Mustafa

Denis Villeneuve’ün yönettiği Dune üçlemesinin merakla beklenen finali Dune: Part Three vizyona girmeden önce, serinin köklerine inen "House of Corrino" ön hikâyesi (prequel) koleksiyonunun Eylül 2026’da yeniden yayımlanacağı duyuruldu.

Dune Evreni Genişliyor

Bilim kurgu sinemasının başyapıtı Dune evreni, final filmi öncesinde genişlemeye devam ediyor. BOOM! Studios, Frank Herbert’in orijinal serisinden çok daha önceki olayları konu alan ve Corrino Hanedanı’nın iktidar mücadelesini anlatan "Dune: House of Corrino Vol. 1" adlı eserin, hayranların yoğun talebi üzerine Eylül ayında raflarda olacağını açıkladı.Bu hamle, 18 Aralık 2026'da vizyona girecek olan büyük final Dune: Part Three için merakı zirveye taşıdı:<ul><li>Final Filmi (Dune: Messiah): Denis Villeneuve'ün yöneteceği son Dune filmi olma özelliği taşıyan yapım, Arrakis’in geleceğini belirleyecek.</li><li>Dev Kadro: Timothée Chalamet, Zendaya, Florence Pugh ve Robert Pattinson’ın başrollerini paylaştığı film, Dune: Part Two'dan 12 yıl sonraki olayları konu alıyor.</li><li>Vizyon Rekabeti: Final filmi, aynı zamanda Avengers: Doomsday ile aynı gün vizyona girerek gişede dev bir rekabete sahne olacak.</li></ul>Villeneuve’ün seriyi "daha kaslı ve yoğun" bir atmosferle noktalayacağı bu final öncesinde, prequel niteliğindeki bu koleksiyon, izleyicilere hikâyenin derinliklerini anlama fırsatı sunuyor.

Dune: Final Filmi Öncesi "Prequel" Sürprizi Geldi

İsviçre’de kayıtlı iki kişilik bir eğitim ve turistik uçak, Cumartesi günü öğleden sonra İtalya’nın Como kenti yakınlarında düştü. Kazada uçakta bulunan iki kişi ağır yaralanırken, her iki kişinin de hayati tehlikesinin bulunduğu bildirildi.

Küçük uçak faciası

İsviçre’de kayıtlı iki kişilik bir eğitim ve turistik uçak, Cumartesi günü öğleden sonra İtalya’nın Como kenti yakınlarında düştü. Kazada uçakta bulunan iki kişi ağır yaralanırken, her iki kişinin de hayati tehlikesinin bulunduğu bildirildi.Kaza, saat 16.30 sıralarında Como iline bağlı Lurate Caccivio bölgesinde meydana geldi. Yerel kaynakların aktardığı bilgilere göre uçak, spor merkezi yakınlarındaki bir araziye düştü. Olay yerine çok sayıda itfaiye, sağlık ve kurtarma ekibi sevk edildi.Uçakta bulunan yolculardan birinin Lugano kantonundan 54 yaşındaki bir İsviçre vatandaşı, diğerinin ise Ticino bölgesinde yaşayan 58 yaşındaki bir İtalyan olduğu açıklandı. Her iki yaralı da ağır durumda hastaneye kaldırıldı.<h3>Uçak Locarno’ya gidiyordu</h3>İlk bilgilere göre uçak, İtalya’nın Ligurya bölgesindeki Albenga Havalimanı’ndan havalandı ve İsviçre’nin Locarno Havalimanı’na doğru seyrediyordu. Uçağın Magadino Havalimanı’nda faaliyet gösteren bir uçuş okuluna ait olduğu belirtildi.Kazanın neden meydana geldiği henüz bilinmiyor. İtalyan havacılık ve emniyet yetkilileri olayla ilgili soruşturma başlattı. Teknik arıza, hava koşulları ve pilotaj kaynaklı ihtimallerin araştırıldığı bildirildi.<h3>Soruşturma sürüyor</h3>Yetkililer, enkaz alanında incelemelerin devam ettiğini ve kazanın kesin nedeninin yapılacak teknik analizlerin ardından netlik kazanacağını açıkladı. Şu ana kadar olayla ilgili resmi bir ön rapor yayımlanmadı.

Como yakınlarında İsviçre uçağı düştü: İki kişi ağır yaralı

İsviçre’nin en zengin bölgelerinden biri olan Zug’da, şehir bütçesinde oluşan devasa gelir fazlasının halka nasıl geri verileceği tartışılıyor. Şehir yönetiminin 2025 yılı mali sonuçları beklentilerin çok üzerinde gelir elde edildiğini ortaya koyarken, siyasi partiler vatandaşların bu fazladan nasıl yararlanacağı konusunda farklı görüşler savunuyor.

Vergi indirimi mi, alışveriş çeki mi? 

<h3>Beklenen zarar yerine 98 milyon frank fazla</h3>Zug Belediyesi’nin 2025 yılı hesaplarına göre şehir bütçesi yaklaşık 98,3 milyon frank gelir fazlası verdi. Oysa bütçede yaklaşık 500 bin franklık küçük bir açık öngörülüyordu.Bu olumlu sonucun en önemli nedeni ise yüksek vergi gelirleri oldu. Şehrin mali rezervleri ve öz sermayesi son yıllarda önemli ölçüde artarken, şimdi bu kaynağın vatandaşlara geri verilmesi gündemde.<h3>Her vatandaşa 1000 franklık çek önerisi</h3>Yeşiller ve Hristiyan Sosyal Parti’den oluşan ALG-CSP grubu, bütçe fazlasının üçte birinin şehir sakinlerine eşit şekilde dağıtılmasını öneriyor.Plana göre Zug’da yaşayan her vatandaş yaklaşık 1000 frank değerinde alışveriş çeki alabilecek. Bu çekler yalnızca şehir sınırları içerisindeki işletmelerde kullanılacak.Öneriyi savunanlar, bu yöntemle hem vatandaşların destekleneceğini hem de yerel esnafın güçlendirileceğini belirtiyor.<h3>SVP vergi indirimi istiyor</h3>İsviçre Halk Partisi (SVP) ise çek dağıtımı yerine vergi indiriminin daha doğru bir yöntem olduğunu savunuyor.Partiye göre şehir kasasındaki rezervler artık gerekli güvenlik seviyesinin çok üzerine çıkmış durumda. Aynı zamanda kira, sağlık sigortası ve günlük yaşam maliyetlerinin hızla yükseldiği bir dönemde vatandaşların doğrudan vergi indirimiyle desteklenmesi gerektiği ifade ediliyor.SVP, kalıcı vergi indirimi yerine yıllık olarak ayarlanabilecek bir vergi indirimi modelinin daha esnek ve sürdürülebilir olacağını savunuyor.<h3>Zug vergi devrimine hazırlanıyor</h3>Benzer bir tartışma kanton düzeyinde de yaşanıyor. Zug Kantonu, bütçe fazlası oluştuğunda vatandaşlara doğrudan vergi indirimi uygulanmasını öngören bir sistemi değerlendirmeye aldı.Bu model kabul edilirse Zug, İsviçre’de bütçe fazlasını vergi indirimi yoluyla vatandaşlarına geri veren ilk kanton olacak.<h3>Hayat pahalılığı tartışmayı hızlandırdı</h3>Siyasi partilerin ortaklaştığı nokta ise artan yaşam maliyetleri. Son yıllarda özellikle kira fiyatları ve sağlık sigortası primlerindeki yükseliş, halk üzerindeki mali baskıyı artırdı.Bu nedenle şehir yönetiminin elindeki fazla kaynağın vatandaşların yararına kullanılması gerektiği konusunda genel bir görüş birliği bulunuyor. Ancak bunun alışveriş çeki mi yoksa vergi indirimi mi olacağı önümüzdeki dönemde yapılacak siyasi görüşmeler sonucunda netleşecek.

Zug’da vatandaşlara 1000 frank dağıtılması gündemde

İsviçre, siyasi istikrarı ve doğrudan demokrasi sistemiyle tanınmasına rağmen son yıllarda protesto gösterilerinde dikkat çekici bir artış yaşanıyor. Uzmanlara göre ülkede düzenlenen gösteriler Avrupa ortalamasında yer alırken, şiddet ve çatışma düzeyi komşu ülkelere göre oldukça düşük kalıyor.

Dikkat çekici artış

Cenevre Üniversitesi siyaset bilimcisi Marco Giugni’ye göre bunun en önemli nedeni, İsviçre vatandaşlarının referandumlar ve halk oylamaları aracılığıyla siyasi süreçlere doğrudan katılabilmesi. Bu durum toplumsal gerilimlerin daha kontrollü şekilde ifade edilmesini sağlıyor. Federal yapı da vatandaşlara taleplerini dile getirebilecekleri çok sayıda siyasi kanal sunuyor.<h3>Protestolar neden artıyor?</h3>Uzmanlar son yıllarda dünyada yaşanan savaşlar, ekonomik belirsizlikler, iklim krizi ve toplumsal kutuplaşmanın İsviçre’de de protesto hareketlerini artırdığını belirtiyor. Özellikle Bern, Zürih ve Basel gibi büyük şehirlerde daha sık gösteriler düzenleniyor. Ancak bu durum ülkede köklü bir değişimden çok, küresel gelişmelerin İsviçre’ye yansıması olarak değerlendiriliyor.<h3>İsviçre protestolarının tarihi</h3>Ülkede protesto kültürü yeni değil. Tarihte öne çıkan bazı büyük gösteriler şunlar oldu:1918 Genel Grevi: 250 binden fazla işçi çalışma saatlerinin azaltılması, emeklilik sistemi ve kadınlara oy hakkı talebiyle greve çıktı.1968 Globus Olayları: Zürih’te gençlik hareketlerinin başlangıcı kabul ediliyor.1975 Kaiseraugst Nükleer Santral Protestoları: Yıllar süren eylemler sonucunda santral projesi iptal edildi.1991 Kadın Grevi: Yüz binlerce kadın eşit haklar için sokaklara çıktı.2019 İklim Grevleri: Binlerce genç iklim politikalarının güçlendirilmesini talep etti.2022 Covid-19 önlemleri ve Ukrayna savaşıyla ilgili gösteriler ülke gündemine damga vurdu.<h3>Avrupa’da İsviçre’nin yeri</h3>2025 verilerine göre İsviçre’de halkın yüzde 8’i son bir yıl içinde en az bir protestoya katıldığını belirtti. Bu oranla ülke Avrupa’da orta sıralarda yer alıyor. Fransa (%17), İspanya (%17,6) ve İzlanda (%19) gibi ülkelerde protestolara katılım çok daha yüksek seviyelerde bulunuyor.<h3>Gösteriler her zaman sonuç veriyor mu?</h3>Uzmanlara göre protestolar İsviçre’de siyasi sürecin bir alternatifi değil, tamamlayıcı bir unsuru olarak görülüyor. Ancak bir gösterinin başarılı olup olmaması yalnızca sokağa çıkan insan sayısına değil, aynı zamanda parlamentodaki ve kamuoyundaki desteğe de bağlı. Bu nedenle birçok protesto taleplerinin yalnızca bir bölümünü hayata geçirebiliyor.

Siyasi istikrarın ülkesi İsviçre’de protesto kültürü büyüyor

İsviçre Federal Hükümeti, bulaşıcı hastalıkların daha hızlı tespit edilmesi ve takip edilmesi amacıyla ülke genelinde yeni bir dijital bildirim platformu kurma kararı aldı. 

Covid sonrası yeni dönem

“NASURE” (National Surveillance and Response) adı verilen sistem, özellikle Covid-19 pandemisi sırasında yaşanan bilgi akışı ve koordinasyon sorunlarının ardından geliştiriliyor.Federal Konsey tarafından onaylanan proje kapsamında, bulaşıcı hastalıklara ilişkin veriler ilk kez merkezi ve dijital bir yapıda toplanacak. Proje, İsviçre’nin sağlık sistemini dijitalleştirmeyi hedefleyen DigiSanté programının önemli bir parçası olarak hayata geçirilecek. İlk aşamalar için 2034 yılına kadar toplam 45,3 milyon İsviçre Frangı bütçe ayrıldı.Koronavirüs salgını sırasında enfeksiyon bildirimlerinin büyük bölümünün manuel olarak Federal Halk Sağlığı Dairesi’ne (BAG) iletilmesi ve farklı sistemlerin birbiriyle bağlantılı çalışmaması, süreci zorlaştırmıştı. Yetkililer, sağlık tehditlerine karşı etkili mücadele için hastalıkların erken tespit edilmesi ve bilgilerin hızlı paylaşılmasının büyük önem taşıdığını vurguluyor.Yeni sistem kapsamında federal makamlar, kantonlar, hastaneler, doktorlar ve laboratuvarlarla yakın iş birliği içinde çalışacak. Platformun ilk işlevlerinin 2028 yılı sonuna kadar devreye alınması planlanıyor. Ardından mevcut bildirim sistemleri kademeli olarak dijital ortama taşınacak ve NASURE platformuna entegre edilecek.Projeye aile hekimleri ve çocuk doktorlarının kullandığı Sentinella bildirim sistemi de dahil edilecek. Ayrıca atık sulardan elde edilen sağlık verileri gibi farklı kaynaklardan gelen bilgiler de sistem içerisinde değerlendirilecek. Böylece olası salgınların erken aşamada tespit edilmesi ve gerekli önlemlerin daha hızlı alınması hedefleniyor.Uzmanlar, yeni platformun gelecekte yaşanabilecek salgınlar karşısında İsviçre’nin hazırlık seviyesini artıracağını ve sağlık kurumları arasındaki veri paylaşımını önemli ölçüde hızlandıracağını belirtiyor.

İsviçre’den salgınlara karşı dijital hamle: Yeni sağlık platformu kuruluyor

İsviçre Federal Parlamentosu’nun Haziran 2026 yaz oturumu, ülkenin geleceğini yakından ilgilendiren birçok önemli konuya sahne oluyor. Emeklilik sisteminin finansmanından nükleer enerjiye, dijital ehliyetten havai fişek yasağına kadar birçok başlıkta kritik kararlar alındı veya alınmaya hazırlanıyor.

AHV, nükleer enerji...

Gündemin en önemli konularından biri, halk oylamasıyla kabul edilen 13. AHV emekli maaşının nasıl finanse edileceği oldu. Ulusal Meclis ve Eyaletler Meclisi uzun süre ortak bir çözüm üzerinde anlaşamazken, uzlaştırma komisyonu sonunda karma bir model önerdi. Buna göre çalışanlardan alınan AHV katkı payı yüzde 0,2 puan artırılacak, Katma Değer Vergisi (KDV) ise yüzde 0,4 puan yükseltilecek. Eyaletler Meclisi öneriyi kabul etti. Nihai kararın ardından emekliler Aralık 2026’da ilk kez 13. maaşlarını alacak.Parlamentoda en hararetli tartışmalardan biri ise yeni nükleer santral inşaatlarının yeniden mümkün hale getirilmesi konusunda yaşanıyor. Mevcut yasa yeni nükleer santral yapımını yasaklıyor. Ancak enerji arz güvenliği tartışmaları nedeniyle Ulusal Meclis’te uzun süren görüşmeler devam ediyor. Konunun önümüzdeki günlerde de siyasi gündemin üst sıralarında kalması bekleniyor.Perakende sektörünü ilgilendiren önemli bir konuda ise Eyaletler Meclisi, mağazaların yılda 12 pazar günü açılmasına izin verecek düzenlemeyi çok az farkla reddetti. Böylece mevcut uygulama korunmuş oldu ve pazar günü alışveriş imkânlarının genişletilmesi şimdilik rafa kaldırıldı.Medya alanında ise özel radyo ve televizyon kanallarının gelecekte siyasi reklam yayınlayabilmesinin önü açıldı. Destekleyenler bunun medya kuruluşlarına yeni gelir sağlayacağını savunurken, karşı çıkanlar siyasi bağımsızlığın zarar görebileceği uyarısında bulundu.Güvenlik alanında da dikkat çekici kararlar alındı. Ulusal Meclis, İsviçre İstihbarat Servisi’nin yetkilerinin genişletilmesini kabul etti. Buna göre istihbarat birimi, şiddet yanlısı aşırılıkçılıkla mücadelede daha fazla teknik takip ve analiz yetkisine sahip olacak. Ayrıca yapay zekâ destekli risk analizlerinin de kullanılmasının önü açılıyor.Dijitalleşme konusunda ise sürücüler için önemli bir yenilik geliyor. Parlamento, dijital sürücü belgesinin hayata geçirilmesini onayladı. Sonbahardan itibaren isteyen sürücüler ehliyetlerini akıllı telefonlarında dijital olarak taşıyabilecek. Fiziksel ehliyet kullanımı ise devam edecek.Çevre ve hayvan refahı alanında da yeni düzenlemeler gündeme geldi. Parlamento, yüksek ses çıkaran havai fişeklerin özel kişiler tarafından kullanılmasını yasaklama yönünde adım attı. Buna karşılık ışık efektli havai fişeklerin kullanımı büyük ölçüde serbest kalmaya devam edecek. Amaç, özellikle hayvanlar ve gürültüden etkilenen kişiler üzerindeki olumsuz etkileri azaltmak.Ulaştırma alanında ise elektrikli kamyonlar için yeni bir dönem başlıyor. Parlamento, 2031 yılından itibaren elektrikli ve hidrojenli ağır vasıtaların da performansa dayalı ağır taşıt vergisine tabi olmasını kabul etti. Böylece karayolu taşımacılığında altyapı finansmanının sürdürülebilir şekilde devam etmesi hedefleniyor.Yaz oturumu boyunca alınan kararlar, İsviçre’nin sosyal güvenlik sistemi, enerji politikası, güvenlik anlayışı ve dijital dönüşümü açısından önümüzdeki yılları şekillendirecek önemli adımlar olarak değerlendiriliyor. Özellikle AHV finansmanı ve nükleer enerji tartışmalarının oturumun son günlerine kadar siyasetin en sıcak başlıkları arasında kalması bekleniyor.

Parlamento'da hareketli günler: Birçok alanda yeni düzenlemeler yolda

İsviçre’nin Cenevre kantonu, hızla yayılan crack bağımlılığıyla mücadele kapsamında yeni ve tartışmalı bir yöntemi gündemine aldı. Cenevre Üniversite Hastanesi (HUG), ağır derecede kokain ve crack bağımlısı kişilere kontrollü şekilde kokain verilmesini içeren bir tedavi programı başlatmayı planlıyor.

Kokain reçetesi tartışması

Proje, İsviçre’de yıllardır uygulanan ve uluslararası alanda örnek gösterilen kontrollü eroin tedavisi modelinden esinleniyor. Ancak öneri, bağımlılık uzmanları arasında ciddi görüş ayrılıklarına neden oldu.<h3>Amaç ağır bağımlılara ulaşabilmek</h3>Projenin öncülerinden olan bağımlılık tıbbı uzmanı Daniele Zullino’ya göre crack bağımlıları, günün büyük bölümünü uyuşturucu bulmak ve tüketmek için harcıyor. Birçok kişi günlerce yemek yemeden, uyumadan ve dinlenmeden yaşamını sürdürüyor.Planlanan sistemde, ağır bağımlılar sağlık personelinin gözetiminde ve özel olarak hazırlanmış güvenli alanlarda kontrollü şekilde kokain kullanabilecek. Böylece hem sağlık risklerinin azaltılması hem de bağımlıların tedavi sistemine dâhil edilmesi hedefleniyor.<h3>Uzmanlardan sert eleştiri</h3>Ancak proje, İsviçre’nin eroin destekli tedavi sisteminin öncülerinden biri olan bağımlılık uzmanı André Seidenberg’in sert tepkisiyle karşılaştı.Seidenberg, kontrollü kokain dağıtımının faydasının zararından daha fazla olduğunun henüz kanıtlanmadığını savunarak uygulamayı “etik dışı ve yasalara aykırı” olarak nitelendirdi. Bu nedenle proje sorumluları hakkında resmi şikâyette bulundu.Eleştirmenlere göre kokain bağımlılığında kullanılabilecek güvenilir ve bilimsel olarak kabul görmüş bir tedavi modeli henüz yeterince geliştirilmiş değil.<h3>Destekleyenler de var</h3>Projeyi savunan uzmanlar ise mevcut durumun çok daha tehlikeli olduğunu belirtiyor.Daniele Zullino, kontrollü ortamda verilen kokainin sokakta satılan ve içeriği bilinmeyen maddelerden daha az risk taşıdığını vurguluyor. Uygulamanın yalnızca ağır bağımlılar için düşünülmesi de savunulan noktalar arasında yer alıyor.İsviçre’nin önde gelen bağımlılık araştırmacılarından Frank Zobel de projeyi destekleyen isimlerden biri. Zobel’e göre amaç uyuşturucuyu teşvik etmek değil, son derece riskli koşullarda yaşayan insanlara yardım etmek.<h3>Zürih de benzer çalışma hazırlığında</h3>Kokain destekli tedavi fikri yalnızca Cenevre ile sınırlı değil. Zürih Sağlık Dairesi de benzer bir uygulamanın bilimsel olarak araştırılması için çalışma yürütüyor.Öte yandan bağımlılıkla mücadele kuruluşu Sucht Schweiz’in son verileri, İsviçre’de kokain ve crack kullanımının son yıllarda belirgin şekilde arttığını gösteriyor. Bu nedenle sağlık otoriteleri yeni çözüm yolları ararken, kontrollü kokain tedavisinin geleceği konusunda son kararı kanton yetkilileri verecek.

Cenevre’de uyuşturucu bağımlılarına kontrollü kokain verilmesi planlanıyor

İsviçre’de giderek daha fazla kişi, geride kalan borçlar nedeniyle mirası reddetmek zorunda kalıyor. Son veriler, ölüm sonrası açılan özel iflas dosyalarının son 25 yılda üç kat arttığını ortaya koyuyor.

Ölüm sonrası iflas

Araştırmalara göre bugün İsviçre’de gerçekleşen her on ölümden birinden fazlası, mirasın resmi tasfiye sürecine ve iflasa konu oluyor. 2025 yılında mirasın reddedilmesi sonucu açılan özel iflas sayısı yaklaşık 8 bin 300’e ulaştı. Bu rakam, ülkedeki tüm özel iflasların yüzde 80’ini oluşturuyor.Uzmanlara göre bu durum, birçok kişinin yaşamının sonuna kadar borç yükünden kurtulamadığını gösteriyor.<h3>Miras yerine borç kalıyor</h3>Bir kişi vefat ettiğinde geride bıraktığı mal varlığı kadar borçları da mirasçılara geçebiliyor. Eğer borçlar, mevcut varlıklardan fazlaysa mirasçılar üç ay içinde mirası reddetme hakkına sahip.Mirasın reddedilmesi durumunda borçlardan sorumlu olunmuyor ancak aynı zamanda ev, araç, banka hesabı, mobilyalar ve diğer tüm mal varlıkları üzerindeki haklar da tamamen kaybediliyor.Karar vermeden önce mirasçılar resmi envanter hazırlanmasını talep edebiliyor. Böylece tüm mal varlığı ve borçlar ayrıntılı şekilde ortaya çıkarılıyor ve buna göre mirasın kabul edilip edilmeyeceğine karar veriliyor.<h3>Son 25 yılda üç kat artış</h3>Kredi değerlendirme kuruluşu Creditreform’un analizine göre, mirasın reddedilmesi sonucu oluşan iflaslar son çeyrek yüzyılda dikkat çekici şekilde arttı.Uzmanlar bu yükselişin iki temel nedeni olduğunu düşünüyor. Birincisi, özel borçların giderek artması. İkincisi ise insanların geçmişe göre daha bilinçli hareket ederek şüpheli durumlarda mirası kabul etmek yerine reddetmeyi tercih etmeleri.<h3>Borçlar ölümle bile sona ermiyor</h3>İsviçre Borç Danışmanlığı Kurumu Direktörü Pascal Pfister, ortaya çıkan tabloyu endişe verici olarak değerlendiriyor.Pfister’e göre birçok kişi, mevcut gelir düzeyiyle borçlarını kapatma şansına sahip olmadan yaşamını sürdürüyor ve borç yükünü ölümüne kadar taşımak zorunda kalıyor. Özellikle yaş ilerledikçe borç miktarlarının arttığına dikkat çeken uzmanlar, mevcut sistemde birçok kişi için borçların yeniden yapılandırılmasının fiilen imkânsız hale geldiğini belirtiyor.<h3>Artan yaşam maliyetleri etkili oluyor</h3>Uzmanlara göre yüksek kira giderleri ve sağlık sigortası primleri son yıllarda hane bütçeleri üzerindeki en büyük baskı unsurları arasında yer alıyor.Artan yaşam maliyetleri nedeniyle birçok kişi borçlarını düzenli şekilde ödeyemiyor ve zamanla bu yük kalıcı hale geliyor. Sonuç olarak, bazı aileler yakınlarını kaybettikten sonra miras yerine büyük bir borç tablosuyla karşı karşıya kalıyor.<h3>Parlamento yeni çözüm arıyor</h3>Borç sorunu artık siyasi gündemde de yer alıyor. Federal Parlamento, umutsuz şekilde borçlanmış kişilere bir defaya mahsus borç silme veya borç indirimi imkânı sağlayacak yeni bir düzenleme üzerinde çalışıyor.Hem Ulusal Konsey hem de Eyaletler Konseyi prensipte bu değişikliğe sıcak bakıyor. Ancak yasanın son detayları üzerinde çalışmalar sürüyor.

İsviçre’de borç nedeniyle mirası reddedenlerin sayısı son 25 yılın zirvesinde

İsviçre’de pazar günleri mağazaların daha uzun süre açık kalmasına yönelik girişim, Federal Meclis’in üst kanadı olan Ständerat’ta (Eyaletler Konseyi) kıl payı reddedildi. 22’ye karşı 21 oyla alınan karar, pazar satışlarının genişletilmesine karşı çıkanları memnun etti.

Halk da istemiyor

Karar, kamuoyunda da geniş yankı buldu. “dialog” topluluğunda yapılan temsili olmayan bir ankette katılımcıların yaklaşık yüzde 71’i pazar günleri daha fazla mağaza açılmasına karşı çıktı.Tartışmanın merkezinde ise sadece alışveriş değil, aile yaşamı, sosyal ilişkiler ve çalışanların yaşam kalitesi bulunuyor.Pazar günlerinin korunmasını savunan birçok kişi, haftanın tek ortak dinlenme gününün kaybedilmesinden endişe duyuyor. Katılımcılar, özellikle perakende sektöründe çalışanların aileleriyle geçirecekleri zamanın azalacağını ve sosyal hayatın zarar göreceğini düşünüyor.Görüş bildiren kullanıcıların büyük bölümü, pazar gününün yalnızca bir alışveriş günü değil, aynı zamanda aile bireylerinin ve toplumun bir araya gelebildiği özel bir gün olduğunu vurguladı. Birçok kişi, modern toplumda bireyselliğin zaten giderek arttığını, ortak dinlenme zamanlarının ortadan kalkmasının bu durumu daha da güçlendireceğini savundu.Özellikle düşük gelirli çalışanların ve tek ebeveynli ailelerin olumsuz etkileneceği yönündeki görüşler dikkat çekti. Katılımcılara göre pazar günü çalışmak zorunda kalacak olanların önemli bir kısmı kadın çalışanlardan oluşacak ve bu durum aile içindeki zaman paylaşımını zorlaştıracak.Bazı kullanıcılar kendi deneyimlerini de paylaştı. Daha önce pazar günleri çalışan kişiler, özel hayatlarının ve aile ilişkilerinin bu durumdan olumsuz etkilendiğini belirtti. Birçok katılımcı, hafta içi ve cumartesi günlerinin alışveriş için yeterli olduğunu savundu.Tartışmada çevresel etkiler de gündeme geldi. Pazar günleri mağazaların açık kalmasının enerji tüketimini artıracağına dikkat çeken bazı katılımcılar, enerji tasarrufunun teşvik edildiği bir dönemde daha uzun çalışma saatlerinin çelişkili bir mesaj vereceğini ifade etti.Ständerat’ın kararıyla konu tamamen kapanmış değil. Dosya yeniden Ulusal Konsey’in (Nationalrat) gündemine gelecek. Ancak mevcut tartışmalar, İsviçre’de pazar gününün hâlâ birçok kişi tarafından aile, dinlenme ve sosyal yaşam için korunması gereken özel bir gün olarak görüldüğünü ortaya koyuyor.

İsviçre’de pazar günü mağazaların açık kalması reddedildi

İsviçre’deki pedagojik yüksekokullar (PH) 2026 sonbahar dönemi için şimdiye kadarki en yüksek başvuru sayılarına ulaştı. Birçok eğitim kurumu, öğretmenlik programlarına yönelik talebin son yıllarda istikrarlı şekilde arttığını ve bu yıl yeni rekorların kırıldığını açıkladı.

Başvurular zirve yaptı

Özellikle öğretmen açığının yıllardır gündemde olduğu İsviçre’de bu gelişme eğitim çevreleri tarafından olumlu karşılanıyor. Ancak uzmanlara göre artan öğrenci sayıları, öğretmen eksikliği sorununun tamamen çözüldüğü anlamına gelmiyor.<h3>Kariyer değiştirerek öğretmen olanların sayısı artıyor</h3>Başvurulardaki yükselişin önemli nedenlerinden biri, eğitim programlarının daha esnek hale getirilmesi oldu. Birçok pedagojik yüksekokul, öğrencilerin eğitimleri sırasında okullarda yarı zamanlı çalışabilmesine olanak sağlayan modeller geliştirdi.Özellikle farklı mesleklerden öğretmenliğe geçiş yapmak isteyenlere yönelik programlar yoğun ilgi görüyor. Zürih Pedagojik Yüksekokulu’nda (PH Zürich) ortaokul öğretmenliği için hazırlanan kariyer değişikliği programına yapılan başvurular geçen yıla göre yüzde 87 arttı.<h3>Öğretmen açığı tamamen kapanmış değil</h3>Öğretmenler Birliği (LCH), öğretmenlik eğitimine olan yoğun ilgiyi memnuniyetle karşılasa da, öğretmen açığının sona erdiğini söylemek için henüz erken olduğunu belirtiyor.LCH Eğitim Çalışmaları Birimi Başkanı Beat Schwendimann’a göre önemli olan sadece yeni öğretmen yetiştirmek değil, mezun olan kişilerin meslekte uzun yıllar kalmasını sağlamak. Çünkü öğretmenlerin önemli bir bölümü göreve başladıktan sonraki ilk beş yıl içinde mesleği bırakıyor.Bu nedenle yüksek başvuru sayıları geleceğe yönelik umut verse de, eğitim sisteminin uzun vadeli personel ihtiyacını karşılamak için daha fazla çabaya ihtiyaç duyuluyor.<h3>Bölgeler arasında farklılıklar sürüyor</h3>Bazı kantonlarda öğretmen açığında belirgin bir iyileşme gözleniyor. Zürih Kantonu, Mart ayında yaptığı açıklamada genel öğretmen eksikliğinin sona erdiğini duyurmuştu.Bern Kantonu’nda da durum son yıllara göre daha olumlu seyrediyor. Özellikle ilkokul, özel eğitim ve ortaokul kademelerinde öğretmen ihtiyacı devam etse de, açıkların geçmiş yıllara göre azaldığı belirtiliyor.Okul Müdürleri Birliği (VSLCH) de özellikle Doğu İsviçre ve Zürih bölgesinde personel bulmanın kolaylaştığını ifade ediyor. Ancak birçok okulun hâlâ sınırlı sayıda aday arasından seçim yapmak zorunda kaldığı ve uygun öğretmen bulabilmek için yoğun çaba harcadığı vurgulanıyor.Uzmanlar, öğretmenlik mesleğinde arz ve talebin tarih boyunca sürekli dalgalandığını hatırlatıyor. Kimi dönemlerde öğretmen fazlalığı yaşanırken, kimi dönemlerde ciddi eksiklikler ortaya çıkabiliyor. Eğitim alanında tam bir dengenin sağlanmasının ise oldukça nadir görülen bir durum olduğu belirtiliyor.

İsviçre’de öğretmenlik mesleğine ilgi rekor kırdı

İsviçre’de nükleer enerji yeniden siyasi gündemin merkezine oturdu. Ulusal Konsey’de görüşülen “Blackout Girişimi” ve buna bağlı yasa değişikliği, ülkede yeni nükleer santrallerin yeniden inşa edilmesinin önünü açabilir. Tartışmaların merkezinde ise Merkez Parti (Die Mitte) bulunuyor.

Gözler Merkez Parti’de

2017 yılında yapılan halk oylamasında İsviçreliler yeni nükleer santral inşasını yasaklama kararı almıştı. Ancak enerji arz güvenliği konusundaki endişelerin artmasıyla birlikte Federal Hükümet, Eyaletler Meclisi çoğunluğu ve sağ partiler bu yasağın kaldırılmasını destekliyor.Destekleyenlere göre İsviçre’nin özellikle kış aylarında karşı karşıya kalabileceği elektrik açığını yalnızca güneş, rüzgâr ve hidroelektrik enerjiyle kapatmak mümkün değil.SVP Milletvekili Christian Imark, yeni nükleer santraller olmadan İsviçre’nin iklim hedeflerine ulaşamayacağını savundu. Imark’a göre ülkenin “Net Sıfır Emisyon” hedefi, nükleer enerji olmadan gerçekçi değil.FDP Milletvekili Christian Wasserfallen ise enerji politikasının bir tercih meselesi olmadığını belirterek, yenilenebilir enerji kaynakları ile nükleer enerjinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Wasserfallen, İsviçre’nin gelecekte güvenli bir elektrik arzı için her iki seçeneğe de ihtiyaç duyacağını vurguladı.Buna karşılık SP, Yeşiller ve Yeşil Liberaller yeni nükleer santral planlarına kesin şekilde karşı çıkıyor. Muhalefete göre nükleer enerji ne enerji krizine ne de iklim sorunlarına çözüm sunuyor.SP Milletvekili Jon Pult, yeni santrallerin finansmanının nasıl sağlanacağı, mali riskleri kimin üstleneceği ve nihai maliyetin kime yansıtılacağı gibi temel soruların yanıtsız kaldığını söyledi.Yeşiller Partisi Milletvekili Marionna Schlatter ise nükleer enerjinin güvenlik risklerine dikkat çekti. Schlatter, yoğun nüfuslu İsviçre’de yaşanabilecek olası bir nükleer kazanın sonuçlarının hiçbir sigorta tarafından karşılanamayacağını belirtti. Ayrıca nükleer atık sorununun da hâlâ çözülemediğini ifade etti.<h2>Kararı Merkez Parti verebilir</h2>Parlamentodaki mevcut dengeler nedeniyle gözler Merkez Parti’ye çevrilmiş durumda. Parti genel olarak hükümetin teklifine sıcak baksa da kendi içinde farklı görüşler bulunuyor.Merkez Parti milletvekilleri, yeni nükleer santrallerin finansman modeli netleşmeden karar verilmemesi gerektiğini savunuyor. Parti adına konuşan Priska Wismer-Felder, mevcut teklifin ekonomik açıdan birçok belirsizlik içerdiğini belirterek bunun “kör uçuş” anlamına geldiğini söyledi.Merkez Parti’nin önerisi, dosyanın finansman konusunun netleştirilmesi için Federal Hükümet’e geri gönderilmesi yönünde.Eğer Merkez Parti bu öneriyi blok halinde desteklerse, SP, Yeşiller ve Yeşil Liberaller ile birlikte çoğunluk sağlayarak hükümetin planını geri gönderebilir. Ancak partiden birkaç milletvekilinin farklı oy kullanması durumunda sağ partiler üstünlük sağlayabilir.Bu nedenle Ulusal Konsey’de yapılacak oylama, İsviçre’nin enerji politikasında yeni bir dönemin başlangıcı olup olmayacağını belirleyebilir.<h2>İsviçre enerji politikasında kritik dönemeç</h2>Enerji arz güvenliği, iklim hedefleri ve elektrik talebinin geleceği konusundaki tartışmalar önümüzdeki yıllarda da devam edecek gibi görünüyor. Nükleer enerji yasağının kaldırılması halinde İsviçre, yaklaşık on yıl önce aldığı tarihi karardan geri dönmüş olacak.

İsviçre Parlamento`su nükleer enerji yasağını kaldırabilir

İsviçre’de sağlık hizmetlerinin kalitesini artırmak amacıyla faaliyet gösteren Federal Kalite Komisyonu (EQK), önemli bir bütçe kesintisiyle karşı karşıya kaldı. Federal İçişleri Bakanlığı (EDI), komisyonun bütçesinden 4,2 milyon İsviçre Frangı kesme kararı aldı. Bu rakam, komisyonun toplam bütçesinin yaklaşık üçte birine karşılık geliyor.

Tasarruf kararı

Karar, özellikle son yıllarda sağlık sektöründe yaşanan tartışmaların ardından dikkat çekti. Zürih Üniversite Hastanesi’nde kalp cerrahı Francesco Maisano etrafında ortaya çıkan skandal sonrasında sağlık kurumlarının kalite standartlarının daha şeffaf biçimde denetlenmesi gerektiği yönündeki talepler güçlenmişti.<h2>Kalite projeleri yavaşlayabilir</h2>EQK Başkanı Michael Jordi, bütçe kesintisinin komisyonun çalışmalarını ciddi şekilde etkileyeceğini belirtti. Jordi’ye göre birçok proje gecikecek ve bazı çalışmaların kapsamı daraltılmak zorunda kalacak.Etkilenmesi beklenen projeler arasında hastanelerin performans karşılaştırmaları, evde bakım hizmetleri (Spitex) ve fizyoterapi alanındaki kalite analizleri bulunuyor. Bu çalışmaların amacı hem sağlık kurumlarının kendi performanslarını geliştirmelerine yardımcı olmak hem de hastaların bilinçli seçim yapabilmesini sağlamak.<h2>Hastalar için şeffaflık hedefleniyordu</h2>Mevcut durumda Federal Sağlık Dairesi’nin (BAG) yayımladığı bazı veriler kamuya açık olsa da bunlar yalnızca sınırlı göstergeleri içeriyor. Örneğin hastaneler arasındaki ölüm oranları karşılaştırılabiliyor ancak tedavi kalitesi veya hasta memnuniyeti gibi birçok önemli kriter hakkında yeterli bilgi bulunmuyor.Planlanan yeni karşılaştırma platformları sayesinde vatandaşların sağlık kurumlarını daha ayrıntılı değerlendirebilmesi hedefleniyordu.<h2>Tasarrufun etkisi beklenenden büyük</h2>Federal Sağlık Dairesi bütçe kesintisini doğrularken kalite çalışmalarının önemini kabul etti. Ancak kurum, daha düşük bütçeyle de temel görevlerin sürdürülebileceğini savunuyor.Kesintinin arka planında ise parlamentonun aldığı genel tasarruf kararı bulunuyor. Parlamento, 2027 yılı için İçişleri Bakanlığı’ndan ek 30 milyon frank tasarruf etmesini istemişti.Ancak tartışmalı nokta şu: EQK yalnızca federal hükümet tarafından değil, aynı zamanda kantonlar ve sağlık sigortaları tarafından da finanse ediliyor. Federal katkının azaltılması halinde diğer ortakların katkıları da otomatik olarak düşüyor.Sonuç olarak federal hükümet yaklaşık 1,4 milyon frank tasarruf ederken, sağlık sektöründeki kalite çalışmalarında toplam 4,2 milyon franklık kaynak kaybı yaşanacak.<h2>“Kalite öncelik olmaktan çıkıyor mu?”</h2>EQK Başkanı Michael Jordi, alınan kararın sağlık hizmetlerinde kalite konusunun artık yeterince öncelikli görülmediği yönünde endişe yarattığını ifade ediyor.Komisyon, ay sonunda çalışmaların hangi koşullarda sürdürülebileceğini değerlendirmek üzere yeni bir toplantı yapacak. Uzmanlar ise sağlık sisteminde kaliteyi artırmaya yönelik projelerin tam da ihtiyaç duyulduğu bir dönemde bütçe kesintisine uğramasını eleştiriyor.Buna rağmen konu tamamen kapanmış değil. Federal hükümet kararını vermiş olsa da Aralık ayında yapılacak bütçe görüşmeleri sırasında parlamentonun bu kesintiyi yeniden değerlendirme ihtimali bulunuyor.

Sağlık hizmetlerinde kalite tartışması: Federal hükümet bütçeyi kısıyor

İsviçre’de Aargau Ulaşım (Aargau Verkehr) şirketi, 2025 yılına ait verilerinde dikkat çeken bir gelir artışı açıkladı. Şirketin kestiği cezalar (bilet ihlalleri) bir önceki yıla göre yüzde 75 artarak toplam 1 milyon İsviçre frangına ulaştı.

1 milyon frank ceza kesildi

Yetkililere göre bu artışın arkasında, özellikle akşam saatlerinde artırılan güvenlik ve kontrol personeli bulunuyor. Daha fazla denetim yapılması, biletsiz yolcuların daha sık tespit edilmesine yol açtı.<h3>Daha fazla denetim, daha fazla ceza</h3>Aargau Verkehr, Aargau, Luzern ve Zürih kantonlarında faaliyet gösteriyor ve yılda 29 milyondan fazla yolcu taşıyor. Artan yolcu sayısıyla birlikte denetimlerin sıklaştırılması, gelirlerde de doğrudan artış sağladı.Şirket sözcüsü Michael Briner, denetim saatlerinin özellikle güvenlik amacıyla artırıldığını vurguladı. Kesilen cezaların ise planlı bir gelir politikası değil, “yan etki” olduğunu ifade etti.Aargau Verkehr’de görev yapan güvenlik personeli, yalnızca güvenliği sağlamakla kalmıyor; aynı zamanda bilet kontrolü yapma ve gerektiğinde ceza kesme yetkisine de sahip. Ayrıca gerekli durumlarda kişileri polis gelene kadar tutma yetkileri bulunuyor.<h3>Benzer uygulama başka şirketlerde de var</h3>Bu model İsviçre’de tamamen yeni değil. BLS adlı demiryolu şirketi, 2020 yılından bu yana benzer bir sistemi uyguluyor. Bu sistemde güvenlik görevlileri aynı zamanda bilet kontrolü yapabiliyor.Şirket yetkilileri, bu uygulamanın yolcularla ilk temas açısından avantaj sağladığını ve özellikle sorunlu durumlarda etkili olduğunu belirtiyor. Ayrıca ek gelir sağlanmasının da önemli bir avantaj olduğu ifade ediliyor.<h3>SBB farklı bir sistem uyguluyor</h3>İsviçre Federal Demiryolları SBB ise farklı bir yaklaşım benimsiyor. SBB’de bilet kontrolleri yalnızca tren görevlileri tarafından yapılırken, güvenlikten ayrı bir ekip sorumlu oluyor.Şirket, bu görev ayrımının hizmet kalitesini ve yolcu güvenliğini artırdığını savunuyor. Tren görevlileri yolcu hizmeti ve bilet kontrolünden sorumluyken, ulaşım polisi (Transportpolizei) güvenliği sağlıyor.Yetkililer, mevcut sistemin verimli çalıştığını belirterek görev dağılımında herhangi bir değişiklik planlanmadığını açıkladı.

Toplu taşımada biletsiz yolculara sıkı takip: Cezalar rekor kırdı

İsviçre’de yayımlanan yeni bir bilimsel rapor, ülkenin iklim değişikliğinden küresel ortalamanın çok üzerinde etkilendiğini ortaya koydu. Dünya genelinde sıcaklık artışı sanayi öncesi döneme göre yaklaşık 1,5 dereceyi bulurken, İsviçre’de bu artışın yaklaşık 3 dereceye ulaştığı belirtildi.

İklim krizi derinleşiyor

Uzmanlara göre bu durum, ülkenin coğrafi ve çevresel özelliklerinden kaynaklanıyor. Özellikle yaz aylarında toprakların daha fazla kuruması ve kar örtüsünün azalması, ısınmayı hızlandıran başlıca faktörler arasında yer alıyor.<h3>Aşırı hava olayları artıyor</h3>Araştırmaya göre İsviçre’de iklim değişikliği sadece sıcaklık artışıyla sınırlı değil. Aynı zamanda aşırı hava olaylarında da ciddi artış gözleniyor.Son yıllarda:<ul><li>Sıcak hava dalgaları daha sık ve daha şiddetli hale geldi</li><li>Donlu gün sayısı önemli ölçüde azaldı</li><li>Kar yağışı ve karla kaplı günler azaldı</li><li>Şiddetli yağışlar daha sık ve yoğun yaşanmaya başladı</li><li>Yaz aylarında kuraklık belirgin şekilde arttı</li></ul>Uzmanlar, bu değişimlerin uzun vadede hem doğa hem de ekonomi üzerinde ciddi etkiler yaratabileceği uyarısında bulunuyor.<h3>İsviçre’nin sorumluluğu büyük</h3>Uzmanlara göre İsviçre, iklim değişikliğinden fazla etkilenmesinin yanı sıra bu sürece katkı açısından da önemli bir paya sahip. Yüksek tüketim düzeyi ve ithal edilen ürünler nedeniyle oluşan karbon salımı, ülkenin sorumluluğunu artırıyor.Son yıllarda sera gazı emisyonlarında azalma sağlanmış olsa da, mevcut önlemlerin yeterli olmadığı belirtiliyor. İsviçre’nin 2030 iklim hedeflerine ulaşabilmesi için yurt dışından karbon kredisi satın almak zorunda kalabileceği ifade ediliyor.<h3>Asıl sorun: siyasi irade eksikliği</h3>Uzmanlar, ülkede iklim dostu teknolojilerin mevcut olduğunu ancak bu teknolojilerin yeterince hızlı uygulanmadığını vurguluyor. Özellikle ulaşım ve binaların ısıtılması alanlarında büyük iyileştirme potansiyeli bulunmasına rağmen, gerekli adımların yeterince atılmadığı ifade ediliyor.Bu durumun en önemli nedenlerinden biri olarak ise siyasi irade eksikliği gösteriliyor.<h3>Bazı bölgeler risk altında</h3>Bilim insanları, İsviçre’nin sadece önlem almakla kalmayıp aynı zamanda değişen iklim koşullarına uyum sağlaması gerektiğini belirtiyor. Ancak bu uyum sürecinin de sınırları olduğu vurgulanıyor.Artan sel riski, kuraklık ve diğer aşırı hava olayları nedeniyle bazı bölgelerde ciddi tehditler oluşabileceği, hatta uzun vadede bazı alanların terk edilmesinin bile gündeme gelebileceği ifade ediliyor.<h3>Erken önlem ekonomik açıdan da avantajlı</h3>Rapora göre iklim değişikliğine karşı güçlü ve erken adımlar atmak sadece çevresel değil, ekonomik açıdan da fayda sağlayabilir. Finans sektörünün riskleri hâlâ yeterince ciddiye almadığı belirtilirken, doğru yatırımların büyük zararların önüne geçebileceği vurgulanıyor.Uzmanlar, özellikle iklim dostu altyapıya yatırım yapılması ve fosil yakıt teşviklerinin azaltılması gerektiğini ifade ediyor. Ayrıca son yıllarda bu alandaki teknolojilerin daha hızlı geliştiği ve maliyetlerinin düştüğü de dikkat çekiyor.

İsviçre’de iklim uyarısı: Ülke beklenenden daha hızlı ısınıyor

Federal Hükümet, engelli insanların günlük hayatta karşılaştığı engelleri azaltmayı hedefleyen yeni kapsayıcılık yasasını gelen eleştiriler üzerine genişletme kararı aldı.

Eleştiriler sonuç verdi

İlk taslak, yalnızca malullük sigortası (IV) alan kişileri kapsadığı için yoğun eleştiri almıştı. Yapılan değişiklikle yasa artık İsviçre’de yaşayan tüm engelli bireyleri kapsayacak.İsviçre’de yaklaşık 1,7 milyon engelli insan yaşıyor ve birçok dernek, bu kişilerin hâlâ günlük yaşamda ciddi ayrımcılıklara maruz kaldığını vurguluyor. Federal Hükümet, yeni düzenlemede Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi’nin uygulanmasına daha fazla ağırlık veriyor. Buna göre ulusal bir strateji ve eylem planı hazırlanacak; bu süreçte engelli bireyler ve onların örgütleri doğrudan yer alacak. Ayrıca malullük sigortası alanında bazı iyileştirmeler yapılması planlanıyor.Buna karşılık hükümet, parlamentonun daha önce kabul ettiği ve engelli bireylere evde bağımsız yaşam için ek destek öngören bir öneriyi bu yasa paketinden çıkardı. Bu talebin başka bir yolla ele alınacağı belirtildi.Geçen yıl engelli örgütlerinin öncülüğünde 108 bin imza toplanarak “Engellilerin Eşit Hakları İçin” halk inisiyatifi gündeme getirilmişti. Bu inisiyatif, engelli bireylerin tüm yaşam alanlarında gerçek anlamda eşit haklara sahip olmasını ve ihtiyaç duydukları desteklere erişebilmesini talep ediyor. Ayrıca engelli bireylerin nerede ve nasıl yaşayacaklarına özgürce karar verebilmeleri gerektiğini savunuyor.Federal Hükümet ise bu inisiyatife karşı çıkıyor. Gerekçe olarak metnin çok geniş yorumlanabileceğini, bunun da hukuki belirsizlik yaratacağını belirtiyor. Ayrıca mevcut anayasanın engelli haklarını zaten yeterince koruduğunu ve uygulamanın büyük ölçüde kantonların sorumluluğunda olduğunu vurguluyor.Yeni kapsayıcılık yasasının genişletilmiş versiyonu ve inisiyatife yönelik dolaylı karşı teklif artık parlamentonun önüne gidiyor. Milletvekilleri ayrıca Engellilerin Eşitliği Yasası’nın kısmi revizyonunu da ele alacak. Bu revizyon, özellikle iş hayatı ve hizmetlere erişim alanlarında somut iyileştirmeler getirmeyi amaçlıyor.

Federal Hükümet engelli hakları yasasını genişletiyor

İsviçre’de konut sıkıntısı ve artan kiralar siyasetin gündemindeki yerini korurken, Ulusal Meclis (Nationalrat) uygun fiyatlı ve kamu yararına konut projelerine destek için yeni bir finansman kararı aldı.

150 milyon franklık ek kaynak

Meclis, özellikle konut krizinin hafifletilmesi amacıyla kullanılan özel fonun bütçesini artırmayı kabul etti.Ulusal Meclis, kamu yararına konut projelerini destekleyen “Fonds de Roulement” adlı fonu 150 milyon frank artırma kararı aldı. 2030 ile 2034 yıllarını kapsayan ek finansman paketi 129’a karşı 62 oyla kabul edildi. Bu artışla birlikte söz konusu fonun toplam büyüklüğünün 900 milyon franka ulaşması bekleniyor.Fon, özellikle yeni konut projeleri, mevcut binaların yenilenmesi ve gayrimenkul satın alınması için uygun koşullarda kredi sağlıyor. Böylece kamu yararına çalışan konut kooperatifleri ve kuruluşları daha kolay finansman bulabiliyor.<h2>Konut projeleri için milyarlarca franklık garanti desteği</h2>Ulusal Meclis ayrıca konut projelerini desteklemek için sağlanan devlet garantilerinin devam etmesini de kararlaştırdı. Bu sistem, kamu yararına konut üreticilerine finansman sağlarken bankalar nezdinde daha iyi kredi koşulları elde etmelerine yardımcı oluyor.Bu kapsamda 1,92 milyar franklık taahhüt kredisi de yine 130’a karşı 62 oyla kabul edildi.<h2>Sol partiler daha fazla kaynak istedi</h2>Meclisteki sol partiler ise hem fon hem de garanti programı için daha fazla bütçe ayrılmasını talep etti. Sosyal Demokrat Parti (SP) milletvekili Jacqueline Badran, fonun 300 milyon franka çıkarılmasını önerdi.Yeşiller Partisi milletvekili Franziska Ryser ise konut projeleri için sağlanan devlet garantilerinin 2,3 milyar franka yükseltilmesini istedi.Her iki siyasetçi de federal katkıların yalnızca mevcut pazar payını korumaya yönelik olduğunu, oysa anayasanın kamu yararına konut üretiminin genişletilmesini hedeflediğini savundu.Ancak meclisteki sağ ve merkez partilerin çoğunluğu bu talepleri reddetti. Merkez Parti Başkanı Philipp Matthias Bregy, mevcut bütçenin zaten uygun fiyatlı konut üretimini desteklemek için güçlü bir mesaj verdiğini söyledi ve ek artışa gerek olmadığını ifade etti.<h2>Göç tartışması konut politikasıyla bağlantılı</h2>Konut fonuna yapılan ek katkı, Federal Hükümetin göç politikasıyla bağlantılı olarak aldığı önlemlerden biri olarak görülüyor. Hükümet bu adımı, SVP (İsviçre Halk Partisi) tarafından başlatılan “10 milyonluk İsviçre’ye hayır” halk girişimine karşı alınan tedbirler kapsamında gündeme getirdi.Söz konusu girişim İsviçre nüfusunun hızlı artışına karşı daha sıkı göç politikaları talep ediyor. Bu konuda yapılacak halk oylaması 14 Haziran’da gerçekleştirilecek.SVP milletvekili Paolo Pamini, konut konusundaki tartışmada asıl sorunun göç olduğunu savunarak, kararın referandum sonrasına ertelenmesini istedi. Pamini, “Odada duran büyük sorun kontrolsüz göçtür” ifadelerini kullandı.Ancak Ulusal Meclis çoğunluğu kararın ertelenmesini kabul etmedi ve oylamayı gerçekleştirdi.<h2>Uzmanlara göre konut krizinin nedeni yalnızca göç değil</h2>Zürih Üniversitesi’nde emlak ekonomisi alanında görev yapan ve aynı zamanda London School of Economics’te de ders veren Christian Hilber, konut krizinin tek başına göçle açıklanamayacağını belirtiyor.Hilber’e göre göç elbette konut talebini artırıyor. Ancak konut talebini etkileyen en önemli faktörlerden biri gelir seviyesindeki artış.Uzman ayrıca konut krizinin temel nedenlerinden birinin 2014 yılında yapılan Mekânsal Planlama Yasası (Raumplanungsgesetz) değişikliği olduğunu ifade ediyor. Bu düzenleme sonrasında yeni konut üretiminin daha zor ve pahalı hale geldiğini belirten Hilber, özellikle şehir merkezlerinde yeni konut üretmenin giderek güçleştiğini vurguluyor.Hilber’e göre günümüzde İsviçre’de yeterince yeni konut üretilemiyor ve bu durum kira fiyatlarının yükselmesine yol açıyor.<h2>Tasarı Eyaletler Meclisi’ne gidecek</h2>Ulusal Meclis’te kabul edilen düzenleme şimdi Ständerat (Eyaletler Meclisi) tarafından ele alınacak. Nihai karar, iki meclisin ortak onayı sonrasında yürürlüğe girecek.

Kamu yararına olan konut projelerine yeni finansman sağlanacak

Zürih’te zaten yüksek olan kira fiyatları, kiracı değişiklikleri sonrasında daha da sert yükselmeye devam ediyor. Şehrin prestijli bölgelerinden Seefeld’de bulunan bazı eski binalarda kira bedelleri birkaç yıl içerisinde neredeyse iki katına çıkarken, bu durum konut piyasasındaki tartışmaları yeniden alevlendirdi.

Kiracılar şaşkın

Özellikle Seefeldstrasse üzerindeki bazı binalarda yaşanan kira artışları dikkat çekiyor. Mülkiyeti sigorta devi Helvetia Baloise’ye ait olan dairelerde kiracı değiştikten sonra aylık kira bedellerinin binlerce frank yükseldiği ortaya çıktı.<h2>Birkaç yılda yüzde 80’den fazla artış</h2>120 metrekare büyüklüğündeki 4,5 odalı bir dairenin kirası 2022 yılında aylık 3.200 frank seviyesindeydi. Aynı daire bu yıl önce 4.265 frank, ardından 5.895 frank olarak ilan edildi. Daha sonra kira bedeli 4.865 franka düşürüldü.Benzer bir durum 99 metrekarelik başka bir dairede de yaşandı. 2019 yılında aidat dahil 2.300 frank olan kira bedeli, bu yıl önce 4.465 franka, ardından 4.900 franka çıkarıldı. Daha sonra ilan fiyatı 3.850 franka çekildi.<h2>Daireler boş kalmaya başladı</h2>Yüksek kira taleplerine rağmen bazı dairelerin aylarca boş kaldığı belirtiliyor. Bölgedeki kiracılar, binaların yenilenmiş mutfak ve banyolara sahip olduğunu ancak yapıların oldukça eski olduğunu, ses yalıtımının yetersiz kaldığını ve bazı pencerelerin yoğun yağmurda su sızdırabildiğini ifade ediyor.Buna rağmen kiraların sürekli yükselmesi, konut piyasasında “maksimum gelir elde etme” stratejilerinin uygulandığı yönündeki eleştirileri artırıyor.<h2>Kiracılar itiraz edebiliyor ama çoğu etmiyor</h2>İsviçre’de yeni kiracılar, taşındıkları sırada açıklanan başlangıç kirasına itiraz etme hakkına sahip. Ancak uzmanlara göre birçok kişi yeni evine yerleşir yerleşmez ev sahibiyle hukuki bir süreç yaşamak istemediği için bu hakkını kullanmıyor.Bu durum, ev sahiplerinin kiracı değişikliklerinde kira bedellerini ciddi oranlarda yükseltmesini kolaylaştırıyor.<h2>Yüksek kiralar mülk değerini artırıyor</h2>Uzmanlara göre profesyonel emlak yatırımcılarının kira artışlarını tercih etmesinin önemli nedenlerinden biri de gayrimenkul değerlerini yükseltmek.Yeni kiracılara daha yüksek fiyatlarla kiralanan daireler, ilgili mülklerin piyasa değerlerini artırıyor. Bu da şirketlerin bilanço ve kârlılık rakamlarına doğrudan olumlu yansıyor.Özellikle Zürih’teki konut sıkıntısı, bu stratejiyi destekleyen en önemli faktörlerden biri olarak görülüyor. Son 15 yılda şehirde oluşturulan yeni iş sayısı, inşa edilen yeni konut sayısının çok üzerinde kaldı.<h2>Sigorta şirketinden açıklama</h2>Helvetia Baloise ise kira belirleme süreçlerinin yasal çerçevede yürütüldüğünü belirtiyor. Şirket, kira bedellerinin bölgedeki piyasa koşulları, izin verilen azami getiri oranları, yapılan yenilemeler ve mevcut kira rezervleri dikkate alınarak hesaplandığını açıkladı.Ancak şirket, söz konusu dairelerdeki yüksek artışların nasıl hesaplandığına ilişkin ayrıntılı bilgi vermedi.<h2>Arabuluculukta kiralar düşürüldü</h2>Öte yandan geçmişte bazı kiracılar kira artışlarına itiraz ederek önemli indirimler elde etti.Zürih’te başka bir Helvetia Baloise mülkünde, aylık 1.950 frank olan kira 2.800 franka yükseltilmek istenmişti. Taraflar uzlaşma makamında anlaşarak kira bedelini 2.400 frankta sabitlemişti.Benzer bir başka olayda ise kira 2.000 franktan 2.700 franka çıkarılmak istenirken, süreç sonunda aylık 2.500 frank olarak belirlenmişti.<h2>Zürih’te konut krizi derinleşiyor</h2>Uzmanlar, şehirde orta gelir grubuna hitap eden uygun fiyatlı konutların giderek azalmasından endişe duyuyor. Lüks ve yüksek fiyatlı dairelerin sayısı artarken, birçok aile ve çalışan için uygun kiralık konut bulmak her geçen gün daha zor hale geliyor.

Zürih’te kira şoku: 3.200 franklık daire 5.895 franka çıktı

İsviçre’nin Freiburg kantonunda yaşanan bir olay, 5G altyapısına ilişkin denetim ve izin süreçlerini yeniden gündeme taşıdı. Swisscom’un bir mobil iletişim anteninde teknik yükseltme yaptığı, ancak bunun için gerekli resmi izin başvurusunu gerçekleştirmediği ortaya çıktı.

Gerekli izin alınmadı

Olay, bölgede yaşayan bir vatandaşın anten üzerinde yapılan çalışmaları fark ederek kantonun Çevre Dairesi’ne başvurmasıyla ortaya çıktı. Yapılan incelemede antene yeni vericiler eklendiği ve teknik değişiklik yapıldığı, ancak bu işlem için zorunlu olan yapı ruhsatı ve teknik onay sürecinin işletilmediği belirlendi.<h3>Swisscom: “İnsan hatası”</h3>Yetkililerin tespiti sonrasında Swisscom’dan yapılan açıklamada olayın “insani bir hata” sonucu meydana geldiği belirtildi. Şirket, bu tür durumların çok nadir yaşandığını ve eksikliklerin en kısa sürede giderilmesi için gerekli adımların atıldığını açıkladı.Freiburg Çevre Dairesi ise antenin yaydığı elektromanyetik radyasyonun yasal sınır değerleri aşmadığını belirterek tesisin faaliyetini durdurmadı. Yetkililer, son iki yıl içerisinde kantonda benzer bir vakaya rastlanmadığını ve olayın istisnai bir durum olduğunu ifade etti.<h3>Yeşiller Partisi: “Bu ilk değil”</h3>Ancak konuya farklı yaklaşan siyasetçiler de var. Vaud kantonundan Yeşiller Partisi milletvekili ve avukat Raphaël Mahaim, bunun münferit bir olay olmadığını savunuyor.Mahaim, daha önce de 5G antenlerine karşı açılan çeşitli davalarda benzer durumlarla karşılaştığını belirterek, antenlerin yayın gücünde veya teknik kapasitesinde değişiklik yapılması halinde yeni bir izin sürecinin zorunlu olduğunu hatırlattı.<h3>Geçmişte de benzer olay yaşanmıştı</h3>2022 yılında Neuchâtel kantonunda da Swisscom’un, hakkında itiraz süreci devam eden bir 5G antenini kurduğu ortaya çıkmıştı. O dönemde de şirket durumu “hata” olarak açıklamış, ancak yetkililerin talebi üzerine anten sökülmek zorunda kalmıştı.Mahaim, telekom şirketlerinin bu süreçlere hâkim uzman ekiplerle çalıştığını belirterek, sürekli olarak “iyi niyet” veya “hata” savunmasına başvurulmasını eleştirdi. Ona göre şirketler zaman zaman yasal sınırları zorlayarak uygulamada ne kadar ileri gidebileceklerini test ediyor.<h3>Yeni düzenleme tartışmaları sürüyor</h3>Olayın dikkat çekici bir diğer yönü ise İsviçre’de mobil iletişim antenlerine ilişkin kuralların gevşetilmesinin tartışıldığı bir dönemde yaşanması. Federal düzeyde yürütülen yeni düzenleme çalışmaları kapsamında bazı izin süreçlerinin sadeleştirilmesi planlanıyor.5G antenlerine karşı çıkan gruplar ise bu değişikliklerin vatandaşların itiraz haklarını zayıflatabileceğini ve denetimleri zorlaştırabileceğini savunuyor.

Swisscom, Freiburg’da izin almadan 5G anteni kurdu

İran’daki savaşın ardından petrol fiyatlarında yaşanan yükseliş, birçok kişiye 1973 Petrol Krizi’ni hatırlattı. Ancak uzmanlara göre günümüz İsviçre’si, o döneme kıyasla çok daha hazırlıklı ve enerji açısından daha dayanıklı bir konumda bulunuyor.

Tablo 1973’ten farklı

1973 yılında Arap ülkelerinin, İsrail ile yaşanan Yom Kippur Savaşı sonrasında petrol üretimini azaltmasıyla dünya genelinde büyük bir enerji krizi yaşanmıştı. O dönemde İsviçre’nin enerji ihtiyacının yaklaşık yüzde 80’i petrolden karşılanıyordu. Petrol fiyatlarındaki ani artış ülke ekonomisini sert şekilde etkiledi ve İsviçre ekonomisi kısa sürede yüzde 7 oranında küçüldü.Raiffeisen Başekonomisti Fredy Hasenmaile’ye göre o dönem yaşanan kriz, İsviçre’yi tamamen hazırlıksız yakalamıştı. Bugün ise durum oldukça farklı. İsviçre’nin petrol bağımlılığı son elli yılda önemli ölçüde azaldı. Fosil yakıtların toplam enerji tüketimindeki payı yüzde 80’den yüzde 46’ya geriledi.<h3>Petrol fiyatları yükseldi ama etkisi sınırlı kalacak</h3>Uzmanların hesaplamalarına göre İran savaşı nedeniyle yükselen petrol fiyatlarının İsviçre ekonomisine etkisi yüzde 0,2 ile 0,5 arasında bir büyüme kaybı oluşturabilir. Bu rakam, 1973 petrol krizinde yaşanan yüzde 7’lik ekonomik daralmayla kıyaslandığında oldukça sınırlı kalıyor.1973 ve 1979 petrol krizlerinde petrol fiyatları birkaç ay içinde yaklaşık üç katına çıkarken, mevcut yükseliş bunun oldukça altında seyrediyor.<h3>Teknoloji ve elektrikli araçlar fark yaratıyor</h3>Son elli yılda araç teknolojilerindeki gelişmeler de petrol bağımlılığını önemli ölçüde azalttı. 1970’lerde yaygın olarak kullanılan otomobillerin yakıt tüketimi günümüz araçlarına göre çok daha yüksekti. Yeni nesil araçlar daha verimli motorlara sahip olurken, elektrikli araçların yaygınlaşması da petrol tüketimini azaltıyor.İsviçre’de 2022 yılında ilk kez en çok satılan otomobil modeli tamamen elektrikli bir araç oldu. Uzmanlar, ulaşım sektöründeki elektrifikasyonun ülkenin enerji güvenliğini artırdığını ve dış petrol şoklarına karşı daha dirençli hale getirdiğini belirtiyor.<h3>Hane halkları yine de etkilenecek</h3>Buna rağmen petrol fiyatlarındaki yükseliş vatandaşların bütçesini etkilemeye devam edecek. Özellikle akaryakıt, ulaşım ve ısınma maliyetlerinde artış bekleniyor. Bu nedenle uzmanlar enerji tasarrufu ve verimliliğin önemini koruduğunu vurguluyor.İsviçre bugün 1973’e göre çok daha güçlü bir konumda olsa da, küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmalar ülke ekonomisi ve hane halkları üzerinde etkisini sürdürmeye devam ediyor.

Petrol fiyatlarındaki artış ekonomiyi nasıl etkileyecek?

İsviçre’de tarım arazilerinin geleceği konusunda çiftçiler ile çevre koruma kuruluşları arasında yeni bir anlaşmazlık yaşanıyor. Federal Parlamento’da görüşülen yeni yasa değişikliği, doğa koruma kuruluşlarının tarım arazisi satın almasını zorlaştırmayı hedefliyor. 

Tarım toprağı kimin olmalı? 

Ulusal Meclis, ilk aşamada çiftçilerin talebine destek verdi. Ancak çevre örgütleri, bunun biyolojik çeşitliliği koruma çalışmalarını olumsuz etkileyeceği görüşünde.Tartışmanın merkezinde, tarım dışı koruma alanları dışında bulunan arazilerin mülkiyeti yer alıyor. Mevcut uygulamada Pro Natura gibi çevre kuruluşları belirli şartlar altında tarım arazileri satın alabiliyor. Yeni düzenleme ise bu hakkı önemli ölçüde sınırlandırıyor. Buna göre çevre kuruluşları, yalnızca üzerinde korunmaya değer bitki türleri bulunan veya nadir hayvanların yaşam alanı olan tarım arazilerini satın alabilecek.Çevre örgütleri, bu değişikliğin doğa koruma projelerini sekteye uğratacağını savunuyor. Pro Natura Luzern yöneticisi Peter Knaus, Luzern yakınlarındaki Horüti bölgesini örnek göstererek, geçmişte çakıl ocağı olarak kullanılan yaklaşık sekiz hektarlık alanı satın aldıklarını ve burada geniş bir sulak alan ile gölet ekosistemi oluşturmayı planladıklarını belirtti. Knaus’a göre yeni yasa yürürlüğe girerse benzer projelerin hayata geçirilmesi büyük ölçüde zorlaşacak.Çiftçiler ise İsviçre’de tarım arazilerinin her geçen yıl azaldığını vurguluyor. Özellikle yerleşim alanlarının genişlemesi nedeniyle verimli toprakların kaybedildiğini belirten çiftçi birlikleri, mevcut tarım arazilerinin mümkün olduğunca çiftçilerin elinde kalmasını istiyor. Aargau Çiftçiler Birliği Başkanı Christoph Hagenbuch, tarım topraklarının ülkenin gıda güvenliği açısından stratejik öneme sahip olduğunu ve her metrekarenin korunması gerektiğini savunuyor.Çevre kuruluşları ise son on yılda satın aldıkları tarım arazilerinin toplam miktarının oldukça sınırlı olduğunu belirtiyor. Pro Natura verilerine göre koruma örgütleri yılda ortalama yalnızca yedi hektar tarım arazisi satın alıyor. Buna karşılık çiftçiler, asıl arazi kaybının betonlaşma nedeniyle yaşandığını kabul etmekle birlikte, kalan toprakların da mümkün olduğunca tarımsal üretim için korunması gerektiğini ifade ediyor.Ulusal Meclis’in ardından konu şimdi Eyaletler Meclisi’nin gündemine gelecek. Siyasi dengeler göz önüne alındığında, yasa değişikliğinin burada da kabul edilme ihtimalinin yüksek olduğu değerlendiriliyor.

Çiftçilerden yeni talep: Tarım arazileri çiftçilerin elinde kalsın

İsviçre’nin St. Gallen Kantonu’nda öğretmenlerin okulda dini semboller taşımasını yasaklayacak düzenleme için önemli bir adım atıldı. Kanton Parlamentosu (Kantonsrat), dini sembollerin kamu okullarında kullanılmasını yasaklamayı öngören önergeyi 70’e karşı 46 oyla kabul etti.

Dini sembol yasağı

İsviçre’nin St. Gallen Kantonu’nda öğretmenlerin okulda dini semboller taşımasını yasaklayacak düzenleme için önemli bir adım atıldı. Kanton Parlamentosu (Kantonsrat), dini sembollerin kamu okullarında kullanılmasını yasaklamayı öngören önergeyi 70’e karşı 46 oyla kabul etti.Karar, özellikle başörtüsü tartışmaları nedeniyle uzun süredir kamuoyunun gündeminde yer alıyordu. Kabul edilen önergeyle birlikte kanton hükümeti, tüm kamu okullarını kapsayacak yeni bir yasal düzenleme hazırlamakla görevlendirildi.<h3>Tartışmanın merkezinde başörtüsü vardı</h3>Süreç, 2025 yılında Eschenbach kasabasında yaşanan bir olayın ardından başladı. Bazı veliler, başörtülü bir öğretmenin göreve başlamasına karşı çıkmış, okul yönetimi de daha sonra öğretmenle çalışma kararından vazgeçmişti.Bu olayın ardından farklı siyasi partilerden milletvekilleri, öğretmenlerin kamu okullarında dini sembol ve dini içerikli kıyafetler kullanmasını yasaklayacak bir düzenleme talep etti.<h3>Partiler arasında görüş birliği oluşmadı</h3>Parlamentodaki tartışmalar sırasında siyasi partiler içerisinde dahi farklı görüşler ortaya çıktı. Birçok milletvekili, yasağın hangi sembolleri kapsayacağının net olmadığını savundu.Bazı siyasetçiler, devlet okullarında dini tarafsızlığın korunması gerektiğini belirtirken, bazıları ise düzenlemenin esas olarak Müslüman kadınların başörtüsünü hedef aldığını öne sürdü.Sosyal Demokrat Parti (SP), Yeşiller ve GLP içerisinde farklı görüşler ortaya çıkarken, İsviçre Halk Partisi (SVP) yasağa toplu olarak destek verdi.SVP Grup Başkanı Sascha Schmid, dini sembollerin ve özellikle İslami başörtüsünün İsviçre’nin değerleriyle bağdaşmadığını savundu.<h3>Yasak yalnızca ilkokullarla sınırlı kalmayacak</h3>Parlamentoda en tartışmalı konu, yasağın hangi eğitim seviyelerinde uygulanacağı oldu.Kanton hükümeti yasağın yalnızca zorunlu eğitim kapsamındaki ilkokul ve ortaokullarda geçerli olmasını önerdi. Ancak parlamentodaki çoğunluk daha kapsamlı bir uygulamadan yana tavır aldı.59’a karşı 54 oyla alınan kararla yasak, yalnızca zorunlu eğitim kurumlarını değil, lise ve meslek okulları gibi ortaöğretim kurumlarını da kapsayacak şekilde genişletildi.<h3>Yeni yasa hazırlanacak</h3>Kararın ardından St. Gallen Hükümeti, tüm kamu okullarında geçerli olacak yeni yasal düzenlemeyi hazırlayacak.Hükümetin yasa taslağını hazırlamak için üç yılı bulunuyor. Hazırlanacak düzenleme daha sonra yeniden kanton parlamentosunun onayına sunulacak.Konu, İsviçre’de devlet okullarında dini sembollerin kullanımı ve laiklik tartışmalarını yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı.

St. Gallen’de öğretmenlere başörtüsü yasağı geliyor

İsviçre Federal Mahkemesi, şehirlerin kendi asgari ücretlerini belirleyebileceğine hükmederek önemli bir karara imza attı. Kararla birlikte Zürih ve Winterthur kentlerinde daha önce kabul edilen asgari ücret uygulamalarının hukuka uygun olduğu netleşti.

Federal Mahkeme kararı

Karara göre Zürih’te çalışanlar saat başına en az 23,90 Frank, Winterthur’da ise 23 Frank ücret almak zorunda olacak. Bu rakamlar tam zamanlı çalışan bir kişi için aylık yaklaşık 4 bin Frank brüt maaşa karşılık geliyor.Federal Mahkeme’nin kararı, daha önce Zürih İdare Mahkemesi’nin verdiği ve belediyelerin asgari ücret belirleme yetkisine sahip olmadığını savunan kararı da geçersiz kılmış oldu.<h2>Siyasi tartışma büyüyor</h2>Karar, İsviçre Parlamentosu’nda devam eden tartışmalar nedeniyle siyasi açıdan büyük önem taşıyor. Ulusal Meclis ve Eyaletler Meclisi’ndeki sağ partiler, gelecekte toplu iş sözleşmelerinin (GAV) kantonal veya belediye asgari ücretlerinin önüne geçmesini istiyor.Destekleyenlere göre bu düzenleme işverenler ile sendikalar arasındaki sosyal ortaklığı güçlendirecek. Ancak bazı sektörlerde toplu iş sözleşmelerinde belirlenen ücretler, kantonal asgari ücretlerin altında kalıyor.<h2>İşverenlerden tepki</h2>Gastronomi sektörünün çatı kuruluşu Gastrosuisse karardan memnun değil. Kuruluşun yöneticisi Kareen Vaisbrot, mahkeme kararının toplu iş sözleşmelerinin önemini zayıflattığını savunuyor.Vaisbrot’a göre farklı şehir ve kantonlarda farklı ücret kurallarının oluşması iş piyasasını parçalayabilir ve uzun vadede çalışanlar da bundan zarar görebilir.<h2>Sendikalar ve sol partiler kararı memnuniyetle karşıladı</h2>Sendikalar ve sol partiler ise kararı önemli bir kazanım olarak değerlendiriyor.İsviçre Sendikalar Birliği (SGB), kararın Bern, Biel ve Schaffhausen gibi şehirlerde de asgari ücret uygulamalarının önünü açabileceğini belirtti.SP Eş Başkanı Cedric Wermuth ise kararı “demokrasinin zaferi” olarak nitelendirdi. Wermuth’a göre halk oylamaları veya parlamentolar tarafından kabul edilen asgari ücret uygulamalarının kaldırılmaya çalışılması demokratik iradeye aykırı olurdu.<h2>Son söz henüz söylenmedi</h2>Kararın ardından gözler yeniden Federal Parlamento’ya çevrildi. Sendikalar ve sol partiler, bazı merkez ve sağ siyasetçilerin son oylama öncesinde görüş değiştirebileceğini umuyor.19 Haziran’da yapılacak nihai oylama, toplu iş sözleşmelerinin mi yoksa kantonal ve belediye asgari ücretlerinin mi öncelikli olacağını belirleyecek. Sendikalar ise olası bir değişiklik durumunda referanduma gitmeye hazır olduklarını açıkladı.

Belediyelerin asgari ücret belirleme hakkı mahkeme tarafından onaylandı

Aarau'da düzenlenen 5. Türk Kültür Festivali, iki gün boyunca binlerce ziyaretçiyi bir araya getirerek Türk kültürünün en renkli örneklerine ev sahipliği yaptı. Honda Baumann Autogarage'nin Ana Sponsor olarak destek verdiği festival, hem Türk toplumundan hem de İsviçreli ve farklı milletlerden ziyaretçilerden yoğun ilgi gördü. 

Aarau’da Türk rüzgârı esti

Hafta sonu boyunca etkili olan güzel hava koşulları da katılımı artırırken, festival alanı iki gün boyunca büyük bir canlılığa sahne oldu. Festivalin sunuculuğunu ise Türk tasavvuf musikisinin tanınan isimlerinden, yazar ve oyuncu Necip Karakaya üstlendi.Türk kültürünü müzikten gastronomiye, geleneksel sanatlardan edebiyata kadar geniş bir yelpazede tanıtan festival, ailelere, gençlere ve çocuklara yönelik hazırlanan özel bölümleriyle ziyaretçilerden tam not aldı.<h2>Hazırlıklar aylar öncesinden başladı</h2>Festival, organizatörler Turgut Karaboyun ve Büşra Cirit’in yönetiminde, geniş bir organizasyon komitesinin aylar süren çalışmaları sonucunda hayata geçirildi. Yaklaşık beş ay önce başlayan hazırlık sürecinde sahne programlarından teknik altyapıya, sanatçı organizasyonlarından lojistik planlamaya kadar birçok alanda titiz bir çalışma yürütüldü.Ortaya çıkan tablo ise tüm emeğin karşılığını verdi. Festival sonunda ziyaretçilerden, sanatçılardan ve stant sahiplerinden gelen olumlu geri bildirimler organizasyon ekibini memnun ederken, etkinliğin önümüzdeki yıllarda da büyüyerek devam etmesi yönünde güçlü talepler dile getirildi.<h2>Başkonsolos Fazlı Çorman da festivaldeydi</h2>Festival, kültürel etkinliklerin yanı sıra İsviçre'deki Türk toplumunun önde gelen isimlerini de bir araya getirdi.Cumartesi günü çok sayıda sivil toplum kuruluşunun başkanı ve temsilcisi eşleriyle birlikte festival alanını ziyaret etti. İsviçre Türk Toplumu Başkanı Suat Şahin, İsviçre Türk Federasyonu Başkanı İrfan Okutan ve SAF Derneği Başkanı Gökmen Gökdemir de gün boyunca festival alanında bulunarak etkinlikleri takip etti ve ziyaretçilerle bir araya geldi.Akşam saatlerinde ise Türkiye Cumhuriyeti Zürih Başkonsolosu Büyükelçi Fazlı Çorman festivali ziyaret etti. Festival alanını gezen Çorman, kurulan stantlarda incelemelerde bulundu, esnaf ve katılımcılarla sohbet etti, vatandaşlarla hatıra fotoğrafları çektirdi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/78b68f0ec15ca5ed82ecfac06.png" width="1024" height="576"></figure>Festival alanında incelemelerde bulunan Başkonsolos Fazlı Çorman, organizasyona gösterilen yoğun ilgiden duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Stantları ziyaret ederek vatandaşlarla sohbet eden Çorman, festivalin Türk kültürünün tanıtımına ve toplumun bir araya gelmesine önemli katkı sunduğunu belirtti.<h2>Rafet El Roman ve Uğur Işılak binlerce kişiyle buluştu</h2>Festivalin en dikkat çeken bölümlerinin başında konser programları geldi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/78b68f0ec15ca5ed82ecfac08.png" width="1024" height="576"></figure>Cumartesi akşamı sahne alan Türk pop müziğinin sevilen ismi Rafet El Roman, festival alanını dolduran hayranlarıyla buluştu. Sanatçı, yıllardır dillerden düşmeyen eserlerini seslendirirken binlerce kişi şarkılara hep birlikte eşlik etti. Festival alanında oluşan atmosfer, gece boyunca unutulmaz görüntülere sahne oldu.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/78b68f0ec15ca5ed82ecfac0b.png" width="1024" height="576"></figure>Pazar akşamı ise sahne Uğur Işılak’ındı. Türk müziğinin önemli isimlerinden biri olan sanatçı, kendi bestelerinin yanı sıra Aşık Veysel’in eserlerini de seslendirdi. Konser boyunca şiirleri ve anlatımlarıyla izleyicilere duygu dolu anlar yaşatan Işılak, festivalin en çok konuşulan performanslarından birine imza attı.Festival programında ayrıca İsviçre’de yaşayan sevilen sanatçı Ahmet Okur da eşi Defne ile birlikte sahne aldı. Sanatçı, 90’lı yıllardan günümüze uzanan sevilen eserlerden oluşan repertuvarıyla izleyicilerden büyük alkış aldı.Pazar günü sahne alan Karadeniz müziğinin İsviçre’deki tanınan isimlerinden Serdar Küçük ise yaklaşık bir buçuk saat süren performansında Karadeniz’in sevilen türkülerini seslendirerek ziyaretçilere keyifli anlar yaşattı.<h2>Gösteriler ve kültürel etkinlikler ilgi odağı oldu</h2>Festival boyunca sahne yalnızca müziğe değil, kültürel gösterilere de ev sahipliği yaptı.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/78b68f0ec15ca5ed82ecfac09.png" width="1024" height="576"></figure>Türkiye’den gelen mehteran ekibi gerçekleştirdiği konserle büyük beğeni toplarken, Ümit Kaplan ve ekibinin hazırladığı çocuk gösterileri gün boyunca ailelerin yoğun ilgisini gördü.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/78b68f0ec15ca5ed82ecfac0d.png" width="1024" height="576"></figure>Zug Kültür Derneği'nin Halk oyunları ekipleri de sahneledikleri performanslarla Türk kültürünün farklı renklerini ziyaretçilere tanıttı.<h2>Gastronomi bölümü festivale yeni bir soluk getirdi</h2>Bu yıl ilk kez festival programına dahil edilen gastronomi bölümü, etkinliğin en ilgi gören alanlarından biri oldu.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/78b68f0ec15ca5ed82ecfac07.png" width="1024" height="576"></figure>İsviçre Türk Aşçılar Derneği (İTAD) tarafından Türkiye’den davet edilen deneyimli şefler, gerçekleştirdikleri workshoplar ve canlı mutfak sunumlarıyla ziyaretçilerle buluştu. Şeflerin hazırladığı özel lezzetler ve uygulamalı atölye çalışmaları, festival programına farklı bir boyut kazandırdı.Festival alanında kurulan yeme-içme bölümünde ise Türk mutfağının sevilen yemekleri, tatlıları ve geleneksel içecekleri ziyaretçilere sunuldu. Sokak lezzetlerinden yöresel tatlara kadar uzanan geniş seçenekler, iki gün boyunca yoğun ilgi gördü.<h2>Sanat, edebiyat ve sosyal sorumluluk bir aradaydı</h2>Festivalin dikkat çeken bölümlerinden biri de geleneksel sanatlar alanı oldu. Türkiye’den gelen sanatçılar ve akademisyenler tarafından hazırlanan yağlı boya tablolar, el sanatları çalışmaları, nakış eserleri ve geleneksel Türk sanatını yansıtan birçok eser ziyaretçilerin beğenisine sunuldu.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/78b68f0ec15ca5ed82ecfac0c.png" width="1024" height="576"></figure>Sergilenen eserlerin bir kısmı satışa çıkarılırken elde edilen gelir, Türkiye’de yaptırılması planlanan bir ilkokul projesine destek amacıyla değerlendirildi. Festivalin ana sponsorlarından Ali Kaya’nın satın aldığı eserler de bu projeye önemli katkı sağladı.Kitap fuarı bölümünde ise yazarlar okurlarıyla bir araya geldi. İmza günleri ve söyleşiler yoğun ilgi görürken, ziyaretçiler hem kitap satın alma hem de yazarlarla birebir sohbet etme fırsatı buldu. Festivalin son gününde gerçekleştirilen konferans ve kültürel söyleşiler de programın dikkat çeken etkinlikleri arasında yer aldı.<h2>Aileler için dolu dolu bir festival</h2>Festival alanında kurulan alışveriş bölümü, ziyaretçilerin yoğun ilgi gösterdiği alanlardan biri oldu. Tekstilden ev dekorasyonuna, hediyelik ürünlerden günlük ihtiyaçlara kadar birçok farklı ürün festival ziyaretçileriyle buluştu.Çocuklar için hazırlanan lunapark ve eğlence alanları ise iki gün boyunca yoğun ilgi gördü. Festival alanında hizmet veren trenler, oyun alanları ve çeşitli aktiviteler sayesinde aileler çocuklarıyla birlikte keyifli vakit geçirme imkânı buldu.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/78b68f0ec15ca5ed82ecfac0e.png" width="1024" height="576"></figure><h2>Gelecek yıllara güçlü bir mesaj</h2>Geride kalan iki gün, yalnızca bir festival değil, aynı zamanda kültürlerin buluştuğu büyük bir sosyal organizasyon olarak hafızalarda yer etti.Katılımcıların memnuniyeti, stant sahiplerinin olumlu değerlendirmeleri ve ziyaretçilerden gelen destek mesajları, Türk Kültür Festivali’nin İsviçre’de önemli bir marka haline geldiğini bir kez daha ortaya koydu.5. Türk Kültür Festivali, Türk kültürünü İsviçre’nin kalbinde başarıyla temsil ederken, önümüzdeki yıllarda daha da büyüyerek yoluna devam edeceğinin sinyallerini verdi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/ffdd898a7d46db26e1147b304.png" width="1024" height="576"></figure>Festivalin ana sponsoru olan Honda Bauman Autogarage CEO’su Ali Kaya da etkinlikle ilgili yaptığı değerlendirmede organizasyondan duyduğu memnuniyeti dile getirdi.&nbsp;Böylesine büyük ve yoğun katılımlı bir festivale ana sponsor olmaktan büyük gurur duyduklarını belirten Kaya, bunun hem kendisi hem de şirketi adına son derece sevindirici olduğunu ifade etti. Türk toplumunu ve farklı kültürleri bir araya getiren bu tür organizasyonların artarak devam etmesi gerektiğini vurgulayan Kaya, şirket olarak bundan sonraki süreçte de böylesine büyük ve başarılı etkinliklerin destekçisi olmaya devam edeceklerini söyledi.&nbsp;Ayrıca festival komitesine teşekkür eden Kaya, organizasyon süresince kendilerine gösterilen ilgi, misafirperverlik ve her konuda sağlanan destekten dolayı memnuniyetini dile getirerek emeği geçen herkese teşekkür etti.

Türk Kültür Festivali rekor ilgi gördü, ziyaretçilerden tam not aldı

İsviçre’de yüz binlerce kişi, yaşlı veya bakıma muhtaç aile bireylerine gönüllü olarak destek veriyor. Ancak uzmanlar, bu görünmeyen emeğin çoğu zaman fiziksel ve psikolojik yorgunluğa yol açtığını belirtiyor. 

Görünmeyen kahramanlar

Bakım veren yakınlara sunulan kısa süreli destek hizmetlerinin ise hem ailelerin hem de bakım alan kişilerin yaşam kalitesini önemli ölçüde artırdığı vurgulanıyor.İsviçre genelinde yaklaşık 600 bin kişi düzenli olarak bir yakınının bakımını veya günlük ihtiyaçlarını karşılıyor. Uzmanlara göre bu kişiler olmasa sağlık ve bakım sistemi ciddi şekilde zorlanabilir.<h3>Birkaç saatlik destek bile hayatı değiştiriyor</h3>Nadir görülen genetik bir rahatsızlıkla yaşayan 12 yaşındaki Hanna’nın ailesi de yıllardır bu desteği alan ailelerden biri. Hanna’nın günlük yaşamında uzun yıllardır yanında olan destek görevlisi Regula Schüpbach, tıbbi tedavi uygulamıyor. Onun görevi, Hanna’nın günlük aktivitelerine eşlik etmek, oyunlar oynamak, dışarı çıkmak ve sosyal gelişimini desteklemek.Bu sayede Hanna’nın ailesi çiftlik işleri, ev sorumlulukları ve diğer çocuklarıyla ilgilenmek için zaman kazanabiliyor.Hanna’nın babası Dominique Schmid, kızına daha fazla vakit ayıramamanın zaman zaman kendisini derinden etkilediğini belirterek, destek hizmetlerinin aile üzerindeki yükü önemli ölçüde hafiflettiğini söylüyor.<h3>Yardım istemek zayıflık değil</h3>Uzmanlar, bakım veren yakınların yardım kabul etmesini bir zayıflık göstergesi olarak değil, sürdürülebilir bir çözüm olarak değerlendiriyor.İsviçre’de evde bakım alan kişi sayısı 476 bini aşmış durumda. Ülkedeki 65 yaş üstü bireylerin yüzde 90’ından fazlası mümkün olduğunca kendi evinde yaşamaya devam etmek istiyor. Bu durum, aile bireylerinin üzerindeki sorumluluğu her geçen yıl artırıyor.<h3>Yalnızlık da önemli bir sorun</h3>Destek hizmetleri yalnızca aileleri rahatlatmakla kalmıyor, bakım alan kişilerin sosyal hayatına da katkı sağlıyor.78 yaşındaki eski kayak eğitmeni ve tamir ustası Ruedi Däpp bunun örneklerinden biri. Eşini kaybettikten sonra yalnızlaşan ve sosyal yaşamdan uzaklaşan Däpp, düzenli olarak gelen destek görevlisi sayesinde yeniden insanların arasına karışmaya başlamış.Birlikte köy kahvesine gitmek, sohbet etmek veya kısa geziler yapmak gibi basit aktiviteler, yaşlı adamın yaşam kalitesini önemli ölçüde artırmış.Däpp, bugün hayatındaki en önemli şeylerden birinin insanlarla birlikte olmak olduğunu söylüyor.<h3>Bakım yükü tükenmişliğe yol açabiliyor</h3>Ruedi Däpp’in kızı Daniela Aebi ise hem babasına bakan hem de kendi ailesiyle ilgilenen kişilerden biri. Uzun süre tüm sorumlulukları tek başına üstlenmeye çalıştığını anlatan Aebi, sonunda tükenmişlik sendromu yaşadığını ifade ediyor.Uzmanlara göre bakım veren yakınların karşılaştığı en büyük risklerden biri de tam olarak bu: Kendi ihtiyaçlarını geri plana atmak.<h3>Maddi sonuçları da var</h3>Yakınlarına bakabilmek için çalışma saatlerini azaltan birçok kişi yalnızca gelir kaybı yaşamıyor, aynı zamanda emeklilik birikimlerinde de boşluklar oluşuyor.Bu nedenle bakım veren aile bireyleri iki farklı yük taşıyor. Bir yandan günlük bakım ve sorumlulukların getirdiği fiziksel ve psikolojik baskıyla mücadele ederken, diğer yandan uzun vadede maddi kayıplarla karşı karşıya kalabiliyorlar.Uzmanlar, bakım veren yakınlara yönelik destek hizmetlerinin artırılmasının hem ailelerin yaşam kalitesini koruyacağını hem de sağlık sisteminin üzerindeki baskıyı azaltacağını belirtiyor.

İsviçre’de bakım veren yakınlar sessizce büyük bir yük taşıyor

Avrupa Birliği, şirketler üzerindeki bürokratik yükü azaltmak ve dijitalleşmeyi hızlandırmak amacıyla önemli bir düzenlemeye hazırlanıyor. Yeni kurallara göre birçok ürün artık basılı kullanım kılavuzu olmadan satışa sunulabilecek.

Kullanım kılavuzları kaldırılıyor

AB Parlamentosu ile üye ülkelerin temsilcileri arasında varılan anlaşma kapsamında, ürünlere eklenen geleneksel kâğıt kullanım talimatlarının büyük ölçüde dijital ortama taşınması planlanıyor.Yeni uygulama; ampullerden elektrikli bisikletlere, spor teknelerinden çeşitli teknik ürünlere kadar geniş bir ürün grubunu kapsayacak.<h3>Kullanım kılavuzları dijital olacak</h3>Düzenleme yürürlüğe girdiğinde üreticiler, kullanım talimatlarını dijital olarak sunabilecek. Böylece ürün kutularındaki kalın kullanım kitapçıkları birçok durumda tarihe karışacak.Ancak tüketicilerin hakları tamamen ortadan kalkmayacak. Basılı kullanım kılavuzu talep eden müşteriler, ürünü satan firmadan ücretsiz olarak kâğıt formatında kullanım talimatı isteyebilecek.<h3>Amaç bürokrasiyi azaltmak</h3>Avrupa Birliği, düzenlemenin temel amacının şirketlerin bilgi verme yükümlülüklerini daha verimli ve çevre dostu şekilde yerine getirebilmesini sağlamak olduğunu belirtiyor.Yetkililere göre dijital kullanım kılavuzları sayesinde bilgiler daha hızlı güncellenebilecek, kullanıcılara daha kolay ulaştırılabilecek ve önemli miktarda kâğıt tasarrufu sağlanacak.Ayrıca ürün güvenliğiyle ilgili güncellemeler de dijital ortamda çok daha hızlı paylaşılabilecek.<h3>Orta ölçekli şirketlere yeni kolaylıklar</h3>Söz konusu düzenleme, AB’nin bürokrasiyi azaltmaya yönelik daha geniş kapsamlı reform paketinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.Bu kapsamda çalışan sayısı 1000’e kadar olan orta ölçekli şirketler için de çeşitli kolaylıklar planlanıyor. Bugüne kadar yalnızca küçük ve orta ölçekli işletmelerin yararlanabildiği bazı istisnalar, artık daha büyük şirketleri de kapsayacak.Özellikle raporlama yükümlülükleri, şeffaflık kuralları ve denetim süreçlerinde sadeleştirmeye gidilmesi hedefleniyor.<h3>Son onay bekleniyor</h3>Anlaşmanın yürürlüğe girebilmesi için hem Avrupa Parlamentosu Genel Kurulu’nun hem de AB üyesi ülkelerin resmi onayı gerekiyor.Onayın ardından Avrupa genelinde milyonlarca ürünün kullanım kılavuzları kademeli olarak dijital ortama taşınabilecek.

AB’den çevre dostu ve dijitalleşme odaklı düzenleme

İsviçre Federal Hükümeti’nin Birleşmiş Milletler’in (BM) Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri’ne yönelik yaklaşımını değiştirmesi, bilim ve iş dünyasında geniş yankı uyandırdı. Aralarında akademisyenler, şirket yöneticileri ve uzmanların bulunduğu yaklaşık 100 kişi, yayımladıkları açık mektupla hükümetin kararını eleştirdi.

Sürdürülebilirlik tartışması

BM tarafından belirlenen ve yoksulluğun azaltılmasından kaliteli eğitime, iklim korumasından barış ve adalete kadar uzanan 17 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefi (SDG), 2030 yılına kadar ulaşılması planlanan küresel hedefler arasında yer alıyor. İsviçre de bu hedeflerin hazırlanmasına aktif katkı sağlayan ülkelerden biri olmuştu.Ancak Federal Hükümet kısa süre önce yaptığı değerlendirmede, daha önce kapsamlı bir dönüşüm programı olarak tanımlanan bu hedefleri artık yalnızca “pragmatik bir referans çerçevesi” olarak gördüğünü açıkladı.Bu değişiklik, sürdürülebilirlik alanında çalışan kurumların tepkisini çekti.İsviçre Sürdürülebilir Kalkınma Çözümleri Ağı'nın (SDSN) Eş Direktörü Carole Küng, BM hedeflerinin yalnızca bir rehber değil, toplumun ve ekonominin dönüşümünü hedefleyen bir yol haritası olduğunu belirtti. Küng’e göre sürdürülebilirlik hedefleri insanların ve kurumların davranışlarını yönlendirmesi gereken bir dönüşüm programı niteliği taşıyor.İş dünyası da hükümetin yaklaşımından endişe duyuyor. Verilere göre İsviçre’nin en büyük şirketlerinin yaklaşık yüzde 85’i sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda ilerlemelerini düzenli olarak raporluyor. Birçok şirket, uzun vadeli yatırımlarını ve stratejilerini bu hedeflere göre şekillendiriyor.BM Küresel İlkeler Sözleşmesi’nin (UN Global Compact) İsviçre ve Lihtenştayn Direktörü Antonio Hautle, özellikle büyük şirketlerin sürdürülebilirlik politikalarına ciddi kaynak ayırdığını belirterek, bu süreçte siyasi kararlılık ve net yönlendirmelerin büyük önem taşıdığını vurguladı.Hautle’ye göre sürdürülebilirlik hedeflerinden uzaklaşılması yalnızca gelişmekte olan ülkeleri değil, İsviçre ekonomisini de olumsuz etkileyebilir. Güçlü tedarik zincirleri, yenilikçilik ve ekonomik istikrarın sürdürülebilirlikle doğrudan bağlantılı olduğunu ifade etti.Akademi dünyasında da benzer kaygılar dile getiriliyor. Açık mektuba İsviçre’deki birçok üniversite ve araştırma kurumundan bilim insanları destek verdi.ETH Zürih’ten iklim bilimci Reto Knutti, İsviçre’nin iklim koruması ve biyolojik çeşitliliğin korunması gibi alanlarda hedeflerinin gerisinde kaldığını belirterek, ülkenin küresel sorunların çözümüne katkı sağlama sorumluluğu bulunduğunu söyledi.Uzmanlara göre İsviçre’nin etkisi yalnızca nüfusu veya coğrafi büyüklüğüyle ölçülemez. Finans sektörü, uluslararası ticaret ve hizmet alanlarındaki güçlü konumu sayesinde ülke, sürdürülebilir kalkınma konusunda küresel ölçekte önemli bir rol oynayabilecek kapasiteye sahip.Açık mektubu imzalayanlar, bazı hedeflere 2030 yılına kadar tam olarak ulaşmanın zor olduğunun farkında olduklarını belirtiyor. Ancak buna rağmen hükümetin sürdürülebilirlik hedeflerinden geri adım atmaması ve mevcut çalışmaları güçlü şekilde sürdürmesi gerektiğini savunuyorlar.Mektupta özellikle sürdürülebilirlik alanındaki yatırımların azaltılmasının kısa vadeli tasarruf sağlasa bile uzun vadede ekonomik ve toplumsal maliyetleri artırabileceği vurgulanıyor.Federal Dışişleri Bakanlığı ile Kanton Hükümetleri Konferansı ise açık mektupla ilgili şu ana kadar resmi bir değerlendirme yapmadı.

Bilim dünyasından `Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri’ne` yönelik hükümete tepki

İsviçre’de mağdur destek merkezlerine yapılan başvurular 2025 yılında önemli ölçüde arttı. İsviçre Federal İstatistik Dairesi’nin (BFS) açıkladığı verilere göre, mağdur danışma merkezleri geçen yıl bir önceki yıla kıyasla yüzde 7 daha fazla başvuru aldı.

Rekor düzeyde talep

Toplamda 55 bin 260 danışmanlık hizmeti verilirken, mağdurlara ödenen tazminat ve manevi tazminat miktarı da yüzde 10 artarak 7,3 milyon İsviçre Frangı’na ulaştı.Başvuruların büyük bölümünü kadınlar oluşturdu. Danışmanlık hizmetlerinden yararlananların yüzde 72’si kadın mağdurlar veya mağdur yakınları olarak kayıtlara geçti. Yardım talebinde bulunanların yüzde 17’si ise 18 yaşın altındaki çocuk ve gençlerden oluştu.Federal İstatistik Dairesi verilerine göre başvuranların yüzde 40’tan biraz fazlası İsviçre vatandaşıydı. Kalan bölüm ise yabancı uyruklu kişilerden meydana geldi.En sık başvuru nedeni fiziksel şiddet ve darp olayları oldu. Danışmanlık görüşmelerinin önemli bir kısmı vücut bütünlüğüne yönelik saldırılar ve fiziksel şiddet vakalarıyla ilgili gerçekleştirildi.Bunun yanında tehdit, baskı ve zorlamaya ilişkin olaylar da dikkat çekici seviyelere ulaştı. Yapılan görüşmelerin yaklaşık üçte biri tehdit, şantaj veya zorla yönlendirme vakalarıyla bağlantılıydı.Cinsel suçlar da mağdur destek merkezlerinin en yoğun çalışma alanlarından biri olmaya devam etti. Verilere göre tüm danışmanlık hizmetlerinin yüzde 28’i cinsel saldırı ve cinsel suçlarla ilgili başvurulardan oluştu.Uzmanlar, başvuru sayılarındaki artışın yalnızca suç oranlarının yükselmesiyle açıklanamayacağını belirtiyor. Mağdurların hakları konusunda daha bilinçli hale gelmesi ve destek hizmetlerine erişimin kolaylaşması da başvuruların artmasında etkili faktörler arasında gösteriliyor.Bununla birlikte fiziksel şiddet, tehdit ve cinsel suçlar alanındaki yüksek rakamlar, mağdur koruma hizmetlerinin İsviçre’de giderek daha fazla önem kazandığını ortaya koyuyor.

İsviçre’de mağdur destek merkezlerine başvurular arttı

Zürich kantonunda genç suçluluğu genel olarak azalsa da, trafikte işlenen suçlarda dikkat çekici bir artış yaşanıyor. Özellikle elektrikli scooter ve elektrikli motosiklet gibi araçların yaygınlaşmasıyla birlikte, gençlerin yasa ihlallerine daha sık karıştığı belirtiliyor.

E-scooter kullanımı yeni tehlike

Yetkililer, bu artışın büyük ölçüde yeni nesil ulaşım araçlarının bilinçsiz kullanımından kaynaklandığını vurguluyor.<h3>Trafik ihlalleri belirgin şekilde arttı</h3>2025 yılında 10 ile 17 yaş arasındaki suça karışan gençlerin yüzde 30’u, trafik kurallarını ihlal ettikleri gerekçesiyle cezalandırıldı. Bu oran, 2023 yılına kıyasla yüzde 17 artış anlamına geliyor.Yetkililere göre bu artışın arkasında, özellikle gençler arasında popüler olan elektrikli scooter ve benzeri araçlar bulunuyor. Birçok genç, bu araçları kullanmak için gerekli yaş sınırının farkında olmadan trafiğe çıkıyor.<h3>Yaş sınırı ve hız kuralları ihlal ediliyor</h3>Mevcut kurallara göre elektrikli scooter kullanımı 16 yaşından itibaren serbest. Ancak 14 yaşındakiler, gerekli sınavı geçmeleri halinde bu araçları kullanabiliyor.Buna rağmen birçok genç hem yaş sınırını ihlal ediyor hem de hız kurallarını aşıyor. Normalde 40-50 kilometre hız sınırının üzerine çıkılması sık görülürken, bazı vakalarda hızın 100 kilometreye kadar ulaştığı ifade ediliyor.Yetkililer, araçların internetten öğrenilen yöntemlerle kolayca modifiye edilebildiğine dikkat çekiyor.<h3>Aileler ve satıcılar yeterince bilgilendirmiyor</h3>Sorunun bir diğer boyutunun ise bilgi eksikliği olduğu belirtiliyor. Araç satış noktalarında yaş sınırı ve kullanım kuralları hakkında yeterli bilgilendirme yapılmadığı ifade ediliyor.Ayrıca birçok ebeveynin, çocuklarına bu araçları hediye ederken yasal sınırların farkında olmadığı vurgulanıyor. Gençlerin çoğu ihlali kendi araçlarıyla gerçekleştiriyor.<h3>Cezalar kademeli olarak uygulanıyor</h3>İlk kez yakalanan gençlere genellikle uyarı verilirken, tekrar eden ihlallerde daha ciddi yaptırımlar devreye giriyor. Bu kapsamda gençlerin toplum hizmeti gibi sorumluluklar üstlenmesi istenebiliyor.Daha ağır suçlar işleyen, örneğin ailesinin aracını izinsiz kullanan gençler ise daha yüksek cezalarla karşı karşıya kalıyor.<h3>Genel suç oranı düşse de vakalar karmaşıklaşıyor</h3>Tüm bu gelişmelere rağmen Zürih kantonunda genç suçluluğu 2025 yılında yüzde 4,3 oranında azaldı. Aynı dönemde gençler arasında şiddet suçlarında da yüzde 2,3 düşüş kaydedildi.Ancak yetkililer, vakaların giderek daha karmaşık hale geldiğini belirtiyor. Ayrıca suça karışan gençlerin yaş ortalamasının düştüğü dikkat çekiyor. Günümüzde suç işleyen gençlerin yaklaşık yüzde 32’si 10-14 yaş grubunda yer alıyor.Uzmanlar, erken müdahalenin önemine vurgu yaparak gençlerin suç döngüsüne girmesinin önlenebileceğini ifade ediyor.

Zürih’te gençler elektrikli scooter ile daha fazla suç işliyor

İsviçre’de mültecilerin özel ailelerin yanında barındırılması modeli yeniden gündemde. Bundesrat (Federal hükümet), Ukraynalı mülteciler için uygulanan bu yöntemin olumlu sonuçlar verdiğini belirterek, modelin diğer mülteci gruplarına da genişletilebileceğini açıkladı.

Mülteciler için ev modeli

Hükümet tarafından hazırlanan raporda, özel ailelerin yanında barınmanın mültecilerin günlük hayata uyum sağlamasında önemli katkılar sunduğu vurgulandı.<h3>Uyum sürecine katkı sağladı</h3>Rapora göre bu model, mültecilerin sosyal, dil ve iş hayatına entegrasyonunu kolaylaştırdı. Aile ortamında yaşayan kişiler, gündelik yaşamda daha hızlı destek bulabildi ve toplumla daha kolay bağ kurdu.Bu nedenle modelin sadece Ukraynalılarla sınırlı kalmaması gerektiği değerlendiriliyor.<h3>Yeni adım için inceleme başlatıldı</h3>Staatssekretariat für Migration (SEM), bu sistemin nasıl güçlendirilebileceğini incelemekle görevlendirildi. Amaç, modelin daha geniş bir mülteci kitlesi için uygulanabilir hale getirilmesi.<h3>Ev sahipleri için destek talebi</h3>Siyasetçiler, bu sistemin başarılı olabilmesi için ev sahiplerinin de desteklenmesi gerektiğini vurguluyor. Jean Tschopp, mültecileri ağırlayan ailelerin hem maddi hem de psikolojik destek alması gerektiğini belirtiyor.Uzmanlara göre bu süreç, aileler için zaman zaman zorlayıcı olabiliyor ve profesyonel rehberlik gerektirebiliyor.<h3>Maliyet tartışması sürüyor</h3>Modelin ekonomik açıdan avantajlı olup olmadığı ise netlik kazanmış değil. Manfred Bühler, bu sistemin kamuya daha pahalıya mal olabileceğini savunuyor.Ailelerin desteklenmesi ve sürecin yönetilmesi için ek kaynak gerekeceği belirtiliyor. Bu nedenle bazı kesimler, geleneksel sığınma merkezlerinin daha verimli olabileceğini düşünüyor.<h3>Bazı kantonlarda model uygulanıyor</h3>İsviçre’de bazı kantonlar bu modeli uzun süredir uyguluyor. Fribourg’da 2015 yılından bu yana yürütülen sistem kapsamında birçok mülteci ailelerin yanında kalıyor.Yetkililere göre bu yöntem, özellikle iş bulma ve eğitim süreçlerinde önemli avantajlar sağlıyor.<h3>Zorluklar da göz ardı edilmiyor</h3>Uzmanlar, modelin her zaman sorunsuz işlemediğine de dikkat çekiyor. Farklı kültürlerden gelen insanların aynı ortamda yaşaması zaman zaman zorluklar doğurabiliyor.Buna rağmen yetkililer, doğru destek sağlandığında bu modelin başarılı sonuçlar verdiğini ve entegrasyonu güçlendirdiğini belirtiyor.

İsviçre özel aile yanında barınma modelini genişletmek istiyor

Modern araçlar artık sadece bir ulaşım aracı değil; aynı zamanda sürekli veri toplayan mobil gözetim sistemleri hâline geldi.

Arabanız sizi izliyor

Sürücünün davranışlarından yolculuk detaylarına kadar yüzlerce veri noktası kaydediliyor ve bu bilgiler yalnızca üreticiler için değil, sigorta şirketleri ve hatta işverenler için de büyük değer taşıyor.Araç daha çalışmadan bile içeride neler olup bittiğini analiz edebiliyor: kaç kişinin bulunduğu, emniyet kemerinin takılı olup olmadığı, sürücünün fren ve gaz kullanım şekli ya da direksiyon başında telefon kullanıp kullanmadığı gibi detaylar sürekli izleniyor. Hatta bazı araçlar dış çevreyi ve geri görüş kameralarını da kayıt altına alıyor.Bir testte, kısa bir yolculukta bile veri miktarının ne kadar büyük olduğu ortaya çıktı. Yaklaşık iki saatlik ve 176 kilometrelik bir sürüşte araç, 17 binden fazla A4 sayfasına denk veri üretti. Bunun nedeni ise aracın her 0,5 saniyede 295 farklı veri noktası kaydetmesi. Bu veriler arasında hız, pedallara basış şekli, farların kullanımı ve sürücünün direksiyonu nasıl tuttuğu gibi ayrıntılar bulunuyor.Bu yoğun veri akışının resmi gerekçesi güvenlik ve araç performansını artırmak. Üreticiler bu sayede arızaları erken tespit edebiliyor ve araçları daha güvenli hâle getirebiliyor. Ancak bu veriler başka alanlarda da kullanılıyor. Örneğin bazı sigorta şirketleri sürüş davranışlarını analiz ederek dikkatli sürücülere indirim veya ödül sunuyor.Öte yandan bu sistemler ciddi soru işaretlerini de beraberinde getiriyor. Toplanan verilerin kötüye kullanımı, siber saldırılar veya üçüncü taraflarla paylaşılması gibi riskler giderek büyüyor. Gelecekte araç kiralama, sigorta yaptırma ya da şirket aracı kullanma gibi durumlarda, sürücülerin kişisel sürüş verilerini paylaşmaları şart hâline gelebilir.Kısacası, teknoloji sürüş deneyimini daha güvenli ve verimli hâle getirirken, mahremiyet konusunda yeni bir tartışmanın da kapısını aralıyor.

Her hareket kaydediliyor: Akıllı araçların karanlık yüzü

İsviçre’de artan elektrik ihtiyacı, enerji politikasını yeniden gündemin merkezine taşıdı. Enerji şirketi Axpo’nun yayımladığı kapsamlı rapor, özellikle yeni nükleer santrallerin geleceği konusunda ciddi belirsizlikler olduğunu ortaya koydu.

İsviçre’de enerji tartışması

Rapora göre önümüzdeki yıllarda elektrik talebinde önemli bir artış bekleniyor. Elektrikli araçların yaygınlaşması, veri merkezlerinin çoğalması ve nüfus artışı bu yükselişin başlıca nedenleri arasında gösteriliyor. Buna karşılık mevcut nükleer santrallerden Beznau I ve II’nin 2032 ve 2033 yıllarında devre dışı bırakılacak olması, arz güvenliği açısından yeni bir denge arayışını zorunlu kılıyor.Axpo, özellikle kış aylarına dikkat çekiyor. Bu dönemde enerji talebi yükselirken, güneş ve hidroelektrik üretimi düşüyor. Bu nedenle şirket iki farklı senaryo üzerinde duruyor: Birinde enerji açığı doğalgaz santralleriyle kapatılırken, diğerinde yeni nükleer santrallerin devreye alınması öngörülüyor. Ancak her iki senaryo da İsviçre’nin tamamen kendi kendine yeten bir sistem kuramayacağını, dış ülkelerle elektrik alışverişinin devam edeceğini kabul ediyor.Şirket, nükleer enerjiyi tamamen dışlamıyor ancak öncelikli çözüm olarak da görmüyor. Axpo’ya göre nükleer santraller özellikle kış aylarında avantaj sağlayabilir, ancak yüksek maliyetler, uzun inşa süreleri ve siyasi belirsizlikler bu seçeneği zorlaştırıyor. Bu nedenle daha gerçekçi senaryo olarak, güneş ve hidroelektrik kapasitesinin artırılması ve mevcut Gösgen ile Leibstadt santrallerinin ömrünün uzatılması öne çıkıyor. Bu kapsamda santrallerin 60 yıldan 80 yıla kadar çalıştırılması için siyasi karar alınması gerektiği vurgulanıyor.Raporda ayrıca, enerji güvenliğini sağlamak için yedek olarak yeni doğalgaz santrallerinin kurulması öneriliyor. Bu tesislerin özellikle kış aylarında devreye girerek olası elektrik açığını kapatabileceği ifade ediliyor.Axpo’nun çalışması, İsviçre’de devam eden “blackout” (elektrik kesintisi) tartışmalarına da doğrudan etki edecek. Uzmanlar, raporun hem nükleer enerji yanlıları hem de karşıtları tarafından siyasi tartışmalarda referans olarak kullanılacağını belirtiyor.Sonuç olarak İsviçre, enerji geleceği konusunda kritik bir dönemeçte bulunuyor. Artan talep, eskiyen altyapı ve siyasi kararlar arasında denge kurmaya çalışan ülke için nükleer enerji hâlâ masada, ancak kesin bir çözüm olmaktan uzak görünüyor.

Elektrik krizi kapıda mı? Nükleer tartışması yeniden alevlendi

Görevden uzaklaştırılan Mustafa Bozbey'in yerine yapılan başkanvekili seçimini AK Parti adayı Şahin Biba kazanırken, sonuçları protesto eden CHP grubuna emniyet güçleri müdahalede bulundu.

Bursa’da Siyasi Deprem

<h3>Meclis Kararını Verdi: Yeni Başkanvekili Şahin Biba</h3>Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey’in "suç örgütü kurma" ve "mal varlığını aklama" suçlamalarıyla tutuklanması, belediye yönetiminde zorunlu bir değişikliği beraberinde getirdi. AK Parti’nin çoğunlukta olduğu Belediye Meclisi’nde yapılan seçimde, CHP aday çıkarmadı. Üçüncü turda 61 oy alan AK Partili Şahin Biba, Bursa’nın yeni başkanvekili seçildi. Biba, görevi devralırken yaptığı ilk açıklamada sonucun "milli iradenin tecellisi" olduğunu savundu.<h3>Barikatlar ve Gazlı Müdahale</h3>Seçimin yapıldığı saatlerde Bursa sokaklarında tansiyon doruğa çıktı. Belediye önünde toplanarak meclis iradesine yönelik müdahaleyi protesto etmek isteyen CHP’li gruba emniyet güçleri izin vermedi. Aralarında milletvekilleri ve belediye başkanlarının da bulunduğu grubun yürüyüşe geçmesi üzerine polis, biber gazı kullanarak müdahalede bulundu.Müdahaleden etkilenen isimlerden CHP Bursa Milletvekili Nurhayat Altaca Kayışoğlu, hedef alınarak gaz sıkıldığını belirterek, "Milli egemenliğin milletten alınmasına izin vermeyeceğiz" sözleriyle tepkisini dile getirdi. CHP Bursa İl Başkanı Nihat Yeşiltaş ise kentin barikatlarla çevrilmesini "savaş alanı manzarası" olarak nitelendirdi.<h3>Tutuklamaya Giden Süreç</h3>Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, Nilüfer Belediye Başkanlığı yaptığı 1999-2019 yılları arasındaki bazı inşaat projelerinde "rüşvet karşılığı emsal artışı sağlandığı" iddialarıyla 31 Mart'ta gözaltına alınmış, 4 Nisan'da ise tutuklanarak cezaevine gönderilmişti. Savcılık, Bozbey’i bir "suç örgütünün lideri" olmakla itham ederken, İçişleri Bakanlığı görevden uzaklaştırma kararının "geçici bir tedbir" olduğunu bildirdi.<h3>Özgür Özel: "Yargı Operasyonuyla Belediyeye Çöküyorlar"</h3>Gelişmeleri sert bir dille eleştiren CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Bursa’daki durumu bir "yargı darbesi" olarak tanımladı. Özel, AK Parti’nin seçimle kazanamadığı Bursa’yı yargı yoluyla almaya çalıştığını iddia ederek şunları söyledi:"Bursa'yı kaybettikleri günün yıl dönümünde operasyon yapıyorlar. İftira atıp Bozbey’i içeri koyarak belediyeye çökmeye çalışıyorlar. Bu milletin önüne er ya da geç o sandığı getireceğiz."<h3>Meclis Aritmetiği</h3>Seçim sonuçlarında AK Parti’nin meclisteki 50 sandalyelik üstünlüğü belirleyici oldu. Mecliste CHP'nin 40, MHP'nin 8 ve İYİ Parti'nin 3 üyesi bulunurken; diğer partiler ve bağımsız üyelerle birlikte toplam 106 sandalye yer alıyor.

Belediye Yönetimi AK Parti’ye Geçti, Sokaklar Karıştı

Bloomberg'in güncel analizine göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın siyasi geleceğini belirleyecek kritik ara seçimler öncesi en çok maddi destek sağlayan 11 isim ve dudak uçuklatan bağış miktarları açıklandı.

Sermaye Savaşı

ABD'de Kasım 2026'da gerçekleşecek olan ara seçimler, sadece adayların değil, arkalarındaki dev sermaye güçlerinin de mücadelesine sahne oluyor. Bloomberg tarafından paylaşılan son analiz verileri, Silikon Vadisi ve Wall Street figürlerinin seçim sonuçlarını etkilemek adına yüz milyonlarca doları siyasi kampanyalara aktardığını gösteriyor. Listenin en dikkat çeken yanı, teknoloji dünyasından isimlerin bu dönemde finans dünyasıyla yarışır hale gelmesi oldu.Listenin zirvesinde, liberal görüşleri ve dünya genelindeki vakıf çalışmalarıyla tanınan George Soros yer alıyor. Soros, toplamda 102,58 milyon dolarlık bağışıyla listenin tek dokuz haneli ismi olmayı başardı. Onu, son dönemde siyasi çıkışlarıyla gündemden düşmeyen Elon Musk takip ediyor. Musk, özellikle teknoloji ve uzay vizyonunu korumak adına 84,81 milyon doları gözden çıkarmış durumda. Finans dünyasının etkili ismi Jeff Yass ise özellikle sosyal medya yatırımlarının gücüyle 81,78 milyon dolar bağışladı.Haberde yer alan diğer önemli bağışçılar ve öne çıkan veriler şu şekildedir:<h3>💰 Bağış Yarışında Öne Çıkan İsimler ve Miktarlar</h3><ul><li>George Soros: 102,58 Milyon Dolar</li><li>Elon Musk: 84,81 Milyon Dolar</li><li>Jeff Yass: 81,78 Milyon Dolar</li><li>Richard Uihlein: 45,31 Milyon Dolar</li><li>Marc Andreessen: 44,75 Milyon Dolar</li><li>Ben Horowitz: 44,38 Milyon Dolar</li><li>Miriam Adelson: 42,60 Milyon Dolar</li><li>Paul Singer: 33,92 Milyon Dolar</li><li>Diane Hendricks: 25,79 Milyon Dolar</li><li>Greg ve Anna Brockman (OpenAI): Toplam 50 Milyon Dolar</li></ul>Siyasi analistler, bu devasa bağışların özellikle kararsız eyaletlerdeki reklam harcamalarını ve adayların seçim stratejilerini doğrudan etkilediğini belirtiyor."Bu denli büyük ölçekli bağışlar, sadece bir adayı desteklemekle kalmıyor; aynı zamanda yapay zeka, vergi politikaları ve enerji vizyonu gibi kritik konularda lobicilik faaliyetlerinin de zeminini hazırlıyor."OpenAI kurucu ortağı Greg Brockman ve eşi Anna Brockman'ın toplamda 50 milyon dolarlık katkısı, yapay zeka sektörünün ABD siyasetinde ne kadar belirleyici bir güç haline geldiğinin en net kanıtı olarak yorumlanıyor. Seçimlere doğru bu rakamların daha da artması bekleniyor. &nbsp;

ABD 2026 Ara Seçimlerinin Finansörleri:En Çok Bağış Yapan Milyarderler

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın sunduğu yeni geçiş protokolünü kabul etmeyeceklerinin sinyalini vererek, Tahran yönetiminin son 47 yıldaki eylemleri için daha büyük bir bedel ödemesi gerektiğini savundu.

Kapılar kapandı

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı için hazırladığı 12 maddelik yeni yönetim planına ilişkin sert bir açıklama yaptı. Kendi sosyal medya platformu Truth Social üzerinden değerlendirmelerde bulunan Trump, planı henüz detaylıca incelemediğini ancak genel yaklaşımın ABD için kabul edilebilir görünmediğini belirtti. Trump, "Son 47 yılda insanlığa ve dünyaya yaptıkları için henüz yeterince büyük bir bedel ödemediklerinden dolayı bunun kabul edilebilir olabileceğini hayal edemiyorum" ifadelerini kullanarak Tahran üzerindeki baskının artarak süreceğini vurguladı.Basın mensuplarının sorularını da yanıtlayan Trump, diplomatik mesajların ötesinde askeri seçeneklerin de masada olduğunu açıkça dile getirdi. İran'a yönelik yeni bir saldırı dalgasının başlama ihtimalinin her zaman mevcut olduğunu söyleyen ABD Başkanı, halihazırda İran limanlarına uygulanan deniz ablukasının ise şaşırtıcı bir şekilde "dostane" olduğunu savundu. Tahran'daki yönetim boşluğuna da değinen Trump, ülkede muhatap alınacak gerçek bir liderin kim olduğunun hala belirsizliğini koruduğunu iddia etti.Trump’ın açıklamaları sadece İran ile sınırlı kalmadı; müttefik ilişkilerine dair kritik bir veri de paylaştı. Daha önce gündeme gelen Almanya'dan asker çekme kararının boyutlarının genişleyeceğine işaret eden Trump, çekilecek asker sayısının 5 bini aşacağını belirterek Avrupa savunma hattında radikal bir değişikliğe gideceklerini teyit etti. Washington'ın bu "bedel ödetme" odaklı stratejisinin, hem Orta Doğu hem de Transatlantik ilişkilerinde güç dengelerini kökten değiştirmesi bekleniyor.

"Henüz Yeterince Bedel Ödemediler"

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Mart ayında memleketi Rize’ye gerçekleştirdiği ziyaretin maliyetine dair Sözcü Gazetesi’nde yer alan veriler, kamuoyunda geniş yankı buldu.

Ziyaretin Maliyeti

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 20 Mart tarihinde Rize’ye yaptığı ziyaretin ekonomik faturasına dair iddialar siyasetin gündemine oturdu. Sözcü’de yer alan bilgilere göre, kısa süreli bu ziyaretin toplam maliyeti yaklaşık 30 milyon TL seviyesine ulaştı. Haberde, özellikle güvenlik önlemleri kapsamında görevlendirilen personel için yapılan harcamalar dikkat çekti.Verilere göre, sadece Rize Emniyet Müdürlüğü tarafından görevli polislere dağıtılan 22 bin öğün yemek için bütçeden 13 milyon TL ödeme yapıldığı öne sürüldü. Bu rakamlar, ekonomik tasarruf tedbirlerinin konuşulduğu bir dönemde kamu kaynaklarının kullanımı konusunda eleştirileri beraberinde getirdi. Resmi makamlardan harcama kalemlerinin detaylarına ilişkin henüz kapsamlı bir yalanlama veya teyit gelmezken, ziyaretin lojistik ve güvenlik maliyetlerinin büyüklüğü sosyal medyada da en çok konuşulan konulardan biri oldu.

22 Bin Öğün Yemeğe 13 Milyon TL Ödendiği İddia Edildi

Adalet Bakanı Akın Gürlek, CHP’nin geçtiğimiz kurultayına ilişkin başlatılan ve "mutlak butlan" iddialarını içeren davanın istinaf aşamasında olduğunu belirterek, sürecin yargı usulleri çerçevesinde işlediğini ifade etti.

CHP kurultay davası

Adalet Bakanı Akın Gürlek, kamuoyunda geniş yankı uyandıran ve Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) son büyük kurultayının hukuki geçerliliğini tartışmaya açan "mutlak butlan" davasıyla ilgili önemli açıklamalarda bulundu. Davanın mevcut durumu hakkında bilgi veren Bakan Gürlek, dosyanın yerel mahkeme aşamasından sonra şu an istinaf incelemesinde olduğunu belirtti. Gürlek, yargı sürecinin şeffaf ve usullere uygun şekilde devam ettiğini vurgulayarak, bakanlık olarak mahkemelerin karar verme takvimine veya içeriğine dair bir müdahalelerinin söz konusu olamayacağını ifade etti.Davanın teknik boyutu hakkında konuşan Gürlek, "Şu an istinaf aşamasında. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi inceliyor. Oranın takdirinde," diyerek dosyanın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi tarafından titizlikle ele alındığını teyit etti. CHP içindeki muhalif gruplar tarafından gündeme getirilen ve tüzük ihlalleri iddiasına dayanan "mutlak butlan" (hukuken geçersiz sayılma) talebinin, partinin yönetim kadroları üzerindeki hukuki etkileri siyaset kulislerinde de yakından takip ediliyor. Bakan Gürlek, yürütmenin yargı üzerindeki sınırlarını hatırlatarak, mahkemenin ne tür bir karar vereceği konusunda önceden bir bilgiye sahip olmadıklarını yineledi.Hukukçular, istinaf mahkemesinin vereceği kararın CHP'nin mevcut yönetim meşruiyeti açısından kritik bir dönemeç olduğunu belirtiyor. Eğer mahkeme "mutlak butlan" yönünde bir karar verirse, kurultayda alınan kararlar ve yapılan seçimler hukuken hiç gerçekleşmemiş sayılabilir; bu da ana muhalefet partisinde kayyum veya yeniden kurultay sürecini tetikleyebilir. Adalet Bakanı Gürlek'in açıklamaları, hükümetin süreci "yargısal bir prosedür" olarak izlediği mesajını verirken, kararın ne zaman çıkacağı ise tamamen yargının işleyiş hızına bağlı bulunuyor.

Bakan Gürlek’ten CHP’deki "Mutlak Butlan" Davası Açıklaması.

Kahramanmaraş’ta bir okulda gerçekleşen saldırıda hayatını kaybedenlerin sayısı arttı. Olayla ilgili güvenlik güçleri geniş çaplı soruşturma başlattı.

Soruşturma derinleşiyor.

Kahramanmaraş’ta bir okulda meydana gelen silahlı saldırı Türkiye genelinde büyük üzüntü yarattı. İlk belirlemelere göre saldırıda hayatını kaybedenlerin sayısı artarken, çok sayıda yaralının hastanelerde tedavi altına alındığı bildirildi. Olay, ülkede okul güvenliği konusunu yeniden gündeme taşıdı.İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi: “Saldırının tüm yönleriyle araştırılması için çok yönlü soruşturma başlatılmıştır. Sorumlular adalet önüne çıkarılacaktır.” Açıklama sonrası bölgeye çok sayıda güvenlik ve sağlık ekibi sevk edildi.Uzmanlar, son dönemde artan bireysel şiddet olaylarına dikkat çekerek, psikososyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Ayrıca okullarda güvenlik önlemleri ve erken uyarı sistemleri gibi uygulamaların yaygınlaştırılması gerektiği ifade ediliyor. Olayla ilgili soruşturma sürerken, kamuoyunun gelişmelere yönelik hassasiyeti devam ediyor.

Kahramanmaraş’ta Okul Saldırısında Can Kaybı Arttı, Soruşturma Genişletildi

Kahramanmaraş’ta bir ortaokulda gerçekleşen silahlı saldırı, Türkiye’yi derinden sarstı. Saldırıda çoğu öğrenci olmak üzere 9 kişi hayatını kaybederken, çok sayıda yaralı hastanelerde tedavi altına alındı.

Okulda Katliam

Türkiye, Kahramanmaraş’ın Onikişubat ilçesinde bulunan bir ortaokulda gerçekleşen silahlı okul saldırısı ile sarsıldı. Resmi açıklamalara göre saldırıda 1 öğretmen ve 8 öğrenci hayatını kaybetti, 13 kişi yaralandı ve yaralılardan bazılarının durumunun ağır olduğu bildirildi. Olayın, Türkiye’de nadir görülen ancak son günlerde artış gösteren okul şiddeti vakalarının en ağır örneklerinden biri olduğu değerlendiriliyor.Yetkililer tarafından paylaşılan bilgilere göre saldırganın 14 yaşında bir öğrenci olduğu ve olayda 5 farklı silah ve çok sayıda mühimmat kullandığı belirtildi. Saldırganın, silahları babasından temin ettiği iddiaları üzerinde durulurken, olayın nedeni henüz netlik kazanmadı. Yaşanan panik sırasında öğrencilerin canlarını kurtarmak için pencerelerden atladığı ve okul çevresinde büyük bir kaos oluştuğu aktarıldı.Olay sonrası bölgeye çok sayıda polis ve sağlık ekibi sevk edilirken, yetkililer tarafından geniş çaplı soruşturma başlatıldı. İçişleri ve Milli Eğitim yetkililerinin bölgeye intikal ettiği açıklanırken, saldırının ardından kentte okulların tatil edilmesi kararı alındı. Ayrıca medya kuruluşlarına yönelik yayın kısıtlaması getirildiği bildirildi.Uzmanlar, bu saldırının yalnızca bireysel bir olay olarak değil, okul güvenliği, bireysel silah erişimi ve psikososyal riskler açısından kapsamlı şekilde değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Olayın, bir gün önce Şanlıurfa’da yaşanan benzer saldırının hemen ardından gerçekleşmesi ise kamuoyunda “okullarda güvenlik” tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.

Kahramanmaraş’ta Okul Saldırısı: 9 Kişi Hayatını Kaybetti, Türkiye Sarsıldı

ABD Başkanı Donald Trump, New York Post’a verdiği özel mülakatta İran ile yürütülen müzakerelere dair kritik mesajlar verdi. Trump, Islamabad’daki görüşmelerin ardından önümüzdeki 48 saati işaret ederek yeniden Pakistan’a gitme eğiliminde olduklarını belirtti.

Pakistan görüşmeleri

Dünya kamuoyunun gözü kulağı Washington-Tahran hattındaki gerilime kilitlenmişken, Başkan Donald Trump’tan süreci hareketlendirecek yeni açıklamalar geldi. 13-14 Nisan 2026 tarihlerinde basına yansıyan demeçlerinde Trump, geçtiğimiz hafta sonu Islamabad’da gerçekleştirilen ancak sonuçsuz kalan görüşmelerin ardından "diğer tarafın (İran) anlaşma yapmak için kendilerini aradığını" iddia etti. New York Post ve The Guardian gibi kaynakların aktardığına göre; Trump, müzakerelerin gidişatına dair iyimser ama temkinli bir ton kullanarak, "İki gün içinde bir şeyler olabilir, tekrar Pakistan'a gitmeye daha meyilliyiz" ifadeleriyle diplomatik temasların ikinci turu için kapıyı araladı.Bu açıklama, ABD’nin Hürmüz Boğazı’na yönelik başlattığı deniz ablukası ve bölgedeki askeri hareketliliğin gölgesinde geldi. Trump, bir yandan "gemilerin en iyi mühimmatla doldurulduğu" uyarısını yinelerken, diğer yandan diplomatik çözümün hala masada olduğunu vurguladı. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Başkan Yardımcısı JD Vance’in de dahil olduğu bu karmaşık süreçte, Pakistan’ın "kolaylaştırıcı" rolü hayati önem taşımaya devam ediyor.Bölgedeki uzmanlar, Trump’ın "iki gün" vurgusunu, İran üzerindeki baskıyı artırmak ve net bir karar verilmesini sağlamak amacıyla yapılmış bir stratejik zamanlama olarak değerlendiriyor. Eğer taraflar Pakistan’da yeniden bir araya gelirse, bu durum Orta Doğu’daki savaş riskini azaltabilecek en somut adım olarak kayıtlara geçecek. Şu an için Beyaz Saray’ın resmi bir seyahat programı açıklamasa da, liderin "meyilliyiz" ifadesi piyasalarda ve diplomatik koridorlarda büyük bir beklenti yaratmış durumda.

Diplomaside "Pakistan" Sinyali: Trump’tan Müzakere Masasına Dönüş İşareti

6 yıldır çözülemeyen Gülistan Doku dosyasında bugün düğmeye basıldı. Gizli tanık ifadeleri ve 700 saatlik yeni kamera incelemeleriyle soruşturma "intihar"dan "cinayet ve suç örgütü" kapsamına alındı.

Gülistan Doku

Tunceli'de 5 Ocak 2020’den bu yana kayıp olan üniversite öğrencisi Gülistan Doku dosyasında, bugün (14 Nisan 2026) gerçekleştirilen dev operasyon, meselenin sadece bir "kayıp vakası" olmadığını tescilledi. Dönemin mülki idare amirlerinin yakınlarından emniyet mensuplarına kadar uzanan şüpheli listesi, olayı bireysel bir suçtan çıkarıp bir suç örgütü ve örtbas operasyonu zeminine taşıdı. Özellikle dönemin valisinin oğlu Mustafa Türkay Sonel ve baş şüpheli Zeinal Abakarov’un aynı dosya kapsamında gözaltına alınması, akıllara 1996’daki Susurluk kazası sonrası ortaya çıkan kirli ilişkiler ağını getirdi.Hukukçular ve kamuoyu denetçileri, dosyadaki 700 saatlik görüntünün neden 6 yıl boyunca "incelenemediğini" sorgularken, soruşturmanın seyrini değiştiren gizli tanıkların ifadeleri kan dondurdu. Aile avukatı Ali Çimen’in mahkeme önündeki şu sözleri sür6 YIecin vahametini özetliyor:<blockquote>"24 Ocak 2020'de hazırlanan o sahte tutanakla kamuoyu bilerek yanıltıldı; kızımızın intihar ettiğine dair suni bir algı yaratıldı. Bugün görüyoruz ki, o gün o tutanağı imzalayanlar, bugün suç ortağı olarak kelepçeleniyor. Bu, devlet içindeki küçük bir kliğin imza attığı modern bir Susurluk vakasıdır."</blockquote>Şu an itibarıyla soruşturma kapsamında JASAT tarafından hazırlanan yeni raporda; delillerin sistematik olarak yok edildiği, şüphelilerin yurt dışına kaçış süreçlerinin bazı kamu görevlileri tarafından bizzat organize edildiği vurgulanıyor. ABD’de olduğu belirlenen Umut Altaş için kırmızı bülten çıkarılması, dosyanın uluslararası bir boyuta evrileceğinin de sinyalini verdi. Uzmanlar, bu davanın sonucunun Türkiye'deki yargı bağımsızlığı ve cezasızlık kültürü ile mücadelede bir milat olacağını ifade ediyor.

6 Yıllık Karanlık Aydınlanıyor

Çin Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin İran limanlarını kapsayan ablukasının uluslararası toplumun ortak çıkarlarına aykırı olduğunu belirterek, Hürmüz Boğazı'nda güvenliğin ve ticaretin devam etmesi gerektiğini savundu.

İşimize karışmayın!

Dünyanın en büyük enerji ithalatçısı konumunda olan Çin, ABD’nin bugün başlattığı Hürmüz Boğazı ablukasına karşı sessizliğini bozdu. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, Pekin’de düzenlediği basın toplantısında, boğazdaki trafiğin engellenmesinin küresel enerji piyasalarında ve tedarik zincirlerinde onarılamaz hasarlar yaratacağı uyarısında bulundu. Sözcü Guo, Hürmüz Boğazı'nın uluslararası ticaret ve enerji taşımacılığında kritik bir can damarı olduğunu hatırlatarak, "Bu su yolunda güvenliğin ve kesintisiz geçişin sağlanması tüm tarafların ortak çıkarınadır" ifadelerini kullandı.Pekin yönetiminin bugün yaptığı açıklamada öne çıkan diğer kritik noktalar şunlardır:<ul><li>Enerji Güvenliği: Çin Savunma Bakanı Dong Jun, İran ile yapılan enerji anlaşmalarına sadık kalacaklarını belirterek, "Gemilerimiz bölgeye girmeye devam edecek, kimsenin işimize karışmasını beklemeyiz" diyerek ABD'ye doğrudan mesaj gönderdi.</li><li>Diplomatik Çözüm Çağrısı: Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Pakistanlı mevkidaşı ile yaptığı görüşmede, İslamabad'daki barış masasının devrilmesine rağmen siyasi kanalların zorlanması gerektiğini ve ateşkesin korunmasının öncelik olduğunu vurguladı.</li><li>Askeri İtidal: Pekin, gerilimin "I. Dünya Savaşı öncesindeki kutuplaşmaya" benzememesi gerektiğini belirterek, tüm tarafları sakin kalmaya ve provokatif askeri hamlelerden kaçınmaya davet etti.</li></ul>Analistler, Çin'in bu açıklamasını sadece bir "temenni" değil, aynı zamanda kendi ticari gemilerinin engellenmesi durumunda atabileceği adımların bir ön uyarısı olarak değerlendiriyor. Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrolün büyük bir kısmının Asya pazarına gittiği düşünüldüğünde, Pekin’in sürece "yapıcı ve koruyucu bir rol" ile müdahil olması bekleniyor. ABD’nin ilan ettiği ablukaya karşı Çin’in bölgedeki kendi donanma unsurlarını koruma amaçlı hareket ettirip ettirmeyeceği ise dünya kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.

Çin’den ABD’nin Hürmüz Ablukasına İlk Tepki

Hakkında 13 yıla kadar hapis cezası istemiyle dava açılan CHP otobüs şoförü Gökhan Gülyurt’un yargılandığı davada mahkeme heyeti hükmünü açıklayarak sanığa hapis cezası verdi.

Şoför davası

CHP’nin seçim ve miting süreçlerinde görev yapan otobüs şoförü Gökhan Gülyurt’un yargılandığı davada karar aşamasına gelindi. Kamuoyunda geniş yankı uyandıran ve özellikle siyasi temsilcilerin yakından takip ettiği davada, Gülyurt hakkında hazırlanan iddianamede farklı suçlamalar birleştirilerek 13 yıla kadar hapis cezası talep edilmişti. Ancak mahkeme, sunulan deliller ve savunmalar ışığında suç vasfını yeniden değerlendirerek kararını verdi.Yargılama sürecindeki temel veriler ve mahkeme kararı şu şekildedir:<ul><li>Talep Edilen Ceza: İddianame makamı tarafından farklı eylemler gerekçe gösterilerek toplamda 13 yıl hapis istenmişti.</li><li>Verilen Hüküm: Mahkeme, sanık Gökhan Gülyurt’a 7 ay 15 gün hapis cezası verilmesine hükmetti.</li><li>Kararın Niteliği: Verilen cezanın miktarı ve sanığın geçmişi göz önüne alınarak, hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya cezanın ertelenmesi gibi hukuki seçeneklerin değerlendirildiği bildirildi.</li></ul>Karar sonrası açıklama yapan savunma tarafı, suçlamaların asılsız olduğunu ve müvekkillerinin sadece görevini ifa ettiğini savundu. Gökhan Gülyurt, yargılama boyunca yaptığı savunmalarda üzerine atılı suçları kabul etmeyerek beraatını talep etmişti. Mahkemenin verdiği bu kısa süreli hapis kararı, başlangıçtaki ağır ceza istemine kıyasla hukuk çevrelerinde "suç vasfının değişmesi" olarak yorumlandı. Kararın kesinleşmesi için tarafların üst mahkemeye itiraz süreci devam ediyor.

CHP’nin Otobüs Şoförü Gökhan Gülyurt Davasında Karar.

Gazeteci Naz Yavuzarslan’ın iddiasına göre Kemal Kılıçdaroğlu, Özgür Özel’e "38. Kurultay iptal edilsin, seni Cumhurbaşkanı adayı yapalım ama İmamoğlu’nu silin" teklifinde bulundu; Özel'den yanıt gecikmedi.

Eski genel başkan

CHP kulisleri, eski Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu ile mevcut Genel Başkan Özgür Özel arasında geçtiği iddia edilen şok edici bir diyalogla çalkalanıyor. Gazeteci Naz Yavuzarslan’ın ulaştığı bilgilere göre, Kılıçdaroğlu’nun partiye geri dönüş formülü olarak 38. Olağan Kurultay’ın iptal edilmesini şart koştuğu ileri sürüldü. İddiaya göre Kılıçdaroğlu, Özel’e kendisinin yeniden aday olmayacağı bir kurultay süreci teklif ederek, karşılığında Özgür Özel’in Cumhurbaşkanı adayı olarak ilan edilmesini önerdi.Görüşmenin en sarsıcı kısmını ise İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’na yönelik şart oluşturdu. Kılıçdaroğlu’nun şu ifadeleri kullandığı iddia edildi:<blockquote>“Birlikte yol yürüyelim, kurultayı yenileyelim. Seni de cumhurbaşkanı adayı olarak ilan edelim. Ancak tek şartım Ekrem İmamoğlu’nu unutmanızı ve hiçbir şekilde destek vermemenizi istiyorum.”</blockquote>Özgür Özel’in ise bu teklife ve "tehditvari" yaklaşıma karşı kapıyı tamamen kapattığı belirtildi. İddiaya göre Özel, Ekrem İmamoğlu’nun partinin doğal Cumhurbaşkanı adayı olduğunu vurgulayarak, "Bu tür tekliflerle ve tehditlerle bir daha bana gelmeyin" diyerek görüşmeyi sonlandırdı. Bu sızıntı, CHP içerisindeki "değişimciler" ve "genel merkezciler" arasındaki ateşkesin sona erdiğini ve yaklaşan seçim süreci öncesinde parti içi güç savaşlarının en üst seviyeye çıktığını gösteriyor. Resmi makamların bu iddialı diyaloglara karşı yapacağı açıklama, partinin gelecekteki adaylık stratejisini netleştirecek.

CHP’de "Zirve" Krizi: Kılıçdaroğlu’ndan Özgür Özel’e Şok Teklif ve İmamoğlu Şartı!

Hürmüz Boğazı'ndaki tam ablukanın devreye girmesinin ardından Donald Trump, İran yönetiminin kendilerine ulaştığını ve "çok fena bir anlaşma" yapmak için masaya oturmaya hazır olduklarını duyurdu.

Tahran hattı

ABD Başkanı Donald Trump, Orta Doğu’da tansiyonun zirve yaptığı bir noktada dünya gündemini sarsan bir iddiayı ortaya attı. Bugün sabah saatlerinde başlayan Hürmüz Boğazı ablukası ve İran limanlarına yönelik askeri kısıtlamaların hemen ardından, Tahran yönetiminin Washington ile temas kurduğunu belirten Trump, İranlı yetkililerin çok ağır şartları içeren bir anlaşmaya razı olduklarını ima etti. Trump, basın mensuplarına yaptığı kısa açıklamada şu ifadeleri kullandı:<blockquote><h3>"İran bizi aradı. Şu an çok fena bir anlaşma yapmak istiyorlar. Ülkelerinin ne durumda olduğunu biliyorlar ve bu durumun nasıl sonlanacağını herkesten daha iyi anlıyorlar."</h3></blockquote>Bu ani diplomatik hamlenin perde arkasında, CENTCOM’un 13 Nisan itibarıyla başlattığı ve İran’ın tüm deniz ticaretini felç eden stratejik abluka yatıyor. Analistler, İran’ın ekonomik çöküşü önlemek adına nükleer program ve bölgesel vekil güçler konusundaki en sert şartları bile kabul edebileceği bir aşamaya gelmiş olabileceğini değerlendiriyor. Trump’ın "çok fena" (very bad for them) olarak nitelendirdiği anlaşma taslağının, İran’ın savunma kapasitesini tamamen sınırlayan maddeler içerdiği iddia ediliyor.Açıklamanın ardından küresel petrol piyasalarında dalgalanma durulurken, yatırımcılar olası bir barış müzakeresi için gözlerini Beyaz Saray’a çevirdi. Ancak uzmanlar, bu telefon trafiğinin bir "zaman kazanma manevrası" olabileceği konusunda uyarıda bulunuyor. Hürmüz Boğazı'nda konuşlu olan ABD 5. Filosu’nun teyakkuz halini sürdürdüğü ve somut bir protokol imzalanana kadar operasyonel sürecin devam edeceği bildirildi. Orta Doğu’da savaş tamtamlarının yerini, Washington’ın dikte edeceği yeni bir güvenlik mimarisine bırakıp bırakmayacağı önümüzdeki saatlerde netleşecek.

Trump’tan Bomba Etkisi Yaratan Açıklama: "İran Bizi Aradı, Anlaşma İstiyorlar!"

ABD Merkez Komutanlığı, Başkanlık talimatı doğrultusunda Türkiye saati ile 17:00'den itibaren İran'ın tüm liman trafiğini askeri güçle durduracağını ve yasa dışı geçişlere müdahale edeceğini ilan etti.

Geri sayım bitti

Orta Doğu’da gerilim, diplomatik sınırları aşarak fiili bir deniz savaşı aşamasına geldi. CENTCOM, 13 Nisan saat 10.00 (TSİ 17:00) itibarıyla İran limanlarına giriş ve çıkış yapan tüm deniz trafiğine yönelik kapsamlı bir abluka operasyonu başlattı. Operasyonun kapsamı, Umman Körfezi ve Basra Körfezi'ndeki tüm İran kıyı şeridini içine alacak şekilde genişletildi. ABD deniz kuvvetleri, ayrım gözetmeksizin tüm ülke gemilerini denetleyeceğini duyurdu.CENTCOM tarafından denizcilere yönelik yayımlanan operasyonel detaylar şu şekildedir:<blockquote>“İran limanlarına giren veya ayrılan tüm gemilere müdahale edilecektir. Hürmüz Boğazı üzerinden İran dışındaki limanlara gidiş-dönüş yapan gemilerin geçiş özgürlüğü engellenmeyecektir. Bölgedeki tüm denizcilerin 16. kanal üzerinden ABD deniz kuvvetleriyle irtibat kurmaları zorunludur.”</blockquote>Bu hamle, küresel petrol arzının yaklaşık %20'sinin geçtiği rotada askeri bir kontrol mekanizması kurulması anlamına geliyor. ABD 5. Filosu’na ait savaş gemilerinin, özellikle mayın temizleme ve gemi durdurma operasyonları için stratejik noktalara yerleştiği bildirildi. Siyasi analistler, bu askeri abluka kararının İran ekonomisini tamamen felç etmeyi amaçladığını belirtiyor.

İran Limanlarına Yönelik Tam Deniz Ablukası Resmen Başladı

ABD Merkez Komutanlığı, Başkanlık talimatı doğrultusunda Türkiye saati ile 17:00'den itibaren İran'ın tüm liman trafiğini durduracağını ve yasa dışı geçişlere askeri müdahalede bulunacağını açıkladı.

Körfez’de geri sayım başladı

Orta Doğu’da gerilim, diplomatik sınırları aşarak fiili bir deniz savaşı aşamasına geldi. CENTCOM, Başkanlık bildirisi uyarınca bugün saat 10.00'da (TSİ 17:00) İran limanlarına giriş ve çıkış yapan tüm deniz trafiğine yönelik kapsamlı bir abluka operasyonu başlatacağını duyurdu. Operasyonun kapsamı, Umman Körfezi ve Basra Körfezi'ndeki tüm İran kıyı şeridini içine alacak şekilde genişletildi. ABD deniz kuvvetleri, ayrım gözetmeksizin tüm ülke gemilerini denetleyeceğini ilan etti.CENTCOM tarafından yayımlanan ve denizcilere yönelik hayati uyarılar içeren operasyon detayları şu şekildedir:<blockquote>“13 Nisan saat 10.00 itibarıyla İran limanlarına giren veya ayrılan tüm gemilere ayrım gözetmeksizin müdahale edilecektir. Hürmüz Boğazı üzerinden İran dışındaki limanlara gidiş-dönüş yapan gemilerin geçiş özgürlüğü engellenmeyecektir. Bölgedeki tüm denizcilerin 16. kanal üzerinden ABD deniz kuvvetleriyle irtibat kurmaları tavsiye edilmektedir.”</blockquote>Bu hamle, küresel petrol arzının yaklaşık %20'sinin geçtiği rotada askeri bir "kontrol kulesi" kurulması anlamına geliyor. ABD 5. Filosu’na ait savaş gemilerinin, özellikle mayın temizleme ve gemi durdurma operasyonları için stratejik noktalara yerleştiği bildirildi. Siyasi analistler, bu askeri abluka kararının İran ekonomisini tamamen felç etmeyi amaçladığını belirtirken, Tahran yönetiminin "misilleme" tehditleri bölgedeki risk primini zirveye taşıdı. Operasyonun başlamasına saatler kala, küresel piyasalar ve deniz taşımacılığı şirketleri rotalarını yeniden revize ediyor.

CENTCOM Duyurdu: İran Limanlarına Yönelik Tam Deniz Ablukası Bugün Başlıyor

Türkiye, uzay alanında son yıllarda attığı adımlarla dikkat çekerken, bu vizyonun en güçlü temsilcileri çoğu zaman ülke sınırlarının ötesinde, uluslararası projelerde görev alan bilim insanları ve mühendisler oluyor. 

Göklerde iz bırakan başarı öyküsü

Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) çığır açan Comet Interceptor görevi de bu küresel iş birliklerinin en çarpıcı örneklerinden biri. Güneş Sistemi’ne ilk kez giren “bozulmamış” bir kuyruklu yıldızı hedefleyen bu iddialı görev, insanlığın evrenin kökenine dair sorularına ışık tutmayı amaçlıyor.Bu vizyoner projede, Türk bir kadın mühendis olan Ebru Dağtekin, Avrupa’nın uzay merkezlerine uzanan kariyer yolculuğunda, bugün ESA’nın en prestijli bilimsel görevlerinden birinde görev alıyor. Dağtekin’in hikâyesi, yalnızca bilimsel bir başarı değil; aynı zamanda genç nesiller için ilham verici bir yol haritası niteliği taşıyor. Pusula Swiss olarak, göklerde iz bırakan bu başarı öyküsünü okurlarımızla buluşturuyoruz.Röportaj: Özgür MumcularŞu anda Bern’de, Avrupa Uzay Ajansı’nın Comet Interceptor görevi üzerinde çalışıyorsunuz. Bu misyonun temel amacı nedir?Comet Interceptor, ESA’nın Kozmik Vizyon Programı kapsamında seçilmiş, yaklaşık sekiz yıllık bir zaman dilimine yayılan öncü bir uzay görevi. Bu misyonun en ayırt edici özelliği, Güneş Sistemi’nin iç bölgelerine ilk kez giren, daha önce hiç gözlemlenmemiş “bozulmamış” bir kuyruklu yıldızı ya da potansiyel bir yıldızlararası cismi hedeflemesi. &nbsp;<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fb.jpg" width="1024" height="576"></figure>Comet Interceptor’ı önceki kuyruklu yıldız görevlerinden ayıran temel fark nedir?Daha önce ziyaret edilen kuyruklu yıldızların büyük çoğunluğu, Güneş’e defalarca yaklaşmış ve bu süreçte yapıları değişime uğramış cisimlerdi. Comet Interceptor ise Güneş Sistemi’ne ilk kez giren bir kuyruklu yıldızı hedefliyor. Bu sayede, kuyruk bölgesinde bulunan ve bugüne kadar detaylı şekilde gözlemlenememiş toz ve plazma yapıları incelenebilecek. Ayrıca, milyarlarca yıldır neredeyse hiç değişmemiş ilkel maddelere ulaşma ihtimali söz konusu. Bu da Güneş ve gezegenlerin nasıl oluştuğuna dair mevcut teorileri test etmek açısından çok değerli.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fc.jpg" width="1024" height="576"></figure>Türk bir kadın mühendis olarak ESA gibi bir kurumda görev almak sizin için ne ifade ediyor?Bu benim için büyük bir gurur. Mustafa Kemal Atatürk’ün “İstikbal göklerdedir” sözü, meslek hayatım boyunca bana yol gösteren bir ilke oldu. Bugün Bern’de, Avrupa ve Japonya’nın ortak yürüttüğü bu bilimsel görevde aktif rol almak, hem kişisel hem de ülkemi temsil etme açısından çok anlamlı. Uluslararası bir ekip içinde çalışmak, farklı bakış açılarıyla bilim üretmenin ne kadar güçlü sonuçlar doğurabileceğini de her gün yeniden gösteriyor.Türkiye’nin uzay alanındaki son yıllardaki çalışmalarını nasıl değerlendiriyorsunuz?Türkiye, uzay konusunda önemli ve umut verici adımlar atıyor. Türkiye Uzay Ajansı’nın kurulması, yerli uydu projeleri ve savunma sanayiine yönelik çalışmalar bu açıdan çok değerli. Uzay mühendisliği alanında kariyer hedefleyen gençlere neler tavsiye edersiniz?Her şeyden önce meraklı ve sabırlı olmalarını öneririm. Uzay mühendisliği; fizik, elektronik, yazılım ve malzeme biliminin bir arada çalıştığı çok disiplinli bir alan. Teknik bilgi kadar ekip çalışması, iletişim ve problem çözme becerileri de çok önemli. Ve elbette cesur olmalarını isterim. Dünyanın neresinde olurlarsa olsunlar, bilimsel projelere katkı sunabileceklerine inansınlar.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fd.jpg" width="1024" height="576"></figure>Son olarak, görevin uluslararası boyutundan da bahseder misiniz?Comet Interceptor, ESA ile Japonya Uzay Araştırma Ajansı JAXA’nın ortak yürüttüğü bir görev. Her iki taraf da farklı bilimsel enstrümanlar geliştiriyor. Bu tür iş birlikleri, bilimin gerçekten sınır tanımadığını gösteriyor. Kültürler ve ülkeler arası bu ortak çalışma ortamı son derece ilham verici.L2 LAGRANGE NOKTASI nedir?L2 noktası, Dünya ile Güneş arasındaki yerçekimi dengesinin çok özel bir şekilde kurulduğu bir uzay noktasıdır. Konum olarak, Dünya'nın tam arkasında yer alır, yani Güneş'ten bakarsak: Yaklaşık 1,5 milyon km Dünya’nın ötesinde (Ay’ın 4 katı uzaklıkta) bulunur.Peki, neden önemli?Bu noktada bir uzay aracı:•Hem Dünya hem Güneş’in çekim gücüyle dengede kalabilir,•Dünya ile aynı hızda Güneş’in etrafında döner (yani hep Dünya’yla birlikte "ilerler"),•Uzay teleskopları veya sondalar burada sabit bir gözlem pozisyonuna yerleşebilir.James Webb Uzay Teleskobu da tam bu noktaya yerleştirildi.Neden COMET INTERCEPTOR burada bekliyor?•Çünkü oradan hem Güneş’i hem uzak uzayı çok rahat gözleyebilir.•Ayrıca yeni keşfedilecek kuyruklu yıldızlar nereye giderse gitsin, L2’den kalkış yapan bir araç onları daha kolay yakalayabilir. Bu bir nevi "uzayda pusuya yatmak" gibi.Kısaca Analojiyle: L2 noktası, sanki uzayda bir "denge noktası" gibi.&nbsp;Oraya konan bir uydu, ne Dünya’ya düşer ne de Güneş’e savrulur. Güneş etrafındaki dönüşünü Dünya ile "senkronize" şekilde yapar.ESA Comet Interceptor Projesi, uluslararası işbirliğiyle yürütülen bir uzay görevidir. Aşağıda projeye katkı sağlayan başlıca ülkeler ve kurumlar yer alıyor:Bilimsel işbirlikler:Ayrıca birçok Avrupa üniversitesi ve araştırma merkezi proje kapsamında bilimsel ve teknik işbirliği yürütmektedir. Bu kurumlar arasında:•CNES (Fransa Uzay Ajansı)•DLR (Almanya)•ASI (İtalyan Uzay Ajansı)•SNSB (İsveç)&nbsp;

Bern’den evrene: ESA’nın kuyruklu yıldız avında bir Türk imzası

Ömer Orhun, fotoğrafı yalnızca bir kayıt aracı olarak değil, öncelikle bir “görme biçimi” olarak ele alan bir sanatçı. Aile albümlerinden kentsel dönüşümün yok ettiği doğa parçalarına kadar farklı fotoğraf türlerini ayırırken, kendi üretimini belgelemenin ötesine taşıyarak düşünsel bir alan kuruyor.

“Hakikat kareye sığmaz”

Ona göre fotoğraf, gerçeği bütünüyle temsil edemez; çünkü her kare, sayısız ayrıntıyı dışarıda bırakarak anlam üretir ve hakikat her zaman eksik bir çerçeve içinde kalır.“Parlak Karanlık” adlı kitabında yapay zekâyı ani bir kopuş değil, elektriğin icadından bugüne uzanan uzun bir dönüşüm sürecinin devamı olarak okuyan Orhun, teknolojiyi insanı taşıyan bir akış olarak tanımlıyor.&nbsp;Görüntü bolluğu çağında anlamın giderek simülasyonlara dönüştüğünü söyleyen sanatçı, gerçeklik algısının da beş duyudan uzaklaştığını ve yeni nesillerin dijital bir gerçeklik içinde büyüdüğünü belirtiyor.Fotoğraf, teknoloji ve insan algısı üzerine düşünen Ömer Orhun ile görmenin sınırlarını, hakikatin kadrajla ilişkisini ve görüntü çağında değişen gerçeklik algısını konuştuk.Röportaj: Ferah Koçak ErdoğanÖmer Orhun, öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?İstanbul’da doğdum. Mimar Sinan Üniversitesi Fotoğraf Ana Sanat Dalı’ndan 1982 yılında mezun oldum. Meslek hayatıma basında başladım; Güneş ve Cumhuriyet gazetelerinde fotoğraf editörlüğü yaptım.Daha sonra akademik alana yöneldim ve Yıldız Teknik Üniversitesi’nde Müzecilik yüksek lisansımı tamamladım. Aynı üniversitenin İletişim Tasarımı Bölümü’nde dersler verdim. Fotoğraf alanında hem Türkiye’de hem de yurt dışında çeşitli sergilere katıldım, çok sayıda kişisel sergi açtım. Taksim Sanat Evi, Aksanat ve Milli Reasürans Sanat Galerisi’nde açtığım sergiler benim için önemlidir. Ayrıca İstanbul Modern, Köprü6 ve Beit Ha Gefen (Hayfa) gibi karma sergilerde yer aldım; işlerim İstanbul Modern aracılığıyla Bahreyn Ulusal Sanat Müzesi ve Paris’te Musée de l’Orangerie du Sénat’ta da sergilendi.Yıllar içinde John Berger’in “Görme Biçimleri” yaklaşımını tartışmaya açarak, fotoğraf ve algı üzerine kendi düşünsel çerçevemi geliştirdim. Algının teknolojilerle birlikte nasıl dönüştüğünü anlamaya ve anlatmaya çalışıyorum. Bu çerçevede çeşitli üniversitelerde dersler ve atölyeler yürütüyor, fotoğraf ve video üzerine çalışmalar yapıyorum.Yazı alanında da üretimlerim var. 1995 yılında yayımlanan “Aşıkmışız” ve “Bırak Tembel Çıksın Resmimiz” adlı iki şiir kitabım bulunuyor.Fotoğraf sizin için bir kayıt aracı mı yoksa bir düşünme biçimi mi?Aile fotoğrafları belge ve anı; şehrin apartman AVM dikilmemiş, bina dikilmemiş son kalan doğa parçalarının fotoğrafları büyük belge, keza eşinizle dostunuzla olan fotoğraflar ben kayıdım, belgeyim diyor iyi ki varlar ama gerisi daha çok düşünme biçimi değil de görme biçimi. Fotoğraf benim için görme biçimi. İlgilendiğim fotoğraf görme biçimlerini yansıtmalı, birileri de belgeleyecek elbette“Görmek” ile “anlamak” arasında nasıl bir fark olduğunu düşünüyorsunuz?Anlamayı bir duyuya değil de beş duyuya genişlettiğimizde hem hakikate-gerçekliğe hem de payımıza düşen anlayışa varabiliriz diye düşünüyorum, görmek etraflıca görmek, yani dikdörtgenin içini değil de dışını da görmek anlamanın ancak ufak bir parçası olabilir, anlamak için beş duyu gerekli, fotoğraflar bunu karşılamaz, karşılıyorsa uyum ve kabuller gereğidir.Fotoğrafın hakikatle ilişkisi sizce zayıflıyor mu yoksa dönüşüyor mu?Fotoğrafın hakikatle ilişkisi hiçbir zaman tam olmadı, biraz daha açayım. Makinemizi bir yere doğrulttuğumuzda sadece bir yere doğrulturuz, fotoğrafçının yansıtmadığı o kadar çok şey vardır ki…her şeyi, önünü arkasını, sağını solunu, yukarıyı çekmeyiz. Yani binlerce şey karenin dışında kalır. Fotoğraf bir kare olmak için, o karenin dışında kalanları feda eder, bir kareye ne sığdırabilirsek o kadardır fotoğraflar, ya dışında kalanlar? Biri dese ki “o zaman yüz kare çekerim bende” peki ama anlar ne oluyor diye sormak lazım, fotoğrafın hakikiyim dediği şey bir an içindir sadece, başka bir karede başka bir ana geçeriz.<img src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/0528674344dd77ac7b3413d00.jpg" alt="Ömer Orhun - Parlak Karanlık" width="1024" height="576">Parlak Karanlık’ta yapay zekânın bir kopuş değil süreklilik olduğunu söylüyorsunuz. Bu sürekliliğin en kritik kırılma noktası sizce nedir?1700 ve 1800’ lerin ürünü elektriğin icadının yarattığı şaşkınlık, çekici yabancılık ile bizim şu anda yapay zekaya bakışımız aynı kıymet, hayret silsilesinde. Makineler insanları değiştirdi, en büyük alameti farikamız olan zekanın yapaylaşması artık bize huzur veriyor, bunlara da gelişme diyoruz. Kabuller ve uyum adına bir sür git içindeyiz. Elektriğin ve makinelerin insanı dönüştürmesi, dönüşen insanın zekasını yapaylığa açması ve bunu bir makinede icat etmesi yapay zekayı sürekli kılar. Hazırlık aşamaları diyebiliriz yapay zeka için. İnsan nesilleri elektriğin icadı ile ona hizmet etmekteydi. İnsan, bir kişi olarak sürekli değil; sürekli olan nesiller. O varlığın oluşumuna hizmet ettik 1800’ leden sonra…en azından birileri böyle görüyor… İletişim bilimi böyle görebilir, “araçlar ve aracılar kuramları” bu okumaya yol açar. Konrol, iletişim araçlarını kullananların elinde olamaz; sahip, her zaman iletişim araçlarını örgün olarak kullandıranlardır, ortaya atanlardır, yatırımı yapanların elindedir kontrol…ve bu hiç değişmedi.Teknolojiyi “insanı taşıyan bir akış” olarak tanımlıyorsunuz. Bu, insanın kontrolü kaybettiği anlamına mı geliyor?Evet bu soru yanıtı kapsıyor; çok doğru bir soru; teknoloji ve tüm getirileri insan nesillerini bir müddettir taşıyan bir akış.Modern insan sizce teknolojiyle birlikte özgürleşiyor mu yoksa daha mı bağımlı hale geliyor?Eski çağlardan bir esinti özgürlük, doğanın sahibi olduğunu sanmayan eski “sözlü kültür insanına” has bir özellik. Ne zaman mı bitti ve dönüştü? Ben özgürüm demeye başlayınca. Özgürlük, kullanıldığında kendini bitiren bir sözcük. Başka bir açıdan baktığımızda “düşünüyorum öyleyse varım” dendiğinde bitmeye yüz tutan cinsten bir anlayış özgürlük anlayışı. Diğer canlılar özgürlüklerini yitirdiğinde başladı, insan dünyanın efendisi olduğunda başladı özgürlük söylemleri. Özgürlük estiğinde herkesi, tüm canlıları eşit savuran bir rüzgâr olmalı; birileri diğer canlılara göre ben daha çok özgürüm dediğinde başka bir alana gireriz. Tabiat insanın oyuncağı değildi eski kültürlerde. Sahiplik duygusu özgürlüğü dışlar.Görüntü bolluğu çağında “anlam” nasıl korunabilir? Teknolojiyle büyüyen yeni neslin “gerçeklik” algısı sizce nasıl şekilleniyor?Bizler elektriğin ve tüm getirilerinin olmazsa olmaz olduğu bir çağın içine doğduk, yeni nesiller ise internetin ve yapay zekanın olmazsa olmaz olduğu çağlara doğar oldu günümüzde. Simülasyon ve ürünü simülakrlar bu çağın fenomeni. Hakikati elle tutmaya, beş duyu ile anlamaya gerek olmayan bir çağdayız. Geçtiğimiz yüz yılın önemli düşünürleri bu konuyu çok iyi anlattılar, Cesur Yeni Dünya’ da Huxley… Postman, Ellül ve diğerleri durumu anlattılar, ikaz ettiler, ama o çağlarda da az okumaya geçmiştik zaten, kitaplar epeydir az okunuyor.Doğal ve yapay ayrımı sizce hala anlamlı mı?Fotoğrafın icadı ile reprodüksiyonlar yeni bir kavram olan orijinallik kavramını yarattı, bu kavram evrensel olarak işledi, tüm kopyalar-tekrarlar orijinali gösterdi, aynı bunun gibi, yapaylığı doğala benzerliği üzerinden tanımlıyoruz, doğallığı da yapay olabildiği için seviyoruz, yapaylık doğalımız oluyor. Doğal ve yapay arasındaki uçurum bir merdiven basamağı mesafesine indirgendi.Gelecekte insanlar bugüne baktığında en büyük yanılgımız ne olarak görülecek?Uygarlık denen şey kimilerimizi hoşnut kıldı ama mülk duygusu olmazsa olmazımız haline geldi. Sonu gelmez ihlaller başladı, makinesiz dünyada küçük kavimlerde, klanlarda, köylerde yaşayan atalarımızdan kalma birlik duygusunu modern çağlarda sahip olduklarımızla yitirdik. Sisteme rehin verdik, şehirlerde ve tarihte olmamış şekliyle çok kalabalık olduk. Sahip olduklarımız artık sahibimiz. Kutsal metinlerimiz “yalan söylemeyin, şunu yapmayın bunu yapmayın” dedi yalan ve yapmayın dedikleri her şey kaçış noktası yarattı. Karanlık tarafta organize hale geldi, ”hem öyle olduk hem böyle” , bıçak ekmek de doğradı canlıları da. İnsan hakları evrensel beyannamesiyle eşitiz dedik. Okullar, puanlar ve sınavlarla zekayı ölçülebilir kıldık…ve benzerleri…Eğer bugünün insanına tek bir cümle söyleme hakkınız olsaydı, ne söylerdiniz?Bir kitap yazmak isterdim…ismini Parlak Karanlık koyardım…<img src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/0528674344dd77ac7b3413d01.jpg" width="1024" height="576">&nbsp;

Ömer Orhun: "Görüntünün içinde kaybolan gerçeklik"

PLR (Parti Libéral-Radical / Liberal-Radikal Parti) bünyesinde Membre du comité olarak görev yapan Sara Pınar, İsviçre siyaset sahnesinde gençlik enerjisiyle öne çıkan bir isim. Siyasete henüz 14 yaşında adım atan Pınar, yerel komitelerden kanton düzeyindeki çalışmalara kadar geniş bir siyasi deneyime sahip. 

İsviçre siyaset sahnesinde gençlik enerjisi

Sara Pınar ile siyaseti, geleceği ve toplumsal katılımı konuştuk

Cenevre’de yaşayan mühendis kökenli araştırmacı Ali Rıza Tuna, kırk yılı aşkın süredir Anadolu’nun kadim dokuma kültürünü bir sanat tarihi perspektifinden yeniden yorumluyor. 

Mitlerden sanata uzanan motifler

Ali Rıza Tuna ile Anadolu kilimlerinin görsel dili üzerine bir söyleşi

İsrail ile Hamas arasında 10 Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkes, uluslararası kamuoyunda Gazze’deki yıkımın en azından geçici olarak duracağı yönünde bir umut yaratmıştı. Ancak kısa süre içinde İsrail ordusunun ateşkese rağmen Gazze’nin farklı bölgelerine operasyonlar düzenlemeye devam ettiği görüldü

Filistin için umut var

Bu durum, sivillere yönelik baskının sona ermediğini ve insani krizin derinleştiğini bir kez daha gösterdi. Uluslararası hukuk uzmanları saldırıları ateşkes ruhunun açık ihlali olarak değerlendirirken, Avrupa kamuoyunda da tepkiler giderek artıyor.Böylesi bir atmosferde, İsviçre siyasetinde İsrail–Filistin meselesindeki net tutumuyla tanınan Geri Müller yeniden dikkat çekiyor. 2003–2015 yıllarında Ulusal Konsey üyeliği ve ardından Baden Belediye Başkanlığı yapan Müller, insan hakları ve Orta Doğu politikalarına odaklanan çizgisiyle öne çıkıyor. İsviçre–Filistin Derneği başkanı ve parlamentodaki Filistin Dostluk Grubu’nun aktif bir üyesi olarak, uzun yıllardır İsrail’in askeri politikalarına yönelik eleştirileriyle bilinen Müller ile &nbsp;Gazze’deki güncel gelişmeler karşısında da açık tavrını sürdürüyor.Bu röportajda, Müller’in İsrail–Filistin meselesine dair birikimini ve bugünkü krize ilişkin değerlendirmelerini konuştuk.Röportaj: Ferah Koçak ErdoğanSayın Müller, İsrail devletinin Filistin toprakları üzerinde nasıl kurulduğu hakkında bize kısa bir bilgi verebilir misiniz?Esas olarak İngiltere ve Fransa arasında imzalanan Sykes-Picot Anlaşması ve ardından Balfour'un hırsızlığıyla (Jaffa'dan Hayfa'ya kadar olan sahil şeridini, Hindistan'dan çaldığı malları İngiltere'ye güvenli bir şekilde ulaştırmak için istiyordu). Osmanlılar da 1. Dünya Savaşı'nı kaybettikleri için Levant'ın koruması ortadan kalktı ve İngiltere Levant'ı kolonileştirdi. 1922'den itibaren İngilizler Filistin köylerini boşalttı ve soydu. İngiltere, “Araplardan” daha çok güvendikleri için İngiliz Yahudilerini Filistin'e gönderdi. Ben Gurion, 1910'larda Filistin'i ziyaret etmiş ve Filistinli Haredi Yahudilerini hor görmüştü. Bu nedenle, özellikle Doğu Avrupalı Yahudileri aradı. 2. Dünya Savaşı'ndan sonra, birçok Avrupa ülkesi Avrupalı Yahudileri Filistin'e gönderdi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/45d57ffab9f29bfe75b04a450.jpg" width="1024" height="576"></figure>Size göre, İsrail'in kısa süre içinde güçlü bir ordu ve uluslararası destek oluşturabilmesinin ana sebepleri nelerdir?İngiltere, 1922'den itibaren Yahudilere giderek daha fazla güç verdi. 1920'lerin sonunda İngiltere'nin Levant'a olan ilgisi azaldığında, güçlerini adım adım Yahudilere devretti. Siyonistler İngiliz silahlarını miras aldılar ve en az iki terör örgütü, Irgun ve Haganah'ı kurdular. Bu gruplar, köyleri yıkmayı ve insanları kovmayı çabucak öğrendi.İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra, Küçük BM (çoğunlukla sömürgecilerden oluşan, yaklaşık 40 ülke) sözde 2 devletli çözümü kabul etti. Bölge İsrail'e çok elverişli bir şekilde bölündü (İsrailliler %25 oranında %60 oranında toprak aldı!Batılı ülkeler ve ABD’nin İsrail'e verdiği destek, bölgedeki dengeyi nasıl değiştirdi?ABD için İsrail, petrol ve gazla çevrili bir bölgenin tam ortasında bir ada ve bu nedenle de “bir bekçi köpeği” işlevi gördü. İngilizlerse “Arapları” tanımıyor ve onlara güvenmiyorlardı. Bu sebeple tam destek verdiler.Gazze’deki sivil kayıplara Uluslararası toplumun tepkisi sizce yeterli mi?Hangi tepki? Soykırım uygulamak veya buna göz yummak için hiçbir gerekçe yok. Bu nedenle Roma Statüsü ve Cenevre Sözleşmeleri çerçevesinde net bir müdahale beklerim. Güney Afrika’nın girişimi bunun bir örneğidir.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/45d57ffab9f29bfe75b04a44f.jpg" width="1024" height="576"></figure>Gazze’de iki yıldır yaşanan insani durumu nasıl değerlendiriyorsunuz?&nbsp;Tam anlamıyla felaket! Daha önce benzeri görülmemiş bir durum yaşanıyor. İki yıldır açıkça ilan edilmiş bir soykırım var. Yemen ve İran dışında yaşanan bu soykırıma neredeyse tüm dünya seyirci kalıyor.BM ve uluslararası mahkemeler İsrail'in eylemlerini insan hakları ihlali olarak tanımlıyor. Uluslararası yaptırımların uygulanmaması ne anlama geliyor?BM'nin bir sorunu var: Güvenlik Konseyi. Konseyin başında üç sömürgeci güç ve iki BRICS temsilcisi var.. Bu durumda kim kazanacak? Ayrıca, adli süreçler çok uzun sürüyor bunu da göz ardı etmemek gerek.Avrupa’nın bir çok noktasında Filistin için destek mitingleri düzenlendi, sizce bu gösteriler karar vericiler üzerinde gerçekten bir baskı oluşturdu mu?&nbsp;Kısmen evet, diye düşünüyorum. Bu baskı durumu, bir ülkenin ve o ülkenin hükümetinin ABD’ye ne kadar bağımlı olduğuna göre de değişiyor.Filistin halkının geleceği ve özgürlüğü konusunda umutlu musunuz?Evet umutluyum, şu nedenlerden dolayı:&nbsp;İsrail'in sonu yaklaşıyor: On binlerce, özellikle iyi eğitimli İsrailli, tüm bu savaşlar ve hükümetin veya diğer ülkelerdeki iş ortaklarının düşmanca tavırlarından bıkıp, kesin olarak ülkeyi terk etti.Tüm kıtalardaki bazı önemli ülkeler İsrail'i ebedi bir savaş çığırtkanı olarak görüyor ve ondan bıkmış durumda.&nbsp;Filistinliler “sumud” (direnç, sebat) kavramını iyi bilir; bu da onları güçlü kılar.