz yıldır Buprenorfin kullanıyor. Ancak ilacın stokları tükenince şubat ayında ilaç bulmak için çok sayıda eczaneyi dolaşmak zorunda kaldı.Hans, yaklaşık 20 eczaneye başvurmasına rağmen ilacı hiçbir yerde bulamadığını söylüyor.<h2>Alternatif ilaçlar yeterli etki göstermiyor</h2>Buprenorfin yerine verilen alternatif ilaçlar ise hastalar için yeterli çözüm olmuyor. Hans’a göre bu ilaçlar ağrının yalnızca küçük bir bölümünü hafifletebiliyor.Üstelik yeni ilaçlar ciddi yan etkilere de yol açıyor. Hans, aşırı yorgunluk, cilt döküntüsü, mide bulantısı ve gözlerde sulanma gibi sorunlar yaşadığını belirtiyor. Artan ağrılar ve yan etkiler nedeniyle yaklaşık üç buçuk haftadır hastanede tedavi görüyor.Hans, benzer durumdaki birçok hastanın da ilacı değiştirmek zorunda kaldığı için ciddi sorunlar yaşadığını ifade ederek bunun İsviçre gibi bir ülke için üzücü olduğunu söylüyor.<h2>İlaç temmuz ayına kadar bulunamayabilir</h2>İlaç kıtlığına ilişkin veriler yayımlayan Drugshortage.ch portalına göre Buprenorfinin yeniden piyasaya sunulması en erken Temmuz ayında mümkün olabilir.Sorunun ortaya çıkmasının nedeni ise ilacın orijinal üreticisi olan bir İngiliz ilaç şirketinin ürünü piyasadan çekmesi. Bunun ardından İsviçre’de Buprenorfin üretimi neredeyse tek bir üreticiye kaldı.Şu anda İsviçre’de bu ilacı üreten tek şirketin Mepha olduğu belirtiliyor.<h2>Hastalar yaşam kalitesinin düşmesinden endişeli</h2>Hans’a göre Buprenorfin sayesinde daha önce günlük hayatını sürdürebiliyor, bisiklete binebiliyor ve hobileriyle ilgilenebiliyordu. Ancak ilaç bulunamadığı için yaşam kalitesinin ciddi şekilde düştüğünü söylüyor.66 yaşındaki hasta, ilacın uzun süre bulunamaması durumunda günün büyük bölümünü uyuyarak geçirmek zorunda kalabileceğinden endişe ediyor. Hans, “Hayatımın yaşanabilir kalmasını istiyorum” diyerek yetkililerin soruna çözüm bulmasını beklediğini ifade ediyor.

İsviçre’de ilaç tedarik sorunu kronik ağrı hastalarını etkiliyor

İsviçre’de nükleer enerji konusu yeniden siyasi ve ekonomik tartışmaların merkezine yerleşti. Enerji ihtiyacının artması, mevcut nükleer santrallerin yaşlanması ve enerji güvenliği endişeleri, ülkede yeni nükleer santral ihtimalini yeniden gündeme getirdi.

Enerji ihtiyacı ve iklim hedefleri

<h2>Teknoloji, maliyet ve siyasi direnç gibi birçok soru hâlâ yanıt bekliyor</h2>İsviçre, 2050 yılına kadar iklim nötr olmayı hedefliyor. Bu hedef doğrultusunda fosil yakıtla çalışan ısıtma sistemleri ve araçların elektrikli alternatiflerle değiştirilmesi planlanıyor. Bu dönüşüm ise ülkede elektrik talebinin önemli ölçüde artmasına yol açacak.Buna ek olarak İsviçre’de hâlen faaliyet gösteren dört nükleer santralin de yaşları nedeniyle önümüzdeki yıllarda devreden çıkması bekleniyor. Uzmanlar, ortaya çıkacak enerji açığının yalnızca hidroelektrik, güneş ve rüzgâr enerjisi ile kapatılıp kapatılamayacağı konusunda farklı görüşler dile getiriyor.Nükleer enerjiyi savunanlara göre yeni nesil santraller bu boşluğu doldurabilir ve aynı zamanda düşük karbonlu enerji üretimi sağlayabilir.<h2>Enerji güvenliği endişesi arttı</h2>Nükleer enerjiye yönelik bakış açısının değişmesinde Ukrayna savaşı da önemli rol oynadı. Avrupa’da enerji güvenliği konusu yeniden ön plana çıkarken birçok ülke özellikle kış aylarında yabancı gaz veya elektrik kaynaklarına bağımlı kalmaktan kaçınmak istiyor.Bu nedenle bazı siyasetçiler ve uzmanlar, olası elektrik kesintileri riskinin ve iklim hedeflerinin, 2011’deki Fukushima nükleer felaketinden sonra oluşan güvenlik kaygılarından daha ağır bastığını düşünüyor.<h2>Yeni nesil reaktörler umut yaratıyor</h2>Nükleer enerji tartışmalarında özellikle iki yeni teknoloji öne çıkıyor. Bunlardan biri Small Modular Reactors (SMR) olarak bilinen küçük modüler reaktörler. Bu reaktörlerin seri üretimle daha hızlı ve daha düşük maliyetle kurulabileceği düşünülüyor.Ancak bu teknolojinin henüz yaygınlaşmadığı görülüyor. Şu anda dünyada yalnızca Rusya ve Çin’de iki SMR reaktörü faaliyette bulunuyor. Avrupa Birliği bu teknolojiyi 2030’lu yılların başında devreye almayı hedefliyor. ABD’de ise bazı projeler son dönemde gecikmelerle karşı karşıya kaldı.Bir diğer seçenek ise dördüncü nesil büyük nükleer santraller. Bu santrallerin en önemli avantajının daha az ve daha kısa ömürlü radyoaktif atık üretmesi olduğu belirtiliyor. Ancak bu tür santrallerin ticari olarak kullanılmasının en erken 2030’lu yılların ortasında mümkün olabileceği ifade ediliyor.<h2>En büyük engel maliyet</h2>Yeni nükleer santrallerin önündeki en büyük engellerden biri ise maliyet. Uzmanların tahminlerine göre İsviçre’de kurulacak bir nükleer santral için 15 ila 25 milyar frank arasında yatırım gerekebilir.Bu büyüklükte bir projenin yalnızca özel sektör tarafından finanse edilmesi gerçekçi görülmüyor. Bu nedenle devletin mali destek sağlaması veya garanti vermesi gerektiği ifade ediliyor.Olası modeller arasında elektrik tüketicilerinin faturalarına küçük bir ek ücret eklenmesi ya da devletin projeye ortak olarak katılması gibi seçenekler bulunuyor.<h2>Avrupa’da da nükleer enerji yeniden gündemde</h2>Nükleer enerji tartışması yalnızca İsviçre’de değil, Avrupa genelinde de yeniden hız kazandı. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa Birliği’nin nükleer enerjiye yeniden daha fazla yatırım yapmak istediğini açıkladı.Bu yaklaşım bazı çevreler tarafından enerji güvenliği ve iklim hedefleri açısından olumlu görülürken, bazı uzmanlar ise nükleer yatırımların güneş, rüzgâr ve hidroelektrik gibi yenilenebilir enerji projelerini gölgede bırakabileceği uyarısında bulunuyor.<h2>İsviçre’de siyasi tartışma büyüyebilir</h2>İsviçre hükümeti Bundesrat (Federal Hükümet), nükleer enerjinin yenilenebilir enerji kaynaklarını tamamlayıcı bir rol oynayabileceğini belirtiyor. Ancak kamuoyu araştırmaları, nükleer enerji konusunun İsviçre toplumunda hâlâ ciddi şekilde tartışmalı olduğunu gösteriyor.Bu nedenle ülkede yeni bir nükleer santral projesinin hayata geçmesi durumunda, güçlü siyasi muhalefet ve uzun sürecek hukuki süreçlerle karşılaşılması muhtemel görülüyor. Uzmanlara göre bu durum İsviçre’nin enerji dönüşümünü de önemli ölçüde yavaşlatabilir.

İsviçre’de nükleer enerji yeniden siyasi tartışmanın merkezinde

İsviçre’de süt üretiminin hızla artması, piyasada ciddi bir arz fazlasına yol açtı. Süt fiyatlarının düşmesi ise birçok süt üreticisini ekonomik açıdan zor durumda bırakıyor ve bazı çiftçiler için üretimi azaltma ya da tamamen bırakma gibi kararları gündeme getiriyor.

Birçok çiftçi üretimi azaltıyor

SRF'te yayınlanan habere göre, Bern kantonundaki Willadingen köyünde süt üreticiliği yapan Hansjürg Steffen, ahırındaki 22 inekten birini kesim pazarına götürmek zorunda kaldığını söylüyor. Normalde üretime devam edebilecek bir hayvanı satmanın kendisi için kolay olmadığını belirten Steffen, süt teslim ettiği Emmental peyniri üreticisinin belirlediği yıllık üretim sınırını aşmamak için sürüsünü küçültmek zorunda kaldığını anlatıyor.<h2>Süt üretimi beklenenden fazla arttı</h2>Süt sektörünü temsil eden Branchenorganisation Milch, ülkede şu anda “dramatik bir aşırı üretim” yaşandığını belirtiyor. Çiftçilerin piyasaya sunduğu süt miktarı son dönemde yaklaşık yüzde 10 arttı.Bu artışın nedenlerinden biri ise geçen yılki hava koşulları oldu. Güneşli ve yağışlı dönemlerin dengeli şekilde yaşanması, çok kaliteli ot üretimine yol açtı. Çiftçiler bu durumu “süper saman” olarak tanımlıyor. Bu yem sayesinde ineklerin süt verimi de arttı. Steffen’in çiftliğinde her inek günde yaklaşık dört litre daha fazla süt veriyor.Ancak bu durum çiftçiler için avantaj değil. Süt miktarı arttıkça fiyatlar düşüyor ve bazı durumlarda üreticilere kilo başına yaklaşık 20 rappen gibi çok düşük fiyatlar ödeniyor.<h2>Süt işleme kapasitesi sınırına ulaştı</h2>İsviçre’de süt işleyen şirketler de artan üretim karşısında zorlanıyor. Emmi ve Cremo gibi büyük süt işleme firmalarının bazı dönemlerde gelen sütü tamamen işleyemediği belirtiliyor. Son yıllarda bazı süt fabrikaları ve peynir üretim tesislerinin kapanması da bu sorunu daha da büyüttü.Bazı üretici kooperatifleri ise fazla yağı alınmış sütü biyogaz tesislerine göndererek enerji üretiminde kullanıyor. Böylece en azından fazla süt elektrik üretimine katkı sağlayabiliyor.<h2>Birçok süt üreticisi sektörden çekildi</h2>Sektördeki ekonomik baskı son yıllarda birçok çiftçinin üretimi bırakmasına yol açtı. Verilere göre son on yılda her dört süt çiftliğinden biri ya faaliyetini durdurdu ya da farklı bir üretim alanına yöneldi.Bern kantonundaki Moosseedorf köyünde çiftçilik yapan Rudolf Bigler ise ayakta kalabilmek için üretimi modern teknolojiyle daha verimli hale getirmeye çalışıyor. Çiftlikte yem dağıtımı robotlarla yapılırken, sağım işlemi de otomatik sistemlerle gerçekleştiriliyor.Bigler’e göre süt üretimi bugün geçmişe kıyasla çok daha zorlu bir sektör haline geldi. Çiftçi, çiftliği devraldığı dönemde süt fiyatlarının bugün olduğunun neredeyse iki katı olduğunu hatırlatıyor. Köyünde eskiden yaklaşık 20 süt üreticisi bulunduğunu söyleyen Bigler, bugün ailesinin köyde kalan tek süt üreticisi olduğunu belirtiyor.<h2>Çiftçiler gelecek konusunda endişeli</h2>Willadingen’deki çiftçi Hansjürg Steffen ise şimdilik üretime devam etmeyi planlıyor. Ancak mevcut fiyatlarla yeni yatırımlar yapmanın mantıklı olmadığını düşünüyor.Steffen, mevcut şartlarda süt üretiminin geleceğinin belirsiz olduğunu söylerken, birçok çiftçi için önümüzdeki yılların sektörün kaderini belirleyeceğini ifade ediyor.

İsviçre’de aşırı süt üretimi çiftçileri ekonomik baskı altına aldı

İsviçre’nin Fribourg kantonunda Kerzers bölgesinde bir posta otobüsünde çıkan yangında 6 kişi yaşamını yitirdi, 5 kişi ise yaralandı.

İsviçre’de otobüs yangını

Polis, olayın salı akşamı, İsviçre'nin başkenti Bern'in 20 kilometre batısındaki küçük kasabanın ana caddesinde meydana geldiğini bildirdi.Polis, halktan bölgeden uzak durmalarını ve acil müdahale ekiplerinin talimatlarına uymalarını istedi. İsviçre haber ajansı Keystone-ATS, bir kişinin helikopterle hastaneye kaldırıldığını bildirdi.Blick gazetesinin aktardığına göre, yangın Kerzers’te bir posta otobüsünde meydana geldi. Fribourg polisi, olayda 6 kişinin hayatını kaybettiğini, 5 kişinin ise yaralandığını doğruladı. Polis sözcüsü, yangına müdahalenin gece boyunca sürdüğünü belirtti.Yangının, bir kişinin kendini ateşe vermesi sonucu çıkmış olabileceği ifade edildi. Kesin nedeni ise henüz netleşmedi. Ölen 6 kişinin kimlikleri ise şu an için tespit edilemedi.Fribourg savcılığı, olayla ilgili soruşturmayı başlattı ve polis olay yerinde incelemelerini sürdürüyor.

Fribourg kantonunda çıkan otobüs yangınında 6 kişi hayatını kaybetti

Zürih kenti, aile içi ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddete karşı yeni bir farkındalık kampanyası başlattı. Kampanya özellikle erkeklere seslenerek şiddetin çözüm olmadığını ve erkeklerin bu sorunun çözümünün bir parçası olabileceğini vurguluyor.

Şiddete karşı farkındalık

Şehrin başlattığı “Gewalt macht dich nicht zum Mann. Zuhören schon.” (Şiddet seni erkek yapmaz, dinlemek yapar) adlı kampanya kapsamında Zürih’te gönüllüler fotoğraflar çektirerek mesajlarını kamuoyuna duyuruyor. Kampanyaya katılan kişiler, şiddete karşı durduklarını göstermek için sosyal medya ve internet platformlarında yer alacak fotoğraflarla destek veriyor.Kampanyaya katılan Sonja adlı bir kadın, normalde kameraların önüne çıkmayı sevmediğini ancak bu konu için sesini yükseltmenin önemli olduğunu düşündüğünü söylüyor. Ona göre kadınlar günlük hayatta hâlâ küçümsenme ve baskı gibi davranışlarla karşılaşabiliyor.<h2>Aile içi şiddet İsviçre’de önemli bir sorun</h2>Yetkililere göre aile içi şiddet İsviçre’de hâlâ ciddi bir toplumsal sorun. Zürih kantonunda polis günde ortalama 21 kez, Zürih kentinde ise yaklaşık altı kez aile içi şiddet vakaları nedeniyle müdahalede bulunuyor.İstatistikler, şiddetin çoğu zaman insanların kendilerini güvende hissetmeleri gereken ev ortamında yaşandığını gösteriyor. İsviçre’de her yıl ortalama 25 kişi aile içi şiddet nedeniyle hayatını kaybediyor ve bu vakaların yaklaşık yüzde 75’inde mağdurlar kadınlar ve kız çocukları oluyor.<h2>Kampanya özellikle erkekleri hedef alıyor</h2>Zürih Belediye Başkanı Corine Mauch, kampanyanın özellikle erkeklere yönelik hazırlandığını belirtiyor. Mauch’a göre aile içi şiddetin büyük kısmı erkekler tarafından uygulanıyor ve mağdurların çoğunluğunu kadınlar oluşturuyor.Bu nedenle kampanya erkekleri sorunun parçası değil çözümünün bir parçası olmaya teşvik etmeyi amaçlıyor. Kampanya kapsamında çekilen fotoğraflar ve mesajlar internet sitesi ile sosyal medya üzerinden paylaşılacak.<h2>Erkekler de kampanyaya destek veriyor</h2>Kampanyaya yalnızca kadınlar değil, erkekler de destek veriyor. Gece hayatı ve bağımlılık konularında çalışan Janis adlı bir katılımcı, şiddetin özellikle gece hayatında da sıkça karşılaşılan bir sorun olduğunu belirtiyor.Janis’e göre bu nedenle erkeklerin de açık şekilde şiddete karşı tavır göstermesi önemli.Kadın hakları savunucusu Zita Küng ise şiddetin kaçınılmaz olmadığını vurgulayarak insanların zor durumlarla farklı yollarla başa çıkmayı öğrenebileceğini söylüyor. Küng’e göre toplumun bu konuda daha fazla düşünmesi ve alternatif çözümler geliştirmesi gerekiyor.

Zürih aile içi şiddete karşı erkekleri hedef alan kampanya başlattı

İsviçre hükümeti, ABD’ye yapılması planlanan silah ihracatı konusunda henüz net bir karar vermedi. Orta Doğu’da ABD ile İran arasında yaşanan savaşın İsviçre’nin tarafsızlık kuralları açısından nasıl değerlendirileceği tartışılırken, Federal Hükümet (Bundesrat) kararını ertelemeyi tercih ediyor.

Tarafsızlık tartışması

Şu anda İsviçre’den ABD’ye yapılması planlanan çeşitli silah ihracatı başvuruları beklemede bulunuyor. Ancak ABD’nin Orta Doğu’da aktif bir savaş yürütmesi, İsviçre’nin tarafsızlık hukuku kapsamında bu satışların yapılıp yapılamayacağı sorusunu gündeme getirdi.<h2>Yetkililer karar için zaman kazanıyor</h2>Silah ihracatı izinlerinden sorumlu kurum olan Ekonomi Devlet Sekreterliği (Seco), konunun dikkatle incelendiğini belirtiyor. Seco’da ihracat kontrollerinden sorumlu yetkili André Mittmann, kararın aceleye getirilmeyeceğini ifade ederek ihracat izinleri için gerekli kriterlerin ayrıntılı şekilde değerlendirildiğini söyledi.Bu durum yalnızca yeni ihracat başvurularını değil, daha önce onaylanmış bazı satışları da etkileyebilir. Yetkililer şu anda onaylanmış izinlerin geri çekilmediğini belirtse de, bu ihtimalin de değerlendirildiğini ifade ediyor.<h2>Kararı Federal Hükümet verecek</h2>Konunun siyasi boyutu oldukça yüksek. Nihai kararın Bundesrat (Federal Hükümet) tarafından verilmesi bekleniyor. Ancak hükümet henüz ABD ile İran arasındaki çatışmanın “uluslararası silahlı çatışma” olarak kabul edilip edilmeyeceğine karar vermiş değil.Eğer bu çatışma resmi olarak uluslararası bir savaş olarak değerlendirilirse, İsviçre’nin tarafsızlık hukuku ve silah ihracatı yasaları gereği ABD’ye silah satışının mümkün olmayabileceği belirtiliyor.Hükümet ise böyle bir değerlendirme yapabilmek için çatışmanın belirli bir süre devam etmesi ve yeterli yoğunluğa ulaşması gerektiğini savunuyor. Bu nedenle mevcut durumda kesin bir karar verilmediği ifade ediliyor.<h2>Sol partilerden hükümete eleştiri</h2>Hükümetin temkinli yaklaşımı özellikle sol partiler tarafından eleştiriliyor. Sosyal Demokrat Parti (SP) milletvekili Priska Seiler Graf, hükümetin Ukrayna savaşı konusunda tarafsızlık kurallarını çok daha katı uyguladığını hatırlattı.Seiler Graf’a göre ABD söz konusu olduğunda hükümetin daha temkinli davranması eleştiri konusu. Politikacı, İsviçre’nin ABD karşısında aşırı çekingen bir tutum sergilemesinin ülkeye fayda sağlamayacağını savundu.<h2>Savunma sanayisi belirsizlikten endişeli</h2>İsviçre savunma sanayisini temsil eden Swissmem ise hükümetin temkinli yaklaşımını daha anlaşılır buluyor. Kuruluşta güvenlik sanayisinden sorumlu temsilci Matthias Zoller, böyle karmaşık konularda hükümetin dikkatli hareket etmesinin normal olduğunu söyledi.Ancak Zoller’e göre olası bir ihracat kısıtlaması yalnızca silah satışlarını değil, sivil ve askeri amaçlarla kullanılabilen bazı teknoloji ürünlerini de etkileyebilir.Bu tür ürünler “Dual-Use” olarak adlandırılıyor ve yüksek hassasiyetli makineler gibi hem sivil hem askeri kullanım alanı bulunan teknolojileri kapsıyor. ABD’ye yönelik bu ürünlerin ihracatı şu anda genel bir izin kapsamında yapılabiliyor.Ancak İran ile yaşanan çatışma resmi olarak savaş olarak kabul edilirse, bu ürünlerin her bir sevkiyatı için ayrı ayrı izin alınması gerekebilir. Swissmem temsilcisi Zoller’e göre böyle bir durum İsviçre sanayisi için ciddi sonuçlar doğurabilir ve ABD pazarını büyük ölçüde zorlaştırabilir.<h2>İsviçre için kritik bir karar</h2>İsviçre’nin silah ihracatı son yıllarda yüksek seviyelere ulaşmış durumda ve ABD bu alanda önemli müşteriler arasında yer alıyor. Bu nedenle hükümetin vereceği karar yalnızca dış politika açısından değil, aynı zamanda ülkenin sanayi ve ekonomi politikası açısından da büyük önem taşıyor.Federal Hükümetin önümüzdeki dönemde tarafsızlık hukukunun nasıl uygulanacağı konusunda net bir karar vermesi bekleniyor.

İsviçre hükümeti ABD’ye silah ihracatı konusunda karar vermekte zorlanıyor

İsviçre’de baharın yaklaşması beklenirken kış yeniden etkisini gösterdi. Ülkenin birçok bölgesinde kar yağışı yeniden başlarken, bazı yerlerde kar taneleri düzlüklere kadar indi. Yetkililer ise özellikle Alpler’de çığ tehlikesine karşı uyarı yaptı.

Otoyollar ağır araçlara kapatıldı

Meteoroloji kurumu, akşam ve gece saatlerinde Alpler’de kar yağışının devam edeceğini açıkladı. Kar sınırının bazı bölgelerde 500 metreye kadar düşebileceği belirtildi. Bu durum özellikle Ticino’nun kuzeyindeki vadilerde etkili olabilir.<h2>Trafikte aksaklıklar yaşandı</h2>Yoğun kar yağışı nedeniyle birçok bölgede trafikte aksaklıklar yaşandı. Federal Doğa Tehlikeleri Portalı (Naturgefahrenportal) geniş bir alanda yoğun kar yağışı tehlikesi ilan etti.Yetkililer, yoğun kar nedeniyle yollarda buzlanma, kar yığınları ve görüş mesafesinde düşüş gibi risklerin arttığını belirtti. Ayrıca kar yükü nedeniyle ağaç dallarının kırılabileceği ve bazı ağaçların devrilebileceği uyarısı yapıldı.<h2>Alpler’de çığ tehlikesi yükseldi</h2>İsviçre’nin birçok alp bölgesinde çığ tehlikesi seviyesi 3 (önemli) olarak açıklandı. Bu risk özellikle şu bölgelerde yüksek:<ul><li>Vaud Alpleri</li><li>Bern Alpleri</li><li>Wallis ve Ticino’nun bazı kesimleri</li><li>Graubünden ve Orta İsviçre’nin bazı bölgeleri</li></ul>İsviçre Kar ve Çığ Araştırma Enstitüsü (SLF) ise Matterhorn’dan Bernina bölgesine kadar uzanan Alp ana hattında çığ tehlikesinin yüksek seviyede olduğunu duyurdu.<h2>Bazı otoyollar ağır araçlara kapatıldı</h2>Kar yağışı ulaşımı da doğrudan etkiledi. Simplon Geçidi yakınındaki A9 otoyolu, yoğun kar nedeniyle tırlar ve römorklu araçlar için iki yönde de geçici olarak kapatıldı.Ayrıca A13 otoyolu üzerinde Thusis-Süd ile Bellinzona-Nord kavşağı arasındaki bölümde de ağır vasıtalara geçiş izni verilmedi.<h2>Bahar kısa süreliğine ara verdi</h2>Meteoroloji uzmanlarına göre kışın geri dönüşü geçici olacak. Tahminlere göre hafta başından itibaren hava sıcaklıklarının yeniden yükselmesi ve bahar havasının tekrar etkili olması bekleniyor.

İsviçre’de kış geri döndü: Kar yağışı ve çığ tehlikesi uyarısı

İsviçre’nin Graubünden kantonuna bağlı Chur kentinde uzun süredir tartışma konusu olan açık uyuşturucu sahnesi için yeni bir çözüm hayata geçiriliyor. 

Radikal çözüm

Şehir yönetimi, özellikle Stadtgarten Parkı’nda toplanan bağımlılar nedeniyle artan sorunlara karşı denetimli bir uyuşturucu tüketim merkezi açmaya hazırlanıyor. Yetkililerin amacı hem bağımlılara daha güvenli bir ortam sağlamak hem de şehir parkındaki açık uyuşturucu kullanımını sona erdirmek.Chur’daki Stadtgarten Parkı yıllardır uyuşturucu bağımlılarının buluşma noktası olarak biliniyor. Yetkililere göre parkta zaman zaman yaklaşık 50 kişi bir araya geliyor ve burada uyuşturucu kullanımı ile küçük çaplı satış faaliyetleri görülüyor. Resmi rakamlar net olmasa da şehir yönetimi Chur’daki bu durumun İsviçre’deki en büyük açık uyuşturucu sahnelerinden biri haline geldiğini düşünüyor.Uzun tartışmalar ve yer arayışının ardından yeni tüketim merkezi için eski bir bowling salonu seçildi. Şehirde toplam 25 farklı yer değerlendirilmişti ancak sonunda eski bowling salonunun bulunduğu alan uygun görüldü. Merkezde farklı uyuşturucu kullanım biçimlerine göre düzenlenmiş odalar bulunacak. İnhalasyon odasında crack gibi maddeler içilebilecek, enjeksiyon odasında ise bağımlılar temiz ve kontrollü bir ortamda uyuşturucu enjekte edebilecek. Merkezde ayrıca dinlenme odaları, duş ve çamaşır alanları ile sosyal destek noktası ve sokak mutfağı da yer alacak. Eğitimli personel olası sağlık sorunlarında müdahale edebilecek.Yeni tüketim merkezi pilot proje olarak başlatılıyor ve üç yıl boyunca uygulanacak. Proje için yaklaşık dört milyon İsviçre frangı bütçe ayrıldı ve bu finansman Chur halkının oylamasıyla kabul edildi. Şehir yönetimi bu sürede merkezin etkisini gözlemleyerek uygulamanın kalıcı olup olmayacağına karar verecek.Uzmanlara göre Chur’daki uyuşturucu sorunlarının son yıllarda daha da büyümesinin en önemli nedenlerinden biri kokain bazlı yeni uyuşturucuların yaygınlaşması. 13 yıldır parkta sosyal çalışma yapan sosyal pedagog Werner Erb, kokainin devreye girmesiyle birlikte parkta daha fazla gerginlik, kavga ve bağırış yaşandığını söylüyor. Ayrıca uyuşturucuya para bulmak için yapılan suçların da arttığını belirtiyor.Parkta uzun süredir bulunan bazı bağımlılar yeni merkez hakkında temkinli yaklaşıyor. Yaklaşık 30 yıldır farklı uyuşturucular kullandığını söyleyen Sascha Berger, yeni merkezi görmek istediğini ancak herkesin bu sistemi kullanıp kullanmayacağından emin olmadığını dile getiriyor. Berger, “Biz Graubünden’liler biraz inatçıyız” diyerek bağımlıların alışkanlıklarını değiştirmesinin kolay olmayabileceğini ifade ediyor.Chur Belediye Meclis Üyesi Patrik Degiacomi’ye göre projenin iki temel amacı var: bağımlıların sağlık ve sosyal durumunu stabilize etmek ve şehirde kamu düzenini yeniden sağlamak. Yetkililer ilk aşamada bağımlılara yeni merkezi tanımaları ve kullanmaları için zaman tanıyacak. Daha sonra ise polisle birlikte parkta uyuşturucu kullanımı ve küçük çaplı satışlara karşı daha sıkı önlemler alınacak. Uzun vadede hedef ise Stadtgarten Parkı’nı yeniden tüm vatandaşların güvenle kullanabileceği bir alan haline getirmek.

Chur’da uyuşturucu kullanıcıları için denetimli tüketim merkezi açılıyor

Glarus Türk Birliği Derneği’nin geleneksel iftar programı, 15 Mart Pazar günü Netstal’da bulunan dernek merkezinde yoğun katılımla gerçekleştirildi. Ramazan ayının manevi atmosferinde düzenlenen programa bölgedeki vatandaşların yanı sıra önemli kurum temsilcileri de katıldı.

Geleneksel iftar programı

Dernek Başkanı Seyfettin Eryılmaz ve yönetim kurulu üyelerinin ev sahipliğinde gerçekleşen programa; Din İşleri Müşaviri Vekili Bilal Yıldız, İsviçre Türk Toplumu (İTT) Başkanı Suat Şahin, İsviçre Türk Diyanet Vakfı Genel Müdürü Zafer Terkeşli ve İsviçre Türk Federasyonu Başkanı İrfan Okutan da iştirak etti.<h2>“Kültürel ve Dini Değerlerimizi Yaşatmaya Devam Ediyoruz”</h2>Programda iftar yemeğinin ardından açılış konuşmasını yapan Dernek Başkanı Seyfettin Eryılmaz, davete katılan misafirlere teşekkür ederek Ramazan ayının birlik ve beraberliği güçlendiren önemli bir zaman olduğunu vurguladı.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/96e7a73d91fc516ecabf1910b.png" width="1024" height="576"></figure>Eryılmaz, dernek olarak kültürel ve dini değerleri yaşatmaya yönelik çalışmalarını sürdürdüklerini belirterek şu ifadeleri kullandı:“Bu mübarek ayda sizleri burada ağırlamaktan büyük mutluluk duyuyoruz. Etkinliğin hazırlanmasında emek veren başta kadın kolları üyelerimiz olmak üzere herkese teşekkür ediyorum.”Eryılmaz ayrıca İsviçre Türk Diyanet Vakfı ile güçlü bir iş birliği içerisinde olduklarını belirterek, vakıf yöneticilerine bugüne kadar vermiş oldukları desteklerinden dolayı teşekkür etti.<h2>Türk Toplumunun Birliği Vurgulandı</h2>Programda söz alan İsviçre Türk Toplumu (İTT) Başkanı Suat Şahin, organizasyon için dernek yönetimine teşekkür ederek özellikle kadın kollarının emeklerine dikkat çekti.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/96e7a73d91fc516ecabf1910d.png" width="1024" height="576"></figure>Şahin, İsviçre’de yaşayan Türk toplumunun birlik ve dayanışma içinde olması gerektiğini belirterek şunları söyledi:“İsviçre’deki varlığımız her geçen gün güçleniyor. Birlik içinde kalarak hem dinimize hem de ülkemize hizmet etmeye devam etmeliyiz. İTT olarak her zaman yanınızda olacağımızı bilmenizi isterim.”<h2>“Birlikten Güç Doğar”</h2>İsviçre Türk Federasyonu Başkanı İrfan Okutan da yaptığı konuşmada, böylesi anlamlı bir iftar sofrasında bir araya gelmenin önemine değindi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/96e7a73d91fc516ecabf1910f.png" width="1024" height="576"></figure>Okutan, Türk toplumunun birlik içinde hareket etmesinin önemine dikkat çekerek şu değerlendirmede bulundu:“Birlikten güç doğar ilkesiyle hareket ettiğimiz sürece aşamayacağımız hiçbir zorluk yoktur. Yıllar önce tanıdığımız gençlerin bugün derneklerde yöneticilik yaparak toplumu bir araya getirmesi bizleri ayrıca memnun ediyor.”Okutan ayrıca yaklaşan Kadir Gecesi ve Ramazan Bayramı dolayısıyla katılımcıların kandilini ve bayramını tebrik etti.<h2>“Camiler Hayatımızın Merkezinde Olmalı”</h2>Din İşleri Müşaviri Vekili Bilal Yıldız ise konuşmasında Ramazan ayının birlik ve kardeşliği pekiştiren önemli bir zaman dilimi olduğunu ifade etti.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/96e7a73d91fc516ecabf1910e.png" width="1024" height="576"></figure>Bu yıl Ramazan temasının “Cami ve Hayat” olduğunu belirten Yıldız, camilerin sadece ibadet edilen mekânlar değil aynı zamanda toplumun bir araya geldiği, dayanışmanın güçlendiği merkezler olduğunu söyledi.“Camilerimiz; dinimizi, kültürümüzü öğrendiğimiz, birbirimizi daha yakından tanıdığımız ve sorunlarımızı paylaştığımız önemli mekânlardır. Özellikle Avrupa’da varlığımızı sürdürebilmek için camilerimize sahip çıkmamız büyük önem taşıyor.” dedi.<h2>Program Sohbetlerle Devam Etti</h2>Konuşmaların ardından protokol konuklarına hazırlanan hediyeler takdim edildi. Tatlı ve çay ikramıyla devam eden programda davetliler sohbet ederek gece geç saatlere kadar dernek merkezinde bir arada vakit geçirdi.Glarus Türk Birliği’nin düzenlediği iftar programı, Ramazan ayının manevi atmosferinde birlik, dayanışma ve kardeşlik duygularının pekiştiği anlamlı bir buluşma olarak hafızalarda yer aldı.

Glarus Türk Birliği iftarında birlik ve dayanışma mesajları verildi


İsviçre’de henüz çok yaygın olmayan balo kültürü, Zürih’te düzenlenecek yeni ve gösterişli bir etkinlikle gündeme geliyor. Ünlü The Dolder Grand otelinde bu yıl ilk kez düzenlenecek olan “Zurich Ball”, iş dünyası ve kültür çevrelerinden seçkin isimleri bir araya getirmeyi hedefliyor.

High-Society gecesi

Organizatörlerin açıklamasına göre etkinlik 21 Kasım 2026 tarihinde Zürih’in ünlü beş yıldızlı oteli The Dolder Grand’da gerçekleştirilecek.<h2>İsviçreli girişimcilerden yeni sosyal etkinlik</h2>Balo fikrinin arkasında üç tanınmış İsviçreli girişimci bulunuyor: Florin Lanz, Tobias Reichmuth ve Samuel Manz. Organizatörler, etkinliğin yalnızca bir eğlence gecesi değil, aynı zamanda iş dünyası, kültür ve sosyal sorumluluğun buluştuğu bir platform olmasını hedefliyor.Yatırımcı Tobias Reichmuth, etkinliğin amacını şu sözlerle açıklıyor: Zürih Balosu’nun, girişimcilik, kültür ve toplumsal sorumluluğun doğal bir şekilde buluştuğu bir ortam yaratması hedefleniyor.<h2>250 seçkin davetli katılacak</h2>Organizatörler, etkinliğin büyük bir kitleye açık olmayacağını özellikle vurguluyor. Yaklaşık 250 davetlinin katılması beklenen baloya iş insanları, yatırımcılar, sanat dünyasından isimler ve uluslararası konuklar davet edilecek.Programda klasik balo açılışı, Viyana tarzı dans, gala yemeği ve networking etkinlikleri yer alacak. Katılımcılar için resmi kıyafet zorunlu olacak. Erkeklerin black tie, kadınların ise uzun balo elbisesi giymesi bekleniyor.<h2>Genç girişimcilere özel ödül verilecek</h2>Gecenin en dikkat çeken bölümlerinden biri ise “Zurich Next Generation Entrepreneur Award” ödülü olacak. Bu ödül, genç bir girişimciyi veya girişimciyi onurlandırmak amacıyla verilecek.Kazanan isim, ekonomi ve kültür alanından bağımsız bir jüri tarafından seçilecek. Ödülün sahibi ayrıca Engadin’de girişimcilik koçluğu içeren özel bir hafta sonu programına katılma hakkı kazanacak.<h2>Katılım ücretleri de dikkat çekiyor</h2>Etkinliğe katılım için bireysel davetlerin yanı sıra sınırlı sayıda bilet başvurusu yapılabilecek.Program kapsamında davetliler için şampanyalı bir karşılama kokteyli, çok aşamalı gala yemeği, canlı eğlence ve gece sonrası parti düzenlenecek.Fiyatlar ise oldukça yüksek: 10 kişilik bir masa için 8500 İsviçre frangı, bireysel katılım için ise yaklaşık 900 frank talep ediliyor.Organizatörler, etkinliğin Zürih’in uluslararası iş ve kültür merkezi kimliğini vurgulayan bir “sosyal vitrin” olmasını amaçladıklarını belirtiyor.

Zürih’te lüks balo hazırlığı: Dolder Grand’da seçkin davet

Türkiye’nin ve dünyanın sayılı tarihçilerinden Prof. Dr. İlber Ortaylı, 78 yaşında İstanbul’da yaşamını yitirdi. Akademisyen, tarihçi ve yazar kimliğiyle tanınan Ortaylı’nın bir süredir tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybettiği bildirildi.

Tarih dünyası yasta

Uzun yıllardır diyabet ve böbrek rahatsızlığı bulunan Ortaylı’nın son günlerde yoğun bakımda tedavi gördüğü ve entübe edildiği açıklanmıştı. Vefat haberi, hem akademi dünyasında hem de geniş bir okuyucu kitlesi arasında büyük üzüntü yarattı.<h2>Mülteci kampında başlayan bir hayat</h2>İlber Ortaylı, 21 Mayıs 1947’de Avusturya’da bir mülteci kampında dünyaya geldi. Ailesi, Sovyetler Birliği lideri Josef Stalin dönemindeki baskılardan kaçarak Avrupa’ya sığınmıştı. Kırım Türkü olan anne ve babası, Ortaylı doğduktan iki yıl sonra Türkiye’ye göç etti.Türkiye’de büyüyen Ortaylı, eğitim hayatına İstanbul’daki Avusturya Lisesinde başladı, liseyi ise Ankara Atatürk Lisesinde tamamladı. 1970 yılında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümünden mezun oldu.<h2>Dünyanın birçok üniversitesinde ders verdi</h2>Ortaylı, akademik kariyerinin önemli bir bölümünü yurt dışında geçirdi. Yüksek lisans çalışmalarını, Türk tarihçiliğinin en önemli isimlerinden Prof. Dr. Halil İnalcık ile birlikte Chicago Üniversitesinde yaptı.Akademik hayatı boyunca Viyana, Berlin, Paris, Princeton, Moskova, Münih, Strasbourg, Sofya, Cambridge, Oxford ve Tunus gibi dünyanın birçok önemli üniversitesinde misafir öğretim üyesi olarak dersler verdi, seminerler düzenledi ve konferanslara katıldı.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/96e7a73d91fc516ecabf19100.png" width="1024" height="576"></figure><h2>Profesörlükten müze müdürlüğüne</h2>1989 yılında Türkiye’ye dönen Ortaylı profesör oldu. Uzun yıllar Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde İdare Tarihi Anabilim Dalı Başkanlığı görevini yürüttü. Daha sonra Galatasaray Üniversitesi ve Bilkent Üniversitesi’nde öğretim üyeliği yaptı.2005 yılında ise Türkiye’nin en önemli kültürel kurumlarından biri olan Topkapı Sarayı Müzesi’nin müdürlüğüne getirildi. Yaş haddinden emekli olana kadar yaklaşık yedi yıl bu görevde kaldı. Bu dönemde televizyon programlarıyla geniş kitleler tarafından tanınan bir isim haline geldi.<h2>Sivri dili ve mizahıyla hafızalara kazındı</h2>İlber Ortaylı, yalnızca akademik çalışmalarıyla değil nükteli ve doğrudan konuşan üslubuyla da tanınıyordu. Televizyon programlarında sorulan sorulara zaman zaman sert ama mizahi yanıtlar vermesi, onu halk arasında daha da popüler hale getirdi.Bilgisayarla arası iyi olmadığı bilinen Ortaylı’nın birçok kitabı, ses kaydı alınarak editörler tarafından yazıya döküldü. Buna rağmen tarih alanında 50’den fazla kitaba ve sayısız makaleye imza attı.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/96e7a73d91fc516ecabf19101.png" width="1024" height="576"></figure><h2>Çok satan kitaplara imza attı</h2>Ortaylı’nın eserlerinin büyük bölümü Osmanlı ve Cumhuriyet tarihi üzerineydi. En çok ilgi gören kitaplarından biri olan “Bir Ömür Nasıl Yaşanır?”, uzun süre Türkiye’de çok satanlar listesinde yer aldı.Bunun yanı sıra “Gazi Mustafa Kemal Atatürk”, “Cumhuriyet’in Doğuşu”, “Fatih Sultan Mehmed”, “İstanbul’dan Sayfalar” ve “Avrupa ve Biz” gibi pek çok önemli eserin de yazarıydı.<h2>Ulusal ve uluslararası birçok ödül aldı</h2>İlber Ortaylı, akademik kariyeri boyunca çok sayıda ödüle layık görüldü.2017 yılında Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülünü aldı. Bunun yanı sıra Aydın Doğan Ödülü, Avrupa ile Akdeniz Arasında Lazio Ödülü ve Rusya tarafından verilen Puşkin Madalyası da kazandığı ödüller arasında yer aldı.<h2>Türkiye’nin “yaşayan tarihi” olarak anıldı</h2>Derin tarih bilgisi, akademik çalışmaları ve toplumla kurduğu güçlü iletişim sayesinde Ortaylı, birçok kişi tarafından “yaşayan tarih” olarak tanımlanıyordu.Renkli kişiliği, keskin zekâsı ve geniş kültürüyle tanınan İlber Ortaylı, ardında hem akademik dünyada hem de toplum hafızasında güçlü bir miras bırakarak hayata veda etti.

Bir tarihçiden fazlası: İlber Ortaylı hayatını kaybetti

İsviçre’de plastik atıkların daha fazla geri dönüştürülmesini hedefleyen yeni düzenleme tartışma yarattı. Federal hükümetin planına göre yakında yürürlüğe girecek ambalaj yönetmeliği ile ülke genelinde plastik atıklar için tek tip bir toplama sistemi kurulacak.

Uzaktan ısıtmayı etkiler mi?

Bu sistem sayesinde yılda 100 bin tona kadar plastik atığın geri dönüşüme kazandırılabileceği öngörülüyor.Ancak bazı vatandaşlar bu planın başka bir soruna yol açabileceğini düşünüyor. İsviçre’de çöplerin büyük bölümü çöp yakma tesislerinde (KVA – Kehrichtverbrennungsanlagen) yakılıyor ve bu tesislerde oluşan ısı şehirlerin uzaktan ısıtma sistemlerinde (Fernwärme) kullanılıyor. Plastik atıkların geri dönüşüme gitmesi halinde yakılacak çöp miktarının azalacağı ve bunun da ısı üretimini etkileyebileceği endişesi dile getiriliyor.<h2>Çöp yakma tesislerinden açıklama</h2>İsviçre Atık Değerlendirme Tesisleri Birliği VBSA bu endişelerin abartılı olduğunu söylüyor. Birliğin direktörü Robin Quartier, plastik geri dönüşümünün çöp yakma tesislerinin kapasitesini ciddi şekilde etkilemeyeceğini belirtti.Quartier’e göre İsviçre’de çöp yakma tesisleri yılda yaklaşık 4 milyon ton atık yakıyor. Bu nedenle geri dönüşümle toplanabilecek 100 bin ton plastik, toplam atık miktarına kıyasla oldukça küçük bir pay oluşturuyor.<h2>Ek ısı için ayrı sistem var</h2>Bazı vatandaşlar özellikle kış aylarında uzaktan ısıtma sistemlerinin zarar görebileceğinden endişe ediyor. Çünkü çok soğuk günlerde çöp yakma tesisleri mevcut ısıyı karşılamakta zorlanabiliyor.VBSA’ya göre bu noktada da bir yanlış anlaşılma var. Çöp yakma tesislerinin fırınlarında ek petrol veya gaz yakılmıyor. Bunun yerine, çok soğuk günlerde devreye giren ayrı bir ısı üretim sistemi bulunuyor.Bu sistem, gerekli olduğunda ek ısı üreterek uzaktan ısıtma ağını destekliyor.<h2>Hükümet geri dönüşüme öncelik veriyor</h2>İsviçre Federal Çevre Dairesi (Bafu) de plastik geri dönüşümünün çevresel açıdan önemli olduğunu vurguluyor. Kuruma göre plastik ambalajlar yüksek kaliteli bir geri dönüşüm potansiyeline sahip ve yakılmak yerine geri dönüştürülmeleri çevre için daha faydalı.Yetkililer ayrıca çöp yakma tesislerinin temel görevinin atıkları çevreye zarar vermeden bertaraf etmek olduğunu hatırlatıyor. Bu süreçte ortaya çıkan ısının enerji olarak kullanılmasının faydalı olduğu ancak bunun geri dönüşüm hedeflerinin önüne geçmemesi gerektiği belirtiliyor.

İsviçre’de yeni plastik toplama sistemi tartışma yarattı

İsviçre’de sağlık sigortasında uygulanan asgari katılım payının (Mindestfranchise) artırılması yeniden gündemde. Federal Hükümet Bundesrat, yetişkinler için mevcut 300 frank olan asgari katılım payının 400 franka çıkarılmasını önerdi.

Franchise artışı gündemde

İsviçre’de sigortalılar, sağlık sigortası devreye girmeden önce yıllık belirli bir tutarı kendi cebinden ödemek zorunda. Buna “franchise” adı veriliyor. Bugün bu tutar en az 300 frank. Hükümetin planına göre vatandaşlar gelecekte doktor, ilaç veya hastane masraflarının ilk 400 frankını kendileri karşılayacak.<h2>Hükümet daha fazla “bireysel sorumluluk” hedefliyor</h2>Federal hükümet bu adımla vatandaşların sağlık hizmetlerini daha dikkatli kullanmasını hedefliyor. Yetkililere göre insanlar masrafların daha büyük kısmını kendileri ödediklerinde doktora gitme kararını daha bilinçli verecek.Ayrıca bu değişikliğin uygulamaya girdiği dönemde sağlık sigortası primlerindeki artışı da bir miktar yavaşlatabileceği belirtiliyor.<h2>Sağ partilerden destek</h2>Öneri özellikle sağ ve liberal partilerden destek gördü. FDP (Hür Demokrat Parti)’den Senatör Josef Dittli, hükümetin önerisini “cesur bir karar” olarak nitelendirdi.Dittli, asgari katılım payının 2004 yılından bu yana artırılmadığını, oysa bu süre içinde maaşların ve yaşam maliyetlerinin yükseldiğini hatırlattı. Benzer şekilde SVP (İsviçre Halk Partisi) de öneriye olumlu yaklaşıyor.<h2>Sol partiler sert şekilde karşı çıkıyor</h2>Ancak sol partiler planı sert şekilde eleştiriyor. SP (Sosyal Demokrat Parti) ve Yeşiller ile İsviçre Sendikalar Birliği, düzenlemenin özellikle yaşlılar, kronik hastalar ve düşük gelirli kişiler için ağır bir yük oluşturacağını savunuyor.SP’li milletvekili Barbara Gysi, öneriyi “kabul edilemez bir artış” olarak nitelendirerek bu düzenlemeye karşı mücadele edeceklerini açıkladı.<h2>Katılım payı otomatik olarak da artabilir</h2>Federal hükümet yalnızca 100 franklık bir artış önermekle kalmıyor. Aynı zamanda bir otomatik artış sistemi de gündemde. Buna göre sağlık harcamaları belirli bir seviyeyi geçtiğinde asgari katılım payı ilerleyen yıllarda tekrar yükseltilebilecek.Öte yandan diğer franchise seçenekleri – yani 500 ile 2500 frank arasındaki katılım payları – şimdilik değişmeyecek. Çocuklar için uygulanan franchise tutarlarının da artırılması planlanmıyor.<h2>Son karar parlamentoda ve gerekirse halkta</h2>Öneri şimdi siyasi partiler, kantonlar ve ilgili kurumların görüşüne sunulacak. Otomatik artış mekanizması konusunda ise İsviçre Parlamentosu karar verecek.Bu konu hakkında referandum düzenlenmesi de mümkün. Eğer parlamentoda otomatik artış sistemi reddedilirse, 300 franktan 400 franka çıkacak ilk artış da iptal edilebilir.

Sağlık sigortası katılım payı 400 franka çıkarılmak isteniyor

İsviçre’de polen sezonu her yıl daha erken başlıyor, daha uzun sürüyor ve alerjisi olan kişiler için giderek daha zor hale geliyor. Uzmanlara göre bunun başlıca nedeni iklim değişikliği ve artan hava kirliliği. 

İklim değişikliği

Bu nedenle birçok kişi artık neredeyse yılın büyük bölümünde polen alerjisi belirtileriyle mücadele etmek zorunda kalıyor.İsviçre’de faaliyet gösteren aha! Alerji Merkezi (aha! Allergiezentrum Schweiz) uzmanlarından Roxane Guillod, özellikle fındık ve kızılağaç polenlerine karşı hassasiyeti olan kişilerin bu yıl daha şubat ayında dikkatli olmaları gerektiği konusunda uyarıldığını söyledi. Uzmanlara göre bazı polen türleri artık aralık ayında bile ortaya çıkabiliyor.<h2>Polen sezonu giderek uzuyor</h2>Eskiden polen alerjisi olan kişiler için kış ayları bir dinlenme dönemi sayılıyordu. Ancak son yıllarda bu durum değişti. Daha ılık geçen kışlar ve erken gelen bahar nedeniyle bitkiler daha erken çiçek açıyor.Aynı zamanda sonbahar aylarının da daha sıcak geçmesi nedeniyle bazı bitkiler daha uzun süre polen yaymaya devam ediyor. Bu da polen sezonunun yıl içinde daha uzun bir döneme yayılmasına yol açıyor.<h2>İklim değişikliği polenleri artırıyor</h2>Bilim insanlarına göre iklim değişikliği polen sorununu birkaç farklı şekilde artırıyor. Artan sıcaklıklar bitkilerin daha erken çiçek açmasına neden olurken, sıcak hava dalgaları ve kuraklık bitkiler üzerinde stres yaratıyor. Bu stres ise bitkilerin daha fazla polen üretmesine yol açıyor.Ayrıca atmosferdeki karbondioksit (CO₂) miktarının artması da bitkilerin büyümesini hızlandırarak polen üretimini artırabiliyor. Uzmanlara göre bu nedenle polen yoğunluğu son yıllarda belirgin şekilde yükseldi ve gelecekte de artması bekleniyor.<h2>Polenler daha güçlü alerjik reaksiyonlara yol açıyor</h2>Araştırmalar yalnızca polen miktarının değil, polenlerin etkisinin de güçlendiğini gösteriyor. Bitkiler çevresel stres altında metabolizmalarını değiştirerek daha güçlü alerjik reaksiyonlara neden olan proteinler üretebiliyor.İklim değişikliği ayrıca ambrosia gibi güçlü alerjiye yol açan istilacı bitkilerin yayılmasını da kolaylaştırıyor. Uzmanlar, gelecekte Akdeniz bitkilerinin kuzeye doğru yayılmasıyla birlikte örneğin zeytin poleninin de Avrupa’nın bazı bölgelerinde daha yaygın hale gelebileceğini belirtiyor.<h2>Hava kirliliği de alerjiyi artırıyor</h2>Uzmanlara göre polen alerjisinin ağırlaşmasının tek nedeni iklim değişikliği değil. Hava kirliliği de önemli bir rol oynuyor. Kirli hava solunum yollarını tahriş ederek alerjik reaksiyonları artırabiliyor.Özellikle ince toz partikülleri (PM) burun mukozasını zayıflatıyor ve polenlerin vücuda daha kolay girmesine neden oluyor. Bu durum hem saman nezlesi (Heuschnupfen) hem de alerjik astım riskini artırabiliyor.<h2>Polen alerjisinin en yaygın belirtileri</h2>Polen alerjisi genellikle şu belirtilerle ortaya çıkıyor:<ul><li>Sık sık hapşırma</li><li>Burun akıntısı veya burun tıkanıklığı</li><li>Gözlerde kaşıntı ve sulanma</li><li>Yorgunluk ve halsizlik</li></ul>Bazı kişilerde ise bu belirtiler astım ataklarına ve ciddi nefes darlığına yol açabiliyor.

İsviçre’de polen sezonu artık daha erken başlıyor

İsviçre Türk Diyanet Vakfı tarafından Rümlang’daki vakıf merkezinde düzenlenen geleneksel iftar programı, bu yıl da toplumun farklı kesimlerini aynı sofrada buluşturdu.


Ramazan ayının onuncu gününde gerçekleştirilen programa; Türkiye Cumhuriyeti Bern Büyükelçisi Şebnem İncesu, Zürih Başkonsolosu Fazlı Çorman, İTT Başkanı Suat Şahin, Din İşleri Müşavir Vekili Bilal Yıldız, önemli sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, müşavirler ve çok sayıda davetli katıldı.&nbsp;Pusula Swiss ekibinin de iştirak edip, çekimler yaptığı bu önemli etkinliğin videosunu aşağıdaki link üzerinden izleyebilirsiniz.&nbsp;Haber videomuzda;İftar programından görüntüler&nbsp; Protokol konuşmaları&nbsp; İTDV yöneticileri Zafer Terkeşli ve Büşra Cirit ile yapılan röportajları bulabilirsiniz.&nbsp;Videoyu görmek için <a href="https://www.youtube.com/watch?v=TWjl0_CRlRE&amp;t=10s">buraya</a> tıklayınız!<figure class="media"><oembed url="https://www.youtube.com/watch?v=TWjl0_CRlRE&amp;t=10s"></oembed></figure>

İsviçre Türk Diyanet Vakfı’ndan Geniş Katılımlı Ramazan İftarı

Fribourg kantonuna bağlı Kerzers kasabasında çıkan posta otobüsü yangınında bir Türk aile cesur müdahalesiyle dikkat çekti. Olay sırasında büfesinin önünde bulunan 61 yaşındaki Şenel Teke, alevler içindeki otobüsten çıkan bir kadına yardım ederek üzerindeki yangını elleriyle söndürdü. 

Alevler içindeki yolcuya yardım etti

O anlara tanıklık eden kızı Selin (17) ise büyük korku yaşadı. Olay, 20 Dakika gazetesinde geniş yer buldu.<h2>Alevler yükselince yardıma koştu</h2>Yangın salı akşamı Kerzers’te meydana geldi. Posta otobüsü seyir halindeyken aracın orta kısmında aniden alevler yükseldi. Otobüs şoförü aracı hemen durdurup kapıları açarken yolcular hızla araçtan çıkmaya başladı.O sırada olay yerinin hemen yanında bulunan büfesinin önünde duran Senel Teke, hiçbir tereddüt yaşamadan yardıma koştu. Teke, otobüsten çıkan bir kadının kıyafetlerinin yandığını fark ettiğini söyledi.Kadının üzerindeki yanan mont ve pantolonu kendi elleriyle söndürmeye çalıştığını anlatan Teke, daha sonra yangın söndürücü getirdiğini ancak otobüsteki alevlerin çok hızlı büyüdüğünü belirtti. Teke, “Alevler çok büyüktü, müdahale etmem mümkün değildi” diyerek o anları anlattı.<h2>Kızı balkondan korku içinde izledi</h2>Yangın sırasında Şenel Teke’nin 17 yaşındaki kızı Selin evdeydi. Gürültüyü duyunca balkona çıkan genç kız, babasını alevlerin yanında görünce büyük endişe yaşadığını söyledi.Selin, babasına “Baba iyi misin?” diye seslendiğini ancak onun yardıma koştuğu için kendisini duymadığını anlattı. Ailenin büfesinde gaz tüpleri bulunduğunu hatırlatan Selin, yangının büfeye sıçraması durumunda patlama olabileceğinden korktuğunu ifade etti.O sırada Selin’in kız kardeşinin itfaiyeyi arayarak yardım istediği belirtildi.<h2>“Böyle şeyler her yerde olabilir”</h2>Yangın kısa sürede büyüyerek posta otobüsünü tamamen kullanılamaz hale getirdi. Olayın ardından birçok kişi olay yerine gelerek çiçek bıraktı.Şenel Teke yaşananların ardından yaptığı açıklamada, böyle olayların her yerde yaşanabileceğini belirterek sakin bir şekilde, “Bu sadece burada değil, her yerde olabilir” dedi.Selin ise güvenlik önlemlerinin daha sıkı olması gerektiğini vurgulayarak araçların ve sistemlerin daha sık kontrol edilmesi gerektiğini söyledi.Kerzers’te yaşanan bu olayda Türk bir ailenin gösterdiği cesaret ve yardımseverlik, çevredeki birçok kişi tarafından takdirle karşılandı.

İsviçre’de otobüs yangınında Türk babanın cesareti takdir topladı

İsviçre’de çocuklarını tatil kamplarına gönderen ebeveynler, belirli koşullar altında bu masrafları vergiden düşebilecek. Federal Mahkeme tarafından yayımlanan emsal nitelikteki yeni karar vergi indiriminin önünü açtı. 

Federal Mahkeme'den emsal karar

Federal Mahkeme (Bundesgericht) tarafından yayımlanan emsal nitelikteki yeni karar, çocuk bakımına yönelik bazı kurs ve kamp ücretlerinin vergi indirimi kapsamına girebileceğini ortaya koydu.Mahkemenin kararı Cenevre kantonunda görülen bir davaya dayanıyor. Bir çift, çocuklarını özel bir dil okulunda düzenlenen yaratıcı kurslara ve okul tatillerinde gerçekleştirilen bir haftalık tematik kamplara göndermişti. Ebeveynler bu harcamaları üçüncü kişiler tarafından sağlanan çocuk bakımı masrafları olarak vergi beyannamelerinde indirim konusu yaptı.Başlangıçta kanton vergi idaresi ve Cenevre İdare Mahkemesi her kamp için yalnızca 250 franklık sabit bir indirim uygulanmasına izin verdi. Ancak daha sonra Cenevre Kantonu Mahkemesi ebeveynlerin itirazını haklı buldu ve bu karar Federal Mahkeme tarafından da onaylandı.<h2>Vergi indirimi için bazı şartlar var</h2>Federal Mahkeme, çocuk bakımına ilişkin masrafların vergiden düşülebilmesi için bazı koşulların yerine getirilmesi gerektiğini vurguladı. Buna göre çocuk 14 yaşından küçük olmalı ve ebeveynlerle aynı evde yaşıyor olmalı. Ayrıca masrafların ebeveynlerin çalışma hayatıyla doğrudan bağlantılı olması gerekiyor.Örneğin ebeveynlerin tatil dönemlerinde çalıştıkları için çocuklarını bir kursa veya kampa göndermeleri bu kapsamda değerlendirilebiliyor.Mahkeme ayrıca çocuk bakımının yalnızca gözetim anlamına gelmediğini, eğitim veya etkinlik içeren faaliyetleri de kapsayabileceğini belirtti. Bu nedenle bazı durumlarda düzenli özel ders gibi hizmetlerin de vergi indirimi kapsamında değerlendirilebileceği ifade ediliyor.

Çocuklarını tatil kampına gönderen ebeveynlere vergi avantajı

İsviçre’de faaliyet gösteren yardım kuruluşu Swiss Aid Forum (SAF) tarafından düzenlenen iftar programı, Zürih’te bulunan Altın Steakhouse’da gerçekleştirildi. Yardım faaliyetleriyle dünyanın birçok bölgesinde ihtiyaç sahiplerine ulaşan derneğin organize ettiği iftar programı, yoğun katılım ve samimi bir atmosfer içinde gerçekleşti.

Dünya çapında yardım projeleri

SAF Yönetim Kurulu’nun ev sahipliğinde düzenlenen programa; Zürih Başkonsolosu Fazlı Çorman, Konsolos Furkan Yılmaz, Muavin Konsolos Gürhan Cihanoğlu, ITT Başkanı Suat Şahin, çeşitli sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, iş dünyasından seçkin isimler ve çok sayıda vatandaş katıldı.Programda davetliler hep birlikte iftar açarak Ramazan ayının manevi atmosferini paylaşma fırsatı buldu.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/013943764ba915d4fe2b40900.png" width="1024" height="576"></figure>Başkan Gökdemir’den kapsamlı faaliyet sunumuİftar yemeğinin ardından SAF Derneği Başkanı Gökmen Gökdemir, derneğin kuruluş amacı, yürüttüğü faaliyetler ve gelecek projeleri hakkında kapsamlı bir sunum gerçekleştirdi.Konuşmasında SAF’ın temel misyonunun savaş, yoksulluk, doğal afet ve krizlerden etkilenen insanlara yardım ulaştırmak olduğunu belirten Gökdemir, derneğin ayrım gözetmeden insani yardım faaliyetleri yürüttüğünü ifade etti. Derneğin vizyonunun ise daha hızlı, etkili ve sürdürülebilir yardım projeleriyle dünyada kalıcı iyilikler bırakmak olduğunu vurguladı.SAF Derneği’nin kısa sürede dünyanın farklı coğrafyalarında önemli çalışmalar gerçekleştirdiğini belirten Gökdemir, bugün itibariyle 11’den fazla ülkede insani yardım faaliyetleri yürütüldüğünü söyledi. Yardım ulaştırılan bölgeler arasında Türkiye, Kosova, Lübnan, Filistin, Suriye, Uganda, Yemen, Madagaskar ve Çad gibi kriz bölgelerinin bulunduğunu ifade etti.Dernek faaliyetlerinin yalnızca acil yardım ile sınırlı olmadığını vurgulayan Gökdemir, projelerin geniş bir yelpazeye yayıldığını belirterek şu alanlarda çalışmalar yürüttüklerini anlattı:<ul><li>Ramazan ayında binlerce kişiye iftar ve sıcak yemek dağıtımı</li><li>Gıda paketleri ile ihtiyaç sahibi ailelere destek</li><li>Afrika’da su kuyuları açılması ve temiz içme suyu sağlanması</li><li>Yetim çocuklara kıyafet, eğitim ve yaşam desteği</li><li>Köy okullarına kitap ve eğitim materyalleri gönderilmesi</li><li>Kurban ve zekât organizasyonları</li><li>Sağlık yardımları ve ameliyat destekleri</li></ul>Bu çalışmalar sayesinde on binlerce ihtiyaç sahibine ulaşıldığını belirten Gökdemir, yalnızca 2025 yılı içerisinde yaklaşık 15 bin aileye gıda yardımı, 36 bin kişiye iftar ve sıcak yemek dağıtımı, 80 su kuyusu açılışı ve yüzlerce sağlık operasyonu gerçekleştirildiğini ifade etti.Deprem bölgesinde kalıcı konutlarGökdemir konuşmasında Türkiye’de yapılan çalışmaların da önemli yer tuttuğunu belirterek, deprem bölgesinde Hatay’da 9 kalıcı konut inşa edildiğini, binlerce aileye gıda yardımı ulaştırıldığını ve çocuklara kıyafet desteği sağlandığını söyledi. Ayrıca köy okullarına düzenli kitap gönderildiğini ve bölgedeki ihtiyaçların yakından takip edildiğini ifade etti.Afrika’da Yaşam Kampüsü ve Afganistan’da hastane projesiSAF Derneği’nin geleceğe yönelik projeleri hakkında da bilgi veren Gökdemir, Afrika’da planlanan “Yaşam Kampüsü” projesinin önemine dikkat çekti. Bu proje kapsamında 600 öğrencilik okul, 12 derslikli eğitim binası, yetimhane, mescit ve görevli personel için lojmanların yer alacağı bir kompleks kurulmasının hedeflendiğini söyledi.Bunun yanında Afganistan’da planlanan 100 yataklı kadın doğum hastanesi projesiyle bölgedeki anne ve bebek ölümlerinin azaltılmasına katkı sağlanmasının hedeflendiğini ifade etti. 5 bin metrekarelik alana kurulacak hastanede doğumhane, ameliyathane, poliklinikler ve yenidoğan yoğun bakım ünitesinin yer alacağı aktarıldı.Gökdemir, bu projelerin bağışçılar ve gönüllüler sayesinde hayata geçirildiğini belirterek, “Yardımların yüzde 90’ı doğrudan ihtiyaç sahiplerine ulaştırılıyor. Bu güveni korumak ve daha fazla insana ulaşmak en büyük hedefimizdir” dedi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/013943764ba915d4fe2b40901.png" width="1024" height="576"></figure>Gönüllülere ve destekçilere teşekkürBaşkan Gökdemir konuşmasının sonunda, SAF Derneği’nin gelişimine katkı sağlayan yönetim kurulu üyelerine ve bağışçılara teşekkür ederek hazırlanan hediyeleri takdim etti.Dünyanın farklı ülkelerinde düzenlenen yardım organizasyonlarına katılarak destek veren gönüllüler de kısa konuşmalar yaptı. Gönüllüler yaptıkları konuşmalarda SAF Derneği ile birlikte yürütülen yardım faaliyetlerinin kendileri için büyük bir anlam taşıdığını, sahada yaşadıkları deneyimlerin unutulmaz olduğunu ve derneğin güvenilir ve sürdürülebilir yardım anlayışının takdire değer olduğunu dile getirdiler.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/013943764ba915d4fe2b40902.png" width="1024" height="576"></figure>Başkonsolos Çorman’dan destek mesajıProgramın sonunda söz alan Zürih Başkonsolosu Fazlı Çorman, SAF Derneği’nin çalışmalarını yakından takip ettiklerini ifade ederek yapılan faaliyetlerin son derece kıymetli olduğunu belirtti.Çorman konuşmasında, zor coğrafyalarda ve zor şartlar altında İsviçre’den toplanan yardımların dünyanın dört bir yanında ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmasının büyük bir başarı olduğunu ifade ederek şunları söyledi:“SAF Derneği’nin gerçekleştirdiği yardım faaliyetlerini yakından takip ediyoruz. Yapılan çalışmaların başarılı şekilde devam etmesi bizleri son derece mutlu ediyor. Yeni projeler konusunda da gereken desteği sunmaya hazırız.”Yaklaşık dört buçuk yıl Yemen’de görev yaptığını da belirten Çorman, bu süreçte bölgede önemli bağlantılar kurduğunu ve ihtiyaç duyulması halinde bu bağlantılar aracılığıyla SAF’ın projelerine destek vermekten memnuniyet duyacağını ifade etti.ITT Başkanı Şahin: “Türk toplumu adına önemli bir başarı”ITT Başkanı Suat Şahin ise yaptığı konuşmada SAF Derneği Başkanı Gökmen Gökdemir ile yıllardır çeşitli sivil toplum çalışmalarında birlikte görev yaptıklarını ifade ederek, SAF’ın elde ettiği başarıların İsviçre Türk toplumu adına gurur verici olduğunu söyledi.Şahin, derneğin yürüttüğü yardım faaliyetlerinin çok değerli olduğunu vurgulayarak, ihtiyaç duyulan her konuda SAF Derneği’nin yanında olmaya devam edeceğini belirtti. Konuşmasının sonunda ise iftar programının hazırlanmasında emeği geçen herkese teşekkür etti.Program sohbetlerle sona erdiProgramın sonunda SAF Derneği Başkanı Gökmen Gökdemir tarafından Başkonsolos Fazlı Çorman ve ITT Başkanı Suat Şahin’e de hazırlanan hediyeler takdim edildi.SAF Derneği hakkında daha fazla bilgi almak, faaliyetleri takip etmek veya yardım projelerine destek olmak isteyenler aşağıdaki kanallar üzerinden derneğe ulaşabilirler:Web sitesi: <a href="http://www.swiss-aid-forum.ch">www.swiss-aid-forum.ch</a> Mobil uygulama: Swiss Aid Forum App (App Store ve Google Play’de) Sosyal medya hesapları üzerinden de derneğin faaliyetleri düzenli olarak paylaşılmaktadır.&nbsp;Instagram: <a href="https://www.instagram.com/saf.humanitarian.aid/">@saf.humanitarian.aid</a>&nbsp; Facebook: <a href="https://www.facebook.com/Saf.humanitarian.aid">Swiss Aid Forum</a> &nbsp;

SAF Derneği iftarında yardım ve dayanışma mesajı

İsviçre Parlamentosu, şiddet içeren aşırı gruplara karşı daha sert önlemler alınmasını istiyor. Özellikle 2025 yılında Bern’de düzenlenen Gazze gösterisinde yaşanan olayların ardından polis yetkilerinin artırılması ve güvenlik kurumlarına yeni yetkiler verilmesi gündeme geldi.

Gazze gösterisi sonrası

Parlamentoda yapılan tartışmalarda birçok siyasetçi son yıllarda polise yönelik saygının belirgin şekilde azaldığını dile getirdi. FDP (Hür Demokrat Parti) milletvekili Christian Wasserfallen, bu durumun özellikle şiddet içeren gösterilerde açıkça görüldüğünü belirterek, saldırgan eylemlerin ciddi sonuçları olması gerektiğini söyledi.<h2>Bern’deki gösteri tartışmayı tetikledi</h2>Ekim 2025’te Bern’de düzenlenen Gazze protestosunda olaylar büyümüş ve 18 polis memuru yaralanmıştı. Bu olay birçok siyasetçi tarafından güvenlik açısından bir dönüm noktası olarak görülüyor.Mitte Partisi milletvekili Reto Nause, özellikle gösterilerde şiddeti organize eden kişilere karşı daha hedefli önlemler alınması gerektiğini savundu. Nause, bugüne kadar daha ağır yaralanmaların yaşanmamasının bir anlamda şans olduğunu söyledi.FDP senatörü Josef Dittli ise olayları “hukuk devletine yönelik doğrudan bir saldırı” olarak nitelendirdi.<h2>İstihbarat servisine yeni yetkiler verilebilir</h2>Parlamentonun her iki kanadı da şiddet içeren aşırı gruplara karşı daha sert önlemler alınmasına sıcak bakıyor. Bu kapsamda Nachrichtendienst des Bundes (Federal İstihbarat Servisi) için yeni yetkiler öngören bazı öneriler büyük çoğunlukla kabul edildi.Planlanan düzenlemeler kapsamında istihbarat servisi, şiddet ihtimali bulunan gösteriler öncesinde daha kapsamlı bilgi toplama yetkisine sahip olabilecek. Bu çerçevede telefon görüşmelerinin dinlenmesi veya şüpheli kişilerin bulunduğu ortamlarda gizli dinleme cihazlarının kullanılabilmesi gibi yöntemlerin de mümkün olabileceği belirtiliyor.Savunma Bakanı Martin Pfister, hükümetin de bu yönde bir düzenleme üzerinde çalıştığını ve Nachrichtendienstgesetz (İstihbarat Yasası) kapsamında yapılacak değişiklikte bu tür önlemlerin zaten yer aldığını söyledi.<h2>Sol partiler temel haklar konusunda endişeli</h2>Ancak parlamentodaki sol partiler bu planlara eleştirel yaklaşıyor. SP (Sosyal Demokrat Parti) ve Yeşiller, yeni yetkilerin temel hak ve özgürlükleri ihlal edebileceği uyarısında bulunuyor.SP milletvekili Priska Seiler Graf, güvenlik önlemleri alınırken temel hakların korunmasına özellikle dikkat edilmesi gerektiğini vurguladı.<h2>Gözaltı süresinin uzatılması da gündemde</h2>Parlamentoda kabul edilen bir diğer öneri ise gözaltı sürelerinin uzatılması oldu. Buna göre şiddet içeren olaylara karışan kişilerin 48 saate kadar gözaltında tutulabilmesi mümkün olabilecek. Bu süre mevcut uygulamanın iki katına denk geliyor.Öneriyi savunan siyasetçiler, özellikle hafta sonu gerçekleşen şiddet olaylarında gözaltına alınan kişilerin pazartesi günü serbest kalıp günlük hayatlarına dönmesinin önüne geçilmek istendiğini belirtiyor.Parlamentoda ayrıca şiddet içeren gösterilerde ortaya çıkan güvenlik maliyetlerinin organizatörler tarafından karşılanmasını öngören bir öneri de kabul edildi. Ancak bu iki düzenlemenin yürürlüğe girmesi için Ständerat (Eyaletler Meclisi) tarafından da onaylanması gerekiyor.

Aşırı şiddet içeren gösterilere karşı daha sert tedbir çağrısı

Basel’deki Basel Üniversite Kütüphanesi (Universitätsbibliothek Basel), çatıdaki inşaat çalışmaları sırasında meydana gelen su sızıntısı nedeniyle ciddi bir hasarla karşı karşıya kaldı. 

Çatıdaki çalışma su baskınına yol açtı

<h2>Kitaplar kurutulmak üzere bir firmaya gönderilecek</h2>Salı sabahı kütüphanenin serbest raf bölümünde (Freihandmagazin) öğrencilerin kitap almasına izin verilmedi ve bölüm geçici olarak kapatıldı. Kütüphane yönetimine göre olay, çatıdaki çalışma sırasında bir su hattının açılması ve ardından oluşan sızıntı nedeniyle meydana geldi. Su, Bernoullistrasse’de bulunan tarihi binanın üst katlarındaki ahşap tavan ve zeminlerden aşağıya sızarak üç kat boyunca raflardaki kitaplara ulaştı.Kütüphane Direktörü Alice Keller, ıslanan kitaplara hızlı müdahale edilmesi gerektiğini belirterek aksi halde küf oluşabileceğini ve sayfaların kalıcı şekilde zarar görebileceğini söyledi. Bu nedenle personel ve gönüllüler kitapları raflardan çıkararak üç okuma salonuna taşıdı ve sayfaları açılmış şekilde kurutmaya bıraktı.<h2>Kitaplar özel yöntemle kurutulacak</h2>Islanan kitapların tamamen kurutulması için özel bir süreç uygulanacak. Bu alanda uzman bir şirket kitapları kütüphaneden alarak kontrollü şekilde kurutacak ve ardından presleyerek yeniden kullanılabilir hale getirmeye çalışacak.Kütüphane yönetimi hasarın ardından zarar görmeyen rafların plastikle kapatıldığını ve binada nem giderici cihazların kullanıldığını açıkladı. Çatıdaki arızalı vana aynı gün değiştirilirken, serbest raf bölümü çarşamba öğleden sonra yeniden açıldı. Ancak bazı okuma salonları kitapların kurutulması için geçici olarak kapalı kalmaya devam ediyor.<h2>Bazı kitapların yerine yenisini bulmak zor olabilir</h2>Zarar gören kitaplar arasında çoğunlukla modern koleksiyonlar bulunuyor. Bu nedenle birçok kitabın teorik olarak yeniden temin edilmesi mümkün. Ancak bazı eserlerin özellikle baskısı tükenmiş kitaplar veya nadir bulunan yabancı yayınlar olması nedeniyle yerlerine yenisini bulmak kolay olmayabilir.Hasarın tam boyutu ise kitaplar kurutulup kütüphaneye geri döndüğünde netleşecek. O zaman hangi kitapların kalıcı şekilde zarar gördüğü ve hangilerinin değiştirilmesi gerektiği belirlenecek.<h2>Kütüphane binasında yenileme ihtiyacı</h2>Kütüphane yönetimi, yaşanan olayın binanın yenilenmesi gerektiğini bir kez daha gösterdiğini belirtiyor. Direktör Alice Keller’e göre kütüphane binasındaki su tesisatı oldukça eski ve bu nedenle benzer sorunlar zaman zaman yaşanabiliyor.Nitekim aynı kütüphanede üç yıl önce de benzer bir su hasarı meydana gelmişti. Yönetim, uzun vadede özellikle tarihi koleksiyonların korunması için yeni bir bina yapılmasının gerekli olduğunu ifade ediyor.

Basel Üniversite Kütüphanesi’nde su sızıntısı: 3000 kitap zarar gördü

Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, ülkesinin Hürmüz Boğazında yürütülmesi planlanan uluslararası bir askeri operasyona katılmayacağını yineledi.

Diplomasi vurgusu

Wadephul, Almanya’da yayımlanan Bericht aus Berlin programında yaptığı açıklamada, Berlin yönetiminin söz konusu çatışmanın tarafı olma niyetinde olmadığını vurguladı. “Yakın zamanda bu çatışmanın aktif bir unsuru olacak mıyız? Hayır,” ifadelerini kullandı.Alman hükümetinin bu konudaki tavrının açık olduğunu belirten Wadephul, bu yaklaşımın Başbakan Friedrich Merz ve Savunma Bakanı Boris Pistorius tarafından da net biçimde dile getirildiğini söyledi.Dışişleri Bakanı, Almanya’nın olası bir diplomatik müzakere sürecinde rol almak istediğini ifade ederek Hürmüz Boğazı’nda kalıcı güvenliğin ancak diplomatik girişimler ve İran ile yürütülecek görüşmeler sayesinde sağlanabileceğini belirtti.Wadephul ayrıca Avrupa Birliğinin Kızıldeniz’de seyrüsefer güvenliğini desteklemek amacıyla başlattığı Aspides Misyonunun beklenen sonuçları vermediğini dile getirdi.Bu operasyonun Hürmüz Boğazı’na genişletilmesinin güvenliği gerçekten artırıp artırmayacağı konusunda şüpheleri olduğunu söyleyen Wadephul, Avrupa için hayati öneme sahip ticari taşımacılığın büyük bölümünün normalde Kızıldeniz üzerinden yapılması gerektiğini, ancak Aspides misyonunun sınırlı etkisi nedeniyle bunun gerçekleşemediğini ifade etti.Wadephul, petrol fiyatlarının ancak bölgedeki çatışmaların sona ermesiyle yeniden dengelenebileceğini de sözlerine ekledi.

Almanya Hürmüz Boğazı’nda askeri operasyona katılmayacağını açıkladı

Donald Trump, İran’la yaşanan savaşın küresel enerji piyasalarında yarattığı krizin ardından, petrol taşımacılığının güvenliğini sağlamak amacıyla Hürmüz Boğazının denetlenmesi için uluslararası bir koalisyon kurulmasını önerdi.

Boğaz krizi

ABD Başkanı, bu girişime katılmaları için yedi ülkeye çağrı yaptığını açıkladı. Pazar günü yaptığı açıklamada Trump, İran’ın saldırıları nedeniyle petrol tankerlerinin geçişinin tehlikeye girdiğini belirterek, bazı ülkelerden savaş gemileri ve askeri unsurların tankerleri korumak üzere görevlendirilmesini istedi.Küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik su yolunda yaşanan gerilim nedeniyle Washington yönetimi, enerji arzının kesintiye uğramasını önlemek için yeni bir güvenlik mekanizması oluşturmayı hedefliyor. Trump, bu girişime dahil edilmesi planlanan Orta Doğu petrolüne bağımlı ülkelerin isimlerini açıklamadı.Başkan Trump, gazetecilere Air Force One uçağında yaptığı açıklamada, söz konusu deniz yolunun ABD’nin petrol ihtiyacı açısından kritik olmadığını savundu. Buna karşılık, “Bu ülkelerin gelip kendi çıkarlarını korumaları gerekiyor. Çünkü burası aslında onların enerji güvenliği için hayati,” ifadelerini kullandı.Trump daha önce Çin, Fransa, Japonya, Güney Kore ve İngiltereyi ABD güçleriyle birlikte boğazın güvenliğini sağlamak için iş birliğine davet etmişti.Öte yandan Abbas Arakçi, çeşitli ülkelerin gemileri için güvenli geçiş talebinde bulunduğunu açıkladı. İranlı diplomat, bu konuda son kararın askeri yetkililere ait olduğunu belirterek bazı gemilerin geçişine izin verildiğini, ancak boğazın “ABD ve müttefikleri dışında kalan ülkeler için açık olduğunu” söyledi.Trump’ın girişimi kapsamında adı geçen bazı ülkeler konuya temkinli yaklaşıyor. ABD Enerji Bakanı Chris Wright, Washington yönetiminin ilgili ülkelerle görüşmeler yürüttüğünü ve özellikle Çin’in enerji akışının yeniden sağlanması konusunda yapıcı rol üstlenmesini beklediklerini ifade etti.Çin’in Washington Büyükelçiliği Sözcüsü Liu Pengyu ise tüm tarafların istikrarlı ve kesintisiz enerji arzının sağlanması için sorumluluk taşıdığını belirterek, gerilimi azaltmak amacıyla temasların sürdürüleceğini açıkladı.Güney Kore Dışişleri Bakanlığı da Trump’ın çağrısını not ettiklerini ve konuyu ABD ile koordinasyon içinde değerlendireceklerini duyurdu.Trump’ın ayrıca Sanae Takaichi ile Beyaz Saray’da yapacağı görüşmede bu konuyu doğrudan gündeme getirmesi bekleniyor. Emmanuel Macron ise daha önce yaptığı açıklamada Avrupa ve Asya’daki ortaklarla olası bir uluslararası görev için temas halinde olduklarını, ancak böyle bir girişimin çatışmaların yatışmasıyla mümkün olabileceğini ifade etmişti.Trump’ın Keir Starmer ile de konuyu görüştüğü bildirildi. Ancak ABD Başkanı, Londra’nın koalisyona katılma konusunda çekinceleri olabileceğini söyledi.Bu arada savaşın 17. gününe girilirken ABD ve İsrailin İrana yönelik saldırılarının sürdüğü bildirildi. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Pentagon’da yaptığı açıklamada İran’ın füze saldırılarında yaklaşık yüzde 90 oranında düşüş yaşandığını, insansız hava aracı saldırılarının ise yüzde 95 oranında azaldığını söyledi.İsrail ordusu adına konuşan Effie Defrin de İran’a ait füze altyapısının önemli bir kısmının hedef alındığını belirtti. Defrin, balistik füze rampalarının yüzde 70’inden fazlasının devre dışı bırakıldığını ve İsrail’e yönelen tüm insansız hava araçlarının hava kuvvetleri tarafından engellendiğini öne sürdü.Buna karşın İran’ın İsrail’e yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarını sürdürdüğü bildiriliyor. Bu saldırıların bazı Körfez ülkelerinde altyapı ve enerji tesislerini de hedef aldığı ifade edildi.İran Sağlık Bakanlığı’na göre savaşın başlamasından bu yana ülkede 1300’den fazla kişi hayatını kaybetti ve ölenlerin en az 445’ini kadınlar ile çocuklar oluşturuyor.İsrailde ise İran’ın füze saldırılarında 12 kişi hayatını kaybetti, onlarca kişi yaralandı. Ayrıca Irak’ta meydana gelen bir uçak kazasında altı askerin ölmesiyle birlikte en az 13 ABD askeri yaşamını yitirdi.Birleşmiş Milletler ise İsrail’in Lübnanda sürdürdüğü saldırılar nedeniyle ciddi bir insani kriz yaşandığı uyarısında bulundu. Kurum, çatışmaların başlamasından bu yana yaklaşık 1 milyon kişinin ülke içinde yerinden edildiğini açıkladı.

Trump Hürmüz Boğazı için uluslararası koalisyon çağrısı yaptı

İspanya’nın başkenti Madrid’de bir araya gelen bir grup protestocu, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ile İran’ın buna verdiği karşılığı protesto etmek amacıyla kent merkezinde “insan zinciri” eylemi gerçekleştirdi.

Madrid’de insan zinciri

Eylem, “Silahlanma ve Askerileşme Karşıtı Asamblea” adlı sivil toplum kuruluşunun çağrısıyla organize edildi. Katılımcılar, gösteri sırasında “Silahlanmaya, savaşa ve NATO’ya hayır” sloganları attı.İspanya’nın referandum sonucunda NATO’ya katılmasının 40. yıl dönümüne denk gelen eyleme, Podemos Partisi lideri Ione Belarra da katılarak destek verdi.Öte yandan ülkede hafta sonu için geniş çaplı savaş karşıtı gösteriler planlanıyor. İspanya genelinde faaliyet gösteren 143 sivil toplum kuruluşu ile kültür ve sanat dünyasından yaklaşık 200 sanatçının imzaladığı bir manifesto yayımlandı.ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarına tepki gösterilen manifestoda, 14 Mart Cumartesi günü ülke genelinde protesto gösterileri yapılması çağrısında bulunuldu.“Orta Doğu’daki Savaşı Durdurmalıyız” başlığını taşıyan bildiride, İspanya’daki koalisyon hükümetinin ortakları olan Sosyalist İşçi Partisi (PSOE) ve Sumar ittifakının da destek verdiği belirtildi.Manifestoda ayrıca tüm demokratik kesimlere saldırgan politikaları kınama, uluslararası hukuku savunma ve Orta Doğu’da kalıcı ve adil bir barışın sağlanması için çaba gösterme çağrısı yapıldı. Metinde, bu barışın Gazze’de yaşanan soykırımın sona ermesini de kapsaması gerektiği ifade edildi.Protesto gösterilerinin Madrid ve Barselona başta olmak üzere ülkenin birçok büyük kentinde düzenleneceği bildirildi.

Madrid’de savaş karşıtı insan zinciri eylemi düzenlendi

ABD ve İsrail’in saldırılarının hedefi haline gelen İran’ın başkenti Tahran’da art arda güçlü patlamaların meydana geldiği bildirildi.

Tahran alarmda

28 Şubat’ta ABD ve İsrail tarafından başlatılan saldırıların ardından İran’ın başkenti Tahran’da peş peşe patlama sesleri duyuldu.Anadolu Ajansı’nın Tahran’daki muhabiri, kent genelinde şiddetli patlamaların işitildiğini aktardı.İran’daki bazı televizyon kanalları, patlamaların özellikle kentin doğu ve güney kesimlerinde gerçekleştiğini bildirdi.Asriran haber sitesi ise başkentte meydana gelen patlamaların toplam 11 farklı noktada yaşandığını duyurdu.Habere göre patlamaların gerçekleştiği bölgeler arasında kentin kuzeyinde yer alan Levasan ve Zaferaniye; güneyde bulunan İslamşehr ile Rey; doğudaki Tahranpars ve Perdis; batı kesimindeki Punek, Merzdaran, Sohreverdi, Dovlet ve Naziabad yer alıyor.Olaylarla ilgili olarak yetkililer tarafından henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Tahran’da peş peşe şiddetli patlama sesleri duyuldu

Çin, askeri alanda yapay zekanın sınırsız şekilde kullanılmasının doğurabileceği etik risklere dikkat çekerek, bu teknolojilerin savaş kararları üzerinde aşırı etkili hale gelmemesi gerektiğini belirtti.

Savaşta yapay zeka

Pekin yönetimi, yapay zeka temelli sistemlerin mutlaka insan denetimi altında tutulması gerektiğini vurguladı.Çin Savunma Bakanlığı Sözcüsü Ciang Bin, Pekin’de düzenlediği basın toplantısında uluslararası basında yer alan bazı haberlere ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Söz konusu haberlerde, ABD’nin Venezuela ve İran’daki askeri müdahalelerinde yapay zeka araçlarından yoğun biçimde yararlandığı ve Washington yönetiminin Amerikan ordusunun bu teknolojileri kısıtlama olmadan kullanabilmesi için teknoloji şirketleri üzerinde baskı kurduğu iddiaları yer alıyordu.Yapay zekanın savaş alanında insan denetimi ve etik sınırlar olmadan kullanılmasına yönelik kaygılara değinen Ciang, bu konuda ciddi riskler bulunduğunu ifade etti.Ciang, “Yapay zekanın askeri alanda sınırsız şekilde uygulanması, ülkelerin egemenliğini ihlal edecek bir araç haline gelmesi, savaş kararlarını aşırı derecede etkilemesine izin verilmesi ve algoritmalara yaşam ile ölüm konusunda karar verme yetkisi tanınması; savaşın etik sınırlarını ve sorumluluk anlayışını zayıflatırken aynı zamanda teknolojinin kontrolden çıkma riskini de beraberinde getirir.” dedi.Sözcü Ciang, bu tür yaklaşımların ABD yapımı “Terminatör” filminde anlatılan distopik senaryoların bir gün gerçek olmasına yol açabileceğini belirterek, “Askeri yapay zeka uygulamalarında insanın üstünlüğü korunmalı ve tüm silah sistemleri insan kontrolü altında olmalıdır.” ifadelerini kullandı.Çin’in yapay zeka ve diğer gelişen teknolojilerde elde ettiği ilerlemeleri hiçbir zaman mutlak askeri üstünlük sağlamak veya başka ülkelerin egemenliği ile toprak bütünlüğüne zarar vermek amacıyla kullanmayacağını vurgulayan Ciang, Pekin yönetiminin uluslararası iş birliğine açık olduğunu dile getirdi.Ciang, Çin’in Birleşmiş Milletler merkezli çok taraflı bir yapay zeka yönetiminin geliştirilmesi, risklerin azaltılması ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi için diğer ülkelerle birlikte çalışmaya hazır olduğunu belirterek, yapay zekanın insan uygarlığının gelişimine katkı sağlayacak biçimde ilerlemesinin önemine dikkat çekti.

Çin’den ABD’ye savaş kararlarında yapay zeka uyarısı

Orta Doğu’da ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları 12. gününe girdi. ABD, İran’ın Hürmüz Boğazı üzerinden petrol sevkiyatını engelleme tehdidine karşılık, Tahran’a ait 16 mayın döşeme gemisini vurduğunu açıkladı.

Orta Doğu gerilimi

28 Şubat’ta Washington yönetimi, İsrail ile birlikte İran’a geniş çaplı hava saldırıları başlatmıştı. Operasyonlarda, 1989’dan bu yana İran’ın dini lideri olan Ali Hamaney’in de aralarında bulunduğu birçok üst düzey yönetici yaşamını yitirdi. İran’da bir ilkokula düzenlenen saldırıda ise en az 160 çocuk hayatını kaybetti.Saldırılar sonrası bölgesel gerilim tırmanırken, Tahran yönetimi hava operasyonlarıyla karşılık verdi. İran’ın balistik füzeleri ve insansız hava araçlarıyla İsrail şehirlerini hedef aldığı bildirildi. Aynı zamanda Bahreyn, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Irak’taki ABD varlığı da saldırıların hedefi oldu.İsrail ordusu, Hizbullah’ın İsrail’e füze ve İHA saldırıları düzenlediğini belirterek Lübnan genelinde operasyon başlattı. Beyrut’ta patlama sesleri duyulurken, İsrail kentin güney banliyölerini hedef aldı.Türkiye ise iki kez İran füzeleriyle karşı karşıya kaldı. Pazartesi günü NATO unsurları tarafından imha edilen ikinci füze Gaziantep’te boş bir alana düştü.8 Mart’ta İran devlet televizyonu, öldürülen Ayetullah Ali Hamaney’in oğlu Mücteba Hamaney’in yeni dini lider olarak seçildiğini duyurdu. ABD ve İsrail ise bu duruma yönelik tehditlerini sürdürdü.ABD Başkanı Trump, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, “İran savaşı yakında sona erebilir” derken, Tahran’ın küresel petrol arzını kesmesi durumunda çatışmanın tırmanabileceğini belirtti.

Orta Doğu’da savaş: ABD ve İsrail saldırıları sürüyor

İran’ın yaklaşık 10 saat aradan sonra gerçekleştirdiği füze saldırısının ardından Tel Aviv başta olmak üzere İsrail’in birçok kentinde alarm sirenleri devreye girdi.

İsrail ordusundan yapılan açıklamada, İran’dan İsrail yönüne doğru füzelerin ateşlendiği ve hava savunma sistemlerinin bu füzeleri etkisiz hale getirmek için devreye girdiği bildirildi.Tehdit altında bulunan bölgelerde vatandaşların cep telefonlarına acil uyarı mesajları gönderildiği ifade edilirken, yetkililer yeni bir duyuru yapılıncaya kadar halkın sığınaklarda kalması gerektiğini duyurdu.Bölgede bulunan Anadolu Ajansı muhabiri, başkent Tel Aviv başta olmak üzere İsrail’in birçok şehrinde sirenlerin çaldığını, hava savunma sistemlerinin devreye girmesinin ardından gökyüzünde patlama seslerinin duyulduğunu aktardı.İsrail’in acil yardım kuruluşu Kızıl Davud Yıldızı ise füze isabetine ilişkin herhangi bir ihbar almadıklarını ve doğrudan bir isabet tespit edilmediğini açıkladı.İsrail basınında yer alan haberlerde, İran’dan gönderilen füzelerden birinin hava savunma sistemleri tarafından etkisiz hale getirildiği, diğerinin ise Tel Aviv’i geçerek denize düştüğü öne sürüldü.<h2>İran: ABD ve İsrail hedeflerine ağır füzeler ateşlendi</h2>İran, İsrail’e ve bölgedeki ABD hedeflerine yönelik yeni bir saldırı dalgası başlattığını ve süper ağır savaş başlıklarına sahip füzeler kullandığını açıkladı.İran Silahlı Kuvvetleri tarafından yapılan yazılı açıklamada, “Sadık Vaat 4 Operasyonu’nun 34. dalgası kapsamında ‘Ey Ali bin Ebu Talib’ kutsal koduyla ABD ve Siyonist rejime ait askeri üsler, merkezler ve lojistik destek noktaları hedef alındı. Operasyonda bir tondan daha ağır, yüksek hassasiyetli füzeler ve savaş başlıkları kullanıldı.” ifadelerine yer verildi.İran, ABD ve İsrail’in saldırılarına karşılık yalnızca İsrail’i değil, aynı zamanda bölgedeki ABD üsleri ve askeri hedefleri de vurduğunu belirtiyor.<h2>Kalibaf: Ateşkes arayışında değiliz</h2>İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD ve İsrail’in ülkesine karşı başlattığı savaşta ateşkes talep etmediklerini ifade etti.Kalibaf, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda, “Kesinlikle ateşkes arayışında değiliz. Saldırgana güçlü bir karşılık verilmesi gerektiğine inanıyoruz ki dersini alsın ve bir daha İran’a saldırmayı düşünmesin.” ifadelerini kullandı.İsrail’i sert sözlerle eleştiren Kalibaf, Tel Aviv yönetiminin varlığını sürdürmek için savaş, müzakere ve ateşkes döngüsünü sürekli tekrarladığını savunarak, İran’ın bu döngüyü kırmak istediğini dile getirdi.ABD Başkanı Donald Trump’ın bir gün önce yaptığı açıklamalarda, ABD’nin İsrail ile birlikte İran’a karşı yürütülen savaşta ateşkes arayışında olduğu yönünde yorumlar yapılmıştı.<h2>Laricani: Hürmüz ya barış ya yenilgi boğazı olacak</h2>İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani de ABD ve İsrail bağlantılı gemilerin geçişine kapatılan Hürmüz Boğazı hakkında değerlendirmelerde bulundu.Laricani, X hesabından yaptığı paylaşımda, “Hürmüz Boğazı ya herkes için barış ve refahın geçiş noktası olacak ya da savaş kışkırtıcıları için yenilginin ve acının boğazı haline gelecektir.” ifadelerini kullandı.<h2>Katar’da patlama sesleri sonrası vatandaşlara uyarı</h2>Katar’ın başkenti Doha’da patlama seslerinin duyulmasının ardından yetkililer vatandaşlara evlerinde kalmaları yönünde çağrı yaptı.Ülke basınında yer alan haberlere göre, ABD ve İsrail saldırılarına karşı İran tarafından gerçekleştirilen misillemeler sırasında Doha’da patlama sesleri duyuldu.Katar resmi haber ajansı QNA’nın aktardığına göre İçişleri Bakanlığı, ülke genelinde yüksek güvenlik tehdidi uyarısı yayımladı. Bakanlık vatandaşlara güvenlik amacıyla evlerinden çıkmamaları, açık alanlardan ve pencerelerden uzak durmaları yönünde çağrıda bulundu.Ayrıca Savunma Bakanlığının ülkeye yönelik füze saldırılarına müdahale ettiği bildirildi.<h2>Abu Dabi’de İHA saldırısı sonrası yangın çıktı</h2>Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’deki bir sanayi bölgesinin insansız hava aracıyla hedef alınması sonucu yangın çıktığı açıklandı.BAE Savunma Bakanlığı, ülkenin hava savunma sistemlerinin İran’dan gelen balistik füzeler ve insansız hava araçlarına karşı devreye girdiğini duyurdu.Farklı bölgelerde duyulan patlama seslerinin, hava savunma sistemlerinin balistik füzeleri etkisiz hale getirmesi ve savaş uçaklarının İHA ile seyir füzelerini imha etmesinden kaynaklandığı belirtildi.Abu Dabi Medya Ofisi tarafından yapılan açıklamada ise başkentteki Er-Ruveys Sanayi Bölgesi’nde çıkan yangına ekiplerin müdahale ettiği bildirildi. İHA saldırısı sonucu çıkan yangında herhangi bir can kaybı veya yaralanma yaşanmadığı kaydedildi.

İran’ın misillemesi sonrası İsrail’de sirenler çaldı

Avustralya hükümeti, Asya Kupası sırasında sessiz protestolarıyla dikkat çeken İranlı kadın futbolculara insani sığınma hakkı tanıdı. 

Avustralya’dan insani vize

Kararın açıklanmasının ardından beş oyuncu, Brisbane’de gizli tutulan bir yerde sevinç gözyaşlarıyla “Aussie, Aussie, Aussie” tezahüratları yaparak kutlama yaptı. İçişleri Bakanı Tony Burke, futbolcularla çekilen ve kadınların başörtüsüz olarak yer aldığı fotoğrafı kamuoyuyla paylaştı.<h2>Sessiz protesto sonrası tehditler arttı</h2>İranlı futbolcular, Gold Coast’ta düzenlenen Asya Kupası sırasında İran milli marşı okunurken sessiz kalarak protesto etmişti. Bu tavır, İran’da muhafazakâr çevreler tarafından “rejime ihanet” olarak yorumlandı. Oyuncuların ülkeye döndüklerinde ciddi yaptırımlarla karşılaşabilecekleri yönünde endişeler artınca, sporcular polis koruması altında takım otelinden ayrılarak Avustralya’dan koruma talep etti.Bazı oyuncuların otel pencerelerinden SOS işareti gönderdiği de Avustralya basınında yer aldı.<h2>“Avustralya onları bağrına bastı”</h2>İçişleri Bakanı Burke, hükümetin güvenlik gerekçesiyle süreci uzun süre gizli yürüttüğünü belirterek, “Bu kadınlar hem büyük sporcular hem de büyük insanlar. Avustralya’da kendilerini evlerinde hissedecekler. Ülkemiz İran kadın futbol takımını bağrına bastı” dedi. Burke, sığınma teklifinin tüm 26 oyuncuya ve teknik direktör Marziyeh Jafari’ye yapıldığını açıkladı.Başbakan Anthony Albanese de futbolcuların durumunun Avustralya halkını derinden etkilediğini belirterek, “Burada güvendeler ve kendilerini hoş karşılanmış hissetmeliler” dedi.<h2>Trump da sürece dahil oldu</h2>ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, Avustralya Başbakanı Albanese ile görüştüğünü ve çözümün yakın olduğunu duyurmuştu. Ancak Trump, bazı oyuncuların ailelerinin güvenliği nedeniyle İran’a dönmek zorunda kaldığını da ifade etti.<h2>İran’da baskı artıyor</h2>İran’da rejim yanlısı yorumcular, futbolcuların milli marş sırasında susmasını “vatana ihanet” olarak nitelendirmişti. Takım, sonraki iki maçta marşı söyleyip selam durarak baskıyı azaltmaya çalıştı. Ancak oyuncuların Avustralya’da sığınma talep etmesi, ülkelerine dönmeleri halinde karşılaşabilecekleri risklerin ciddiyetini ortaya koydu.

Avustralya’dan sığınma kararı: İranlı kadın futbolcular ülkede kalabilecek

İran’da ülkenin en üst makamı olan liderlik görevine, hayatını kaybeden Ali Hamaney’in oğlu Mücteba Hamaney getirildi. Lider seçimiyle görevli Uzmanlar Meclisi, yaptığı yazılı açıklamada Ayetullah Seyyid Mücteba Hüseyni Hamaney’in üyelerin büyük çoğunluğunun oyuyla İran İslam Cumhuriyeti’nin üçüncü lideri olarak belirlendiğini duyurdu.

Hamaney’in halefi

Açıklamada, ABD ve İsrail tarafından 28 Şubat’ta düzenlenen hava saldırısında yaşamını yitiren eski lider Ali Hamaney’in ardından liderlik makamı için yürütülen değerlendirme sürecinin tamamlandığı belirtildi. Rehber Meclisi, saldırılara rağmen yeni liderin belirlenmesine ilişkin çalışmaların titiz bir inceleme süreci sonunda bugün gerçekleştirilen olağanüstü toplantıda sonuçlandığını bildirdi.<h3>Silahlı kuvvetlerden bağlılık mesajı</h3>İran’da yeni liderin seçilmesinin ardından ülkenin askeri kurumlarından da destek mesajları geldi. Fars Haber Ajansı’nın yayımladığı açıklamalara göre İran Genelkurmay Başkanlığı, Devrim Muhafızları Ordusu ve İran Ordusu yeni lidere bağlılıklarını bildirdi.Ayrı ayrı yapılan açıklamalarda, silahlı kuvvetlerin Mücteba Hamaney’in komutası altında ülkeyi dış tehditlere karşı savunmayı sürdüreceği vurgulandı.<h3>Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan’dan tebrik mesajı</h3>İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da yeni lider için bir tebrik mesajı yayımladı. İran Meclisi Haber Ajansı’nın (ICANA) paylaştığı mesajda Pezeşkiyan, ülkenin karşı karşıya bulunduğu sorunların aşılmasının, liderliğin yanı sıra halkın güven, dayanışma ve geniş katılımlı direniş ruhunun güçlendirilmesiyle mümkün olacağını ifade etti.Cumhurbaşkanı, İran’ın birliğinin korunması ve daha güçlü, bağımsız bir ülke inşa edilmesi yolunda Mücteba Hamaney’e başarı dileğinde bulundu.<h3>Mücteba Hamaney kimdir?</h3>Mücteba Hüseyni Hamaney, 17 Eylül 1969’da Meşhed kentinde dünyaya geldi. ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta düzenlediği saldırıda hayatını kaybeden eski İran lideri Ali Hamaney’in ikinci oğlu olan Mücteba Hamaney, ailesinin 1979 yılında Tahran’a taşınmasının ardından dini eğitimine Kum’daki İslam ilimleri okulunda devam etti.Fıkıh ve usul alanlarında ileri seviyede eğitim alan Hamaney, bazı dini otoriteler ve babası tarafından verilen “harici dersler” kapsamında içtihat dersleri müderrisliği eğitimi aldı. Şii inancında en üst seviyede kabul edilen bu eğitimi tamamlayan kişiler müçtehit sayılıyor ve dini konularda bağımsız içtihat yapma yetkisine sahip oluyor.İran-Irak Savaşı sırasında (1980-1988) Besic güçlerine gönüllü olarak katılan Mücteba Hamaney cephede görev yaptı.Resmi bir devlet görevi bulunmamasına rağmen 2000’li yılların ortalarından itibaren adı hem İran’da hem de uluslararası medyada daha sık anılmaya başladı. Bazı analizlerde, Devrim Muhafızları Ordusu içindeki bazı komutanlarla ilişkileri olduğu, 2005 ve 2009 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde etkili rol oynadığı ve çeşitli siyasi atamalarda dolaylı etkisi bulunduğu öne sürüldü.Son yıllarda babasının halefi olabileceği yönündeki tartışmalarla gündeme gelen Mücteba Hamaney’in özel hayatına ilişkin kamuoyuna yansıyan bilgiler oldukça sınırlı. Hamaney, genellikle medyadan uzak bir yaşam sürmesiyle biliniyor.<h3>İran liderinin yetkileri</h3>İran’da halk tarafından seçilen Cumhurbaşkanı yürütme görevini üstlense de yetkileri sınırlı. “Rehber” olarak adlandırılan lider ise anayasal yetkileri sayesinde devletin tüm kurumlarının üzerinde yer alıyor ve iç ile dış politikada son sözü söyleyen otorite kabul ediliyor.Devlet başkanı konumundaki lider aynı zamanda İran Silahlı Kuvvetleri’nin başkomutanı olarak güvenlik ve dış politika alanlarında belirleyici rol oynuyor.Lider, halk tarafından sekiz yılda bir seçilen ve 88 üyeden oluşan Uzmanlar Meclisi tarafından belirleniyor. Bu meclise aday gösterilen kişilerin çoğu lider tarafından belirlenirken adayların ayrıca Anayasayı Koruyucular Konseyi tarafından onaylanması gerekiyor.<h3>İran’daki askeri yapı</h3>İran’ın askeri sistemi, klasik ordulardan farklı bir yapılanmaya sahip. Ülkede silahlı kuvvetler iki ana yapıdan oluşuyor: İran Ordusu ve İran Devrim Muhafızları Ordusu.Her iki yapının da kara, deniz ve hava kuvvetleri bulunuyor. İran Ordusu, 1979 devriminden önce var olan askeri yapının devamı niteliğini taşırken Devrim Muhafızları Ordusu ise 5 Mayıs 1979’da devrim lideri Humeyni tarafından kuruldu.Devrim Muhafızları Ordusu, İran’ın resmi ideolojisinin koruyucusu olarak görülüyor ve ülkede ekonomi, siyaset ve medya alanlarında da önemli bir etkiye sahip bulunuyor.

İran’ın yeni lideri Mücteba Hamaney oldu

Donald Trump, İran ile süren savaşın sona ermesi için yapılabilecek tek anlaşmanın “koşulsuz teslimiyet” temelinde gerçekleşebileceğini söyledi.

Teslimiyet şartı

ABD Başkanı Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, İran’da yeni bir liderin seçilmesi halinde ABD ve müttefiklerinin ülkenin ekonomik olarak yeniden güçlenmesi için çalışabileceğini belirtti. Trump açıklamasında, İran’ın geleceğinin güçlü olacağını ifade ederek “İran’ı Yeniden Büyük Yap” anlamına gelen “MIGA” sloganını kullandı.Trump ayrıca ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının Tahran yönetiminin deniz ve hava kuvvetlerini büyük ölçüde etkisiz hale getirdiğini ve ülkenin savunma sistemlerinin ciddi biçimde zayıfladığını öne sürdü. Bununla birlikte, yürütülen askeri operasyonların İran’ın geleceğine ilişkin açık bir yol haritası sunmadığını da kabul etti.ABD Başkanı, İran’da olası yeni lider adaylarının önemli bir kısmının saldırılarda hayatını kaybettiğini ve yerine gelebilecek isimlerin de benzer sorunlar yaratabileceğini dile getirdi. Bu durumun, Washington yönetiminin savaş sonrasında İran’a yönelik izleyeceği politikaya dair bazı belirsizlikler doğurduğu ifade edildi.Trump’ın açıklamaları veABD’nin askeri operasyonları, Washington’un İran politikası ile bölgedeki güç dengeleri konusunda uluslararası tartışmaları daha da artırdı.Orta Doğu’daki gerilimin yükselmesi Avrupa’da da endişe yaratırken, bazı ekonomi uzmanları savaşın uzun sürmesi halinde Euro para biriminin değer kaybedebileceğini ve küresel enerji piyasalarında olumsuz etkilerin görülebileceğini belirtiyor.

Trump: İran’la anlaşma için koşulsuz teslimiyet şart

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaş sırasında bölgedeki bazı ülkelere gerçekleştirilen füze saldırıları hakkında açıklama yaptı.

İran'dan özür

Pezeşkiyan, İran’ın komşu ülkelerle bir düşmanlığı bulunmadığını belirterek bu ülkelere yönelik saldırıların sonlandırılacağını söyledi.Habertürk’te yer alan habere göre, çatışmaların sekizinci gününde İran’dan dikkat çeken bir mesaj geldi. Pezeşkiyan, komşu ülkelere yönelik geniş çaplı füze saldırılarının artık yapılmayacağını ifade etti.Savaşın ilk günlerinden bu yana İran’ın bazı Körfez ülkelerine füze saldırıları düzenlediği, ayrıca Azerbaycan’a bağlı Nahçıvan’ın da hedef alındığı belirtilmişti. Bunun yanı sıra bir füzenin Türkiye’de Hatay semalarında düştüğü de bildirilmişti.İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in hayatını kaybetmesinin ardından kurulan Geçici Liderlik Konseyi’nde yer alan üç temsilciden biri olan Pezeşkiyan, konseyin aldığı kararı da açıkladı. Pezeşkiyan, “Bu ülkelerden İran’a yönelik bir saldırı gerçekleşmediği sürece komşu devletlere herhangi bir saldırı yapılmayacağı Geçici Liderlik Konseyi tarafından onaylandı” dedi.Pezeşkiyan ayrıca İran’ın bölgedeki ülkelerle bir düşmanlık içinde olmadığını vurgulayarak komşularına yönelik özür mesajı verdi.

Pezeşkiyan: Komşularımıza karşı düşmanlığımız yok,özür dileriz

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının sürdüğü bir dönemde, başkent Tahran’da peş peşe şiddetli patlamalar meydana geldi.

ABD-İsrail İran savaşı

İran yönetimi, İsrail’e yönelik füze saldırısı başlattığını açıklarken İsrail ordusu da İran’dan ülkeye doğru füzeler fırlatıldığını ve hava savunma sistemlerinin bu saldırıları engellemeye çalıştığını duyurdu.Füzelerin İsrail’e ulaşmasının ardından başta Tel Aviv olmak üzere çeşitli kentlerde alarm sistemleri devreye girdi ve gökyüzünde patlamalar meydana geldi.İsrail’in acil yardım kuruluşu Kızıl Davut Yıldızı, ilk bilgilere göre saldırılarda yaralanan kimsenin bulunmadığını açıkladı.İsrail basınında askeri kaynaklara dayandırılan haberlerde ise İran’ın yaklaşık 11 saatlik aranın ardından yeniden saldırı düzenlediği, bu saldırıda az sayıda füze kullanıldığı ve İsrail’de doğrudan bir isabetin gerçekleşmediği belirtildi.<h3>İsrail ordusundan Kum’daki sanayi bölgesine saldırı tehdidi</h3>İsrail ordusunun Farsça yayın yapan basın birimi, Amerikan şirketi X’e ait sosyal medya platformu üzerinden yaptığı açıklamada İran’ın Kum kentindeki Şehkuye Sanayi Bölgesi’nde bazı noktaların hedef alınabileceğini duyurdu.Paylaşımda bir harita yayımlanarak sanayi bölgesinde işaretlenen alanların boşaltılması istendi. Açıklamada söz konusu noktalara ilerleyen saatlerde saldırı düzenlenebileceği uyarısına yer verildi.<h3>İran Kızılayı: Binlerce sivil yapı zarar gördü</h3>Mehr Haber Ajansı’nın aktardığına göre İran Kızılayı Başkanı Pir Hüseyin Kolivend, saldırıların yol açtığı hasara ilişkin bilgi verdi.Kolivend, şu ana kadar 3 bin 646 konut ve sivil yapının hedef alındığını, 528 ticari işletmenin ise tamamen yıkıldığını söyledi.Ayrıca saldırılar nedeniyle 3 hastanenin hizmet veremez hale geldiğini, 14 sağlık merkezinin de hasar gördüğünü belirtti.<h3>Bahreyn: Manama’da üç bina vuruldu</h3>Bahreyn İçişleri Bakanlığı, İran’ın son saldırılarında başkent Manama’da bazı noktaların hedef alındığını açıkladı.Bakanlıktan yapılan açıklamada bir otel ile iki konut binasının isabet aldığı, olayda yalnızca maddi hasar meydana geldiği ve herhangi bir can kaybı ya da yaralanma yaşanmadığı bildirildi. Vurulan binalardan birinde çıkan yangının ise kısa sürede kontrol altına alındığı kaydedildi.<h3>Katar’dan tepki: Personelimizin bulunduğu bina hedef alındı</h3>Katar Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan yazılı açıklamada, Bahreyn’de hedef alınan yapılardan birinde Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) Birleşik Askeri Komutanlığı’na bağlı Deniz Operasyonları Merkezi bünyesinde görev yapan Katar Deniz Kuvvetleri personelinin bulunduğu ifade edildi.Açıklamada saldırılar kınanırken, Katar askerlerinin durumunun iyi olduğu bildirildi. Katar yönetimi ayrıca Bahreyn’e destek mesajı vererek saldırıların ülkenin egemenliğine yönelik açık bir ihlal olduğunu vurguladı.<h3>İran: ABD’ye ait petrol tankeri vuruldu</h3>İran Devrim Muhafızları Ordusu, Kuveyt sınırları yakınında ABD’ye ait bir petrol tankerinin hedef alındığını ve gemide yangın çıktığını açıkladı.İran devlet televizyonunda yayımlanan açıklamada, Devrim Muhafızları Ordusu’na bağlı Hatemul Enbiya Karargâhı tarafından yapılan değerlendirmeye yer verilerek tanker saldırısı doğrulandı.<h3>İran’dan IKBY’ye uyarı</h3>İran Savunma Şurası’nda ülke liderinin temsilcisi olan Tuğamiral Ali Ekber Ahmediyan, silahlı grupların İran sınırından giriş yapması halinde Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) içindeki tüm tesislerin hedef alınabileceğini söyledi.İran devlet televizyonuna konuşan Ahmediyan, şimdiye kadar IKBY’de yalnızca ABD ve İsrail’e ait üsler ile ayrılıkçı grupların hedef alındığını belirtti.Ahmediyan ayrıca, söz konusu grupların bölge üzerinden İran’a sızmasına izin verilmesi durumunda IKBY’deki tüm tesislerin hedef olacağını ve bölgeye verilen güvenlik desteğinin de sona erdirileceğini ifade etti.<h3>BAE’de petrol sanayi bölgesindeki yangın uydu görüntülerine yansıdı</h3>Birleşik Arap Emirlikleri’nin Fucayra Petrol Sanayi Bölgesi’nde meydana gelen ve en az üç petrol depolama tankerine zarar veren yangın uydu görüntülerine yansıdı.Soar Atlas platformunda yayımlanan yüksek çözünürlüklü görüntülerde bir petrol tankerinin tamamen yandığı, iki tankerde ise alevlerin sürdüğü ve işçilerin yangına müdahale ettiği görüldü.Fucayra Limanı ve Petrol Sanayi Bölgesi’nde 3 Mart’ta da benzer bir yangın meydana gelmişti.<h3>İran Cumhurbaşkanı: Arabulucuların muhatabı saldırıyı başlatanlar olmalı</h3>İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, bazı ülkelerin arabuluculuk girişiminde bulunduğunu belirterek bu çağrıların muhatabının savaşın başlamasına neden olan taraflar olması gerektiğini söyledi.Sosyal medya hesabından açıklama yapan Pezeşkiyan, İran’ın bölgede kalıcı barışı desteklediğini ancak ülkenin onurunu ve egemenliğini korumaktan geri durmayacağını ifade etti.<h3>Tahran’da protesto gösterileri</h3>Tahran’da ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının başlamasından sonraki ilk cuma namazı kılındı.Binlerce kişinin katıldığı namazın ardından kalabalık ABD, İsrail ve İngiltere karşıtı sloganlar attı. Hutbede ise İran lideri Ayetullah Ali Hamaney için intikam mesajı verildi.Namaz sonrasında toplanan kalabalık yürüyüş düzenleyerek “ABD’ye ölüm, İsrail’e ölüm, İngiltere’ye ölüm”, “Zafere kadar savaş” ve “Uzlaşı yok, teslimiyet yok” sloganları attı.İran güvenlik güçlerinin geniş önlemler aldığı protestolar herhangi bir olay yaşanmadan sona erdi.<h3>İran: ABD İsrail nedeniyle savaşa sürüklendi</h3>İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Said Hatibzade, Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi’de düzenlenen Raisina Diyaloğu 2026 konferansında yaptığı konuşmada ABD ve İsrail’i sert sözlerle eleştirdi.Hatibzade, ABD’nin “Büyük İsrail” düşüncesi nedeniyle bu savaşa sürüklendiğini belirterek bölgedeki birçok ülkenin bu durumu gördüğünü savundu.ABD’nin Basra Körfezi’ndeki askeri varlığına da değinen Hatibzade, İran ordusunun bölgedeki Amerikan askeri varlığını sona erdireceğini söyledi.Hatibzade ayrıca ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’daki liderlik sürecine müdahil olabileceğine dair açıklamalarına tepki gösterdi.<h3>DSÖ: Sağlık çalışanları da saldırıların hedefi</h3>Dünya Sağlık Örgütü Doğu Akdeniz Bölge Direktörü Hanan Balkhy, Birleşmiş Milletler Cenevre Ofisi’nde düzenlenen basın toplantısında İran’daki durumla ilgili değerlendirmelerde bulundu.Balkhy, İranlı yetkililerin saldırılar sonucunda 925’ten fazla kişinin hayatını kaybettiğini ve 6 bin 100’den fazla kişinin yaralandığını bildirdiğini söyledi.28 Şubat’tan bu yana sağlık çalışanlarına yönelik 14 saldırı gerçekleştiğini, bu saldırılarda 4 sağlık görevlisinin yaşamını yitirdiğini belirtti.DSÖ’nün Tahran’daki depolarında travma malzemeleri ve temel ilaçların hazır bulundurulduğunu söyleyen Balkhy, özellikle nükleer tesislerin etkilenmesi ihtimalinin sağlık açısından ciddi risk oluşturabileceğine dikkat çekti.<h3>UNICEF: Çocukların ölümü derin endişe yaratıyor</h3>Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) ise İran’da devam eden çatışmaların çocuklar üzerindeki etkisi konusunda ciddi endişe duyulduğunu açıkladı.Kuruma göre saldırılarda yaklaşık 180 çocuk hayatını kaybetti, çok sayıda çocuk da yaralandı.Hayatını kaybeden çocukların 168’inin, 28 Şubat’ta Minab kentinde ders sırasında bombalanan Şeceretü’t-Tayyibe Kız İlkokulu’nda bulunduğu bildirildi.Ayrıca İran’ın farklı bölgelerindeki okullarda 12 çocuğun daha yaşamını yitirdiği belirtildi.UNICEF, saldırılarda en az 20 okul ve 10 hastanenin zarar gördüğünü, bunun çocukların eğitim ve sağlık hizmetlerine erişimini ciddi şekilde aksattığını açıkladı.<h3>ABD ve İsrail’in İran’a saldırıları</h3>ABD ve İsrail, Tahran ile Washington arasında müzakereler devam ederken 28 Şubat’ta İran’a yönelik askeri operasyon başlattı.İran da buna karşılık İsrail’in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn’de belirlediği hedeflere saldırılar düzenledi.Saldırılarda İran lideri Ayetullah Ali Hamaney dahil çok sayıda üst düzey yetkilinin hayatını kaybettiği bildirildi.Ülke genelinde farklı şehirleri hedef alan saldırılarda binin üzerinde kişinin yaşamını yitirdiği açıklandı.

Tahran’da art arda patlamalar: Bölgedeki gerilim tırmanıyor

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarında yapay zeka teknolojilerinden yararlanması, hedef belirleme süreçlerinde insan denetiminin azalması ve sivillerin korunması konusundaki riskler nedeniyle uluslararası hukuk çevrelerinde yeni tartışmaların doğmasına yol açtı.

Basına yansıyan bilgilere göre ABD, İran’daki saldırı planlamalarında ABD merkezli teknoloji şirketi Anthropic tarafından geliştirilen ve istihbarat analizleri yapabilen “Claude” adlı yapay zeka modelinden yararlandı.Claude benzeri yapay zeka destekli sistemler, insansız hava araçlarından elde edilen görüntüler, iletişim dinlemeleri ve sahadan gelen insan istihbaratı gibi çok farklı kaynaklardan toplanan büyük veri setlerini kısa sürede analiz edebiliyor. Bu analizler sonucunda olası hedefler belirlenebiliyor ve saldırı seçenekleri oluşturulabiliyor.Bu tür teknolojiler, çatışma sırasında hedef tespiti, hukuki değerlendirme ve saldırı kararları arasındaki süreci hızlandırıyor. Askeri literatürde “öldürme zinciri” olarak adlandırılan hedefleme süresinin önemli ölçüde kısalması ise yapay zekanın savaş alanındaki rolüne ilişkin tartışmaları artırıyor.ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonlarında yapay zeka tabanlı sistemlerin kullanıldığına dair iddialar, bu teknolojilerin çatışmalarda nasıl kullanıldığı ve uluslararası hukuk açısından ne gibi sonuçlar doğurabileceği sorularını yeniden gündeme getirdi.<h3>Yapay zeka hedefleme sürecini hızlandırıyor</h3>Kanada’nın Ontario eyaletindeki Toronto kentinde bulunan York Üniversitesinde görev yapan Uluslararası Hukuk Profesörü Heidi Matthews, yapay zekanın askeri operasyonlardaki rolünü ve bunun uluslararası hukuk açısından yaratabileceği riskleri değerlendirdi.Matthews, yapay zekanın hedef belirleme süreçlerinde kullanılmasının uzun süredir uluslararası hukuk ve insan hakları çevrelerinde ciddi kaygılar doğurduğunu belirtti.Uluslararası insancıl hukuk kapsamında savaşan tarafların siviller ile askeri hedefler arasında açık bir ayrım yapmak zorunda olduğunu hatırlatan Matthews, hedef belirleme sürecinde doğrulama, önleyici tedbirler alma ve sivillere saldırıdan önce kaçabilecekleri makul bir süre tanıma gibi kuralların bulunduğunu ifade etti.<h3>İran’daki saldırılarda yapay zekanın rolü araştırılmalı</h3>Matthews, İran’da sivillerin hayatını kaybettiği bazı saldırılarda hedef belirleme sürecinde yapay zekanın rol oynamış olabileceğine ilişkin endişelerin bulunduğunu ifade etti.ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarında yapay zeka tabanlı sistemlerin kullanıldığına dair haberler bulunduğunu hatırlatan Matthews, bu saldırılarda teknolojinin etkisinin olup olmadığının ayrıntılı biçimde araştırılması gerektiğini vurguladı.Matthews, ABD’nin İran’da hedef belirleme ve önceliklendirme amacıyla yapay zeka araçlarını yaygın şekilde kullandığını bildiklerini belirterek, Minab kentindeki kız ilkokuluna düzenlenen ve 150’den fazla kişinin hayatını kaybettiği, 100’den fazla kişinin yaralandığı saldırıda da yapay zekanın rol oynamış olabileceğine dair şüpheler bulunduğunu dile getirdi.Bu olayla ilgili soruşturmaların sonuçlanmasının ve daha fazla bilginin açıklanmasının beklendiğini belirten Matthews, yapay zekanın hata yapma ihtimali göz önüne alındığında bu trajik olayda teknolojinin ne ölçüde rol oynadığının ciddi biçimde sorgulanması gerektiğini söyledi.Matthews ayrıca hedef belirleme süreçlerinde yapay zekanın yoğun şekilde kullanılmasının hastane gibi sivil yapıların yanlışlıkla askeri hedef olarak tanımlanması riskini de artırabileceğini belirtti.<h3>Yapay zeka dezenformasyon riskini de artırıyor</h3>Matthews, yapay zeka teknolojilerinin son yıllarda hızla yaygınlaşarak günlük yaşamın birçok alanında olduğu gibi askeri faaliyetlerde de kullanılmaya başlandığını söyledi.Buna karşın özellikle yaşam ve ölüm kararlarının söz konusu olduğu askeri operasyonlarda yapay zekanın rolüne ilişkin yeterli politika tartışmasının henüz yapılmadığını vurguladı.Yapay zekanın yalnızca askeri operasyonlarda değil, aynı zamanda yanlış bilgi ve dezenformasyonun yayılmasında da etkili olabildiğini belirten Matthews, İran’ın Minab kentindeki saldırıdan sonra sosyal medyada dolaşıma giren bazı görüntüler hakkında yapay zeka araçlarının yanlış değerlendirmelerde bulunduğunu ifade etti.Bu tür hataların kamuoyunda yanlış bilgilerin hızla yayılmasına yol açabildiğini söyleyen Matthews, yapay zekanın zaman zaman hatalı sonuçlar üretebildiğini ve özellikle silahlı çatışmalar gibi hassas konularda bunun ciddi sonuçlar doğurabileceğini dile getirdi.Yanlış bilgi ve dezenformasyonun gerçeklerin sorgulanmasına neden olabileceğini belirten Matthews, bu durumun savaş suçlarına ilişkin iddiaların değerlendirilmesini de zorlaştırabileceğine dikkat çekti.Matthews, özellikle Donald Trump döneminde güç kazanan sahte haber olgusunun şüphe, yanlış bilgi ve dezenformasyon üzerinden yayıldığını belirterek şu ifadeleri kullandı:“Şüphe ve yanlış bilgi bir kez yayıldığında doğruluk meselesi geri plana düşer. Böylece gerçeklik çoğu zaman ilk kaybedilen unsur olur.”Matthews ayrıca sahte haberlerin çatışma ortamlarında işlenen suçların meşruymuş gibi gösterilmesine veya gizlenmesine de zemin hazırlayabileceği konusunda uyarıda bulundu.

İran saldırılarında kullanılan yapay zeka hukuki tartışmaya sebep oldu

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları altıncı gününe girerken, Tahran cephesinden bir ABD tankerine yönelik misilleme iddiası geldi. Orta Doğu’da karşılıklı operasyonlar tansiyonu artırıyor.

Karşılıklı saldırılar sürüyor

Washington yönetimi, nükleer müzakereler sürerken, cumartesi günü İsrail ile birlikte İran’a geniş çaplı hava saldırıları düzenledi. Bu operasyonlarda İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in de aralarında bulunduğu çok sayıda üst düzey yetkili yaşamını yitirdi. Ayrıca, İran’daki bir ilkokula düzenlenen saldırıda hayatını kaybeden çocuk sayısı 160’a ulaştı.İran ise balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla İsrail şehirlerine saldırarak karşılık verdi. Bahreyn, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Irak’taki ABD varlıkları da hedef alındı.Pazartesi sabahı İsrail ordusu, Lübnan genelinde Hizbullah’ın İsrail’e füze ve İHA saldırıları düzenlediğini belirterek operasyon başlattı. Beyrut’ta patlama sesleri duyulurken, güney banliyöler hedef alındı.Karşılıklı saldırılar devam ederken, İran’ın fırlattığı bir füze Türk hava sahasına girdi. Milli Savunma Bakanlığı, Suriye hava sahasından geçen bu füzenin Doğu Akdeniz’de konuşlu NATO unsurları tarafından imha edildiğini açıkladı.Olayın ardından NATO’dan Türkiye’ye destek mesajı geldi. NATO sözcüsü Alison Hart, “NATO, İran’ın Türkiye’yi hedef almasını kınıyor” dedi.

İran-ABD-İsrail çatışması altıncı gününde

Katar yönetimi, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından kapatılan hava sahasını, ülkede mahsur kalan yolcuların tahliyesi amacıyla sınırlı sayıda uçuş için açmaya hazırlanıyor.

Katar hava sahası

Başkent Doha’dan yapılan açıklamaya göre, bölgede beklemek zorunda kalan yolcuların ülkelerine dönebilmesi için 5 Mart itibarıyla özel tahliye uçuşları gerçekleştirilecek.Katar Havayolları’nın ABD merkezli X platformundaki hesabından yapılan duyuruda, mevcut güvenlik koşulları nedeniyle tarifeli uçuşların halen askıya alındığı bildirildi. Ancak insani amaç taşıyan “yardım uçuşlarının” devreye sokulacağı ifade edildi.Açıklamada, bugün itibarıyla Maskat ve Riyad üzerinden Avrupa’daki bazı önemli merkezlere özel seferler planlandığı belirtildi. Buna göre Maskat kalkışlı uçuşların Londra, Berlin, Kopenhag, Madrid, Roma ve Amsterdam’a; Riyad çıkışlı seferlerin ise Frankfurt’a düzenlenmesi öngörülüyor.Yetkililer ayrıca bölgedeki gelişmelerle ilgili yeni bilgilerin kamuoyuyla düzenli olarak paylaşılacağını bildirdi.

Katar mahsur kalan yolcular için tahliye uçuşları başlatıyor

Türkiye, uzay alanında son yıllarda attığı adımlarla dikkat çekerken, bu vizyonun en güçlü temsilcileri çoğu zaman ülke sınırlarının ötesinde, uluslararası projelerde görev alan bilim insanları ve mühendisler oluyor. 

Göklerde iz bırakan başarı öyküsü

Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) çığır açan Comet Interceptor görevi de bu küresel iş birliklerinin en çarpıcı örneklerinden biri. Güneş Sistemi’ne ilk kez giren “bozulmamış” bir kuyruklu yıldızı hedefleyen bu iddialı görev, insanlığın evrenin kökenine dair sorularına ışık tutmayı amaçlıyor.Bu vizyoner projede, Türk bir kadın mühendis olan Ebru Dağtekin, Bern Üniversitesi çatısı altında üstlendiği kritik görevle öne çıkıyor. ODTÜ’den başlayan ve Avrupa’nın uzay merkezlerine uzanan kariyer yolculuğunda, bugün ESA’nın en prestijli bilimsel görevlerinden birinde kalite güvence sorumluluğunu üstleniyor. Dağtekin’in hikâyesi, yalnızca bilimsel bir başarı değil; aynı zamanda genç nesiller için ilham verici bir yol haritası niteliği taşıyor. Pusula Swiss olarak, göklerde iz bırakan bu başarı öyküsünü okurlarımızla buluşturuyoruz.Röportaj: Özgür MumcularEbru Hanım, öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?İzmir, Türkiye doğumluyum. Orta ve Lise eğitimimi Bornova Anadolu Lisesi Almanca bölümünde tamamladıktan sonra ODTÜ Fizik bölümünde lisans ve Plazma Fiziği bölümünde yüksek lisans çalışmalarımı tamamladım. 2006-2013 yılları arasında Türkiye’de havacılık alanında askeri ve sivil uluslarası projelerde görev yaptım. İngiltere ve Almanya’da kalite konusunda eğitimler aldım ve kariyerim boyunca havacılık projelerinde kalite mühendisi ve yöneticisi ünvanlarıyla hep aynı alanda çalıştım. 2014’ten beri Avrupa ve İngiltere’de çalışmaktayım. Halen Bern Üniversitesi Gezegen Bilimleri ve Uzay Araştırmaları bölümünde görevliyim.Şu anda Bern’de, Avrupa Uzay Ajansı’nın Comet Interceptor görevi üzerinde çalışıyorsunuz. Bu misyonun temel amacı nedir?Comet Interceptor, ESA’nın Kozmik Vizyon Programı kapsamında seçilmiş, yaklaşık sekiz yıllık bir zaman dilimine yayılan öncü bir uzay görevi. Bu misyonun en ayırt edici özelliği, Güneş Sistemi’nin iç bölgelerine ilk kez giren, daha önce hiç gözlemlenmemiş “bozulmamış” bir kuyruklu yıldızı ya da potansiyel bir yıldızlararası cismi hedeflemesi. Görev kapsamında üç ayrı uzay aracı, hedef cisme eş zamanlı olarak farklı konumlardan yaklaşarak detaylı ölçümler yapacak. Böylece gökcisminin yapısı, bileşimi ve çevresi hakkında üç boyutlu ve son derece kapsamlı veriler elde edilmesi hedefleniyor. Bu, erken Güneş Sistemi’ne dair çok değerli bilgiler sunabilecek eşsiz bir fırsat.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fb.jpg" width="1024" height="576"></figure>Bu oldukça karmaşık ve iddialı bir görev. Siz bu projede hangi sorumluluğu üstleniyorsunuz?Bern Üniversitesi Uzay Araştırmaları ve Gezegen Bilimi Bölümü bünyesinde çalışıyorum ve Comet Interceptor projesinde Kalite Güvence Yöneticisi olarak görev alıyorum. Temel sorumluluğum; tasarım, üretim, test ve entegrasyon süreçlerinin ESA’nın belirlediği ECSS kalite ve emniyet standartlarına uygun şekilde ilerlemesini sağlamak. Şu anda özellikle iki ana bilimsel enstrüman üzerinde yoğunlaşıyoruz: kuyruklu yıldız görüntüleme kamerası ve nötral iyonları ölçen bir kütle spektrometresi. Bu cihazlar, Rosetta gibi önceki ESA görevlerinden edinilen tecrübelerin üzerine inşa ediliyor ve bilimsel çıktılar açısından çok büyük önem taşıyor.Comet Interceptor’ı önceki kuyruklu yıldız görevlerinden ayıran temel fark nedir?Daha önce ziyaret edilen kuyruklu yıldızların büyük çoğunluğu, Güneş’e defalarca yaklaşmış ve bu süreçte yapıları değişime uğramış cisimlerdi. Comet Interceptor ise Güneş Sistemi’ne ilk kez giren bir kuyruklu yıldızı hedefliyor. Bu sayede, kuyruk bölgesinde bulunan ve bugüne kadar detaylı şekilde gözlemlenememiş toz ve plazma yapıları incelenebilecek. Ayrıca, milyarlarca yıldır neredeyse hiç değişmemiş ilkel maddelere ulaşma ihtimali söz konusu. Bu da Güneş ve gezegenlerin nasıl oluştuğuna dair mevcut teorileri test etmek açısından çok değerli.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fc.jpg" width="1024" height="576"></figure>Türk bir kadın mühendis olarak ESA gibi bir kurumda görev almak sizin için ne ifade ediyor?Bu benim için büyük bir gurur. Mustafa Kemal Atatürk’ün “İstikbal göklerdedir” sözü, meslek hayatım boyunca bana yol gösteren bir ilke oldu. Bugün Bern’de, Avrupa ve Japonya’nın ortak yürüttüğü bu bilimsel görevde aktif rol almak, hem kişisel hem de ülkemi temsil etme açısından çok anlamlı. Uluslararası bir ekip içinde çalışmak, farklı bakış açılarıyla bilim üretmenin ne kadar güçlü sonuçlar doğurabileceğini de her gün yeniden gösteriyor.Türkiye’nin uzay alanındaki son yıllardaki çalışmalarını nasıl değerlendiriyorsunuz?Türkiye, uzay konusunda önemli ve umut verici adımlar atıyor. Türkiye Uzay Ajansı’nın kurulması, yerli uydu projeleri ve savunma sanayiine yönelik çalışmalar bu açıdan çok değerli. Ancak sürdürülebilir başarı için yalnızca teknoloji ve altyapı yeterli değil. İnsan kaynağına yatırım yapılması, gençlerin uluslararası projelerde deneyim kazanması ve bu bilgi birikimini ülkeye geri taşıması büyük önem taşıyor.Bu görev sürecinde sizi en çok heyecanlandıran an hangisiydi?Uyduya entegre edilecek kameranın birebir uçuş kopyasının testleri başarıyla tamamlandığında yaşadığım heyecanı unutamam. Uzun süren bir emeğin somut bir sonuç verdiğini görmek, tüm ekibe büyük bir motivasyon sağladı.Uzay mühendisliği alanında kariyer hedefleyen gençlere neler tavsiye edersiniz?Her şeyden önce meraklı ve sabırlı olmalarını öneririm. Uzay mühendisliği; fizik, elektronik, yazılım ve malzeme biliminin bir arada çalıştığı çok disiplinli bir alan. Teknik bilgi kadar ekip çalışması, iletişim ve problem çözme becerileri de çok önemli. Ve elbette cesur olmalarını isterim. Dünyanın neresinde olurlarsa olsunlar, bilimsel projelere katkı sunabileceklerine inansınlar.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fd.jpg" width="1024" height="576"></figure>Bilim dışında zamanınızı nasıl değerlendiriyorsunuz?Bern, doğasıyla insanı dengeleyen bir şehir. Boş zamanlarımda yüzme sporuyla ilgileniyorum, caz müzik dinlemeyi ve sanat galerilerini gezmeyi seviyorum. Ayrıca Türkiye’deki gençlerin katılabileceği uzay ve bilim projelerinde onlara mentorluk yapmaya da mümkün olduğunca zaman ayırıyorum.Son olarak, görevin uluslararası boyutundan da bahseder misiniz?Comet Interceptor, ESA ile Japonya Uzay Araştırma Ajansı JAXA’nın ortak yürüttüğü bir görev. Her iki taraf da farklı bilimsel enstrümanlar geliştiriyor. Bu tür iş birlikleri, bilimin gerçekten sınır tanımadığını gösteriyor. Kültürler ve ülkeler arası bu ortak çalışma ortamı son derece ilham verici.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fa.jpg" width="1024" height="576"></figure>ESA'nın Comet Interceptor Görevi ile ilgili biraz bilgi vermek gerekirse:L2 LAGRANGE NOKTASI nedir?L2 noktası, Dünya ile Güneş arasındaki yerçekimi dengesinin çok özel bir şekilde kurulduğu bir uzay noktasıdır. Konum olarak, Dünya'nın tam arkasında yer alır, yani Güneş'ten bakarsak: Yaklaşık 1,5 milyon km Dünya’nın ötesinde (Ay’ın 4 katı uzaklıkta) bulunur.Peki, neden önemli?Bu noktada bir uzay aracı:•Hem Dünya hem Güneş’in çekim gücüyle dengede kalabilir,•Dünya ile aynı hızda Güneş’in etrafında döner (yani hep Dünya’yla birlikte "ilerler"),•Uzay teleskopları veya sondalar burada sabit bir gözlem pozisyonuna yerleşebilir.James Webb Uzay Teleskobu da tam bu noktaya yerleştirildi.Neden COMET INTERCEPTOR burada bekliyor?•Çünkü oradan hem Güneş’i hem uzak uzayı çok rahat gözleyebilir.•Ayrıca yeni keşfedilecek kuyruklu yıldızlar nereye giderse gitsin, L2’den kalkış yapan bir araç onları daha kolay yakalayabilir. Bu bir nevi "uzayda pusuya yatmak" gibi.Kısaca Analojiyle: L2 noktası, sanki uzayda bir "denge noktası" gibi.&nbsp;Oraya konan bir uydu, ne Dünya’ya düşer ne de Güneş’e savrulur. Güneş etrafındaki dönüşünü Dünya ile "senkronize" şekilde yapar.ESA Comet Interceptor Projesi, uluslararası işbirliğiyle yürütülen bir uzay görevidir. Aşağıda projeye katkı sağlayan başlıca ülkeler ve kurumlar yer alıyor:Bilimsel işbirlikler:Ayrıca birçok Avrupa üniversitesi ve araştırma merkezi proje kapsamında bilimsel ve teknik işbirliği yürütmektedir. Bu kurumlar arasında:•CNES (Fransa Uzay Ajansı)•DLR (Almanya)•ASI (İtalyan Uzay Ajansı)•SNSB (İsveç)&nbsp;

Bern’den evrene: ESA’nın kuyruklu yıldız avında bir Türk imzası

PLR (Parti Libéral-Radical / Liberal-Radikal Parti) bünyesinde Membre du comité olarak görev yapan Sara Pınar, İsviçre siyaset sahnesinde gençlik enerjisiyle öne çıkan bir isim. Siyasete henüz 14 yaşında adım atan Pınar, yerel komitelerden kanton düzeyindeki çalışmalara kadar geniş bir siyasi deneyime sahip. 

İsviçre siyaset sahnesinde gençlik enerjisi

Sara Pınar ile siyaseti, geleceği ve toplumsal katılımı konuştuk

Cenevre’de yaşayan mühendis kökenli araştırmacı Ali Rıza Tuna, kırk yılı aşkın süredir Anadolu’nun kadim dokuma kültürünü bir sanat tarihi perspektifinden yeniden yorumluyor. 

Mitlerden sanata uzanan motifler

Ali Rıza Tuna ile Anadolu kilimlerinin görsel dili üzerine bir söyleşi

İsrail ile Hamas arasında 10 Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkes, uluslararası kamuoyunda Gazze’deki yıkımın en azından geçici olarak duracağı yönünde bir umut yaratmıştı. Ancak kısa süre içinde İsrail ordusunun ateşkese rağmen Gazze’nin farklı bölgelerine operasyonlar düzenlemeye devam ettiği görüldü

Filistin için umut var

Bu durum, sivillere yönelik baskının sona ermediğini ve insani krizin derinleştiğini bir kez daha gösterdi. Uluslararası hukuk uzmanları saldırıları ateşkes ruhunun açık ihlali olarak değerlendirirken, Avrupa kamuoyunda da tepkiler giderek artıyor.Böylesi bir atmosferde, İsviçre siyasetinde İsrail–Filistin meselesindeki net tutumuyla tanınan Geri Müller yeniden dikkat çekiyor. 2003–2015 yıllarında Ulusal Konsey üyeliği ve ardından Baden Belediye Başkanlığı yapan Müller, insan hakları ve Orta Doğu politikalarına odaklanan çizgisiyle öne çıkıyor. İsviçre–Filistin Derneği başkanı ve parlamentodaki Filistin Dostluk Grubu’nun aktif bir üyesi olarak, uzun yıllardır İsrail’in askeri politikalarına yönelik eleştirileriyle bilinen Müller ile &nbsp;Gazze’deki güncel gelişmeler karşısında da açık tavrını sürdürüyor.Bu röportajda, Müller’in İsrail–Filistin meselesine dair birikimini ve bugünkü krize ilişkin değerlendirmelerini konuştuk.Röportaj: Ferah Koçak ErdoğanSayın Müller, İsrail devletinin Filistin toprakları üzerinde nasıl kurulduğu hakkında bize kısa bir bilgi verebilir misiniz?Esas olarak İngiltere ve Fransa arasında imzalanan Sykes-Picot Anlaşması ve ardından Balfour'un hırsızlığıyla (Jaffa'dan Hayfa'ya kadar olan sahil şeridini, Hindistan'dan çaldığı malları İngiltere'ye güvenli bir şekilde ulaştırmak için istiyordu). Osmanlılar da 1. Dünya Savaşı'nı kaybettikleri için Levant'ın koruması ortadan kalktı ve İngiltere Levant'ı kolonileştirdi. 1922'den itibaren İngilizler Filistin köylerini boşalttı ve soydu. İngiltere, “Araplardan” daha çok güvendikleri için İngiliz Yahudilerini Filistin'e gönderdi. Ben Gurion, 1910'larda Filistin'i ziyaret etmiş ve Filistinli Haredi Yahudilerini hor görmüştü. Bu nedenle, özellikle Doğu Avrupalı Yahudileri aradı. 2. Dünya Savaşı'ndan sonra, birçok Avrupa ülkesi Avrupalı Yahudileri Filistin'e gönderdi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/45d57ffab9f29bfe75b04a450.jpg" width="1024" height="576"></figure>Size göre, İsrail'in kısa süre içinde güçlü bir ordu ve uluslararası destek oluşturabilmesinin ana sebepleri nelerdir?İngiltere, 1922'den itibaren Yahudilere giderek daha fazla güç verdi. 1920'lerin sonunda İngiltere'nin Levant'a olan ilgisi azaldığında, güçlerini adım adım Yahudilere devretti. Siyonistler İngiliz silahlarını miras aldılar ve en az iki terör örgütü, Irgun ve Haganah'ı kurdular. Bu gruplar, köyleri yıkmayı ve insanları kovmayı çabucak öğrendi.İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra, Küçük BM (çoğunlukla sömürgecilerden oluşan, yaklaşık 40 ülke) sözde 2 devletli çözümü kabul etti. Bölge İsrail'e çok elverişli bir şekilde bölündü (İsrailliler %25 oranında %60 oranında toprak aldı!Batılı ülkeler ve ABD’nin İsrail'e verdiği destek, bölgedeki dengeyi nasıl değiştirdi?ABD için İsrail, petrol ve gazla çevrili bir bölgenin tam ortasında bir ada ve bu nedenle de “bir bekçi köpeği” işlevi gördü. İngilizlerse “Arapları” tanımıyor ve onlara güvenmiyorlardı. Bu sebeple tam destek verdiler.Gazze’deki sivil kayıplara Uluslararası toplumun tepkisi sizce yeterli mi?Hangi tepki? Soykırım uygulamak veya buna göz yummak için hiçbir gerekçe yok. Bu nedenle Roma Statüsü ve Cenevre Sözleşmeleri çerçevesinde net bir müdahale beklerim. Güney Afrika’nın girişimi bunun bir örneğidir.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/45d57ffab9f29bfe75b04a44f.jpg" width="1024" height="576"></figure>Gazze’de iki yıldır yaşanan insani durumu nasıl değerlendiriyorsunuz?&nbsp;Tam anlamıyla felaket! Daha önce benzeri görülmemiş bir durum yaşanıyor. İki yıldır açıkça ilan edilmiş bir soykırım var. Yemen ve İran dışında yaşanan bu soykırıma neredeyse tüm dünya seyirci kalıyor.BM ve uluslararası mahkemeler İsrail'in eylemlerini insan hakları ihlali olarak tanımlıyor. Uluslararası yaptırımların uygulanmaması ne anlama geliyor?BM'nin bir sorunu var: Güvenlik Konseyi. Konseyin başında üç sömürgeci güç ve iki BRICS temsilcisi var.. Bu durumda kim kazanacak? Ayrıca, adli süreçler çok uzun sürüyor bunu da göz ardı etmemek gerek.Avrupa’nın bir çok noktasında Filistin için destek mitingleri düzenlendi, sizce bu gösteriler karar vericiler üzerinde gerçekten bir baskı oluşturdu mu?&nbsp;Kısmen evet, diye düşünüyorum. Bu baskı durumu, bir ülkenin ve o ülkenin hükümetinin ABD’ye ne kadar bağımlı olduğuna göre de değişiyor.Filistin halkının geleceği ve özgürlüğü konusunda umutlu musunuz?Evet umutluyum, şu nedenlerden dolayı:&nbsp;İsrail'in sonu yaklaşıyor: On binlerce, özellikle iyi eğitimli İsrailli, tüm bu savaşlar ve hükümetin veya diğer ülkelerdeki iş ortaklarının düşmanca tavırlarından bıkıp, kesin olarak ülkeyi terk etti.Tüm kıtalardaki bazı önemli ülkeler İsrail'i ebedi bir savaş çığırtkanı olarak görüyor ve ondan bıkmış durumda.&nbsp;Filistinliler “sumud” (direnç, sebat) kavramını iyi bilir; bu da onları güçlü kılar.

İsviçreli siyasetçi Müller: İsrail’in sonu yaklaşırken Filistin güçlü kalıyor

Pusula Swiss, İsviçre’de yaşayan Türk topluluğuna kültür, yaşam, başarı hikâyeleri ve ilham veren portreler sunmaya devam ediyor. Bu sayıda, Türkiye’nin çağdaş mücevher tasarımında uluslararası bir marka hâline gelen TOHUM’un kurucusu, Türk tasarımcı Verda Alaton ile bir araya geldik. 

TOHUM’un evrensel dili

Doğal formlar, kadim semboller ve etnik sanatla kurduğu bağ sayesinde dünya moda sahnesinde fark yaratan Alaton, Cenevre’den dünyaya yayılan ilham dolu bir tasarım yolculuğuna sahip.İstanbul’da doğup New York’ta antropoloji ve tribal art üzerine çalışma fırsatı bulan, ardından Batı Africa’dan Asya’ya uzanan seyahatlerinde topladığı kültürel birikimi mücevhere dönüştüren Alaton; bugün Naomi Campbell’dan Leandra Medine’ye, Sharon Stone’dan Gigi Hadid’e kadar pek çok ismin takılarında hayat buluyor. Pusula Swiss olarak hem ilham dolu yolculuğunu hem de TOHUM’un evrensel dilinin ardındaki anlamları kendisinden dinledik.Röportaj: Özgür MumcularKişisel Yolculuk &amp; İlham<ul><li>Verda Hanım öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?</li></ul>İstanbul doğumluyum; çok kültürlü, tarihi ve katmanlı muhteşem şehrimiz, dünyaya bakışımı — ve dolayısıyla tasarım estetiğimin temellerini oluşturdu. Gençlik yıllarımda kariyerim kurumsal dünyadaydı; ancak kalbimde hep sanat ve doğayla derin bir bağ vardı. 20’li yaşlarda New York'taki üniversite dönemimde kabile sanatlarına olan tutukumu bir sanat galerisinde çalışarak besledim. Yıllar içinde bu tutkuyu bir yaşam biçimine dönüştürmeye ve paylaşmaya karar verdim. Bugün, markam TOHUM aracılığıyla hem kendimi hem de dünyaya dair estetik ve felsefi bakışımı ifade ediyorum.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d6.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>TOHUM kelimesinin “tohum” anlamına geldiğini uluslararası alanda çok kişi yeni öğrendi. Sizin için bu kelime ne ifade ediyor ve markanın ruhunu nasıl yansıtıyor?</li></ul>TOHUM, aslında hem doğaya, hem de hayata ektiğimiz tüm niyetlerimizi sembolize ediyor. Bir tohum nasıl doğada kendi potansiyelini taşır ve — doğru toprak, su ve ışıkla — benzersiz bir hayata dönüşürse, ben de her bireyin kendi yaşamında benzersiz potansiyeller taşıdığına inanıyorum.&nbsp;Markam için TOHUM, “doğadan gelen, saf, tekil, umut dolu ve yaşamın kendisine dair” her şeyi temsil ediyor. Her bir tasarım, bu tohumun bir “filizi” gibi; doğadan gelen malzemeler, kültürel kodlar, kişisel ifade ve özgürlüğün birleşimiyle hayata geçiyor.<ul><li>İstanbul’dan New York’a, ardından Cenevre’ye uzanan hayat yolculuğunuz TOHUM’un yaratım sürecini nasıl şekillendirdi?</li></ul>İstanbul benim köklerim; mimarisi, tarihi ve çok katmanlı kültür mozaiğiyle büyüdüm. New York’ta etnik sanatlarla tanışmam, bana “küresel bir estetik” ve “gelenek ile çağdaşlığı birleştirme” fikrini verdi. Tutkulu olduğum galerilerde geçirdiğim zaman, farklı kültürlerin sanat ve takı geleneklerinin nasıl bir araya geldiğini gözlemlemek, bana yaratımlarım için ilham oldu. Doğal malzemeler ve cüretli formlar Tohum’un&nbsp; estetik anlayışının temeli.Cenevre’ye taşınmam ise bana hem sakinlik hem de uluslararası bir perspektif kazandırdı. Bu coğrafi ve kültürel yolculuklar, TOHUM’un hem Anadolu köklerine saygılı hem de dünya kültürlerinden beslenen, zamansız ve evrensel bir dil kurmasına imkân tanıdı.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d7.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Tribal Art’a olan ilginiz çok genç yaşta başlamış. Bu ilginin tasarımlarınız üzerindeki en güçlü etkisi nedir?</li></ul>Evet, tribal ve etnik sanatlara olan ilgim, gençlik döneminde New York’taki Afrika sanat galerilerinde calışmaya başlamamla beslendi. O dönemde, gördüğüm parçaların sadece estetik değer değil; aynı zamanda derin kültürel anlamlar taşıdığını fark ettim. Sanat hayatın içinde kullanım eşyalarında hayat buluyor, ritüellerin, doğa ile kurulan iletişimlerin temelinde yer alıyordu. Kabilelerin sembolleri, doğaya bağlı motifleri, bedenle kurulan bağ, insanın en özgün ve temel ifadesini taşıyor.Bu görüş bende “Batı dünyasındaki hayatın içinde bu ruhu, bu anlayışı nasıl yaşatabilirim” düşüncesine dönüştü. Tribal Art’ın asaleti, doğayla ve insanla kurduğu simbiyotik ilişki; TOHUM’un estetik anlayışının temelini oluşturuyor. Doğallık, arketipik formlar, ruhun ve bedenin ifadesi… Tüm bunlar tribal sanatın etkisiyle şekillendi.Markanın Doğuşu &amp; Tasarım Felsefesi<ul><li>TOHUM’u kurma kararınız nasıl bir dönüm noktasında ortaya çıktı? O ilk prototipleri üretirken neler hayal ediyordunuz? TOHUM’u kurma kararım 30’lu yaşlarımın başında şekil aldı. Beslendiğim tüm düşünceler, inandığım değerleri şekle dökme ve bedenle birleştirme dönemi başladı. Kurumsal hayattan ayrılmaya karar verdim ve tüm riskleri ve korkularımla kucaklayarak yeni bir hayata adım attım.&nbsp;</li></ul>Hayalim Tohum’ları taşıyan kişilerin özgürleştiklerini ve mutlu olduklarını görmek idi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d8.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Koleksiyonlarınızda sıkça karşımıza çıkan semboller, kabuklar ve kristaller… Bu doğal materyalleri seçerken sizi en çok etkileyen şey nedir? Malzeme seçme süreci benim için bir meditasyon. Gerçekten “doğal olan her şey” TOHUM’un temelini oluşturuyor. Kristaller, taşlar, deniz kabukları, ahşap, deri… Doğanın bize armağanı olan tüm bu materyaller tasarımlarımda yer bulabiliyor. Yıllar içinde farklı koleksiyonlarımız ile her doğal malzemeyi değerlendirebildiğimizi söyleyebilirim. Halen tüm kullandığımız taşları, deniz kabuklarını tek tek seçerim. Her birinin verdiği hisse önce kendim bakarım, ondan sonra TOHUM’a dönüştürürüz.&nbsp;</li></ul>Bu materyaller sadece görsel olarak değil, dokunsal olarak da ruhumuza değer katıyor: Her biri benzersiz, her biri “tek”. Ayrıca doğanın sadeliği, zarafeti ve özgünlüğü ile bu değerleri takıya taşımak benim için çok kıymetli.&nbsp;<ul><li>Sade ama güçlü formlar markanızın imzası haline geldi.&nbsp;Bu estetik dil nasıl oluştu?</li></ul>Bana göre takı; kendimizi ifade etme şekli, sözlerle ifade etmediğimiz iç dünyamızı sessizce paylaşma yöntemi. Derin, daha ruhsal bir ifade biçimi. Bu yüzden TOHUM tasarımlarında “az ama derin” anlayışını benimsedim: Yalın, minimalist ama güçlü; doğadan gelen formlar, simetri ve saf çizgiler. Malzemelerin yalın gücü ön planda.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d9.jpg" width="1024" height="576"></figure>Bu ifade şekli, taşıyanın karakterini ortaya çıkaran bir araç olmasını sağlıyor. Konuşan eller, dokunan ruhlar” dileğimin özü.Uluslararası Başarı &amp; Dönüşüm<ul><li>Concha koleksiyonunun dünya çapında patlama yapması nasıl bir deneyimdi?&nbsp;</li></ul>Concha, çoğumuzun çocukluğunda doğayla ilk ilişkilerimizde yer alan deniz kabuklarımız aslında. Organik, doğal ve zamansız. 2017’de altın kaplama kabuk tasarımımızla Concha’yı yeniden yorumladığımızda, bir influencer’ın tasarımımızı paylaşması ile TOHUM yurtdışı platforma taşınıp, yıllar içinde saygıdeğer bir uluslararası markaya dönüştü.&nbsp;Concha ile niyet, doğada yalın, basit olan mucizevi güzelliklere dikkat çekmek ve onları bedenimizde taşımaya değer bulmaktı aslında. Bir deniz kabuğunun prensip olarak bir pırlantadan hiçbir farkı olmadığına inanırım.Bu beklenmedik ani yükseliş, hem heyecan vericiydi hem de bir dönüşüm getirdi: Küçük, el yapımı bir atölye markasından, uluslararası sahnede tanınan bir marka haline geçiş. Ancak bu başarı, benim dünyaya bakışımı, markaya olan sorumluluğumu ve tasarıma olan inancımı sarsmadı; tam tersine, derinleştirdi.<ul><li>Naomi Campbell, Kelly Rutherford, Leandra Medine gibi isimlerin TOHUM takması markayı nasıl dönüştürdü?</li></ul>Bu isimlerin, yani moda dünyasında, popüler kültürde etkili olan kişilerin, TOHUM’u seçmesi markanın kimliğini ve görünürlüğünü geniş kitlelere taşıdı. Bir anda, TOHUM'un yalnızca “etnik / büyük formlarda aksesuarlar” değil; evrensel, çağdaş, global bir takı dili olarak algılanmasına yardımcı oldu.Doğa, kültür ve el işçiliği üzerine kurulu, samimi ve estetik, evrensel olarak anlaşılabilir, benimsenebilir. Yıllar içinde TOHUM, kişisel ifadeyi, kimliği ve ruhu süsleyen bir araç hâline geldi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376da.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Global bir marka olurken yaratıcı kimliğinizi koruma konusunda zorlandığınız anlar oldu mu?</li></ul>Evet, özellikle Concha’nın başarısından sonra “başarı baskısı”, “talep artışı”, “ölçeklenme” gibi faktörler devreye girdi. Bazıları, neden bu kadar “organik / el işçiliği tarzı” bir koleksiyonu seçtiğimi sorguladı.&nbsp;Ancak benim için önemli olan, yaratmış olmak için yaratmak değil, her bir koleksiyonumuzun çıkış değerlerimize sadık kalması. “Özgünlüğü, doğallığı, el işçiliğini, bireyselliği” korumayı seçtim. Kıymetlimiz bu dil. Değerlerimizi koruyabilmek, tabi ki her türlü ticari başarıdan çok daha önemli.Atölye, Üretim &amp; El İşçiliği<ul><li>İstanbul’daki ustalarla çalışmanız markanın DNA’sının önemli bir parçası.&nbsp;El işçiliği TOHUM için neden vazgeçilmez?</li></ul>El işçiliği, her parçayı özel, “insanın dokunuşu, ruhu ile bir araya gelmiş” bir obje hâline getiriyor. Her taş, her kabuk, her metal yüzey, bir insanın ellerinden geçiyor. Bu, benim için sadece estetik değil; ruhsal, etik ve kültürel bir değer.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376df.jpg" width="1024" height="576"></figure>Doğayı, emeği, insanı, gelenekleri bir araya getiren bir sürecin ürünü her bir TOHUM. Bu sayede her parçanın bir hikâyesi oluyor ve takı, yüzeysel bir süs değil, bir ifade, bir kimlik, bir ruh hâline geliyor.<ul><li>TOHUM’un Afrika’daki sürdürülebilir tarım projelerine katkıda bulunması çok etkileyici. Bu iş birliği nasıl başladı? Afrika’ya olan, uzun yıllara dayanan estetik ve kültürel tutkum, TOHUM’un ilham kaynaklarının her zaman merkezinde oldu. Cuore koleksiyonunu tasarladığım dönemde, bu bağı daha anlamlı bir katkıya dönüştürmek istedim ve bu dönemde Haller Foundation ile tanıştım. Haller’in Afrika’daki sürdürülebilir tarım projeleri, markamızın doğayla uyumlu yaklaşımıyla organik bir şekilde örtüştü. Bu iş birliğiyle birlikte her Cuore “Seeds of Sustainability” projesi aracılığıyla bölgede toprağın, üretimin ve yaşamların yeniden yeşermesine destek oluyor.</li></ul><figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376dc.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Yeni koleksiyonlara başlarken ilk adım genelde nedir?&nbsp;Bir çizim, bir obje, bir seyahat, bir his? İlham her zaman canlı; bir seyahat, bir taş, bir kabuk, bir görüntü, bir his… Bazen Afrika’da gördüğüm bir obje, bazen İstanbul’da rastladığım bir form, bazen bir taşın dokusu ya da doğanın bir detayı…Çoğu zaman da bunlara eşlik eden insan doğası. Bu ilhamlar içimde olgunlaşıp, zihnimde formlaşıyor, sonra el işçiliğiyle gerçeğe dönüşüyor.&nbsp;</li></ul>Tasarım benim için planlı bir süreç değil; yaşamın, deneyimin, doğanın bir uzantısı…Cenevre &amp; Gelecek<ul><li>Cenevre artık sizin yaşam ve çalışma alanınız. Bu şehir tasarımınıza nasıl bir duygu veya yeni perspektif katıyor? Cenevre hem sessizliği, hem doğaya ve göle yakınlığı, hem de çok kültürlülüğüyle bana yalnızca huzur vermiyor; aynı zamanda küresel bir perspektif de sunuyor. Bu da TOHUM’un evrensel ruhuyla çok uyumlu.&nbsp;</li></ul>Doğayla iç içe bir yaşam; ama dünyanın merkezlerine erişim. Uluslarası toplum kuruluşlarının merkezi küçük bir şehirde onlarca kültürün bir arada yaşamasını sağlıyor. Bu denge benim için ideal; hem içsel hem dışsal ilham için verimli bir zemin.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376dd.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>TOHUM’un geleceğinde neler var? Yeni koleksiyonlar, yeni ülkeler veya yeni bir yaratıcı yön?</li></ul>TOHUM’un dili, sürekli evrim halinde. Yeni koleksiyonlarla, belki aksesuar dışındaki objelerle, tasarım sınırlarını genişletmek istiyorum. Çünkü doğa, kültür, malzeme ve form sınır tanımaz.&nbsp;Aynı zamanda, bireysellik ve el işçiliğini koruyarak; global bir ölçekte ama ruhu kaybetmeden büyümek en büyük isteğim. Her bir TOHUM parçasının bir “tohum” olarak kalması, yeni güzellikleri, yeni hikâyeleri ve yeni bağları yeşertmesi…

TOHUM’un yolculuğu: Cenevre’den dünyaya açılan Türk tasarımcı Verda Alaton

Cenevre’de yaşayan bağımsız sanat editörü ve sanat yazarı Nazlı Kök Akbaş, sanat dünyasındaki çok yönlü birikimini uluslararası deneyimleriyle harmanlayan bir isim. Mimarlık ve şehir planlaması geçmişinden gelen gözlem gücüyle, sanatın mekanla, insanla ve zamanla kurduğu ilişkiyi incelikli bir dille aktarıyor. 

Sanatın nabzını yazmak

Onun yazılarında bir serginin duygusu, bir sanatçının sessiz ifadesi ya da bir kentin estetik ritmi iç içe geçiyor. Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Şehir ve Bölge Planlama Bölümü mezunu olan Akbaş, Japonya’da JICA Programı kapsamında Proje Yönetimi sertifikasını almış ve bu dönemi yaşamının önemli dönüm noktalarından biri olarak tanımlıyor. Ardından Cenevre Üniversitesi’nde Uluslararası Gelişim Projeleri yüksek lisansını tamamlamış, aynı üniversitenin Sanat Tarihi Bölümü’nde misafir öğrenci olarak çalışmalar yürütmüş. 2011 yılında Londra’daki Christie’s eğitim kurumunda aldığı eğitimle Sanat Piyasası ve Galeriler üzerine sertifika sahibi olan Akbaş, müzeler, galeriler, küratörler ve sanatçılarla kurduğu yakın temaslar sayesinde sanat dünyasının nabzını tutmakta; ayrıntılı araştırmalarla desteklenen yazılarında sanat piyasasının dinamiklerini düzenli olarak irdeliyor. Prestijli bir İsviçre yaşam dergisinde sanat editörü olarak köşe yazılarına devam eden Nazlı Kök Akbaş, sanat tarihine meraklı, gözlemci ve derinlikli yaklaşımıyla dikkat çekiyor.Kendisi, Nazlı Kök Akbaş Art Reports platformunda sergilerden notlar, sanatçılarla röportajlar ve kültürel izlenimlerini paylaşıyor. Sanatı bir “rapor”un ötesinde yaşayan bir deneyim olarak gören Nazlı Hanım ile hem gözlem gücünü hem de bağımsız üretimin anlamını konuştuk.Röportaj: Özgür Mumcular<ul><li>Nazlı Hanım öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?&nbsp;</li></ul>Öncelikle çok teşekkür ederim. Memnuniyetle… Ben Mevlana Celaleddin Rumi’nin şehri, Konya’da doğdum. Harika bir gençlik geçirdiğimi düşünüyorum; çok hareketli, sportif ve meraklı bir gençtim. Üniversite eğitimimi Ankara’da, ODTÜ’de tamamladım. Ardından İzmir Büyükşehir Belediyesi’nde 15 yıl görev yaptım.2001 yılında, devletimizin Japonya devleti ile yürüttüğü özel bir çalışma ve eğitim iş birliği projesi kapsamında, ülkemizi ve İzmir Büyükşehir Belediyesi’ni temsil eden uzman olarak Japonya’ya gitmeye hak kazandım. Japonya çok özel bir ülke; etkisini hâlâ her adımımda hissediyorum. En kısa zamanda tekrar dönmeyi planlıyorum.2004 yılında Cenevre’ye taşındım ve hemen Cenevre Üniversitesi’nin yolunu tuttum. Öğrenmeye olan tutkum hiçbir yaşımda eksilmedi; aksine artarak devam etti. Cenevre Üniversitesi Uluslararası Gelişme Politikaları Fakültesi’nde yüksek lisans programını tamamladım ve Fransızca dil programına katıldım. Ardından, 2010 yılında yine Cenevre Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü’nde misafir öğrenci olarak başladığım dört yıllık bir programı tamamladım.Öğrenmeye başlayınca, aslında ne kadar az bildiğinizi daha iyi anlıyorsunuz ve durmadan yeni öğrenme programları geliştiriyorsunuz; ben de tam olarak bu şekilde ilerliyorum.Sanat tarihi eğitimim sırasında, her sanat profesyonelinin yolunun geçtiği gibi, benim yolum da Christie’s eğitim programından geçti. 2011 yılında Londra’da, Christie’s eğitim kurumunda Sanat Piyasası ve Galeriler üzerine sertifika programını tamamladım.Tüm bu eğitim projelerini taçlandırmak adına, bildiğiniz üzere 2024 yılında&nbsp;Nazlı Kök Akbaş Sanat Haberleri Cenevre – İsviçre&nbsp;sitesini kurdum ve akredite sanat habercisi olarak çok yoğun, bir o kadar da keyifli bir döneme başladım. Yaklaşık bir yıl içinde 20’nin üzerinde önemli sanat projesini takip ederek, dünyanın dört bir yanından gelen sanat muhabirleriyle birlikte basın toplantılarına katıldım ve 30 civarında sanat makalesi yayımladım.Her şey çok hızlı ve etkileyici bir şekilde ilerledi. Dünya çapında tanınmış sanatçılarla röportajlar yaptım. Ayrıca, prestijli bir İsviçre dergisinde sanat editörü olarak köşe yazıları yazıyorum. Yeni sezon benim için heyecan verici; birçok yeni projeye başlıyorum, hepsini birazdan sizinle konuşacağız.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7e7a0b1f1f3b8abe297a84306.jpg" width="1024" height="576"><figcaption>Nazlı Kök Akbaş | BEYELER Vakıf Yayoi Kusama Sergisi Basın Toplantısı</figcaption></figure><ul><li>Sizi sanatın dünyasına çeken şey neydi?&nbsp;Bu yola nasıl başladınız?</li></ul>Sanat, hayatımda her zaman çok önemli bir yer tuttu. Müzeler, çok küçük yaşlarımdan itibaren bana birer hayaller diyarı gibi gelirdi. Sanat eserlerine bakarken zamanı unuturum; hâlâ da öyledir.Bana göre sanat; tüm özgürlüklerin, ifadenin, yaratıcılığın ve özgün bir dil geliştirme cesaretinin bir bütünüdür. Sanatçılar her zaman beni çok etkilemiştir. Düşüncenin özgürce dans ettiği, gündelik hayatımızda hayal etmemizin bile mümkün olamayacağı dünyaları bize sanat ve sanatçılar açar.Bu duyguların peşinden gitmek, onları yazmak, konuşmak ve sanat haberlerini geniş kitlelerle paylaşmak… İşte bu, benim en büyük merakım, hatta tutkum.<ul><li>Sanat haberleri ve röportajlar yazarken sizi en çok ne motive ediyor?</li></ul>Ben çok meraklı bir yapıya sahibim; bilgi edinmek ve yeni şeyler öğrenmek benim için büyük bir keyif. Yeni bir serginin basın toplantısına davet edildiğimde, her defasında çocukça bir sevinç ve heyecan duyuyorum. Toplantı öncesinde, “daha çok öğrenmeliyim, daha derin araştırmalıyım” düşüncesiyle konuyu detaylı biçimde inceliyorum.Dünyanın dört bir yanından gelen sanat editörleriyle eş zamanlı olarak bir sergiyi takip ediyor olmak benim için hem keyifli hem de heyecan verici bir deneyim. Bu sürecin hakkını verebilmek için büyük bir motivasyonla çalışıyorum.Tabii ki güçlü bir akademik altyapıya sahip olmam bu araştırmalarımda bana çok yardımcı oluyor. Özellikle İsviçre üniversitelerinin çok kapsamlı sanat arşivleri var. Cenevre Üniversitesi’nin eski bir yüksek lisans öğrencisi olarak her türlü dokümana kolaylıkla erişip bilgi alabiliyorum. Bazen fakültedeki profesörlerimle ya da İsviçre’de yaşayan sanat eleştirmenleriyle de konuların detaylarını istişare ediyorum.&nbsp;<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7e7a0b1f1f3b8abe297a84307.jpg" width="1024" height="576"><figcaption>Nazlı Kök Akbaş | Sunhee Choi, Choi &amp; Choi Gallery, Güney Kore</figcaption></figure><ul><li>Cenevre gibi uluslararası bir kentte sanat sahnesini nasıl tanımlarsınız?</li></ul>Cenevre bir kesişme noktası; her alandan uzmanların ve profesyonellerin yollarının mutlaka dünya ölçeğinde geçtiği, çok nadide bir şehir. Kalvinist kültürün benim çok sevdiğim özelliği gereği “bling bling” değildir; yani gösterişten uzaktır. Bu da Cenevre’nin stratejik konumunu daha derin, sade ama etkili bir biçimde yansıtmasını sağlar.Finans sektöründe olduğu gibi sanat dünyasında da profesyonellerce çok iyi bilinir ki, Cenevre sanat piyasasında önemli bir role sahiptir. Özellikle son dönemde Avrupa sanat piyasasının merkezi Londra’dan Paris’e kaydığı için, Cenevre adeta Paris’in bir uzantısı -bir periferisi- haline gelmeye başladı. Bu durum, önümüzdeki dönemde şehrin sanat sahnesini daha da canlandıracak gibi görünüyor.<ul><li>Yazılarınızda duyguyla analizi dengeleyen bir üslubunuz var.&nbsp;Bu dengeyi nasıl kuruyorsunuz?</li></ul>Benim konseptim, sizin de takip ettiğiniz üzere, çok samimi ve filtresiz bir sanat editörlüğü ekolü üzerine kurulu. Müzelerde, vakıflarda ya da dünya çapında bir sanatçıyla gerçekleştirdiğim her karşılaşmada, son derece doğal ve içten bir yaklaşımı tercih ediyorum.Okuyucularıma da bu doğallığı, olduğu gibi, filtresiz biçimde aktarmaktan büyük memnuniyet duyuyorum. Bilginin samimiyetle aktarımı, benim en çok benimsediğim ve keyif aldığım yöntem.<ul><li>Bir sergiye girdiğinizde ilk dikkatinizi çeken şey ne olur?</li></ul>Çok güzel bir soru, Özgür Hanım, teşekkür ederim. Ben bir sergiyi gezerken ilk olarak küratörünü merak ederim; çünkü biliyorsunuz, serginin hikâyesini kurgulayan kişidir küratör. Gitmeden önce mutlaka araştırırım.Sergiye girdiğimde yenilikleri keşfetmeyi severim. Aslında sergideki tüm detaylar ilgimi çeker; özellikle eserler arasındaki iletişim bana göre çok heyecan vericidir. Bazen daha önce bildiğiniz bir eser, öyle bir hikâye içinde sergilenir ki, size yepyeni bir pencere açar. Eseri yeniden, bambaşka bir bağlamda kavrar, farklı bir şekilde anlarsınız; hatta bazen yeniden seversiniz, bazen de tam tersi olur.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7e7a0b1f1f3b8abe297a84308.jpg" width="1024" height="576"><figcaption>Nazlı Kök Akbaş Art Reports</figcaption></figure><ul><li>Bir röportaj veya yazı hazırlarken süreç sizin için nasıl ilerliyor; not almak, gözlem yapmak, yazmak?</li></ul>Ben işlerimde çok detaylı ve hızlı ilerlemeyi seviyorum; buna mecburum da, çünkü artık her şey çok hızlı ilerliyor. Basın toplantılarında mutlaka ses ve görüntü kayıtları alıyorum. Sergi yetkililerine ulaşarak pek çok soru sorarım. Yazılı not tutmak yerine, diktafona kendi yorumlarımı kaydederim.Daha sonra, trende ya da uçakta bu kayıtları hemen metne dönüştürürüm. En kısa zamanda da haberleri ve izlenimlerimi platformlarımda paylaşırım.<ul><li>Sanatçılarla yaptığınız söyleşilerde sizi en çok etkileyen anlardan biri neydi, anlatabilir misiniz?</li></ul>Aslında her röportaj ayrı bir hikâye. Ben en çok, sanatçıların doğallıklarını ve yaratım süreçlerindeki heyecanlarını paylaşmaktan büyük mutluluk duyuyorum. Bazen ise, ne kadar büyük zorluklar içinde olduklarını görmek beni gerçekten çok üzüyor.<ul><li>Yazılarınızda sanatın toplumsal yönüne de değiniyorsunuz. Sizce sanat bugün toplumla nasıl bir ilişki kurmalı?</li></ul>Bu, benim temel çalışma prensiplerimden biridir; sorduğunuz için teşekkür ederim. Ben, sanatın&nbsp;demokratizasyonuna çok gönül vermiş&nbsp;bir sanat editörüyüm. Benim için sanatın herkese açık ve ulaşılabilir olması son derece önemli.Bu nedenle, çalışmalarımın mümkün olduğunca geniş bir okuyucu kitlesine ulaşması, sanatı olabildiğince çok insanla paylaşmak, en büyük hedefim ve motivasyonum.“Bana göre sanat,&nbsp;‘sanat için’den ziyade&nbsp;herkes için!” diyor Nazlı Hanım gülümseyerek.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7e7a0b1f1f3b8abe297a84309.jpg" width="1024" height="576"><figcaption>Nazlı Kök Akbaş Art Reports</figcaption></figure><ul><li>Freelance çalışmak size nasıl bir özgürlük veya zorluk getiriyor?</li></ul>Evet, freelance çalışmak kişisel disiplin ve sorumluluk gerektiriyor. Düşünüldüğü gibi rahat olduğunu sanmıyorum. Aslında “her yer sizin ofisiniz” durumu, her an çalışabileceğiniz gerçeği, çok planlı olmayı zorunlu kılıyor.Öte yandan, randevularımı daha esnek saat dilimlerinde alabiliyorum ve sonrasında daha uygun saatlerde dinlenebiliyorum. Kısacası, bu çalışma sistemi oldukça sorumluluk gerektiriyor. Ayrıca, kendi patronunuz olduğunuzda kendinizi kandırmanız imkânsız; hiçbir projeyi rastgele yapamıyorsunuz ve sonuçta ortaya güzel işler çıkıyor.Ben kendimle hem çok eğlenceli hem de hayli katı bir patronum, kendi ismimle çalışıyor olmam bu durumu güçlendiriyor.<ul><li>Dijital platformlarda sanat üzerine yazmak, geleneksel basından nasıl farklı?</li></ul>Çok daha etkili gerçekten. Her yerde, her an bağlanıp okunabilmesi harika bir olanak. Trende, uçakta, parkta ya da bir bankta kısa bir molada, telefonunuzdan tüm makaleyi bir anda okuyabiliyorsunuz, bence bu harika.Geçen gün bir arkadaşım çok çarpıcı bir şey anlattı: İstanbul’da bir yakınını ziyarete gitmiş ve benim röportajımı televizyona aktarmışlar; kahvelerini alıp röportajı dinlemişler. Bayıldım bu fikre. Ne hoş değil mi? Bu dijital dönüşüm, doğru kullanıldığında bize inanılmaz fırsatlar sunuyor. Düşünün, aniden canınız isteyip harika bir sanat olayını, kahvenizi alıp iki üç arkadaşla izleyebiliyorsunuz.&nbsp;Şimdi uygulamalar var, sizin de çok iyi bildiğiniz gibi. Mesela annem için, makalenin metnini anında Türkçeye çeviriyor benim web sitemde; sonra bunu sesli dinleyebiliyor.Gerçekten harika bir dönemde yaşıyoruz. Bütün bu dijital ilerlemeleri, doğru kullanıldığında, mükemmel buluyorum.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7e7a0b1f1f3b8abe297a8430a.jpg" width="1024" height="576"><figcaption>Nazlı Kök Akbaş | Pat Andrea, süper realism sanat hareketinin dünyaca meşhur yaşayan öncü usta ressamı</figcaption></figure><ul><li>Sosyal medya, sanatın anlatım biçimini nasıl değiştirdi sizce?</li></ul>Sosyal medya, sanatı çok olumlu bir şekilde destekledi. Öncesinde, sanat maalesef çoğunlukla lüks bir alan olarak ya da sadece belirli bir entelektüel birikime sahip grupların tekelinde olduğu zannedilirdi. Ama artık her sosyal gruptan ilgilenen kişiler, sosyal medya aracılığıyla sergileri izleyebilir ve her an yeni sanat haberlerinden haberdar olabilirler. Bu, gerçekten çok önemli bir gelişme ve benim için temel motivasyon kaynaklarından biri.<ul><li>Kendi estetik anlayışınızı üç kelimeyle tanımlarsanız, bunlar ne olurdu?</li></ul>Benim estetik anlayışım öncelikle doğallık ve samimiyet üzerine kurulu. Zekice yapılmış her işe çok düşkünüm. İkinci olarak, bir objenin veya bir işin beni güncelden koparıp bambaşka bir perspektiften bakmaya sevk etmesi ve bir hikâyesinin olması, bana çok estetik görünür.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7e7a0b1f1f3b8abe297a8430b.jpg" width="1024" height="576"><figcaption>Özgür Mumcular ve Nazlı Kök Akbaş</figcaption></figure>•&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;Önümüzdeki dönemde “Nazlı Kök Akbaş Art Reports”ta okuyucuları neler bekliyor?Yeni projelerim birkaç başlık altında toplanıyor ve beni çok heyecanlandırıyor. Öncelikle, kendi platformlarımda yazılarım ve röportajlarım yoğun bir şekilde devam edecek. Bunun yanı sıra, İsviçre’nin prestijli bir dergisinde sanat editörü olarak yazdığımı biliyorsunuz; dergim yılda dört sezon yayınlanıyor ve readers.com’da okunabiliyor. Ayrıca internet sitemi de oldukça geliştirdik.Yeni ve çok heyecan verici bir projem de bir katalog kitap yayımlamak. Kitap hem Türkçe hem İngilizce olacak, Türkiye ve İsviçre’de dağıtılacak. Yayın evimle çalışmalarımız hâlâ devam ediyor.Bütün bunlara ilaveten, benim için çok heyecan verici ve bir o kadar da önemli bir projeye destek veriyorum: TOBB İzmir Kadın Girişimciler Kurulu’nun koordinatörlüğünü Işıl Nişli’nin yaptığı&nbsp;Sanatta Girişimcilik Projesi. Bu proje, kadın sanatçılara üretim, sergileme ve satış alanlarında destek olmayı; yeni teknolojik gelişmelere uyum sağlamalarına katkıda bulunmayı amaçlıyor. Sanatçılara mentorluk, network ve satış ağlarını geliştirme desteği veriliyor.Sanatın ve kadın sanatçıların sanat ekosisteminde güçlü bir şekilde üretmeye devam etmeleri, iş dünyasıyla bağlantılarını sürdürmeleri için önemli projeler geliştiriliyor. Yakında İsviçre’de, tüm bu projeleri tanıtan bir toplantı düzenleyeceğiz. Bu projeyi çok önemli buluyorum. Çok teşekkür ederim Özgür Hanım ve Pusula Swiss’e de teşekkürlerimi sunuyorum.

Nazlı Kök Akbaş ile sanat ve gözlem üzerine

Hayatın yönünü genç yaşlarda okunan bir kitap değiştirebilir mi? Şiyma Barkın Kuzmin, lise yıllarında okuduğu bir kitap sonrası kurduğu hayalin peşinden gitmiş. 

İlişkilerde ve ebeveynlikte şefkatin gücü

Psikoloji eğitimiyle başlayan yolculuğunu Paris’in varoşlarında yaşayan çocuklardan, *İstanbul'da sokakta yaşayan çocuklara Amerika’daki yüksek lisans eğitimine, ardından UNICEF’te geçen çeyrek asırlık uluslararası kariyere taşımış. Afrika’dan Orta Doğu’ya, Orta Asya’dan Avrupa’ya uzanan çalışmalarıyla çocukların haklarının korunması ve daha iyi bir gelecek kurmaları için politikalar geliştirmiş ve hayata geçirilmelerine destek olmuş.Bugünse Cenevre’de yaşamını sürdüren konuğumuz, uzun yıllara dayanan profesyonel deneyimini kişisel gelişim ve ebeveynlik alanına aktarıyor. Olumlu ebeveynlik, şefkatli sorgulama ve koçluk üzerine aldığı eğitimlerle hem bireylere hem de ailelere yol gösteriyor. İçimizdeki çocukla barışmayı, özşefkati ve ilişkilerde derinleşmeyi odağına alarak eğitimler veriyor, koçluk yapıyor. Onunla hem geçmiş yolculuğunu hem de bugünkü çalışmalarını konuştuk.Röportaj: Özgür MUMCULAR<ul><li>Şiyma Kuzmin kimdir, bize kendinizi tanıtır mısınız?</li></ul>Her gün kendisinin daha iyi bir versiyonu olmak için okuyan, düşünen, çalışan, değişimin kendimizle başladığına inanan, barışa, eşitliğe ve iletişime gönül vermiş bir insan; çocukları ve çocuklar ile zaman geçirmekten çok keyif alan bir anne; ailesine, dostluğa, insanlığa ve tüm canlılara değer veren bir kadın.&nbsp;<ul><li>İçimizdeki çocukla şefkatli bir ilişki kurmak sizce neden bu kadar önemli?</li></ul>Doğan Cüceloğlu’nun sözleri ile “Uyanış, olduğu gibi kabul ettiğimiz dünyanın, düşündüğümüzden farklı olabileceğini anlamakla başlar”. Kendimizi tüm hallerimizle kabul edip, şefkatle yaklaştığımızda ve içimizdeki çocuğun küçükken ihtiyacı olup da alamadığı şefkati ona kendimiz verdiğinde, bizi sınırlayan inançları fark edebiliriz, ve bizi bağlayan zincirlerimizden kurtulabiliriz. İşte bu yüzden içimizdeki çocuğun ihtiyaçlarını fark etmek ve şefkatle yaklaşmak önemlidir.&nbsp;<ul><li>Lise yıllarında okuduğunuz&nbsp;İnsan İnsana&nbsp;kitabı sizi nasıl etkiledi, hayalinizi nasıl şekillendirdi?</li></ul>İnsan doğasını, ilişkileri, yaşadığımız toplumun bizi nasıl şekillendirdiğini, hayata olumlu bakmanın önemini düşündürttü. Okuduğum her satırda bu konular hakkında daha çok öğrenme istediği duydum. Sanırım psikoloji okumaya karar vermemde etkili olan etmenlerden biriydi bu kitap. Daha zor koşullardan gelen çocukların da kendilerini geliştirebilmeleri ve olabileceklerinin en iyi olabilmeleri için de çalışmaya o sıralarda karar verdim.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/6ca86d2046c31c8b3f9b03913.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Boğaziçi Psikoloji’den sonra Paris’te varoşlarda çocuklarla çalıştığınız dönemde sizi en çok etkileyen deneyim neydi?</li></ul>Varsıl ve yoksul ayırımındaki sınıf eşitsizliğine karşı en iyi ilacın daha küçük yaştan çocukların okuma yazma becerilerinin geliştirilmesi ile olabileceğini gördüm. Her hafta sonu sırt çantamızda kitaplar, boyalar, defterlerle varoşlara gidiyor ve ailelerinin izniyle çocuklarla buluşup sıcak soğuk demeden açık havada farklı aktiviteler yapıyorduk. Birçok çocuğun evinde kitap yoktu. Küçük yaşta kitaplarla haşır neşir olma, eğlenerek öğrenme bu çocuklar için farklı bir hayatın kapılarını açıyor ve yoksulluk çarkından çıkabilmeleri için olanak sağlıyordu. Bu süreçte farklı kültürlerden, dinlerden gelen diğer gönüllüler ile de geçirdiğim zamanda, aslında insanların nereden gelirlerse gelsinler özlerinin benzer olduğunu gördüm.<ul><li>UNICEF’te 23 yıl boyunca farklı coğrafyalarda çalıştınız. Bu süreçte hangi anı sizin için unutulmaz oldu?</li></ul>O kadar çok unutamayacağım anım var ki ama bir &nbsp;tanesini &nbsp;düşündükçe, hem üzülüyor hem de yaptığım iş nedeniyle gurur duyuyorum. Özbekistan’da çalıştığım yıllarda projelerimden biri devlet bakımında olan çocukların aile ortamında yaşayabilmeleri için &nbsp;çocukların ailelerine destekle kendi aileleriyle kalabilmeleri mümkün olmadığı durumlarda &nbsp;koruyucu ailelik gibi, şefkatle bakılabilecekleri birebir ilgi alabilmeleri için hizmet modelleri geliştirmekti. &nbsp;Bu süreçte, farklı şehirlerdeki yurt ve yuvaları geziyor, çalışanlardan bilgi topluyor ve kurum bakımını değiştirmek için eğitim veriyorduk. Semerkant’ta bir yuvada yeni terk edilmiş 8-9 aylık Timur isimli bir bebek vardı. Timur’u ilk gördüğümde ufacık yüzünde kocaman bir gülümseme ile bana bakıyordu. Kollarını uzatıp kucağıma gelmek istedi. Aldım. O kadar güven dolu mutlu bir bebekti ki. İşim nedeniyle, aynı yuvaya birkaç sefer daha gittim. Her gittiğimde Timur’u soruyor ve özellikle görmek istiyordum. Geçen her ayla birlikte Timur’un yüzündeki gülüş biraz daha azalıyordu ve gözlerinin parlaklığı sönüyordu. Timur’a sevecen bir ev sağlamak çok isterdim. Öte yandan uzun vadede Timur gibi ailesinden ayrılmak durumunda kalan çocuklar için daha iyi hizmet modelleri, ve daha eğitimli bir uzman kadro oluşturulmasına katkıda bulunarak, yüzlerce çocuğun hayatına dolaylı olarak dokunabildim.Öte yandan, mutlulukla hatırladığım bir anımsa Tacikistan’da çalışırken duyma engelli çocukları bir çocuk korosu ile bir araya getirmek ve çocukların birlikte hem işaret dili hem şarkı söyleyerek sahnede John Lennon’ın Imagine&nbsp; şarkısını yorumlamalarıydı. Engelli ve engelsiz çocuklar ilk defa bu şekilde bir araya gelebildiler, birlikte ürettiler ve birbirlerini arkadaş olarak görebildiler.<ul><li>Uluslararası bir kurumda çalışırken edindiğiniz en önemli deneyim neydi, size ne kattı?</li></ul>Farklı kültürlerden gelen çok kişi ile birlikte çalışma imkanı buldum. Üstüne üstlük bunu kendi ülkemden ve kültürümden uzakta başka bir ülkede misafir konumundayken yapmayı öğrendim. Farklılıklarımız kadar benzerliklerimiz olduğunu, iyi niyetle ve saygıyla yaklaştığımda güvene dayalı ilişkiler yaratabileceğimi öğrendim. Ayrıca, konuşulmayan kodlar olduğunu ve bunları anlayıp aşabilmenin zaman aldığını da öğrendim. Bazen bize çok benziyor diye düşündüğüm kültürlerden gelen kişiler çok farklı olabilecek bir kültürden gelen birinden daha uzak olabiliyor.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/6ca86d2046c31c8b3f9b03914.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Farklı kültürlerden gelen biriyle evli olmak ve çocuklarınızı “third culture kid” olarak yetiştirmek nasıl bir şey?</li></ul>Aynı ülkeden ve kültürden gelen iki insan bile bazen birbirlerini anlamakta zorlanıyor. Eşimle 20 yıldır birlikteyiz ve her gün yeni bir şey öğreniyoruz. Uzun süreli ilişkilerde hergün tekrar ilişkiye kendini adamak ve öğrenmeye açık olmak değerli. Ortak değerlerimizin olması ve birbirimizi anlamaya ve olduğumuz halimizle kabul etmeye olan adanmışlığımız bizi bir arada tutuyor. Çocuklarımız Türkiye'de sadece bir yıl -o da Covid döneminde- yaşadılar, eşimin ülkesinde ise bebekliklerinde yaşadılar. Dolayısı ile hem dillerimizi hem de kültürlerimizi sadece bizlerden öğrendiler. Dil bizim için çok önemliydi. O yüzden aramızda İngilizce ya da Fransızca konuşsak da çocuklarımızla doğduklarından beri sadece kendi dillerimizde konuştuk.&nbsp;Bence yemek, kültürün önemli bir parçası ve yemeklerimizi çocuklarımız biliyor ve seviyor. Aileler ile bağlantıya özen gösterdik. Benim ailem daha geniş olduğundan tatillerde Türkiye’ye gittik ama her yıl birkaç kere eşimin ailesini bize davet ettik. Çocuklarımız hem bizlerden öğrendiler hem de yaşadığımız birbirinden farklı ülkelerden deneyim kazandılar. En zorlandığımız konu ise “third culture kid” lerde çok görülen aidiyet hissi. Hem yaşadıkları yere uyum sağlamaları hem de kendi kültürleri ile bağlarının oluşması için özel çaba harcamak önemli.<ul><li>Cenevre’ye taşındığınızda kariyerinizde nasıl bir dönüm noktası yaşadınız?</li></ul>Daha önce benim işim nedeniyle farklı ülkelerde yaşadık Cenevre’ye ise eşimin işi nedeniyle taşındık. Çocuklarımız ergenliğe girmişti ve İsviçre onların altıncı ülkesiydi. Artık taşınmak istemediler. Ben de onları bırakmak ve başka bir ülkede görev almak istemedim. UNICEF’den ayrılmaya ve kendi işimi kurmaya karar verdim. Uzun yıllar büyük bir organizasyonda ve politika oluşturma düzeyinde çalıştıktan sonra birebir insanlara dokunmak bana çok iyi geldi.<ul><li>Dr. Gabor Maté’nin şefkatli sorgulama yöntemini ve koçluğu nasıl bir arada uyguluyorsunuz? Danışanlarınıza hem bir eğitmen hem de bir yol arkadaşısınız. Danışmanlık süreçlerinde en çok hangi konular gündeme geliyor?</li></ul>Genelde koçluk bugünden ileriye doğru hedeflerimizi belirleme ve hayalini kurduğumuz geleceği yaratmaya destek olma sürecidir. Şefkatli sorgulama ile ise çocukluğumuzda oluşturduğumuz ve bizi sınırlayan inanç kalıplarımızın ilk başlangıç zamanlarına yani geçmişimize doğru bir yolculuk yapılır. Benim çalışmalarımda gördüğüm, yaşadığımız zorlukları aşabilmek, gerek kendimizle gerek eşimiz, ailemiz ya da iş arkadaşlarımızla sağlıklı ilişkiler kurabilmemiz ise geçmişimizi iyi anlamak ve kendi iç çocuğumuza şefkatla yaklaşmaktan geçer. Ben bu iki yaklaşımı harmanlayarak kullanıyorum. Danışanlarımın ihtiyacı doğrultusunda hem geleceğe yönelik hedeflerinde destek oluyorum hem de içlerindeki çocuğu tanımalarını, kendi inanç kalıplarını farkedip kendilerine şefkatle yaklaşmalarına, kendi hikayelerine yeni bir gözle bakmalarına destek oluyorum.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/6ca86d2046c31c8b3f9b03916.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Kendi çocuklarınızı yetiştirirken edindiğiniz profesyonel bilgilerin ne kadarını kullanıyorsunuz, ne kadarını bırakıyorsunuz?</li></ul>Çocuklarımı yetiştirirken aldığım eğitimlerin çok faydasını gördüm. &nbsp;Ama onların annesiyim, koçu, psikoloğu değil. Bunun ayrımını yapıyorum. Yapmazsam zaten -hele de şimdi ergen olarak- bana bunu çok iyi hatırlatıyorlar...<ul><li>Bugünden geleceğe baktığınızda kişisel hedefleriniz ve hayalleriniz neler?</li></ul>Bu tür bir desteğe ihtiyaç duyan daha çok kişiye ulaşabilmek istiyorum. İnsanların birbirlerini ve kendilerini dinleyebilecekleri, barışın ve anlayışın hakim olduğu bir dünyaya katkıda bulunmaya devam etmeyi hayal ediyorum.