Bu özel olayda, “Kunduz Dolunayı” (Beaver Moon) olarak bilinen kasım ayı dolunayı, Ay’ın yörüngesinde Dünya’ya en yakın noktada (perigee) bulunduğu sırada tamamen dolunay evresine ulaşacak.
Süper Ay nedir?
“Süper Ay” terimi, Ay’ın eliptik yörüngesi üzerinde Dünya’ya en yakın konumdayken (yaklaşık 357 bin kilometre mesafede) dolunay haline gelmesi durumunu tanımlar.
Ay’ın yörüngesi tam bir daire değil, hafif elips biçimindedir. Bu nedenle Dünya’ya olan uzaklığı sürekli değişir: en uzak konumunda yaklaşık 406 bin kilometre, en yakın noktasında ise 357 bin kilometre civarındadır.
Bu mesafe farkı nedeniyle, Ay en yakın noktasındayken gökyüzünde yaklaşık yüzde 14 daha büyük ve yüzde 30 daha parlak görünür.
Süper Ay ne zaman izlenebilecek?
Dolunay, İsviçre’de 5 Kasım 2025 Çarşamba günü saat 14.20’de tam evresine ulaşacak.
“Kunduz Dolunayı” ismi, tarih boyunca bu dönemde kunduzların kış için yuvalarını hazırlamasından kaynaklanıyor. Ancak bu yılki Kunduz Dolunayı, yalnızca bu geleneksel anlamıyla değil, aynı zamanda 2025’in en yakın Süper Ay’ı olmasıyla da öne çıkıyor.
Ay bu tarihte Dünya’dan yalnızca 356 bin 980 kilometre uzaklıkta olacak; bu da 2019 Şubat’ındaki “Kar Ayı”ndan sonra gözlemlenecek en yakın dolunay anlamına geliyor.
Gelgitler üzerindeki etkisi
Ay’ın Dünya’ya yaklaşması, denizlerdeki gelgitleri de hafifçe artırıyor. Bu doğa olayı “perigee gelgitleri” ya da halk arasında “süper gelgit” olarak biliniyor.
Bununla birlikte, Ay’ın insan üzerindeki çekim gücünün etkisi ihmal edilecek kadar zayıf. Earth Sky sitesine göre, Süper Ay’ın bir insan üzerindeki ek çekim kuvveti, bir ataşın ağırlığının dokuzda biri kadar yani fark edilmeyecek düzeyde.
“Süper Ay” terimi nereden geliyor?
Bu popüler terim bilim insanlarından değil, 1979 yılında astrolog Richard Nolle tarafından ortaya atıldı. Zamanla medya ve internet aracılığıyla dünya genelinde yaygınlaştı.
Bilim çevreleri teknik olarak “perigee dolunayı” ifadesini kullanmayı tercih etse de, “Süper Ay” kavramı artık halk arasında kalıcı bir yer edinmiş durumda.
