Girişim, Junge SVP tarafından başlatıldı. Öneriye göre kesinti, yalnızca belirli istisnalar dışında uygulanacak. Çocuklar, dört aydan küçük bebeği olan ebeveynler ve 55 yaş üzeri kişiler bu kesintiden muaf tutulabilecek; ancak bu kişiler için de ek bir şart var: En az 20 yıl İsviçre’de çalışmış ve bu süre boyunca hiç sosyal yardım almamış olmaları gerekiyor.

İnisiyatif komitesi başkanı Samuel Hasler, sosyal yardımın “uzun vadeli bir güvenlik ağı değil, acil durum yardımı” olduğunu savunuyor. Hasler’e göre sosyal yardım alanların yarısından fazlası bugün iki yıldan uzun süre sistemde kalıyor ve bu durum hem mali yük hem de yanlış teşvikler yaratıyor. Hasler, “Kesinti, insanları yeniden iş hayatına dönmeye motive edecek” diyor.

İnisiyatifin karşıtları ise tamamen farklı bir tablo çiziyor. SP’li büyük meclis üyesi ve sosyal hizmet uzmanı Lea Schmidmeister, mevcut sistemde zaten ilk günden itibaren kesinti veya yaptırım uygulanabildiğini hatırlatıyor. Ona göre girişim, sosyal yardım alan kişilerin tembelliği veya kötü niyeti üzerinden yanlış bir algı yaratıyor. “Bu insanlar uzun süre yardım alıyorsa, bunun nedeni genellikle sağlık sorunları, ailevi yükümlülükler veya uzun süren krizlerdir” diyor. Schmidmeister, sosyal yardımın “bir hamak değil, bir güvenlik ağı” olduğunu vurguluyor.

Siyasi cephede tablo oldukça bölünmüş durumda. Aargau Kantonsparlament’i girişimin kabul edilmesini 67’ye 64 oyla tavsiye etti. SVP ve FDP girişimi desteklerken; SP, Yeşiller, GLP, EVP ve Die Mitte karşı çıkıyor. Kanton hükümeti de girişime karşı. Hükümet, “çalışmanın karşılığını vermesi gerektiği” ilkesine katıldığını belirtse de, girişimin pratikte fazladan bürokrasi, yüksek idari maliyet ve sınırlı fayda yaratacağını savunuyor. Buna karşın girişim, Aargau Ticaret Birliği ve Aargau Sanayi ve Ticaret Odası tarafından destekleniyor.

Aargau halkı aynı gün ikinci bir girişim hakkında da karar verecek: “Blitzerabzocke stoppen” (Radar soygununu durdurun). Bu girişim, sabit radar cihazlarının yalnızca tehlikeli yol kesimlerinde ve başka çözüm olmadığı durumlarda kurulmasını şart koşuyor. Kanton parlamentosu ve hükümet bu girişimi destekliyor.

Sosyal yardım tartışması yalnızca Aargau’ya özgü değil. İsviçre’nin diğer kantonlarında da benzer politik mücadeleler yaşanıyor. Baselland, 2022’de ödül-ceza sistemi içeren daha sert bir sosyal yardım yasası kabul eden ilk kanton olmuştu. Uri’de ise 2025’te sosyal yardım alanların mali durumunu daha sıkı denetlemeyi öngören yasa çok az farkla reddedilmişti.

Aargau’da ise karar artık seçmende. Mart ayında verilecek oy, kantonun sosyal politika yönünü belirleyecek.