Turgut

İsviçre'de iş görüşmelerinde kadınlara hamilelik veya çocuk sahibi olma planları hakkında yöneltilen sorular yeniden tartışma yarattı. Bazı adayların “Hamile kalmayı düşünüyorsanız konuşmamıza gerek yok” gibi ifadelerle karşılaştıklarını anlatması, işverenlerin mülakatlarda hangi soruları yöneltebileceği konusunu gündeme taşıdı.

Uzmanlar, özel hayata ilişkin soruların ancak yapılacak işle doğrudan bağlantılı olması halinde kabul edilebileceğine dikkat çekiyor.<h2>“Hamile kalmayı düşünüyor musunuz?”</h2>20 Minuten'in gündeme taşıdığı örneklerde bazı kadınlar iş görüşmeleri sırasında çocuk sahibi olmayı planlayıp planlamadıkları, hamile olup olmadıkları veya aile kurma düşünceleri hakkında sorularla karşılaştıklarını anlatıyor.&nbsp;Bu tür sorular özellikle işe alım sürecinde kadınların dezavantajlı duruma düşürülüp düşürülmediği tartışmasını beraberinde getiriyor.<h2>İşverenin soru hakkının sınırları var</h2>İsviçre'de işveren, adaydan açık pozisyona uygunluğunu değerlendirmek için gerekli bilgileri isteyebilir. Ancak kişinin özel hayatıyla ilgili ve yapacağı işle doğrudan bağlantısı bulunmayan konularda soru hakkı sınırsız değil.Hamilelik veya gelecekte çocuk sahibi olma planı gibi konuların işe alım kararında belirleyici hale gelmesi özellikle ayrımcılık açısından sorun oluşturabiliyor.Bazı özel durumlarda ise yapılacak işin niteliği nedeniyle hamileliğin doğrudan önem taşıması halinde farklı bir hukuki değerlendirme söz konusu olabiliyor.<h2>Kadınlar işe alımda dezavantaj yaşayabiliyor</h2>Tartışmanın merkezinde yalnızca mülakatlarda kullanılan ifadeler değil, kadınların çocuk sahibi olabilecekleri gerekçesiyle işe alınmama riski de bulunuyor.İsviçre'deki eşitlik düzenlemeleri kadın ve erkek çalışanların işe alım sürecinde cinsiyetleri veya ailevi durumları nedeniyle ayrımcılığa uğramamasını amaçlıyor.Bu nedenle uzmanlar, şirketlerin işe alım görüşmelerini adayın mesleki yeterliliği, deneyimi ve pozisyona uygunluğu üzerinden yürütmesi gerektiğini vurguluyor.<h2>Adaylar haklarını bilmeli</h2>İş görüşmesinde özel hayatıyla ilgili uygunsuz bir soruyla karşılaşan adayların, sorunun yapılacak işle gerçekten bağlantılı olup olmadığını değerlendirmesi önem taşıyor.Yaşanan durumun ayrımcılık oluşturduğunu düşünen kişiler hukuki danışmanlık alabiliyor.Gündeme gelen örnekler ise İsviçre'de işe alım süreçlerinde hamilelik ve aile planlaması konusundaki sınırların hâlâ yeterince bilinmediğini gösteriyor.

İş görüşmelerinde hamilelik soruları tartışma yaratıyor

İsviçre'de yaklaşık 70 bin genç yeni mesleki eğitim dönemine başlarken, yapay zekânın geleceğin meslekleri üzerindeki etkisi de giderek daha fazla tartışılıyor. 25 yaş altındaki gençlerin yüzde 40'tan fazlası teknolojik gelişmeler nedeniyle gelecekte iş hayatındaki konumlarını kaybetmekten endişe ediyor. 

KV hâlâ ilk sırada

Buna rağmen yapay zekâdan en fazla etkilenmesi beklenen büro mesleklerinden KV, gençlerin en çok tercih ettiği eğitimlerin başında geliyor.<h2>KV hâlâ en çok aranan meslek</h2>İsviçre'deki mesleki eğitim platformu Yousty'nin verilerine göre KV (Kaufmann/Kauffrau EFZ) gençlerin en fazla aradığı mesleki eğitim olmaya devam ediyor.Platformda gerçekleştirilen yaklaşık 5 milyon meslek aramasının 1 milyonu KV eğitimine yönelik. Şirketlerin sunduğu KV eğitim pozisyonlarında da şu ana kadar belirgin bir gerileme görülmüyor.<h2>Gençlerin yüzde 40'tan fazlası endişeli</h2>JobCloud araştırmasına göre 25 yaş altındaki gençlerin yüzde 40'tan fazlası yapay zekâ ve yeni teknolojilerin gelecekte iş hayatındaki değerlerini azaltabileceğinden endişe ediyor.Uzmanlara göre özellikle rutin büro ve idari görevlerin yapay zekâ tarafından devralınması bekleniyor. Ancak bu durum KV mesleğinin tamamen ortadan kalkacağı anlamına gelmiyor.<h2>Meslek ortadan kalkmayacak, değişecek</h2>Uzmanlar önümüzdeki yıllarda KV çalışanlarından beklenen becerilerin önemli ölçüde değişeceğini öngörüyor.Dijital araçları ve yapay zekâyı kullanabilen, yeni görev alanlarına hızla uyum sağlayabilen çalışanların iş piyasasında daha avantajlı olması bekleniyor.KV eğitimi de bu değişime uyum sağlamak amacıyla 2023 yılında kapsamlı şekilde yenilenmiş, dijital beceriler ve uygulamaya dayalı eğitim daha fazla öne çıkarılmıştı.Mevcut tablo, yapay zekânın KV mesleğini kısa vadede ortadan kaldırmasından çok, mesleğin içeriğini ve çalışanlardan beklenen yetkinlikleri değiştireceğine işaret ediyor.

Yapay zekâ endişesine rağmen KV mesleği gençlerin gözdesi

İsviçre'de gıda üretimini kökten değiştirebilecek “Gıda Girişimi” için siyasi mücadele başladı. 27 Eylül'de halk oylamasına sunulacak girişim, ülkenin tükettiği gıdaların en az yüzde 70'ini kendi kaynaklarıyla karşılamasını hedefliyor.

Kritik karar halkın

Bunun için tarımda hayvansal üretimin ağırlığının azaltılması, daha fazla bitkisel gıda üretilmesi ve çevre üzerindeki baskının düşürülmesi isteniyor. Federal Konsey ve Parlamento ise girişime karşı çıkıyor. Tarım Bakanı Guy Parmelin, hedeflerin “çok kısa sürede çok fazla şey” istediğini savunuyor.<h2>İsviçre bugün gıdasının ne kadarını üretiyor?</h2>Tartışmanın merkezinde İsviçre'nin dışarıdan aldığı gıdaya ne kadar bağımlı olduğu bulunuyor.Federal verilere göre İsviçre tarımının 2024 yılı brüt gıda öz yeterlilik oranı yüzde 50 seviyesindeydi.Ancak hayvan yemi gibi ithal girdiler hesaba katıldığında net öz yeterlilik oranı yalnızca yüzde 42'ye düşüyor.Gıda Girişimi ise bu net oranın kabul edilmesinden sonraki 10 yıl içerisinde en az yüzde 70'e çıkarılmasını istiyor.<h2>Daha fazla sebze ve bitkisel gıda üretilecek</h2>Girişimin savunucularına göre İsviçre'nin mevcut tarım arazileri daha verimli kullanılabilir.Bunun için hayvansal ürünlere ayrılan kaynakların bir bölümünün doğrudan insan tüketimine yönelik bitkisel gıdalara kaydırılması öneriliyor.Amaç aynı tarım alanıyla daha fazla insanın beslenmesini sağlamak.Bu da İsviçre'de daha fazla tahıl, bakliyat, sebze ve diğer bitkisel gıdaların üretilmesi anlamına gelebilir.<h2>Et, süt ve yumurta tüketimi tartışmanın merkezinde</h2>Federal Konsey'in en önemli itirazlarından biri burada başlıyor.İsviçre tarımında bugün et, süt ve yumurta üretimi büyük öneme sahip.Guy Parmelin'e göre yüzde 70'lik hedefe ulaşılabilmesi için yalnızca çiftçilerin ne ürettiğinin değil, vatandaşların ne tükettiğinin de önemli ölçüde değişmesi gerekecek.Hayvansal ürünlerin tüketiminin belirgin biçimde azalması, buna karşılık bitkisel gıda tüketiminin artması gerekeceği belirtiliyor.<h2>Federal Konsey: Ulaşılması çok zor</h2>Parmelin bugün yaptığı açıklamada, mevcut net öz yeterlilik seviyesinden yüzde 70'e yalnızca on yıl içerisinde çıkılmasının “son derece zor, hatta imkânsız” olabileceğini söyledi.Federal Hükümet de İsviçre'nin yerli gıda üretimini güçlendirmek istiyor.Ancak hükümetin uzun vadeli hedefi net öz yeterlilik oranını yüzde 50 civarında tutmak.Federal Konsey'e göre girişimin istediği yüzde 70'lik seviyeye ulaşmak için devletin hem tarımsal üretime hem de tüketicilerin gıda tercihlerine çok güçlü biçimde müdahale etmesi gerekebilir.<h2>Gıda fiyatları yükselebilir mi?</h2>Girişime karşı çıkanların en önemli argümanlarından biri tüketici fiyatları.Muhalifler, İsviçre'de üretim maliyetlerinin yüksek olması nedeniyle ithal ürünlerin önemli ölçüde azaltılmasının gıda fiyatlarını yükseltebileceğini savunuyor.Özellikle düşük ve orta gelirli ailelerin olası fiyat artışlarından daha fazla etkilenebileceği belirtiliyor.Girişimin savunucuları ise uzun vadede dışa bağımlılığın azaltılmasının ülkenin gıda güvenliğini güçlendireceğini ve kriz dönemlerinde İsviçre'yi daha dayanıklı hale getireceğini düşünüyor.<h2>Çevre ve içme suyu da girişimin parçası</h2>Girişim yalnızca gıda üretim miktarını artırmayı amaçlamıyor.Aynı zamanda;<ul><li>içme suyunun daha güçlü korunmasını,</li><li>toprak verimliliğinin muhafaza edilmesini,</li><li>biyolojik çeşitliliğin güçlendirilmesini,</li><li>daha az pestisit kullanılmasını,</li><li>gübre kullanımının azaltılmasını hedefliyor.</li></ul>Savunuculara göre İsviçre'nin daha fazla gıdayı kendi topraklarında üretmesi, çevrenin korunmasıyla birlikte gerçekleştirilebilir.<h2>Çiftçiler açısından büyük değişiklik olabilir</h2>Girişimin kabul edilmesi halinde İsviçre tarımının üretim yapısında önemli değişiklikler yaşanabilir.Özellikle hayvancılığın güçlü olduğu bölgelerde çiftliklerin yeni üretim modellerine uyum sağlaması gerekebilir.Federal Konsey, bu dönüşümün on yıllık süre içerisinde gerçekleştirilmesinin çiftçiler ve gıda sektörü üzerinde büyük baskı yaratabileceğini düşünüyor.<h2>Parlamento'dan dikkat çekici sonuç: Hiç “Evet” çıkmadı</h2>Girişimin siyasi açıdan karşı karşıya olduğu en büyük sorunlardan biri Parlamento'daki desteğin son derece düşük olması.Federal oylama belgelerine göre Ulusal Konsey'de girişim 124'e karşı 65 oyla, Eyaletler Konseyi'nde ise 44'e karşı 0 oyla reddedildi.Özellikle Eyaletler Konseyi'nde girişime tek bir “Evet” oyu dahi çıkmaması dikkat çekti.Federal Konsey ve Parlamento bu nedenle seçmenlere “Hayır” oyu vermelerini tavsiye ediyor.<h2>Savunucular: Krizlere karşı daha bağımsız olmalıyız</h2>Girişim komitesi ise İsviçre'nin mevcut gıda sisteminin olası büyük krizlere karşı yeterince dayanıklı olmadığını savunuyor.Onlara göre savaşlar, uluslararası tedarik zinciri sorunları veya iklim kaynaklı krizler yaşandığında ithalata yüksek düzeyde bağımlı olmak İsviçre açısından risk oluşturuyor.Bu nedenle ülkenin kendi nüfusunu daha büyük ölçüde kendi tarım üretimiyle besleyebilmesi gerektiği savunuluyor.<h2>Son sözü halk söyleyecek</h2>İsviçre seçmeni 27 Eylül 2026'da iki önemli federal girişim hakkında karar verecek.Bunlardan biri biraz önce hazırladığımız Tarafsızlık Girişimi, diğeri ise Gıda Girişimi olacak.Gıda Girişimi kabul edilirse İsviçre'nin önümüzdeki on yıl içerisinde tarımsal üretimden tüketim alışkanlıklarına kadar oldukça kapsamlı bir dönüşüm gerçekleştirmesi gerekecek.Oylamanın temel sorusu ise oldukça net:İsviçre daha bağımsız bir gıda sistemi için tarım ve tüketim alışkanlıklarını önemli ölçüde değiştirmeli mi?

İsviçre gıda ihtiyacının yüzde 70'ini kendi üretmeli...

İsviçre'nin en temel siyasi ilkelerinden biri olan tarafsızlığın geleceği için kritik süreç başladı. Federal Konsey ve Parlamento, 27 Eylül 2026'da halk oylamasına sunulacak “Tarafsızlık Girişimi”nin reddedilmesini istiyor. 

Halk 27 Eylül'de karar verecek

Girişim, İsviçre'nin “daimi ve silahlı tarafsızlığının” Anayasa'da daha bağlayıcı biçimde tanımlanmasını ve ekonomik yaptırımlara ciddi sınırlamalar getirilmesini öngörüyor. Dışişleri Bakanı Ignazio Cassis ise bunun İsviçre'nin uluslararası krizlerde hareket alanını daraltacağını savunuyor.<h2>İsviçre 27 Eylül'de karar verecek</h2>“İsviçre tarafsızlığının korunması” adıyla sunulan halk girişimi, 27 Eylül 2026 tarihinde ülke genelinde oylanacak.Girişimin temel amacı, İsviçre'nin tarafsızlığını Federal Anayasa'da bugün olduğundan daha ayrıntılı ve bağlayıcı şekilde düzenlemek.Girişimi destekleyenler, dünyadaki savaşlar ve artan jeopolitik gerilimler karşısında daha katı bir tarafsızlığın İsviçre'yi koruyacağını savunuyor.Federal Konsey ve Parlamento ise tam tersine, mevcut sistemin ülkeye gerekli hareket alanını sağladığını düşünüyor.<h2>Ekonomik yaptırımlara büyük sınırlama</h2>Girişimin en önemli maddelerinden biri ekonomik yaptırımlarla ilgili.Teklif kabul edilirse İsviçre'nin başka devletlere karşı bağımsız şekilde ekonomik yaptırımlara katılması büyük ölçüde sınırlandırılacak.Yaptırımlar esas olarak Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından kararlaştırıldığında uygulanabilecek.Bu düzenleme, İsviçre'nin gelecekte Avrupa Birliği gibi ortakların uyguladığı yaptırımları devralma imkanını önemli ölçüde değiştirebilir.<h2>Rusya yaptırımları tartışmanın merkezinde</h2>Tarafsızlık tartışmasının yeniden alevlenmesinde Rusya'nın Ukrayna'ya saldırmasının ardından yaşanan gelişmeler önemli rol oynadı.İsviçre, Avrupa Birliği'nin Rusya'ya karşı uyguladığı çok sayıda ekonomik yaptırımı devralmıştı.Girişimi destekleyen çevreler bunun geleneksel İsviçre tarafsızlığıyla bağdaşmadığını savunuyor.Karşı çıkanlar ise tarafsızlığın İsviçre'nin uluslararası hukuk ihlallerine karşı ekonomik önlem almasını engellememesi gerektiğini düşünüyor.<h2>Askeri iş birliği de etkilenecek</h2>Girişim yalnızca ekonomik yaptırımlarla sınırlı değil.İsviçre'nin askeri veya savunma ittifaklarıyla iş birliğinin de daha sıkı koşullara bağlanması öngörülüyor.Böyle bir iş birliği esas olarak İsviçre'nin doğrudan silahlı saldırıya uğraması veya yakın bir saldırı tehdidi altında bulunması durumunda mümkün olabilecek.Bu madde özellikle İsviçre Ordusu'nun yabancı ülkeler ve NATO ülkeleriyle gerçekleştirdiği eğitim ve savunma iş birlikleri açısından tartışma yaratıyor.<h2>Federal Konsey: İsviçre'nin ellerini bağlar</h2>Dışişleri Bakanı Ignazio Cassis bugün Bern'de Federal Konsey'in oylama kampanyasını başlattı.Cassis'e göre tartışmanın konusu İsviçre'nin tarafsız kalıp kalmayacağı değil.Federal Konsey, İsviçre'nin girişim reddedilse bile tarafsız kalmaya devam edeceğini vurguluyor.Hükümetin temel itirazı, tarafsızlığın çok katı kurallarla Anayasa'ya yazılmasının gelecekte yaşanabilecek krizlerde ülkenin kendi çıkarlarına göre hareket etmesini zorlaştırabilecek olması.<h2>Savunma açısından da uyarı</h2>Federal güvenlik yetkilileri de girişimin İsviçre'nin savunma kapasitesi açısından sorun yaratabileceğini savunuyor.İsviçre Ordusu uzun yıllardır yabancı ülkelerin ordularıyla ortak eğitimler gerçekleştiriyor.Yetkililere göre gerçek bir kriz ortaya çıkmadan önce diğer ülkelerle eğitim yapmak ve birlikte çalışabilmek, İsviçre'nin savunma hazırlığı açısından önemli.Girişimin kabul edilmesi halinde bu iş birliklerinin hangi ölçüde devam edebileceği siyasi tartışmanın önemli başlıklarından biri olacak.<h2>Destekleyenler: Tarafsızlık İsviçre'yi savaşlardan koruyor</h2>Girişimi destekleyenler ise farklı düşünüyor.Onlara göre İsviçre'nin uluslararası çatışmalardan uzak kalabilmesinin temel nedenlerinden biri geleneksel tarafsızlık politikası.Bu çevreler, tarafsızlığın daha açık biçimde Anayasa'ya yazılmasının İsviçre'nin büyük güçler arasındaki çatışmalara sürüklenmesini önleyeceğini savunuyor.Ayrıca daha katı bir tarafsızlığın İsviçre'nin uluslararası arabuluculuk rolünü güçlendireceği görüşü dile getiriliyor.<h2>Kararı halk verecek</h2>Federal Konsey ve Parlamento girişimin karşısında.Ancak son sözü İsviçre halkı söyleyecek.27 Eylül 2026'daki oylama, İsviçre'nin önümüzdeki yıllarda ekonomik yaptırımlar, uluslararası askeri iş birliği ve dış politika krizlerinde ne kadar hareket alanına sahip olacağını doğrudan etkileyebilecek.Bu nedenle Tarafsızlık Girişimi, son yılların en önemli dış politika oylamalarından biri olarak görülüyor.

İsviçre'nin tarafsızlığı sandığa gidiyor: Federal Konsey'den “Hayır” çağrısı

İsviçre'de sağlık sektöründe yıllardır büyüyen personel açığına karşı yeni adımlar atılıyor. Federal Konsey ve kantonlar, özellikle hemşire, yaşlı bakım personeli ve uzman sağlık çalışanı eksikliğini gidermek amacıyla kapsamlı bir teşvik paketi üzerinde çalışıyor. 

Yeni teşvik paketi yolda

Amaç, hem sektöre yeni çalışan kazandırmak hem de mevcut personelin meslekte daha uzun süre kalmasını sağlamak.<h2>Sağlık sisteminin en büyük sorunu personel eksikliği</h2>İsviçre'de nüfusun yaşlanmasıyla birlikte sağlık hizmetlerine olan ihtiyaç her yıl artıyor.Buna karşın birçok hastane, rehabilitasyon merkezi, huzurevi ve Spitex kuruluşu yeterli sayıda personel bulmakta zorlanıyor.Sektör temsilcileri, özellikle kayıtlı hemşireler, yaşlı bakım uzmanları ve evde bakım hizmeti veren sağlık çalışanlarına olan ihtiyacın önümüzdeki yıllarda daha da artacağını belirtiyor.<h2>Yeni teşvik paketi hazırlanıyor</h2>Federal makamlar tarafından değerlendirilen önlemler arasında;<ul><li>sağlık mesleklerinde eğitim kontenjanlarının artırılması,</li><li>hemşirelik eğitimine mali destek sağlanması,</li><li>çalışma koşullarının iyileştirilmesi,</li><li>yarı zamanlı çalışanların yeniden tam zamanlı istihdama teşvik edilmesi,</li><li>mesleği bırakan sağlık çalışanlarının geri kazanılması</li></ul>gibi uygulamalar yer alıyor.Yetkililer, tek bir çözümün yeterli olmayacağını, eğitimden çalışma koşullarına kadar birçok alanda eş zamanlı adımlar atılması gerektiğini vurguluyor.<h2>Yabancı sağlık çalışanlarına ihtiyaç sürüyor</h2>İsviçre'deki sağlık sisteminin önemli bir bölümü uzun yıllardır yurt dışından gelen nitelikli sağlık çalışanlarının desteğiyle ayakta duruyor.Ancak Avrupa genelinde de benzer personel sıkıntısının yaşanması nedeniyle gelecekte bu kaynağa ulaşmanın daha zor hale gelebileceği değerlendiriliyor.Bu nedenle İsviçre'nin kendi sağlık personelini yetiştirme kapasitesini artırması öncelikli hedefler arasında gösteriliyor.<h2>Hastalar da etkileniyor</h2>Personel eksikliği yalnızca sağlık çalışanlarını değil, hastaları da doğrudan etkiliyor.Bazı bölgelerde randevu sürelerinin uzadığı, hastanelerde iş yükünün arttığı ve bakım hizmetlerinde bekleme sürelerinin uzayabildiği belirtiliyor.Uzmanlara göre yeterli personel sayısı, hem hasta güvenliği hem de hizmet kalitesi açısından kritik önem taşıyor.<h2>Evde bakım hizmetlerine talep artıyor</h2>Yaşlı nüfusun artmasıyla birlikte Spitex hizmetlerine olan talep de hızla yükseliyor.Uzmanlar, önümüzdeki yıllarda evde bakım hizmetlerinin sağlık sisteminin en önemli unsurlarından biri haline geleceğini ve bu alandaki personel ihtiyacının daha da büyüyeceğini öngörüyor.<h2>Uzun vadeli hedef</h2>Federal Hükümet, kantonlar ve sağlık kuruluşları, hazırlanacak yeni teşvik paketinin yalnızca mevcut açığı kapatmayı değil, gelecekte oluşabilecek personel ihtiyacını da karşılayabilecek sürdürülebilir bir yapı oluşturmasını hedefliyor.Sektör temsilcileri, alınacak kararların İsviçre sağlık sisteminin geleceği açısından belirleyici olacağını ifade ediyor.

Sağlık çalışanı bulmak zorlaşıyor: Federal Hükümet çözüm arıyor

İsviçre'de ev sahibi olmak isteyenlerin karşı karşıya kaldığı maliyetler yükselmeye devam ediyor. 2026'nın ilk çeyreğinde konut fiyatları bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 3,5 artarken, ülkenin farklı bölgeleri arasındaki fiyat uçurumu da dikkat çekiyor. 

Satın almak mı, kiralamak mı?

Uzmanlara göre düşük faizler, sınırlı konut arzı ve yüksek talep fiyatları desteklemeye devam ediyor.<h2>Konut fiyatlarında yüzde 3,5 artış</h2>UBS'nin İsviçre emlak piyasasına ilişkin değerlendirmesine göre, konut fiyatları 2026'nın ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 3,5 yükseldi.Bankanın beklentisi, 2026 yılının tamamında konut fiyatlarının yaklaşık yüzde 3 daha artması yönünde.Bu gelişme, özellikle ilk kez ev sahibi olmak isteyen orta gelirli aileler açısından satın alma imkanlarını daha da zorlaştırıyor.<h2>Yaşadığınız bölge belirleyici</h2>İsviçre'de bir konutun fiyatını belirleyen en önemli faktörlerden biri konumu.Zürih ve çevresi, Cenevre Gölü bölgesi ve ekonomik açıdan güçlü merkezlerde ev sahibi olmak çok daha yüksek bütçe gerektirirken, büyük şehirlerden uzaklaşıldığında satın alma maliyetleri önemli ölçüde düşebiliyor.Bu nedenle uzmanlar, ev satın almayı düşünen kişilerin yalnızca kantonları değil, aynı kanton içerisindeki farklı belediyeleri de karşılaştırmasını öneriyor.<h2>Satın almak mı, kiralamak mı?</h2>Bu soru da artık İsviçre'nin her bölgesinde aynı şekilde cevaplanamıyor.Gayrimenkul danışmanlık şirketi IAZI'nin SRF için gerçekleştirdiği değerlendirmeye göre satın alma ile kiralama arasındaki maliyet avantajı bölgeden bölgeye önemli ölçüde değişiyor.Faiz oranları, satın alma fiyatı, kira seviyesi, bakım maliyetleri ve kişinin öz sermayesi hesaplamada belirleyici oluyor.Bu nedenle bazı bölgelerde ev satın almak uzun vadede daha avantajlı olabilirken, pahalı merkezlerde kirada kalmak ekonomik açıdan daha mantıklı olabiliyor.<h2>Zürih'te piyasa özellikle zor</h2>Ülkenin en pahalı konut piyasalarından biri Zürih ve çevresi.Hem kiralık hem de satılık konutlara yönelik yüksek talep, sınırlı yeni konut üretimiyle birleşince fiyatlar üzerinde sürekli yukarı yönlü baskı oluşturuyor.UBS'nin risk değerlendirmesinde Zürih şehri, Nidwalden, Einsiedeln ve Graubünden'in bazı turistik bölgeleri fiyatların aşırı ısınması açısından özellikle dikkat çeken bölgeler arasında bulunuyor.<h2>Buna rağmen yeni konut üretiminde umut veren gelişme</h2>Kiralık konut tarafında ise yeni bir hareketlilik yaşanıyor.Wüest Partner verilerine göre İsviçre genelinde son 12 ay içerisinde yaklaşık 32 bin 900 yeni kiralık konut için yapı izni verildi.Bu rakam bir önceki yıla göre yüzde 11 artış anlamına geliyor.Ancak bunların yaklaşık yüzde 15'inin mevcut binaların yıkılarak yeniden yapılması kapsamında olduğu belirtiliyor. Dolayısıyla izin verilen her yeni daire, konut stokuna ilave bir daire anlamına gelmiyor.<h2>Bern ve Orta İsviçre'de dikkat çekici artış</h2>Yeni konut projelerinin dağılımı da ülke genelinde eşit değil.Son veriler Bern ve Orta İsviçre'de yeni kiralık konut projelerinde belirgin bir hareketlenme olduğunu gösteriyor.Bu gelişmenin birkaç yıl içerisinde bazı bölgelerde konut arzını artırarak kiracılar üzerindeki baskıyı azaltması umut ediliyor.Ancak uzmanlar, inşaat izinlerinin verilmesi ile dairelerin gerçekten kullanıma açılması arasında uzun bir süre bulunabileceğine dikkat çekiyor.<h2>Emlak balonu riski şimdilik "ılımlı"</h2>Yükselen fiyatlara rağmen UBS Swiss Real Estate Bubble Index, İsviçre genelinde emlak balonu riskini hâlâ ılımlı seviyede değerlendiriyor.Ancak endeksin 2026'nın ilk çeyreğinde 0,46'dan 0,69 puana yükselmesi, piyasadaki hareketliliğin yakından takip edilmesi gerektiğine işaret ediyor.Özellikle fiyatların hane gelirlerinden çok daha hızlı yükseldiği bölgelerde risk daha yüksek.İsviçre'de ev sahibi olmak isteyenler açısından tablo giderek daha açık hale geliyor: Ülke genelindeki ortalama fiyatlardan çok, hangi bölgede ev alınacağı bütçenin belirleyici unsuru haline geliyor.

İsviçre'de ev sahibi olmak zorlaşıyor: Fiyatlar yüzde 3,5 yükseldi

İsviçre'de son dönemde ortaya çıkan uyuşturma ve cinsel istismar vakaları federal siyaseti harekete geçirdi. Federal İçişleri Bakanı Elisabeth Baume-Schneider, K.O. damlaları ve benzeri kimyasal maddeler kullanılarak gerçekleştirilen cinsel saldırılara karşı mevcut önlemlerin yeterli olmadığını belirterek daha güçlü koruma, bilgilendirme ve önleme mekanizmaları istedi.

Sert önlem çağrısı

Bakan, özellikle bu tür olayların yalnızca gece hayatında değil, ev ortamında ve yakın ilişkiler içerisinde de yaşanabileceğine dikkat çekti.<h2>Aargau'daki vakalar tartışmayı büyüttü</h2>Son haftalarda Aargau kantonunda kamuoyuna yansıyan ağır cinsel istismar soruşturmaları, K.O. damlaları olarak bilinen maddelerin kötüye kullanımını yeniden ülke gündeminin üst sıralarına taşıdı.Baume-Schneider, son olayların kimyasal maddeler kullanılarak kişilerin savunmasız hale getirilmesi konusunda toplumdaki farkındalığın yetersiz olduğunu gösterdiğini belirtti.Federal Bakan, önümüzdeki dönemde daha fazla benzer vakanın ortaya çıkabileceğini de düşünüyor.<h2>"Sadece gece kulüplerinde yaşanmıyor"</h2>K.O. damlaları denildiğinde çoğu kişinin aklına bar, gece kulübü veya büyük etkinlikler geliyor.Ancak Baume-Schneider'e göre son vakalar önemli bir gerçeği ortaya çıkardı: Kimyasal maddelerle kişinin kontrolünü kaybetmesinin sağlanması evlerde ve aile veya yakın ilişki ortamlarında da gerçekleşebiliyor.Bu nedenle önleyici çalışmaların yalnızca gece hayatına yönelik olmaması gerektiği vurgulanıyor.<h2>Mevcut yasada yasak ama boşluklar tartışılıyor</h2>İsviçre'deki mevcut uyuşturucu mevzuatı kapsamında bir kişiye onu savunmasız veya itaatkâr hale getirmek amacıyla kimyasal madde verilmesi yasak.Baume-Schneider buna rağmen mevcut sistemde iyileştirme alanları bulunduğunu düşünüyor.Federal Parlamento'daki bazı girişimlerde özellikle kötüye kullanılabilecek ilaç ve maddelere erişimin nasıl kontrol edilebileceği ve mevcut yasal boşlukların nasıl kapatılabileceği üzerinde duruluyor.<h2>Önleme ve bilgilendirme güçlendirilecek</h2>Federal Bakan'a göre yalnızca cezaların bulunması yeterli değil.Toplumun K.O. maddelerinin etkileri ve riskleri konusunda daha iyi bilgilendirilmesi, sağlık çalışanlarının konuya ilişkin eğitimlerinin geliştirilmesi ve şüpheli vakaların adli makamlar tarafından kararlılıkla takip edilmesi gerekiyor.Baume-Schneider, cinsel şiddetle mücadelede önleyici çalışmaların daha güçlü hale getirilmesini istiyor.<h2>Mağdurlar için zaman çok önemli</h2>Uzmanlar, K.O. maddelerinden şüphelenilen durumlarda hızlı hareket edilmesinin büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor.Bazı maddeler vücuttan kısa süre içerisinde atılabildiği için olaydan sonra mümkün olduğunca hızlı şekilde hastaneye başvurulması, hem sağlık açısından hem de olası delillerin tespit edilebilmesi açısından kritik önem taşıyor.Baume-Schneider de mağdurların yardım istemekte tereddüt etmemeleri gerektiğini vurguladı.<h2>Ulusal strateji hazırlanıyor</h2>Federal Hükümet, konuyu daha geniş kapsamlı bir mücadele planının parçası olarak da ele alıyor.Federal İçişleri Bakanlığı ile Federal Adalet ve Polis Bakanlığı, ev içi ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddetle mücadelede bugüne kadar yürütülen çalışmaları ortak bir ulusal strateji altında birleştirmeyi planlıyor.Baume-Schneider'in açıklamasına göre yeni stratejinin 2027 yılında hayata geçirilmesi öngörülüyor.Son vakaların ardından K.O. maddeleriyle gerçekleştirilen cinsel saldırılara karşı alınacak önlemlerin de bu siyasi süreçte daha fazla ağırlık kazanması bekleniyor.

Uyuşturucu damlalara karşı yeni önlem çağrısı: Federal Hükümet harekete geçiyor

İsviçre'de yaz tatilinin sona ermesiyle birlikte bugün birçok kantonda öğrenciler yeniden ders başı yaptı. Ancak yeni eğitim yılı alışılmışın dışında bir tartışmayla başladı. 

Sıcak sınıflar tartışma yarattı

Devam eden sıcak hava dalgası nedeniyle bazı sınıflarda sıcaklıkların öğrenmeyi ciddi şekilde zorlaştırdığı belirtilirken, öğretmenler uygun şekilde serinletilmeyen okul binalarının öğrenciler arasında fırsat eşitsizliğine yol açabileceği uyarısında bulunuyor.<h2>Binlerce öğrenci yeniden ders başı yaptı</h2>10 Ağustos Pazartesi günü İsviçre'nin çeşitli kantonlarında 2026/27 eğitim yılı başladı.Ancak öğrenciler bu yıl sınıflara ülke genelinde etkisini sürdüren sıcak hava dalgasının ortasında döndü.Özellikle eski okul binalarında yeterli soğutma ve havalandırma sistemlerinin bulunmaması, sınıflardaki sıcaklıkları eğitim açısından önemli bir sorun haline getiriyor.<h2>Öğretmenler: Öğrenme performansı düşüyor</h2>İsviçre öğretmen örgütleri, aşırı sıcak sınıflarda öğrencilerin konsantrasyonunun ve öğrenme performansının düştüğüne dikkat çekiyor.Yüksek sıcaklıkların yalnızca öğrencileri değil, öğretmenlerin çalışma koşullarını da olumsuz etkilediği belirtiliyor.Öğretmen temsilcileri, iklim değişikliği nedeniyle sıcak hava dalgalarının daha sık yaşandığını ve okul binalarının yeni koşullara göre hazırlanması gerektiğini savunuyor.<h2>“Fırsat eşitliği” tartışması başladı</h2>Tartışmanın en dikkat çekici noktalarından biri ise okul binaları arasındaki farklılık.Bazı yeni veya yenilenmiş okullarda modern havalandırma, gölgelendirme ve soğutma sistemleri bulunurken, eski binalardaki öğrenciler çok daha yüksek sınıf sıcaklıklarıyla karşı karşıya kalabiliyor.Öğretmenler Birliği bu durumun öğrencilerin öğrenme koşullarında farklılık yarattığını ve dolayısıyla eğitimde fırsat eşitliği sorununa dönüşebileceğini belirtiyor.<h2>Okul binalarında yatırım çağrısı</h2>Öğretmen temsilcileri kantonlardan ve belediyelerden okul binalarının sıcak hava dalgalarına karşı daha dayanıklı hale getirilmesini istiyor.Önerilen önlemler arasında;<ul><li>daha iyi bina yalıtımı,</li><li>dış cephe gölgelendirmesi,</li><li>etkili havalandırma sistemleri,</li><li>okul bahçelerinin daha fazla ağaçlandırılması,</li><li>uygun binalarda aktif veya pasif soğutma sistemleri</li></ul>yer alıyor.Uzmanlara göre yalnızca vantilatör kullanmak uzun vadeli çözüm için yeterli değil.<h2>Yaz tatilinin tarihleri bile tartışılıyor</h2>Sıcaklıkların giderek daha geç tarihlere kadar devam etmesi İsviçre'de başka bir tartışmayı da beraberinde getirdi.Basel-Stadt ve Basel-Landschaft'ta daha önce yaz tatilinin tarihinin değiştirilmesi ve öğrencilerin yılın en sıcak döneminde sınıflara dönmesinin önlenmesi gündeme gelmişti.Meteorolojik değerlendirmelerde yılın en sıcak döneminin yaklaşık 23 Temmuz ile 23 Ağustos arasına kaydığına dikkat çekiliyor.Ancak öğretmen temsilcilerinin bir bölümü tatil tarihlerini değiştirmek yerine okul binalarının sıcaklığa karşı hazırlanmasının daha kalıcı bir çözüm olacağını savunuyor.<h2>İklim değişikliği okulları da değiştiriyor</h2>İsviçre'deki tartışma artık yalnızca birkaç sıcak günle sınırlı değil.İklim değişikliğiyle birlikte daha uzun ve daha yoğun sıcak hava dönemlerinin yaşanması, gelecekte okul binalarının nasıl tasarlanacağı sorusunu da gündeme getiriyor.Eğitim çevreleri, yeni yapılacak okullarda sıcaklığa karşı korumanın standart hale gelmesini, mevcut binaların ise kademeli olarak yenilenmesini istiyor.2026/27 eğitim yılının ilk gününde verilen mesaj bu nedenle oldukça açık: Sıcak sınıflar artık yalnızca konfor sorunu değil, eğitim kalitesini ve öğrenciler arasındaki fırsat eşitliğini ilgilendiren bir mesele olarak görülüyor.

İsviçre'de yeni eğitim yılı başladı: Okullarda sıcak hava tartışması

İsviçre'de yaşlanan nüfus ve artan yaşam süresi nedeniyle emeklilik sisteminin geleceği yeniden siyasi gündemin üst sıralarına taşındı. Federal düzeyde yürütülen tartışmalarda, 65 yaşını dolduran kişilerin çalışma hayatında daha uzun süre kalmasını teşvik edecek yeni modeller değerlendiriliyor. 

Emeklilik sistemi yeniden masada

Uzmanlara göre amaç, hem iş gücü açığını azaltmak hem de sosyal güvenlik sisteminin uzun vadeli sürdürülebilirliğini güçlendirmek.<h2>Yaşlanan nüfus yeni çözümleri zorunlu kılıyor</h2>İsviçre'de doğum oranlarının düşmesi ve ortalama yaşam süresinin uzaması, emeklilik sistemi üzerindeki mali baskıyı her geçen yıl artırıyor.Çalışan nüfusun emeklileri finanse etme oranının giderek azalması nedeniyle siyasetçiler ve ekonomi çevreleri yeni çözüm önerileri üzerinde çalışıyor.Uzmanlar, önümüzdeki yıllarda bu konunun İsviçre'nin en önemli siyasi ve ekonomik gündem maddelerinden biri olacağını belirtiyor.<h2>Amaç emeklilik yaşını yükseltmek değil</h2>Tartışılan modeller arasında en çok öne çıkan başlık, emeklilik yaşını zorunlu olarak artırmak değil, 65 yaşından sonra çalışmaya devam etmek isteyenlere daha cazip koşullar sunulması.Değerlendirilen seçenekler arasında;<ul><li>vergi avantajları,</li><li>sosyal güvenlik teşvikleri,</li><li>kısmi emeklilik modelleri,</li><li>esnek çalışma saatleri,</li><li>işverenlere yönelik destekler</li></ul>yer alıyor.<h2>İş gücü açığı büyüyor</h2>İsviçre'de özellikle sağlık, bakım, mühendislik, bilişim ve teknik mesleklerde nitelikli personel açığı devam ediyor.Ekonomi çevreleri, deneyimli çalışanların birkaç yıl daha aktif kalmasının hem işletmelere hem de ülke ekonomisine önemli katkı sağlayacağını savunuyor.<h2>Sendikalar temkinli yaklaşıyor</h2>Çalışan temsilcileri ise her mesleğin aynı şartlara sahip olmadığını vurguluyor.Fiziksel olarak ağır işlerde çalışan kişilerin daha uzun süre çalışmasının gerçekçi olmayacağını belirten sendikalar, olası reformların meslek gruplarına göre farklı uygulanması gerektiğini savunuyor.<h2>Esnek emeklilik öne çıkıyor</h2>Uzmanlara göre gelecekte tam zamanlı çalışmadan tamamen emekli olmaya geçiş yerine, kademeli emeklilik modeli daha yaygın hale gelebilir.Bu sistemde çalışanlar çalışma sürelerini azaltarak gelir elde etmeye devam ederken aynı zamanda emeklilik haklarından da kademeli olarak yararlanabilecek.<h2>Nihai karar için siyasi süreç devam ediyor</h2>Emeklilik sistemine ilişkin olası değişikliklerin hayata geçebilmesi için Federal Konsey, Parlamento ve gerektiğinde halk oylaması süreçlerinin tamamlanması gerekiyor.Yetkililer, kısa vadede zorunlu bir değişiklikten ziyade, uzun vadeli ve sürdürülebilir çözümler üzerinde çalışıldığını vurguluyor.

65 yaş sonrası çalışma için yeni teşvikler tartışılıyor

İsviçre'de haftalardır etkisini sürdüren aşırı sıcaklar ve yağış eksikliği, tarım sektörünü olağanüstü önlemler almaya zorladı. Fribourg kantonunda kuruyan otlaklar ve azalan su kaynakları nedeniyle İsviçre Ordusu, çiftliklere içme suyu taşımak için görevlendirildi. 

Fribourg'da olağanüstü önlem

Yetkililer, kuraklığın devam etmesi halinde benzer destek operasyonlarının diğer bölgelerde de uygulanabileceğini belirtiyor.Hayvanlar için su sıkıntısı yaşanıyorFribourg kantonunun dağlık bölgelerinde bulunan çok sayıda çiftlikte doğal su kaynakları büyük ölçüde kurudu.Normal şartlarda hayvanların su ihtiyacını karşılayan küçük göletler, pınarlar ve su depoları yetersiz kalınca, çiftçiler günlük su ihtiyacını karşılamakta zorlanmaya başladı.Özellikle büyükbaş hayvan yetiştiriciliği yapılan işletmelerde, her gün binlerce litre suya ihtiyaç duyulması sorunu daha da büyütüyor.Ordu devreye girdiFribourg Kantonu'nun talebi üzerine İsviçre Ordusu lojistik destek sağlamak amacıyla harekete geçti.Askeri tanker araçlarıyla yüksek rakımlı çiftliklere düzenli olarak su taşınırken, operasyonlara sivil savunma ekipleri ve itfaiye birimleri de destek veriyor.Yetkililer, önceliğin hayvanların susuz kalmasını önlemek ve çiftçilerin üretime devam edebilmesini sağlamak olduğunu belirtiyor.Kuraklık son yılların en ağırlarından biriMeteoroloji verilerine göre birçok bölgede haftalardır kayda değer yağış görülmedi.Yüksek sıcaklıklar nedeniyle topraktaki nem hızla azalırken, otlakların büyük bölümü erken kurudu.Bu durum sadece su kaynaklarını değil, hayvan yemi üretimini de olumsuz etkiliyor.Uzmanlar, 2026 yazının son yılların en kurak dönemlerinden biri olarak kayıtlara geçebileceğini ifade ediyor.Çiftçiler endişeliBölgedeki üreticiler, kış ayları için hazırladıkları yem stoklarını yaz ortasında kullanmaya başladıklarını belirtiyor.Kuraklığın birkaç hafta daha sürmesi halinde hem süt üretiminde hem de et sektöründe maliyetlerin artabileceği değerlendiriliyor.Bazı üreticiler ise hayvan sayılarını azaltmayı düşünmeye başladıklarını dile getiriyor.İklim değişikliği etkisiUzmanlar, son yıllarda yaşanan benzer kuraklıkların tesadüf olmadığını vurguluyor.İklim değişikliğinin etkisiyle sıcak hava dalgalarının daha uzun sürdüğü, yağışların ise düzensiz hale geldiği belirtiliyor.Bu nedenle su depolama altyapısının güçlendirilmesi ve tarım sektörünün yeni iklim koşullarına uyum sağlaması gerektiği ifade ediliyor.

Kuraklık büyüyor: İsviçre ordusu çiftliklere su taşımaya başladı

İsviçre'nin Basel kentinde 2022 yılında düzenlenen 23 Nisan Türk Çocuk Festivali'ne yönelik saldırıyla ilgili davada karar açıklandı. Basel Ceza Mahkemesi, yargılanan 14 sanıktan 11'ini çeşitli suçlardan mahkûm ederken, 3 sanık hakkında beraat kararı verdi. 

200 video incelendi, karar çıktı

Mahkeme, sanıkların büyük bölümüne ertelenmiş hapis cezası verirken, iki sanığın cezalarının bir kısmının cezaevinde infaz edilmesine hükmetti.Yaklaşık dört yıl süren soruşturma ve yargılama sürecinin ardından açıklanan karar, yalnızca verilen cezalar nedeniyle değil, mahkemenin olayın oluş şekline, toplu suç işlenmesine ve mülteci statüsüne ilişkin değerlendirmeleri nedeniyle de dikkat çekti.<h2>Dört yıl süren kapsamlı soruşturma</h2>8 Mayıs 2022'de Basel'in Marktplatz Meydanı'nda düzenlenen 23 Nisan Türk Çocuk Festivali sırasında meydana gelen saldırının ardından başlatılan soruşturma yaklaşık dört yıl sürdü.Yargılamanın uzun sürmesinin en önemli nedenlerinden biri, olay anına ilişkin yaklaşık 200 video ve fotoğrafın tek tek incelenmesi oldu. Mahkeme, her sanığın olay sırasındaki konumunu, eylemlerini ve diğer sanıklarla bağlantısını ayrıntılı görüntü analizleriyle değerlendirdi.Savcılık ayrıca sanıkların yalnızca bireysel eylemlerinden değil, birlikte hareket ederek gerçekleştirdikleri saldırı nedeniyle de toplu olarak yargılanmalarını talep etti. Mahkeme de kararında bu değerlendirmeyi esas aldı.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/2c931def9f5ed215775f81804.png" width="1024" height="576"></figure><h2>Mahkeme: Festivale yönelik saldırı gerçekleştirildi</h2>Mahkemenin karar gerekçesine göre olay, festival alanına gelen grubun siyasi sloganlar atmasının ardından kısa süre içinde fiziksel saldırıya dönüştü. Hakim, siyasi slogan atmanın tek başına suç oluşturmadığını, ancak olayın güvenlik bariyerlerinde başlayan ve daha sonra meydanın farklı noktalarına yayılan organize şiddet eylemlerine dönüştüğünü belirtti.Kararda, yaşananların karşılıklı bir kavga olarak değil, festival alanına yönelik gerçekleştirilen bir saldırı olarak değerlendirildiği vurgulandı.Mahkeme başkanı, saldırının şehir merkezinde kamu düzenini ağır şekilde bozduğunu belirterek yaşananları "bir şiddet patlaması" olarak nitelendirdi.<h2>11 sanık mahkûm edildi</h2>Mahkeme, sanıklardan biri hariç tamamını toplu saldırı (Angriff) ve kamu düzenini bozma (Landfriedensbruch) suçlarından mahkûm etti.Sanıkların büyük bölümüne 9 ila 23 ay arasında değişen ertelenmiş hapis cezaları verildi.İki sanık ise daha ağır cezalara çarptırıldı. Bu kişilerden biri 34 ay, diğeri ise 36 ay hapis cezası aldı. Cezaların sırasıyla 6 ve 8 aylık bölümleri cezaevinde infaz edilecek, kalan kısmı ise ertelenecek.Bazı sanıklar ayrıca basit yaralama ve kasten ağır yaralamaya teşebbüs suçlarından da mahkûm edildi.Mahkeme kararında dikkat çeken örneklerden birinde, sanıklardan birinin yerde bulunan bir kişiye "futbol topuna vurur gibi ensesine tekme attığı" belirtilirken, bu eylem ağır yaralamaya teşebbüs kapsamında değerlendirildi.<h2>Üç sanık beraat etti</h2>Yargılanan 14 kişiden üçü hakkında beraat kararı verildi.Mahkeme dosyasına göre sanıkların tamamı olay günü Solothurn kantonundaki Gerlafingen'de düzenlenen bir kongreye katılmıştı. Ancak soruşturma kapsamında incelenen görüntüler ve diğer deliller, beraat eden üç kişinin olaylar sona erdikten sonra Basel'e ulaştığını ortaya koydu.Mahkeme ayrıca tüm sanıkları halkı korkuya sevk etme ve mala zarar verme suçlamalarından da beraat ettirdi.<h2>Sınır dışı kararı verilmedi</h2>Duruşmanın en dikkat çeken bölümlerinden biri, mahkemenin sınır dışı konusundaki değerlendirmesi oldu.Mahkeme başkanı, mahkûm edilen kişilerin mevcut mülteci statüleri nedeniyle bu dava kapsamında sınır dışı edilmelerinin hukuken mümkün olmadığını ifade etti.Ancak bunun mutlak bir koruma anlamına gelmediğini de vurgulayan mahkeme, ileride işlenebilecek daha ağır suçlar veya toplum güvenliğini ciddi şekilde tehdit edecek eylemler söz konusu olması halinde, mülteci statüsüne sahip kişiler hakkında da sınır dışı mekanizmalarının gündeme gelebileceğini belirtti.Hakim ayrıca, sanıkların mülteci statüsünde bulunmamaları halinde, işledikleri suçlar nedeniyle sınır dışı tedbirinin uygulanabilecek hukuki seçeneklerden biri olacağını ifade etti.<h2>Olayın geçmişi</h2>23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı dolayısıyla düzenlenen festival, İsviçre'deki Türk toplumunun her yıl gerçekleştirdiği önemli kültürel etkinliklerden biri olarak biliniyor.8 Mayıs 2022'de gerçekleştirilen etkinlikte çocuk gösterileri ve sahne programlarının tamamlanmasının ardından, festival sona ermek üzereyken saldırı meydana geldi.Savcılığın iddianamesine göre saldırganlar festival alanındaki katılımcılara hakaret etti, tehditlerde bulundu ve fiziksel saldırılar gerçekleştirdi. Olaylarda güvenlik bariyerleri devrildi, şemsiye, metal tepsi ve yumruklar saldırı aracı olarak kullanıldı. Yaşanan şiddet olaylarında çok sayıda kişi yaralandı.<h2>Türk toplumunda büyük yankı uyandırmıştı</h2>23 Nisan Türk Çocuk Festivali'ne yönelik saldırı, yaşandığı dönemde İsviçre'de yaşayan Türk toplumunda büyük tepkiye yol açmış ve uzun süre kamuoyunun gündeminde kalmıştı.Basel Ceza Mahkemesi'nin açıkladığı kararla birlikte davanın ilk derece yargılaması tamamlandı. Tarafların kararı üst mahkemeye taşıyıp taşımayacağı ise önümüzdeki süreçte belli olacak.

Basel'deki 23 Nisan Çocuk Festivali'ne saldırı davasında karar: 11 sanığa hapis cezası

Aargau kantonunda, son haftalarda ülke gündemini sarsan cinsel istismar dosyasına benzer yeni bir soruşturma daha ortaya çıktı. Savcılık, bir erkeğin 2017 ile 2022 yılları arasında birden fazla kadını bilinçlerini kaybettirecek maddelerle etkisiz hale getirerek cinsel saldırıda bulunduğunu ve olayları gizlice kayda aldığını öne sürüyor. 

İsviçre'yi sarsan ikinci dosya

Şüpheli hakkındaki soruşturma devam ederken, mahkeme tutukluluğun uzatılmasına karar verdi.&nbsp;<h2>Soruşturma tutukluluk kararına yapılan itirazla ortaya çıktı</h2>Dava, zanlının tutukluluk süresinin uzatılmasına yaptığı itirazın Aargau Yüksek Mahkemesi tarafından değerlendirilmesi sırasında kamuoyuna yansıdı.Mahkeme kararında yer alan bilgilere göre savcılık, zanlıyı ağır cinsel suçlar, mağdurları bilinçlerini kaybettirecek maddelerle etkisiz hale getirme ve çeşitli diğer suçlardan soruşturuyor. Şu aşamada henüz kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı bulunmuyor ve masumiyet karinesi geçerliliğini koruyor.&nbsp;<h2>En az dört mağdur olduğu değerlendiriliyor</h2>Savcılığın iddiasına göre zanlı, uzun yıllar birlikte olduğu ve olayların başlangıcında reşit olmayan kız arkadaşını GBL veya halk arasında "K.O. damlası" olarak bilinen maddelerle defalarca bayılttı.Soruşturma kapsamında en az üç farklı mağdur daha tespit edildiği belirtilirken, ele geçirilen görüntülerde kimliği henüz belirlenemeyen başka kişilerin de bulunabileceği ifade ediliyor. Bu nedenle mağdur sayısının artabileceği ihtimali üzerinde duruluyor.&nbsp;<h2>Gizli kamera ve video kayıtları</h2>Mahkeme belgelerine göre mağdurlardan biri, evde gizlenmiş bir kamera bulduktan sonra olaylardan şüphelenmeye başladı.Savcılık, zanlının bilinçsiz durumdaki kadınlara yönelik cinsel saldırıları görüntülediğini ve bu kayıtların bir bölümünü pornografik platformlara yüklediğini iddia ediyor. Bu iddialar da soruşturmanın önemli delilleri arasında yer alıyor.&nbsp;<h2>Mahkeme: Deliller üzerinde etkide bulunma riski var</h2>Aargau Yüksek Mahkemesi, zanlının serbest bırakılması halinde delilleri etkileme veya yeni suçlar işleme riskinin bulunduğu değerlendirmesiyle tutukluluğun devamına hükmetti.Kararda ayrıca soruşturmanın henüz tamamlanmadığı ve yeni mağdurların ortaya çıkma ihtimalinin bulunduğu vurgulandı.&nbsp;<h2>Son haftalardaki büyük davayla benzerlik taşıyor</h2>Yeni soruşturma, kısa süre önce yine Aargau kantonunda eski bir siyasetçi hakkında açılan ve ülke genelinde büyük yankı uyandıran cinsel istismar davasını akıllara getirdi.Ancak yetkililer, iki dosyanın birbirinden bağımsız soruşturmalar olduğunu belirtiyor. Ortak nokta ise her iki olayda da mağdurların bilinçlerini kaybettirecek maddeler kullanıldığı yönündeki iddialar.&nbsp;

Aargau'da bilinci kapatılan kadınlara yeni cinsel istismar soruşturması

İsviçre Fiyat Denetleme Kurumu (Preisüberwacher), Gotthard güzergâhındaki otoyol dinlenme tesislerinde satılan akaryakıt fiyatlarıyla ilgili inceleme başlattı. Tatil sezonunda sürücülerden gelen yoğun şikâyetler üzerine başlatılan süreçte, otoyol istasyonlarındaki fiyatların ülke ortalamasının belirgin şekilde üzerinde olup olmadığı araştırılıyor.

Denetleme Kurumu inceleme başlattı

<h2>Tatil trafiğiyle birlikte şikâyetler arttı</h2>Özellikle Gotthard Karayolu Tüneli'ni kullanan sürücüler, otoyol üzerindeki bazı akaryakıt istasyonlarında fiyatların şehir merkezlerindeki istasyonlara göre çok daha yüksek olduğunu belirtiyor.Yaz tatili döneminde artan trafik nedeniyle bu güzergâhta yakıt alan sürücü sayısı da önemli ölçüde yükseliyor.<h2>Fiyat farkları inceleniyor</h2>Fiyat Denetleme Kurumu, otoyol dinlenme tesislerinde uygulanan fiyatların işletme maliyetlerinden mi kaynaklandığını, yoksa rekabet açısından sorun oluşturabilecek bir durum bulunup bulunmadığını değerlendirecek.İnceleme sonucunda gerekli görülmesi halinde ilgili işletmelerden açıklama istenebilecek.<h2>Geçmişte de benzer tartışmalar yaşandı</h2>Akaryakıt fiyatları daha önce de rekabet kurumlarının gündemine gelmişti. Yapılan önceki piyasa incelemelerinde, yüksek fiyatların tek başına rekabet ihlali anlamına gelmediği, bölgesel rekabet koşullarının da etkili olduğu değerlendirilmişti.<h2>Sürücüler tasarruf için alternatifleri tercih ediyor</h2>Tüketici platformlarında ve sosyal medyada birçok sürücü, otoyoldan çıkarak şehir içindeki istasyonlardan yakıt almanın daha ekonomik olduğunu paylaşıyor. Özellikle tatil dönemlerinde bu fiyat farklarının daha görünür hâle geldiği ifade ediliyor.

Tatilcilerin şikâyeti sonrası Gotthard'daki yakıt fiyatları mercek altında

İsviçre'de erik üreticileri bu yıl uzun yılların en kaliteli ve en verimli hasat dönemlerinden birini yaşamaya hazırlanıyor. Uygun ilkbahar koşulları ve güneşli yaz mevsimi sayesinde hem ürün miktarında hem de meyve kalitesinde önemli artış bekleniyor.

Erik hasadında yüzler gülüyor

<h2>Yaklaşık 3 bin tonluk üretim öngörülüyor</h2>Üretici birliklerinin tahminlerine göre bu yıl ülke genelinde yaklaşık 3 bin ton erik hasadı yapılacak.Geçen yıla kıyasla daha yüksek verim beklenirken, özellikle yerli ürünlerin pazarda daha fazla yer bulacağı belirtiliyor.<h2>Kalite beklentisi yüksek</h2>Uzmanlar, ilkbaharda yaşanan don olaylarının sınırlı kalması ve yaz aylarındaki güneşli havanın meyvenin gelişimine olumlu katkı sağladığını ifade ediyor.Hasat edilen eriklerin irilik, renk ve şeker oranı bakımından son yılların en başarılı sezonlarından biri olacağı tahmin ediliyor.<h2>Yerli üretici umutlu</h2>İsviçreli üreticiler, tüketicilerin yerli meyveye olan ilgisinin artmasının sektöre olumlu yansıyacağını düşünüyor.Özellikle doğrudan çiftlik satışları ile yerel pazarlarda bu yıl talebin yüksek olması bekleniyor.<h2>Uzmanlardan tüketicilere çağrı</h2>Tarım uzmanları, mevsiminde üretilen yerli meyvelerin tercih edilmesinin hem üreticiyi desteklediğini hem de daha taze ürün tüketimine katkı sağladığını belirtiyor.Üreticiler ayrıca hasat döneminde gıda israfının azaltılması ve yerel ürünlerin değerlendirilmesi konusunda farkındalık çağrısında bulunuyor.<h2>İhracata da katkı sağlayabilir</h2>Kaliteli hasat sayesinde bazı bölgelerde ihracat miktarının da artabileceği değerlendiriliyor.Sektör temsilcileri, hava koşullarının sezon sonuna kadar elverişli seyretmesi halinde üretim hedeflerinin aşılabileceğini ifade ediyor.

İsviçre'de son yılların en verimli Erik sezonu bekleniyor

İsviçre Federal Bilgi Teknolojileri ve Telekomünikasyon Dairesi'ne (BIT) ait bilişim altyapısı, uluslararası çapta etkili olan bir siber saldırı girişiminin hedefi oldu. Güvenlik açığından yararlanmaya çalışan saldırganlar nedeniyle bazı sistemlerde önleyici tedbirler alınırken, olayla ilgili kapsamlı inceleme başlatıldı.

İsviçre'de güvenlik alarmı

<h2>SharePoint güvenlik açığı hedef alındı</h2>Federal makamların açıklamasına göre saldırı, dünya genelinde birçok kamu kurumu ve özel şirketi etkileyen Microsoft SharePoint güvenlik açığını hedef aldı.Riskin tespit edilmesinin ardından ilgili sunucular güvenlik amacıyla internet erişimine kapatıldı ve gerekli güncellemeler uygulanmaya başlandı.<h2>Hassas sistemler koruma altına alındı</h2>Yetkililer, saldırının ardından kritik devlet sistemlerinin izlemeye alındığını açıkladı.Şu ana kadar yapılan incelemelerde vatandaşların kişisel verilerinin ele geçirildiğine dair kesinleşmiş bir bulguya rastlanmadığı belirtildi. Ancak dijital izleme çalışmaları sürüyor.<h2>Uluslararası saldırı dalgasının parçası</h2>Uzmanlara göre aynı güvenlik açığı son haftalarda Avrupa ve Kuzey Amerika'da çok sayıda kamu kurumu ile büyük şirketi etkiledi.Siber güvenlik uzmanları, saldırganların sistemlere uzaktan erişim sağlamaya çalıştığını ve güncelleme yapılmayan sunucuların risk altında bulunduğunu ifade ediyor.<h2>Federal kurumlar teyakkuzda</h2>İsviçre Ulusal Siber Güvenlik Merkezi (NCSC), kamu kurumları ve özel sektör kuruluşlarına güvenlik yamalarının vakit kaybetmeden yüklenmesi çağrısında bulundu.Yetkililer, benzer saldırı girişimlerinin devam edebileceğini belirterek sistem yöneticilerinden olağan dışı hareketleri dikkatle takip etmelerini istedi.<h2>Dijital güvenlik ön plana çıkıyor</h2>Son yıllarda kamu kurumlarına yönelik siber saldırılardaki artış, dijital altyapının korunmasının stratejik önemini bir kez daha ortaya koyuyor.Uzmanlar, sadece kamu kurumlarının değil şirketlerin ve bireysel kullanıcıların da güncel güvenlik önlemlerini ihmal etmemesi gerektiğini vurguluyor.

Federal bilişim sistemi siber saldırının hedefi oldu

İsviçre'de çocukların internet ortamında cinsel taciz, dolandırıcılık ve kötü niyetli yetişkinlerden korunması için polisin dijital dünyada daha görünür olması isteniyor.

Çocukların internet kullanımı

Siyasi çevrelerde gündeme gelen öneriye göre polis yalnızca Instagram, TikTok gibi sosyal medya platformlarında değil, çocukların yoğun olarak kullandığı çevrim içi oyunlarda ve sohbet ortamlarında da aktif olmalı.<h2>Tehlike sosyal medyayla sınırlı değil</h2>Çocukların internet kullanımının artmasıyla birlikte kötü niyetli kişilerin onlarla iletişim kurabileceği alanlar da genişliyor.Özellikle çok oyunculu online oyunlarda bulunan sohbet ve mesajlaşma özellikleri, çocukların tanımadıkları kişilerle doğrudan iletişim kurmasına olanak sağlıyor.Bu nedenle çocukların dijital ortamda korunmasına yönelik önlemlerin sosyal medya platformlarıyla sınırlı kalmaması gerektiği savunuluyor.<h2>Her dört gençten birinden fazlasına uygunsuz talep</h2>Kinderschutz Schweiz'in paylaştığı verilere göre İsviçre'de her dört gençten birinden fazlasından internette erotik görüntüler göndermesi istendi.Bazı platformlarda çocuk ve gençlerin çok kısa süre içerisinde yetişkinlerden cinsel içerikli mesajlar alabildiği belirtiliyor.&nbsp;Çocuk koruma kuruluşları, faillerin gençlerin güvenini kazanarak onları manipüle etmeye çalıştığı konusunda uyarıyor.<h2>“Dijital polis” daha görünür olabilir</h2>Tartışılan öneride polisin çocukların bulunduğu dijital alanlarda daha aktif hale gelmesi öne çıkıyor.Amaç yalnızca suç gerçekleştikten sonra müdahale etmek değil, riskli ortamları daha yakından takip etmek ve çocuklara gerektiğinde doğrudan ulaşabilecekleri güvenilir bir muhatap sunmak.Ancak böyle bir uygulamanın kapsamı, polisin hangi şartlarda online platformlarda bulunabileceği ve kişisel verilerin nasıl korunacağı gibi konuların ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.<h2>Ailelere de önemli görev düşüyor</h2>Uzmanlar polisiye önlemlerin tek başına yeterli olmayacağını vurguluyor.Ailelerin çocuklarının hangi oyunları oynadığını ve kimlerle iletişim kurduğunu bilmeleri, kişisel fotoğraf ve bilgilerin paylaşılmasının risklerini anlatmaları ve çocukların şüpheli bir durum yaşadıklarında bunu çekinmeden paylaşabilecekleri bir ortam oluşturmaları öneriliyor.Kinderschutz Schweiz de çocukların dijital ortamda tek başlarına korunamayacağını belirterek aileler, okullar, teknoloji şirketleri ve devlet kurumlarının birlikte hareket etmesi gerektiğini savunuyor.&nbsp;

Polis online oyunlara mı giriyor? Çocukları korumak için yeni öneri

İsviçre'de WhatsApp kullanıcılarını hedef alan yeni bir dolandırıcılık dalgası ortaya çıktı. Yabancı telefon numaralarından gönderilen mesajlarda Federal Maliye Bakanı Karin Keller-Sutter'in fotoğrafı ve sözde bir “Bern skandalı” kullanılarak kullanıcıların merakı uyandırılıyor. 

Politikacıların isimlerini kullanıyorlar

Mesajdaki bağlantıya tıklayanlar, İsviçre Federal Hükümeti'nin internet sitesini taklit eden sahte bir sayfaya yönlendiriliyor. Burada eski Federal Konsey üyesi Christoph Blocher'in adı kullanılarak vatandaşlardan sahte bir yatırım platformuna para yatırmaları isteniyor.<h2>Mesaj WhatsApp üzerinden geliyor</h2>Dolandırıcılık girişimi genellikle bilinmeyen ve yabancı telefon numaralarından gönderilen WhatsApp mesajıyla başlıyor.Mesajda Karin Keller-Sutter'in fotoğrafı kullanılıyor ve Bern'de yaşandığı iddia edilen büyük bir skandalın ortaya çıktığı izlenimi veriliyor.Kullanıcının merak ederek mesajdaki bağlantıya tıklaması hedefleniyor.Bağlantının üzerinde “Leak öffnen”, yani “sızıntıyı aç” benzeri dikkat çekici bir ifade bulunuyor.<h2>Federal Hükümet'in sitesi taklit ediliyor</h2>Bağlantıya tıklayan kullanıcı, İsviçre Federal Yönetimi'nin resmi internet sitesine oldukça benzeyen sahte bir sayfaya yönlendiriliyor.Sayfanın tasarımı, renkleri ve kullanılan görseller ziyaretçide resmi bir devlet sitesinde bulunduğu izlenimi yaratmaya çalışıyor.Ancak internet adresi kontrol edildiğinde bunun Federal Hükümet'e ait gerçek bir site olmadığı görülebiliyor.<h2>Bu kez Blocher'in adı kullanılıyor</h2>Sahte sayfada eski Federal Konsey üyesi Christoph Blocher'in adı ve tanınırlığı kullanılıyor.Dolandırıcılar “EthAMG 2.6” adlı sözde bir yatırım platformunun İsviçre devletiyle bağlantılı olduğunu iddia ediyor.Hatta platformun İsviçre Ulusal Bankası (SNB) ve Finans Piyasası Denetleme Kurumu FINMA tarafından denetlendiği ileri sürülüyor.Bu iddiaların tamamı sahte.Böyle resmi bir devlet yatırım platformu bulunmuyor; Christoph Blocher'in de bu platformla hiçbir bağlantısı yok.<h2>Günde 1000 frank kazanç vaat ediyorlar</h2>Dolandırıcıların kullandığı vaatler özellikle dikkat çekici.Sahte internet sitesinde vatandaşların kayıt olduktan sonraki 24 saat içerisinde günde 1000 frank garantili gelir elde edebileceği iddia ediliyor.İlk ay için ortalama 40 bin frank gelir gibi gerçekçi olmayan kazanç vaatleri de kullanılıyor.Amaç, kullanıcının kısa sürede büyük para kazanabileceğine inanmasını sağlamak.<h2>İlk olarak 200 frank istiyorlar</h2>Dolandırıcılar başlangıçta çok yüksek bir miktar talep etmiyor.Kullanıcılardan sahte yatırım sistemine girebilmek için yaklaşık 200 franklık ilk yatırım yapmaları isteniyor.Bu düşük giriş miktarı mağdurların sisteme daha kolay dahil olmasını sağlamak için kullanılıyor.Kişi kayıt olup bilgilerini verdikten sonra dolandırıcılık farklı bir aşamaya geçiyor. Sahte yatırım danışmanları mağdurları daha fazla para yatırmaya ikna etmeye çalışıyor.Sonuçta yatırılan paranın geri alınması mümkün olmayabiliyor.<h2>WhatsApp'ın uyarısı bile yanıltabiliyor</h2>Yeni dolandırıcılık yönteminin en dikkat çekici ayrıntılarından biri WhatsApp'ın bağlantı gösterimi.Watson'ın incelemesine göre kullanıcı bağlantıya tıkladığında WhatsApp, söz konusu işletme internet sitesinin güvenle açılabileceğine ilişkin bir bildirim gösterebiliyor.Ancak bu, açılan internet sitesinin veya oradaki yatırım teklifinin gerçekten güvenilir olduğu anlamına gelmiyor.Bu nedenle kullanıcıların yalnızca uygulamanın gösterdiği bildirime güvenmek yerine internet adresini dikkatlice kontrol etmeleri gerekiyor.<h2>Aynı yöntem daha önce de kullanıldı</h2>Karin Keller-Sutter'in adı ilk kez yatırım dolandırıcılığında kullanılmıyor.Federal Maliye Bakanlığı daha önce de Keller-Sutter'in fotoğrafı kullanılarak hazırlanan sahte yatırım reklamları konusunda kamuoyunu uyarmıştı.Dolandırıcılar geçmişte Roger Federer ve televizyon sunucusu Mona Vetsch gibi İsviçre'de çok tanınan kişilerin yapay zekâyla oluşturulmuş sahte görüntülerini de kullandı.Sahte Blick ve 20 Minuten haberleri görünümündeki internet sayfaları da aynı amaçla kullanıldı.<h2>Online yatırım dolandırıcılığı hızla büyüyor</h2>Federal Siber Güvenlik Dairesi'nin (BACS) uyarılarına göre bu tür dolandırıcılıkların ortak özelliği aynı:Kullanıcılara küçük bir yatırımla, kısa süre içerisinde ve neredeyse hiçbir çalışma gerektirmeden çok büyük kazanç sağlanabileceği vaat ediliyor.İsviçre'de online yatırım dolandırıcılığı son yıllarda en hızlı büyüyen siber suç türlerinden biri haline geldi.Bazı mağdurlar yüz binlerce frank kaybetti.<h2>Böyle bir WhatsApp mesajı gelirse ne yapmalı?</h2>Bilinmeyen bir numaradan gelen ve ünlü bir siyasetçi, sporcu veya televizyon yüzünün fotoğrafıyla yatırım fırsatı sunan mesajlara karşı özellikle dikkatli olunması gerekiyor.Mesajdaki bağlantıya tıklanmaması, kişisel veya banka bilgilerinin paylaşılmaması ve herhangi bir para gönderilmemesi gerekiyor.Özellikle “garantili kazanç”, “devlet destekli yatırım”, “yalnızca bugün geçerli” veya kısa sürede olağanüstü yüksek gelir vaatleri ciddi bir dolandırıcılık işareti olarak değerlendirilmeli.Maddi zarara uğrayan kişilerin ise bankalarıyla hızlı şekilde iletişime geçmeleri ve kanton polisine suç duyurusunda bulunmaları tavsiye ediliyor.

WhatsApp'ta yeni dolandırıcılık alarmı

İsviçre'de devam eden sıcak hava dalgası artık hastanelerin acil servislerine de yansıyor. Zürih Üniversite Hastanesi'nde sıcak dönemlerde kalp-damar kaynaklı acil vakalarda belirgin artış gözlenirken, diğer bölgelerdeki hastaneler de sıcağa bağlı sağlık sorunları nedeniyle daha fazla başvuru bildiriyor. 

Acil servislerde yoğunluk

Uzmanlar, özellikle art arda gelen sıcak günler ve geceleri sıcaklığın 20 derecenin altına düşmediği “tropik gecelerin” vücut üzerindeki yükü artırdığı konusunda uyarıyor.<h2>Zürih'te kalp-damar vakaları artıyor</h2>Yüksek sıcaklıkların insan sağlığı üzerindeki etkileri İsviçre hastanelerinde giderek daha görünür hale geliyor.Zürih Üniversite Hastanesi'nde özellikle kalp ve dolaşım sistemiyle ilgili acil vakalarda sıcak dönemlerde artış yaşandığı bildiriliyor.Hastanelere başvuranlar arasında sıvı kaybı, dolaşım problemleri, sıcaklığa bağlı bitkinlik ve mevcut kalp hastalıklarının ağırlaşması gibi vakalar bulunuyor.<h2>Geçen yaz yüzde 30'luk artış görülmüştü</h2>Zürih Üniversite Hastanesi'nin geçmiş verileri sıcaklığın sağlık sistemi üzerindeki etkisinin boyutunu ortaya koyuyor.Hastane yönetiminin verdiği bilgilere göre 2025 yazındaki sıcak dönemlerde kalp-damar kaynaklı acil vakalar önceki yılların aynı dönemlerine kıyasla yaklaşık yüzde 30 artmıştı.2026 yazında da yüksek sıcaklıkların devam etmesi nedeniyle hastaneler benzer bir baskıyla karşı karşıya.<h2>Luzern ve Bern'de de sıcaklık etkisi</h2>Sorun yalnızca Zürih'le sınırlı değil.Luzern Kanton Hastanesi de doğrudan sıcaklıkla bağlantılı acil başvurularda artış gözlemliyor.Bern'deki Inselspital'de ise özellikle daha önceden kalp yetmezliği bulunan hastaların sıvı kaybı nedeniyle tedaviye ihtiyaç duyabildiği belirtiliyor.Bu tablo, uzun süren sıcak hava dalgalarının sağlık sistemi üzerindeki etkisinin ülke çapında hissedilebildiğini gösteriyor.<h2>Tropik geceler vücudun dinlenmesini engelliyor</h2>Doktorların üzerinde özellikle durduğu konulardan biri gece sıcaklıkları.Sıcaklığın gece boyunca 20 derecenin altına düşmemesi “tropik gece” olarak tanımlanıyor.Gündüz aşırı sıcağa maruz kalan vücudun gece serinleyerek kendisini toparlaması gerekiyor. Ancak sıcak gecelerde bu dinlenme süreci yeterince gerçekleşemiyor.Özellikle şehir merkezlerinde beton ve asfaltın gün boyunca depoladığı ısı nedeniyle gece sıcaklıkları çevredeki kırsal bölgelere göre daha yüksek kalabiliyor.<h2>Yaşlılar daha büyük risk altında</h2>Yüksek sıcaklıklardan herkes etkilenebilse de bazı gruplar açısından risk çok daha yüksek.Özellikle;<ul><li>ileri yaştaki kişiler,</li><li>kalp-damar hastalığı bulunanlar,</li><li>kronik hastalar,</li><li>küçük çocuklar,</li><li>hamileler,</li><li>açık havada çalışanlar uzun süreli sıcaklıklardan daha fazla etkilenebiliyor.</li></ul>Bazı ilaçların kullanımı da vücudun sıcaklığa verdiği tepkiyi değiştirebildiği için kronik hastalığı bulunan kişilerin doktorlarının tavsiyelerine dikkat etmesi gerekiyor.<h2>Sıvı kaybı kalbi daha fazla çalıştırıyor</h2>Aşırı sıcaklarda vücut kendisini serinletmek için daha fazla terliyor.Yeterli sıvı alınmadığında kan hacmi azalabiliyor ve kalbin dolaşımı sürdürebilmek için daha fazla çalışması gerekebiliyor.Bu durum özellikle kalp-damar hastalığı bulunan kişiler açısından ciddi risk oluşturabiliyor.Baş dönmesi, aşırı halsizlik, bilinç bulanıklığı, nefes darlığı veya göğüs ağrısı gibi ciddi belirtilerin göz ardı edilmemesi gerekiyor.<h2>Şehirlerin sıcaklığa hazırlanması gerekiyor</h2>Sağlık uzmanları tartışmanın yalnızca bireysel önlemlerle sınırlı kalmaması gerektiğini düşünüyor.Zürih gibi yoğun yapılaşmanın bulunduğu şehirlerde;<ul><li>daha fazla yeşil alan oluşturulması,</li><li>ağaçlandırmanın artırılması,</li><li>gölgelendirilmiş alanların yaygınlaştırılması,</li><li>hastane ve bakım merkezlerinin sıcaklığa dayanıklı hale getirilmesi</li></ul>gibi uzun vadeli önlemler giderek daha önemli hale geliyor.Uzmanlara göre iklim değişikliği nedeniyle uzun ve yoğun sıcak hava dönemlerinin daha sık görülmesi, sağlık sisteminin de yeni koşullara hazırlanmasını zorunlu hale getiriyor.<h2>Sıcak hava artık yalnızca meteorolojik bir sorun değil</h2>İsviçre'de bu yaz peş peşe kırılan sıcaklık rekorlarının ardından hastanelerden gelen veriler, aşırı sıcaklığın yalnızca hava durumu veya günlük yaşam sorunu olmadığını gösteriyor.Özellikle kalp-damar hastalıkları açısından uzun süren sıcaklıkların ciddi sonuçları olabiliyor.Hastanelerdeki gelişmeler, İsviçre'nin gelecekte sıcak hava dalgalarına karşı hem sağlık sisteminde hem de şehir planlamasında daha kapsamlı önlemler almak zorunda kalabileceğine işaret ediyor.

Sıcaklar hastaneleri vurdu: Kalp-damar acillerinde dikkat çeken artış

İsviçre'de 14 yaşına bile gelmemiş bir çocuğun internet üzerinden yaklaşık 3800 franklık motosiklet aksesuarı sipariş etmesi ailesini şoke etti. Üstelik alışverişlerin tamamı fatura karşılığı yapılmıştı. 

İsviçre tüketici hakları

Olay, önemli bir hukuki soruyu gündeme getirdi: Çocukların yaptığı yüksek tutarlı online alışverişlerden anne ve babalar sorumlu mu? İsviçre hukukuna göre cevap çoğu durumda hayır.&nbsp;<h2>Ailenin haberi olmadan 3800 frank harcadı</h2>Motosiklet ve mopedlere büyük ilgi duyan çocuk, internet üzerinden boya spreylerinden fren sistemlerine kadar çeşitli aksesuarlar sipariş etti.İki farklı şirketten yapılan alışverişlerin toplamı yaklaşık 3800 franka ulaştı. Bunun yaklaşık 3000 franklık bölümü tek bir firmadan yapılan siparişlerden oluşuyordu. Aile ise açık faturaları öğrendiğinde durumdan haberdar oldu.&nbsp;SRF'nin olaya dahil olmasının ardından şirketlerden biri alacağının tamamından vazgeçti. Diğer firma ise hukuki koruma sigortasının da devreye girmesinin ardından talep ettiği miktarın yarısını sildi.&nbsp;<h2>Anne ve baba otomatik olarak sorumlu değil</h2>SRF hukuk uzmanı Gabriela Baumgartner'e göre çocuklar harçlıkları kapsamında kendi başlarına alışveriş yapabiliyor. Ancak harçlıklarının çok üzerinde bir satın alma söz konusu olduğunda ebeveynlerin onayı gerekiyor.Somut olayda çocuk ayda 40 frank harçlık alıyordu. Anne ve babası binlerce franklık siparişlerden haberdar olmadığı ve onay vermediği için hukuken geçerli bir sözleşmenin oluşmadığı belirtiliyor. Dolayısıyla ebeveynlerin faturayı ödeme zorunluluğu bulunmuyor.&nbsp;<h2>Çocuğa icra takibi yapılabilir</h2>Ancak olayın aileler açısından dikkat edilmesi gereken başka bir yönü var. İsviçre'de icra takibi için asgari yaş sınırı bulunmuyor. Bir şirket, tartışmalı bir alacak için reşit olmayan bir kişiye de Betreibung (icra takibi) başlatabiliyor.Çocuk ödeme yapamıyorsa takip bekletilebiliyor ve şirket daha sonra, örneğin genç ilk çıraklık maaşını almaya başladığında yeniden harekete geçebiliyor. Alacağın hukuken geçerli olup olmadığı ise gerektiğinde mahkemede açıklığa kavuşturuluyor.&nbsp;Olay, özellikle fatura karşılığı online alışverişlerde şirketlerin yaş kontrollerinin ve ailelerin çocuklarının internet alışverişlerini takip etmesinin önemini bir kez daha ortaya koyuyor.

14 yaşındaki çocuk internetten alışveriş yaptı: Faturayı kim ödeyecek?

10–14 Ağustos tarihleri arasında Fransa'nın Luxeuil Hava Üssü'nde gerçekleştirilecek “PALUX” adlı eğitim kapsamında İsviçre, beş F/A-18 savaş uçağıyla gerçekçi hava savunma senaryoları üzerinde çalışacak. 

Beş F/A-18 Fransa'ya gitti

Federal Savunma Bakanlığı, uluslararası eğitimlerin İsviçre'nin savunma kabiliyetini ve operasyonel hazırlığını güçlendirmeyi amaçladığını açıkladı.Ortak eğitim Fransa'nın Haute-Saône bölgesinde bulunan Luxeuil Hava Üssü'nde gerçekleştiriliyor.İsviçre Hava Kuvvetleri tatbikata beş F/A-18 savaş uçağıyla katılıyor.İsviçreli pilotlar, Fransız meslektaşlarıyla birlikte gelişmiş hava savunma senaryolarını uygulayacak.Eğitimin özellikle taktik becerilerin geliştirilmesine ve iki ülkenin kullandığı yöntemlerin gerçekçi koşullar altında karşılaştırılmasına odaklanacağı bildirildi.<h2>Tatbikatın adı PALUX</h2>10 Ağustos'ta başlayan ortak eğitimin adı PALUX.Tatbikat 14 Ağustos'a kadar sürecek.Luxeuil Hava Üssü aynı zamanda Fransız Hava ve Uzay Kuvvetleri'nin 2. Avcı Filosu'na ev sahipliği yapıyor.Federal Savunma Bakanlığı'na göre eğitim yalnızca uçuş pratiğinden ibaret değil. İki ülkenin hava kuvvetleri operasyon yöntemlerini karşılaştıracak, deneyim paylaşacak ve ortak çalışma yeteneklerini geliştirecek.<h2>Neden eğitim Fransa'da yapılıyor?</h2>Federal Savunma Bakanlığı bunun önemli bir nedenine dikkat çekiyor.İsviçre Hava Kuvvetleri'nin karmaşık hava muharebesi senaryolarını ülke içerisinde gerçekleştirme imkânları sınırlı.İsviçre'nin coğrafi yapısı, hava sahasının büyüklüğü ve operasyonel koşullar nedeniyle bazı kapsamlı askeri senaryoların gerçekçi şartlarda uygulanması zor olabiliyor.Fransa gibi daha geniş hava sahasına sahip ülkelerle gerçekleştirilen eğitimler, İsviçreli pilotların bu tür senaryolar üzerinde çalışmasına olanak sağlıyor.<h2>İsviçre uluslararası askeri iş birliğini artırıyor</h2>Ortak tatbikat, İsviçre'nin son yıllarda izlediği yeni güvenlik politikası açısından da önem taşıyor.Federal Konsey, 2024 yılında uluslararası askeri iş birliğinin hedefli şekilde artırılmasına karar vermişti.Amaç, diğer ülkelerin ordularının deneyimlerinden, operasyon yöntemlerinden ve standartlarından yararlanmak ve İsviçre Ordusu'nun savunma kapasitesini güçlendirmek.PALUX eğitimi de bu politikanın uygulamalarından biri olarak gösteriliyor.<h2>Fransa ile uzun süredir askeri eğitim yapılıyor</h2>İsviçre ve Fransa arasındaki askeri eğitim iş birliği yeni değil.İki ülke arasında mevcut bir ikili eğitim anlaşması bulunuyor. Bu anlaşma sayesinde İsviçre ve Fransız hava kuvvetleri düzenli olarak ortak eğitimler gerçekleştirebiliyor.Savunma Bakanlığı, uzun yıllardır devam eden bu iş birliğinin her iki ülkenin de operasyon yöntemlerini geliştirmesine ve askeri deneyim paylaşımına katkı sağladığını belirtiyor.<h2>İsviçre'nin tarafsızlığı açısından ne anlama geliyor?</h2>İsviçre'nin yabancı ülkelerle gerçekleştirdiği askeri eğitimler zaman zaman tarafsızlık politikası açısından da tartışılıyor.Ancak bu tür ortak eğitimler İsviçre'nin herhangi bir askeri ittifaka katıldığı anlamına gelmiyor.Federal Hükümet, uluslararası eğitim iş birliklerini İsviçre Ordusu'nun kendi savunma yeteneğinin geliştirilmesi ve askerlerin gerçekçi koşullarda eğitim alabilmesi açısından değerlendiriyor.Özellikle Avrupa'daki güvenlik ortamının değişmesinin ardından İsviçre, diğer ülkelerin silahlı kuvvetleriyle eğitim ve deneyim paylaşımını daha fazla önemsemeye başladı.<h2>F/A-18'ler görevde kalmaya devam ediyor</h2>İsviçre Hava Kuvvetleri halen hava polisliği ve hava savunması görevlerinde F/A-18 savaş uçaklarını kullanıyor.Yeni F-35A savaş uçaklarının devreye alınmasına yönelik süreç devam ederken mevcut F/A-18 filosu İsviçre hava savunmasının temel unsurlarından biri olmayı sürdürüyor.Fransa'daki PALUX eğitimi de mevcut filonun operasyonel hazırlığının korunması ve pilotların karmaşık hava savunma senaryolarında eğitim alması açısından önem taşıyor.

İsviçre ve Fransa Hava Kuvvetleri ortak askeri eğitime başladı

İsviçre'de etkisini sürdüren sıcak hava dalgası yeni rekorları beraberinde getirdi. Sıcaklıklar yalnızca şehirlerde ve alçak bölgelerde değil, Alp bölgelerinde de olağanüstü seviyelere ulaştı. 

Meiringen'de tarihi rekor

Meiringen'de ağustos ayı sıcaklık rekoru kırılırken, Säntis, Engelberg ve Davos'taki ölçüm istasyonlarında da yeni günlük rekorlar kaydedildi. 2026 yazının, tarihi 2003 sıcaklarıyla yarışıp yarışmayacağını ise ağustos ayının geri kalanı belirleyecek.<h2>Meiringen'de 2003 rekoru aşıldı</h2>Bern kantonundaki Meiringen'de pazar günü sıcaklık 34,6 dereceye ulaştı.Yaklaşık 600 metre rakımda bulunan bölgede, 2003 yılının tarihi sıcak yazında 34,4 derece ölçülmüştü.Son ölçümle birlikte Meiringen'de ağustos ayı için yeni sıcaklık rekoru kaydedildi.<h2>2 bin 500 metrede bile 17 derece</h2>Sıcak hava dalgasının en dikkat çekici taraflarından biri yüksek rakımlardaki sıcaklıklar oldu.Pazar günü;<ul><li>Säntis'te (2.502 metre) 17 derece</li><li>Engelberg'de (1.013 metre) 29 derece</li><li>Davos'ta (1.205 metre) 27 derece ölçüldü.</li></ul>Bu üç noktadaki değerlerin de ilgili gün için yeni sıcaklık rekorları olduğu bildirildi.<h2>Sıcaklık uyarısı ülkenin büyük bölümüne genişletildi</h2>MeteoSwiss, devam eden sıcak hava dalgası nedeniyle sıcaklık uyarılarının kapsadığı bölgeleri genişletti.Yüksek sıcaklıkların özellikle şehirlerde gece saatlerinde de etkisini sürdürmesi, insan vücudunun yeterince serinleyememesine neden olabiliyor.Yetkililer özellikle yaşlılar, kronik hastalığı bulunanlar, küçük çocuklar ve açık havada çalışanların dikkatli olmasını istiyor.<h2>2026, 2003'ü geçebilir mi?</h2>İsviçre meteoroloji tarihinde 2003 yazı hâlâ olağanüstü sıcaklıklarıyla önemli bir referans noktası olarak kabul ediliyor.Ancak 2026 yazı da oldukça sıra dışı seyrediyor.Haziran sonunda Basel'de sıcaklık 39 dereceye kadar çıkarken, haziran ayı İsviçre'de ölçümlerin başlamasından bu yana en sıcak haziranlardan biri olarak kayıtlara geçti.SRF Meteo daha önce, 2026'nın 2003'teki “yüzyılın yazı” ile yarışıp yarışmayacağını belirleyecek dönemin ağustos ayı olacağını açıklamıştı.<h2>Dağlar da artık serin değil</h2>İsviçre'de sıcak havadan kaçmak isteyenlerin geleneksel adreslerinden biri Alp bölgeleri.Ancak son ölçümler, yüksek rakımlarda bile sıcaklıkların alışılmadık seviyelere ulaşabildiğini gösteriyor.Bu yaz sıcak şehirlerden dağlık bölgelere yönelen ziyaretçi sayısında da ciddi artış yaşandı. İsviçre teleferik ve dağ demiryolu işletmeleri, temmuz sonuna kadar ilk ziyaretlerde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 7 artış kaydetti.<h2>Buzullar üzerindeki baskı artıyor</h2>Yüksek rakımlarda uzun süre devam eden sıcaklıklar İsviçre buzulları açısından da önem taşıyor.Kar ve buz örtüsünün daha hızlı erimesi yalnızca buzulların küçülmesini hızlandırmıyor; dağlık bölgelerde donmuş zeminin çözülmesi ve kaya düşmesi gibi risklerin artmasına da katkıda bulunabiliyor.İsviçre'nin uzun vadeli ölçümleri, ülkenin küresel ortalamadan daha hızlı ısındığını ortaya koyuyor.2026 yazının sıcaklık tarihindeki kesin yeri ise yaz sezonunun tamamlanmasının ardından belli olacak.

Dağlar bile serinletmiyor: İsviçre'de sıcaklık rekorları kırılıyor

İsviçre'de enerji dönüşümü kapsamında konut sahiplerini yakından ilgilendiren yeni teşvik programları ve düzenlemeler gündemde. 

Evini yenileyecekler dikkat

Federal Hükümet ile kantonlar, fosil yakıt kullanımını azaltmak ve binaların enerji verimliliğini artırmak amacıyla ısı pompası, güneş enerjisi sistemleri ve bina yenileme projelerine yönelik destekleri genişletmeyi planlıyor. Uzmanlar, önümüzdeki yıllarda enerji verimliliği yüksek binaların hem daha değerli hale geleceğini hem de işletme maliyetlerini önemli ölçüde düşüreceğini belirtiyor.<h2>Enerji dönüşümü hız kazanıyor</h2>İsviçre, 2050 yılına kadar karbon emisyonlarını önemli ölçüde azaltmayı hedefleyen enerji stratejisi kapsamında binaların modernizasyonuna büyük önem veriyor.Bu doğrultuda birçok kantonda eski petrol ve doğalgazlı ısıtma sistemlerinin yerine daha çevreci çözümlerin kullanılması teşvik ediliyor.Özellikle ısı pompaları ve çatı tipi güneş enerjisi sistemleri son yıllarda en çok tercih edilen yatırımlar arasında yer alıyor.<h2>Devlet destekleri sürüyor</h2>Kantonlara göre değişmekle birlikte birçok bölgede;<ul><li>ısı pompası kurulumu,</li><li>güneş paneli yatırımları,</li><li>bina yalıtımı,</li><li>pencere değişimi,</li><li>enerji verimliliği projeleri için hibe ve teşvik programları uygulanıyor.</li></ul>Yetkililer, yapılacak yatırımların hem enerji tüketimini azaltacağını hem de uzun vadede konut sahiplerine önemli mali avantaj sağlayacağını ifade ediyor.<h2>Elektrik üretimi evlere taşınıyor</h2>Güneş paneli teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte birçok ev sahibi kendi elektriğini üretmeye başladı.Uzmanlara göre çatı tipi güneş enerjisi sistemleri yalnızca elektrik faturalarını düşürmekle kalmıyor, aynı zamanda fazla üretilen elektriğin şebekeye satılmasına da imkân tanıyor.Bu durum, özellikle elektrik fiyatlarının dalgalandığı dönemlerde yatırımın geri dönüş süresini kısaltabiliyor.<h2>Gayrimenkul değerini de etkiliyor</h2>Emlak uzmanları, enerji verimliliği yüksek binaların satış ve kira piyasasında daha fazla tercih edildiğini belirtiyor.Modern ısıtma sistemlerine sahip, iyi yalıtılmış ve yenilenebilir enerji kullanan konutların piyasa değerinin uzun vadede daha güçlü kalması bekleniyor.<h2>Ev sahiplerine tavsiye</h2>Uzmanlar, yatırım kararı vermeden önce kantonların sunduğu teşvik programlarının incelenmesini öneriyor.Ayrıca enerji danışmanlığı hizmeti alınarak binaya en uygun çözümün belirlenmesinin hem maliyet hem de verimlilik açısından önemli avantaj sağlayacağı ifade ediliyor.<h2>Geleceğin konutları daha verimli olacak</h2>Federal Hükümet ve kantonlar, enerji dönüşümünün önümüzdeki yıllarda daha da hızlanacağını öngörüyor.Uzmanlara göre enerji verimliliği yüksek binalar, yenilenebilir enerji sistemleri ve akıllı enerji yönetimi çözümleri İsviçre konut piyasasının geleceğini şekillendirecek.

Ev sahiplerine önemli fırsat: Enerji teşvikleri genişliyor

İsviçre'de gece hayatında kullanılan uyuşturucu maddeler arasında ketamin giderek daha fazla dikkat çekiyor. Başlangıçta tıpta anestezi amacıyla kullanılan madde, parti ortamlarında farklı uyuşturucularla birlikte tüketilebiliyor. 

Ketamin kullanımı mercek altında

Zürih'teki Drug Checking hizmetlerinde ketamin de düzenli olarak analiz edilen maddeler arasında yer alırken uzmanlar, özellikle alkol ve diğer uyuşturucularla birlikte kullanımının ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği konusunda uyarıyor.<h2>Anestezi ilacından parti uyuşturucusuna</h2>Ketamin uzun yıllardır tıpta, özellikle anestezi alanında kullanılan güçlü bir madde.Ancak son yıllarda Avrupa'nın birçok ülkesinde olduğu gibi İsviçre'deki gece hayatında da eğlence amaçlı kullanılan maddeler arasında yer alıyor.Kullanıcılar ketaminin algı, zaman ve mekân hissinde değişiklik yaratabilen etkileri nedeniyle bu maddeye yönelirken, uzmanlar dozun ve içeriğin bilinmemesinin ciddi risk oluşturduğunu belirtiyor.<h2>Zürih'te uyuşturucular laboratuvarda test ediliyor</h2>Zürih'teki Drogeninformationszentrum (DIZ), parti ve festivallerde mobil Drug Checking hizmeti sunuyor.Kullanıcılar ellerindeki maddeleri laboratuvar analizine verebiliyor.Yaklaşık 20 dakika süren analizlerde ketaminin yanı sıra MDMA, kokain, amfetamin ve LSD gibi maddelerin içeriği ve yoğunluğu belirlenebiliyor.Test sırasında kullanıcılarla zorunlu bir danışmanlık görüşmesi de gerçekleştiriliyor.Amaç uyuşturucu kullanımını teşvik etmek değil, tüketimin yol açabileceği sağlık zararlarını azaltmak.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/72a3e4ecfcb17795abe97500d.png" width="1024" height="576"></figure><h2>İçinde ne olduğunu bilmek mümkün olmayabilir</h2>Uzmanların en önemli uyarılarından biri, yasa dışı piyasadan satın alınan bir maddenin gerçekte ne içerdiğinin kullanıcı tarafından bilinmemesi.Laboratuvar testlerinde bazı maddelerde beklenenden çok daha yüksek etken madde oranları veya farklı katkı maddeleri tespit edilebiliyor.Bu nedenle görünüşü veya satıcının verdiği bilgi, maddenin içeriği konusunda güvenilir bir gösterge olarak kabul edilmiyor.<h2>Alkolle birlikte kullanım özellikle riskli</h2>Ketaminin başka maddelerle birlikte kullanılması sağlık risklerini önemli ölçüde artırabiliyor.Özellikle alkol veya merkezi sinir sistemini baskılayan diğer maddelerle birlikte tüketilmesi bilinç kaybı, koordinasyon bozukluğu ve kişinin çevresine tepki verme yeteneğinin ciddi şekilde azalması gibi sonuçlara yol açabiliyor.Yüksek dozlarda kişinin hareket kabiliyeti ve çevresiyle iletişimi büyük ölçüde bozulabiliyor.<h2>Street Parade uyuşturucu risklerini yeniden gündeme getirdi</h2>Zürih'te yüz binlerce kişinin katıldığı Street Parade gibi büyük elektronik müzik etkinlikleri, parti uyuşturucularının yol açabileceği sağlık risklerini de her yıl yeniden gündeme getiriyor.Uzmanlar özellikle sıcak havalarda MDMA, kokain ve diğer psikoaktif maddelerin vücut üzerindeki etkilerinin daha tehlikeli hale gelebileceğini belirtiyor.Yoğun dans, yüksek sıcaklık, yetersiz sıvı tüketimi ve farklı maddelerin birlikte kullanılması durumunda dolaşım sistemi üzerindeki yük daha da artabiliyor.<h2>Hastanelerde ağır vakalar görülebiliyor</h2>Zürih Üniversite Hastanesi'nin daha önce paylaştığı bilgilere göre Street Parade döneminde acil servise normal bir güne kıyasla çok daha fazla hasta başvurabiliyor.Vakalar arasında aşırı alkol tüketiminin yanı sıra uyuşturucu kullanımına bağlı dolaşım problemleri, bilinç kaybı ve ciddi sağlık sorunları da bulunuyor.Uzmanlar özellikle birden fazla maddenin birlikte kullanılmasının sonuçlarının öngörülmesini çok daha zor hale getirdiğine dikkat çekiyor.<h2>Drug Checking zarar azaltmayı hedefliyor</h2>İsviçre'nin bazı şehirlerinde uygulanan Drug Checking sistemi, uyuşturucuların güvenli olduğu anlamına gelmiyor.Sistemin temel amacı, yasa dışı madde kullanan kişilerin bilinmeyen içerikler ve tehlikeli dozlar konusunda bilgilendirilmesi ve mümkün olduğunca ağır sağlık sonuçlarının önlenmesi.Uzmanların ortak mesajı ise açık: Laboratuvar analizi riskleri ortaya çıkarabilse de uyuşturucu kullanımını risksiz hale getiren bir yöntem bulunmuyor.

Street Parade sonrası uyuşturucu kullanımı yeniden gündemde

İsviçre'de konut sıkıntısı ve hızla yükselen kiralar, siyasi gündemin en önemli başlıklarından biri olmaya devam ediyor. Federal Parlamento'da ve çeşitli siyasi partiler arasında kiracıların daha güçlü korunması, uygun fiyatlı konut üretiminin artırılması ve kira piyasasında şeffaflığın güçlendirilmesine yönelik yeni öneriler tartışılıyor. 

Kira krizi siyasetin gündeminde

Uzmanlar, konut piyasasındaki baskının önümüzdeki yıllarda da devam edebileceği uyarısında bulunuyor.<h2>Boş konut sayısı düşüyor</h2>İsviçre'nin birçok kantonunda kiralık konut bulmak her geçen yıl daha da zorlaşıyor.Özellikle Zürih, Cenevre, Lozan, Zug ve Basel gibi büyük şehirlerde boş konut oranlarının düşük seviyelerde seyretmesi, kira fiyatlarının yükselmesine neden oluyor.Artan nüfus, yeni konut üretiminin talebi karşılayamaması ve yüksek inşaat maliyetleri de piyasadaki baskıyı artıran başlıca nedenler arasında gösteriliyor.<h2>Siyaset çözüm arıyor</h2>Federal düzeyde yürütülen tartışmalarda öne çıkan öneriler arasında;<ul><li>uygun fiyatlı konut projelerinin artırılması,</li><li>yeni konut yatırımlarının hızlandırılması,</li><li>kiracı haklarının güçlendirilmesi,</li><li>kira artışlarında daha fazla şeffaflık sağlanması,</li><li>konut üretimini teşvik edecek düzenlemeler yer alıyor.</li></ul>Siyasi partiler çözüm konusunda farklı görüşlere sahip olsa da, konut sıkıntısının ülke genelinde büyüyen bir sorun olduğu konusunda geniş bir uzlaşı bulunuyor.<h2>Gençler ve aileler daha fazla etkileniyor</h2>Uzmanlara göre yükselen kiralar en çok;<ul><li>genç çalışanları,</li><li>öğrencileri,</li><li>çocuklu aileleri,</li><li>düşük ve orta gelir grubundaki haneleri etkiliyor.</li></ul>Birçok şehirde kiraya çıkan dairelere yüzlerce başvuru yapılırken, uygun fiyatlı konut bulma süresi de giderek uzuyor.<h2>Ev sahipleri de maliyet baskısı altında</h2>Konut sektörünü temsil eden kuruluşlar ise bakım giderleri, enerji yatırımları, finansman maliyetleri ve yeni çevre standartlarının mülk sahipleri üzerinde önemli bir mali yük oluşturduğunu belirtiyor.Bu nedenle olası düzenlemelerde hem kiracıların hem de mülk sahiplerinin dengeli şekilde korunması gerektiği ifade ediliyor.<h2>Uzun vadeli çözüm: Daha fazla konut üretimi</h2>Ekonomi uzmanları, kira krizinin temel çözümünün yeni konut üretiminin artırılması olduğunu vurguluyor.İmar süreçlerinin hızlandırılması, yeni yerleşim alanlarının planlanması ve kamu-özel sektör iş birliklerinin artırılması sayesinde piyasadaki arzın güçlendirilebileceği belirtiliyor.<h2>Tartışmalar sürecek</h2>Federal Parlamento'nun önümüzdeki dönemde konut piyasasına ilişkin çeşitli yasa tekliflerini değerlendirmesi bekleniyor.Sektör temsilcileri, alınacak kararların hem kiracılar hem de yatırımcılar açısından İsviçre konut piyasasının geleceğini belirleyeceğini ifade ediyor.

Federal Parlamento yükselen kiralara karşı yeni çözüm arayışı içinde

İsviçre'de kara para aklama ve mali suçlarla mücadele kapsamında bankacılık sektöründe yeni denetim uygulamaları gündeme geldi. Büyük tutarlı nakit para işlemlerinde kimlik doğrulama, işlem kayıtları ve risk analizlerinin daha kapsamlı hale getirilmesi planlanıyor. 

Daha kapsamlı inceleme

Uzmanlar, yeni düzenlemelerin günlük bankacılık işlemlerini değil, özellikle yüksek tutarlı nakit hareketlerini hedef aldığını vurguluyor.<h2>Büyük nakit işlemleri mercek altında</h2>İsviçre, uluslararası mali şeffaflık standartlarını güçlendirmek amacıyla kara para aklama ile mücadele alanındaki uygulamalarını güncellemeye hazırlanıyor.Bankaların özellikle yüksek tutarlı nakit yatırma ve çekme işlemlerinde müşterilerden işlemin kaynağına ve amacına ilişkin daha ayrıntılı bilgi talep edebileceği belirtiliyor.Yetkililer, bu uygulamanın dürüst müşterileri zor durumda bırakmak için değil, mali suçların önüne geçmek amacıyla planlandığını ifade ediyor.<h2>Günlük bankacılık işlemleri etkilenmeyecek</h2>Uzmanlara göre maaş ödemeleri, kart kullanımı, havaleler veya düşük tutarlı nakit işlemleri açısından vatandaşların günlük bankacılık alışkanlıklarında önemli bir değişiklik beklenmiyor.Denetimlerin daha çok olağan dışı büyüklükteki işlemlere ve riskli görülen para hareketlerine odaklanacağı belirtiliyor.<h2>Bankalar müşterilerden ek belge isteyebilir</h2>Yeni uygulamalar kapsamında bazı durumlarda müşterilerden;<ul><li>paranın kaynağını gösteren belgeler,</li><li>satış sözleşmeleri,</li><li>miras belgeleri,</li><li>şirket evrakları</li><li>veya diğer destekleyici dokümanlar istenebilecek.</li></ul>Uzmanlar, bu tür kontrollerin uluslararası finans merkezlerinin büyük bölümünde uzun süredir uygulandığını hatırlatıyor.<h2>Amaç finans sistemine duyulan güveni artırmak</h2>İsviçre bankacılık sektörü, dünyanın en güvenilir finans merkezlerinden biri olarak kabul ediliyor.Yetkililer, yeni uygulamaların hem uluslararası yükümlülüklerin yerine getirilmesine hem de İsviçre finans merkezinin itibarının korunmasına katkı sağlayacağını belirtiyor.<h2>Vatandaşlar ne yapmalı?</h2>Mali danışmanlar, yüksek tutarlı nakit işlemi yapacak kişilerin bankalarından önceden bilgi almalarını tavsiye ediyor.Böylece gerekli belgelerin önceden hazırlanması ve işlemlerin gecikmeden tamamlanması mümkün olabilecek.Uzmanlara göre yeni süreç, çoğu vatandaşın günlük yaşamını etkilemeyecek olsa da yüksek tutarlı nakit işlemleri yapan kişi ve işletmeler için yeni bir dönemin başlangıcı olabilir.

İsviçre bankalarında yeni dönem: Nakit işlemler daha sıkı denetlenecek

Glarus kantonunda A3 otoyolundaki Kerenzerberg Tüneli'nde bugün sabah saatlerinde meydana gelen ağır trafik kazası ölümle sonuçlandı. Tünel içerisinde arızalanan aracını güvenli bir noktaya götürmeye çalışan bir sürücüye kamyon çarptı. Ağır yaralanan sürücü olay yerinde hayatını kaybederken, Kerenzerberg Tüneli saatler boyunca trafiğe kapatıldı.

A3'te feci kaza

<h2>Araç tünelde arızalandı</h2>Kaza 10 Ağustos Pazartesi sabahı A3 otoyolunun Filzbach GL yakınlarındaki Kerenzerberg Tüneli'nde meydana geldi.İlk bilgilere göre bir sürücünün aracı tünel içerisinde arızalandı.Sürücü, aracını trafik şeridinden çıkararak tünelde bulunan acil durma cebine götürmeye çalıştı.<h2>Aracını iterken kamyon çarptı</h2>Sürücü aracını acil durma alanına doğru iterken aynı yönde ilerleyen bir kamyonun çarpması sonucu ağır şekilde yaralandı.Olay yerine sağlık ve kurtarma ekipleri sevk edildi.Ancak yapılan müdahalelere rağmen sürücünün hayatını kaybettiği bildirildi.<h2>Tünel saatlerce kapalı kaldı</h2>Kaza nedeniyle A3 üzerindeki Kerenzerberg Tüneli sabah boyunca trafiğe kapatıldı.Bu durum özellikle Zürih ile Chur arasındaki önemli ulaşım güzergâhında trafik aksaklıklarına neden oldu.Polis ve kurtarma ekiplerinin çalışmalarının yanı sıra kazanın meydana geliş şeklinin belirlenmesi için olay yerinde inceleme yapıldı.<h2>Kazanın nedeni araştırılıyor</h2>Yetkililer şimdi kamyonun sürücüye hangi koşullarda çarptığını ve kazanın tam olarak nasıl meydana geldiğini araştırıyor.Soruşturma kapsamında olay yerindeki izler ve diğer mevcut deliller değerlendirilecek.Kazaya ilişkin daha ayrıntılı bilgilerin soruşturmanın ilerleyen aşamalarında açıklanması bekleniyor.<h2>Tünelde araç arızalanırsa ne yapılmalı?</h2>Olay, tünellerde meydana gelen araç arızalarının ne kadar tehlikeli olabileceğini bir kez daha gündeme getirdi.Bir araç tünel içerisinde arızalandığında mümkünse acil durma cebine veya güvenli bir noktaya alınması gerekiyor. Araçtan çıkılması gerekiyorsa reflektörlü güvenlik yeleğinin giyilmesi ve yolcuların trafik şeridinden uzaklaşması büyük önem taşıyor.Tünellerde bulunan acil yardım telefonları kullanılarak trafik kontrol merkezine haber verilmesi de kurtarma ekiplerinin hızla harekete geçmesini sağlıyor.<h2>A3'ün önemli geçiş noktalarından biri</h2>Kerenzerberg Tüneli, Walensee boyunca uzanan A3 otoyolunun önemli bölümlerinden biri.Güzergâh Zürih bölgesi ile Sargans ve Graubünden arasındaki trafiğin önemli bölümünü taşıyor. Bu nedenle tünelde yaşanan kazalar ve kapanmalar kısa sürede bölgesel ulaşımı etkileyebiliyor.Bugünkü ölümcül kazayla ilgili soruşturma devam ediyor.

Kerenzerberg Tüneli'nde feci kaza: Sürücü hayatını kaybetti

İsviçre, uzun süredir üzerinde çalışılan elektronik kimlik sistemi (E-ID) için hazırlıklarını hızlandırıyor. Federal hükümet, devlet tarafından sunulacak yeni dijital kimlik sisteminin güvenli, ücretsiz ve gönüllülük esasına göre kullanılacağını açıkladı. 

Gözler halk oylamasında

Yeni sistemin hayata geçmesiyle birlikte birçok resmi işlem, bankacılık hizmeti ve dijital doğrulama işleminin daha hızlı ve güvenli şekilde yapılması hedefleniyor.<h2>Devlet tarafından sunulacak</h2>İlk E-ID projesinin halk oylamasında reddedilmesinin ardından hazırlanan yeni modelde en önemli değişiklik, sistemin özel şirketler yerine doğrudan İsviçre devleti tarafından sunulacak olması.Federal Konsey, vatandaşların kişisel verilerinin korunmasının sistemin temel önceliği olduğunu vurguluyor.<h2>Hangi işlemlerde kullanılacak?</h2>Yeni elektronik kimliğin;<ul><li>resmi kurumlarla yapılacak dijital işlemlerde,</li><li>kimlik doğrulaması gerektiren çevrim içi hizmetlerde,</li><li>elektronik imza süreçlerinde,</li><li>bazı bankacılık ve sigorta işlemlerinde,</li><li>kantonların sunacağı dijital kamu hizmetlerinde</li></ul>kullanılması planlanıyor.Sistem, fiziksel kimlik kartının yerini almayacak; isteyen vatandaşlar dijital kimliği ek bir hizmet olarak kullanabilecek.<h2>Kullanım zorunlu olmayacak</h2>Federal makamlar, E-ID'nin tamamen gönüllülük esasına dayanacağını açıkladı.Vatandaşlar isterlerse klasik kimlik kartı ve pasaportlarını kullanmaya devam edebilecek. Dijital kimlik, yalnızca çevrim içi işlemleri kolaylaştıran ek bir seçenek olacak.<h2>Veri güvenliği ön planda</h2>Yeni sistem hazırlanırken en fazla önem verilen konuların başında kişisel verilerin korunması geliyor.Yetkililere göre kullanıcıların hangi bilgileri paylaşacağına kendileri karar verecek ve yalnızca gerekli bilgiler ilgili kurumlarla paylaşılacak.Sistem ayrıca yüksek güvenlik standartlarına uygun şifreleme teknolojileriyle korunacak.<h2>Dijital kamu hizmetleri genişleyecek</h2>Uzmanlara göre E-ID'nin yaygınlaşmasıyla birlikte kamu kurumlarında birçok işlem tamamen dijital ortama taşınabilecek.Adres değişikliği bildirimleri, çeşitli başvurular, belge doğrulamaları ve elektronik imza gerektiren işlemlerin daha hızlı tamamlanması hedefleniyor.İş dünyası da yeni sistem sayesinde kimlik doğrulama süreçlerinin daha güvenli ve daha düşük maliyetle gerçekleştirilebileceğini değerlendiriyor.<h2>Halk oylaması belirleyici olacak</h2>Yeni E-ID yasasının yürürlüğe girebilmesi için İsviçre'de yapılacak halk oylaması büyük önem taşıyor.Vatandaşların onay vermesi halinde elektronik kimlik sistemi aşamalı olarak kullanıma sunulacak ve dijital devlet hizmetlerinde yeni bir dönem başlayacak.

İsviçre dijital kimlikte yeni döneme hazırlanıyor: E-ID için geri sayım başladı

İsviçre'de milyonlarca hane ve işletmeyi ilgilendiren 2027 elektrik tarifeleri yavaş yavaş açıklanmaya başladı. İlk veriler, bazı bölgelerde elektrik faturalarının düşebileceğini gösterirken, şebeke kullanım ücretleri ve altyapı yatırımları nedeniyle bazı kantonlarda ise artış yaşanabileceğine işaret ediyor. 

Hangi kantonda ne değişecek?

Yetkililer, tüm dağıtım şirketlerinin tarifelerini önümüzdeki haftalarda kamuoyuna açıklamasıyla birlikte ülke genelindeki tablonun netleşeceğini belirtiyor.<h2>İlk tarifeler açıklanıyor</h2>İsviçre'deki elektrik dağıtım şirketleri, 2027 yılında uygulanacak yeni tarifeleri belirleme sürecine girdi.İlk açıklanan tarifelere göre elektrik fiyatlarının seyri, yalnızca enerji maliyetlerine değil;<ul><li>şebeke kullanım ücretlerine,</li><li>sistem hizmetlerine,</li><li>yenilenebilir enerji katkı paylarına</li><li>ve bölgesel altyapı maliyetlerine</li></ul>bağlı olarak değişiklik gösterecek.Bu nedenle aynı tüketim miktarına sahip iki hane, yaşadıkları kantona veya belediyeye göre farklı elektrik faturaları ödeyebilecek.<h2>Bazı bölgelerde indirim bekleniyor</h2>Enerji piyasasında son dönemde yaşanan fiyat istikrarı sayesinde bazı elektrik şirketleri 2027 yılı için indirim sinyali verdi.Özellikle toptan elektrik fiyatlarındaki gerilemenin tüketici faturalarına kısmen yansıması bekleniyor.Bununla birlikte uzmanlar, enerji bedelindeki düşüşün her zaman toplam faturaya aynı oranda yansımadığına dikkat çekiyor.<h2>Şebeke maliyetleri belirleyici olacak</h2>Elektrik sektörüne göre önümüzdeki yıllarda en büyük maliyet kalemlerinden biri, elektrik şebekesinin modernizasyonu olacak.Artan elektrik tüketimi, güneş enerjisi sistemlerinin yaygınlaşması ve elektrikli araç kullanımındaki artış nedeniyle birçok bölgede altyapı yatırımları hız kazanıyor.Bu yatırımların finansmanı ise bazı dağıtım bölgelerinde şebeke kullanım ücretlerinin yükselmesine neden olabiliyor.<h2>Tasarruf için yeni fırsatlar</h2>Enerji uzmanları, vatandaşların elektrik tedarikçilerinin açıklayacağı yeni tarifeleri takip etmelerini öneriyor.Özellikle;<ul><li>yüksek tüketimli elektrikli cihazların verimli kullanılması,</li><li>LED aydınlatmaya geçilmesi,</li><li>çatı tipi güneş enerjisi sistemlerinin değerlendirilmesi,</li><li>akıllı enerji yönetim sistemlerinin kullanılması</li></ul>önümüzdeki yıllarda elektrik giderlerini azaltabilecek önemli adımlar arasında gösteriliyor.<h2>Nihai tarifeler sonbaharda netleşecek</h2>Elektrik şirketlerinin 2027 tarifelerini sonbahar aylarında peş peşe açıklaması bekleniyor.Böylece tüketiciler, yaşadıkları bölgedeki yeni fiyatları karşılaştırabilecek ve 2027 yılı bütçelerini buna göre planlayabilecek.Uzmanlar, enerji piyasasında yaşanabilecek uluslararası gelişmelerin de fiyatlar üzerinde etkili olabileceğini belirtiyor.

Elektrik faturalarında yeni dönem: 2027 tarifeleri netleşmeye başladı

İsviçre’nin kuzeydoğusundaki Bodensee’nin alt kesiminde su seviyesi tarihi ölçüde düştü. Uzun süren kuraklık nedeniyle tekneler kıyıya yanaşamıyor, bazı iskeleler kullanılamıyor ve turist sayısında belirgin düşüş yaşanıyor. Bölgedeki işletmeler, yaz sezonunun ortasında ciddi gelir kaybıyla karşı karşıya.

Turistler bölgeden uzaklaştı

<h2>Tekneler kuma saplandı</h2>Bodensee’nin Untersee olarak bilinen alt bölümünde su seviyesi o kadar düştü ki birçok tekne artık iskelelere ulaşamıyor. Bazı tekne sahipleri araçlarını erken dönemde sudan çıkarmak zorunda kaldı, kalan teknelerin bağlandığı noktalar ise daha açık bölgelere taşındı.Teknesine ulaşmak isteyenler önce çamurlu ve sığ zeminde yürümek, ardından şişme yatak, küçük bot veya başka yüzme araçları kullanmak zorunda kalıyor. Berlingen’de teknelere erişimi kolaylaştırmak amacıyla küçük bir kanal dahi açıldı.&nbsp;<h2>Tekne seferlerinde kısıtlama</h2>Düşük su seviyesi profesyonel yolcu taşımacılığını da doğrudan etkiliyor. Untersee ve Rhein arasında sefer yapan URh şirketi haftalardır özel “düşük su seviyesi tarifesi” uyguluyor.Stein am Rhein ile Diessenhofen arasındaki güzergâh kullanılamıyor ve bunun yerine sınırlı ring seferleri düzenleniyor. Bazı iskelelerde gemiye giriş açısı çok dik hale geldiği için yürüme desteği kullananlar, tekerlekli sandalye kullanıcıları ve yaşlı yolcular gemilere binemiyor.&nbsp;<h2>Yeni gemiler için milyonluk yatırım gerekebilir</h2>URh yönetimi, benzer sorunların gelecekte daha sık yaşanabileceğini belirterek daha az su çekimine ihtiyaç duyan gemilere geçilmesi gerektiğini düşünüyor.Şirketin değerlendirmesine göre bu özellikteki yeni bir geminin maliyeti yaklaşık 18 ila 20 milyon frank arasında bulunuyor. Ayrıca iskelelerin daha düşük su seviyelerine uygun şekilde yeniden düzenlenmesi talep ediliyor.&nbsp;<h2>Plajlar boş kaldı</h2>Su seviyesindeki düşüş turizmi de vurdu. Ermatingen’deki plaj işletmelerinde normalde yaz aylarında yoğunluk yaşanırken bu sezon birçok ziyaretçi bölgeye gelmedi.Suyun kıyıdan çok uzaklaşması, yüzme alanlarının sığ kalması ve bazı bölgelerde kötü koku yayan alg tabakalarının oluşması tatilcileri uzaklaştırdı. Yerel işletmeler, yaz sezonunun ortasında bekledikleri müşteri sayısına ulaşamadıklarını belirtiyor.&nbsp;<h2>Turizm sektörü yeni çözümler arıyor</h2>Thurgau Turizm yetkilileri, 2026 yazında yaşananlardan ders çıkarılması gerektiğini söylüyor. Otel ve restoranlarda daha güçlü soğutma sistemleri kurulması, göl seviyesinden bağımsız kullanılabilecek yüzme havuzlarının artırılması ve sahil altyapısının yeniden düzenlenmesi seçenekler arasında yer alıyor.Yetkililere göre bu yaz, iklim değişikliğinin göl turizmi üzerindeki etkilerini açık biçimde gösterdi.&nbsp;<h2>Bölge halkı endişeli</h2>Bodensee çevresinde uzun yıllardır yaşayan bazı kişiler, daha önce bu ölçüde düşük bir su seviyesi görmediklerini ifade ediyor. Bölge sakinleri, kuraklığın yalnızca turizmi değil, tekne ulaşımını ve günlük yaşamı da değiştirdiğine dikkat çekiyor.Uzmanlar, sıcak ve kurak yazların daha sık yaşanması halinde Bodensee çevresindeki altyapının yeni koşullara göre uyarlanması gerektiğini belirtiyor.

Bodensee’de tarihi kuraklık: Tekneler kuma oturdu

Yapay zekânın iş hayatındaki etkisi giderek büyürken, İsviçre'deki birçok şirket çalışanlarını yeni döneme hazırlamak için kapsamlı eğitim programları başlatıyor. İşverenler, yapay zekânın bazı görevleri devralacağını kabul ederken, çalışanların teknolojiyi etkin kullanabilmesi için yeniden beceri kazandırmaya (reskilling) odaklanıyor.

<h2>Yapay zekâ artık işin bir parçası</h2>Finans, sigorta, sağlık, üretim ve kamu yönetimi başta olmak üzere birçok sektörde yapay zekâ destekli uygulamaların kullanımı hızla artıyor.Şirketler, rutin ve tekrar eden işleri yapay zekâya devrederken, çalışanlardan daha fazla analiz, karar verme, müşteri ilişkileri ve problem çözme becerisi bekliyor.<h2>Eğitim bütçeleri büyüyor</h2>İnsan kaynakları uzmanlarına göre şirketler artık sadece yeni personel almak yerine mevcut çalışanlarını yeni teknolojilere uyum sağlayacak şekilde eğitmeyi tercih ediyor.Bu kapsamda;<ul><li>yapay zekâ araçlarının kullanımı,</li><li>veri analizi,</li><li>dijital güvenlik,</li><li>üretken yapay zekâ uygulamaları,</li><li>süreç otomasyonu</li></ul>gibi alanlarda eğitim programları yaygınlaşıyor.<h2>Bazı meslekler değişecek, yenileri doğacak</h2>Uzmanlar, yapay zekânın bazı görevleri ortadan kaldırabileceğini ancak bunun aynı zamanda yeni iş alanları oluşturacağını belirtiyor.Özellikle teknoloji okuryazarlığı, veri yönetimi ve yapay zekâ sistemlerini denetleme becerilerine sahip çalışanlara olan talebin artması bekleniyor.<h2>Uzmanlardan çalışanlara tavsiye</h2>Uzmanlar, yapay zekâyı rakip olarak görmek yerine günlük iş hayatını kolaylaştıran bir araç olarak değerlendirmek gerektiğini ifade ediyor.Sürekli öğrenmeye açık olan çalışanların, iş gücü piyasasında daha avantajlı konuma geleceği belirtiliyor.

Yapay zekâ iş dünyasını değiştiriyor: Şirketler çalışanlarını yeniden eğitiyor

Ankara merkezli soruşturma kapsamında Süleymancılar cemaatinin lideri Alihan Kuriş’in de aralarında bulunduğu 33 şüpheli gözaltına alındı. MASAK incelemelerinde 100 milyar lirayı aşan para transferleri tespit edildiği açıklandı.

Mali İşlemlere Operasyon

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, “örgüt kurma” ve “örgüte üye olma” suçlamaları kapsamında Süleymancılar cemaatinin lideri Alihan Kuriş’in de aralarında bulunduğu 33 şüphelinin gözaltına alındığını duyurdu.Başsavcılık tarafından toplam 49 kişi hakkında gözaltı kararı verildi. Ankara merkezli operasyon kapsamında 17 ilde bulunan 123 adreste arama gerçekleştirildi.Arama yapılan yerler arasında 33 şirkete ait iş yerlerinin de bulunduğu açıklandı. Gözaltı kararı verilen diğer kişilerin yakalanmasına yönelik çalışmaların sürdüğü bildirildi.<h3>Soruşturma mali işlemlere dayanıyor</h3>Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, soruşturmanın dinî faaliyetlerle ilgili olmadığını ve şüpheli mali işlemler üzerinden yürütüldüğünü belirtti.Şüphelilerin çeşitli yöntemler kullanarak yurt dışına yüksek miktarlarda para transfer ettiği ileri sürüldü.Mali Suçları Araştırma Kurulunun incelemelerinde, 100 milyar lirayı aşan tutarın farklı yöntemlerle yurt dışına çıkarıldığının tespit edildiği açıklandı.Soruşturma kapsamında yöneltilen suçlamalar hakkında henüz verilmiş bir mahkeme kararı bulunmuyor.<h3>Köln’de 70 milyon dolarlık merkez iddiası</h3>İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, NTV yayınında yaptığı açıklamada Alihan Kuriş’in 2016 yılında cemaatin liderliğini üstlenmesinden sonra faaliyetlerin daha gizli biçimde yürütülmeye başladığını söyledi.Çiftçi, cemaatin Almanya’nın Köln kentinde 70 milyon dolar değerinde bir genel merkez inşa ettiğini öne sürdü.Faaliyetlerin bu merkeze taşınmasının planlandığını belirten Çiftçi, operasyonun uzun süredir hazırlanan bir soruşturmanın sonucu olduğunu ifade etti.<h3>Alihan Kuriş kimdir?</h3>Ali Erhan Kuriş, kamuoyunda daha çok Alihan Kuriş adıyla tanınıyor. Kuriş, Süleymancılar olarak adlandırılan dinî oluşumun 2016’dan bu yana liderliğini yürütüyor.Cemaatin temelleri Süleyman Hilmi Tunahan tarafından atıldı. Takipçilerinin “Süleyman Efendi Hazretleri” olarak andığı Tunahan, oluşumun ilk lideriydi.Tunahan’ın 1959 yılında hayatını kaybetmesinin ardından cemaatin yönetimine damadı Kemal Kacar geçti.Kacar’ın 2000’deki ölümünden sonra liderliği, Süleyman Hilmi Tunahan’ın torunu Arif Ahmet Denizolgun üstlendi. Denizolgun’un 2016 yılında hayatını kaybetmesinin ardından cemaatin başına Tunahan’ın diğer torunu Alihan Kuriş geçti.<h3>“Süleymancılar” adı dışarıdan verildi</h3>“Süleymancılar” ifadesi, oluşuma kamuoyu tarafından verilen bir ad olarak kullanılıyor.Cemaat mensuplarının ise kendilerini tanımlamak için “Süleymanlılar” veya “Süleyman Efendi’nin talebeleri” ifadelerini tercih ettikleri belirtiliyor.Uzmanlar, genel olarak dinî cemaatlerde görülen içe kapalı yapının bu oluşumda daha belirgin olduğunu değerlendiriyor. Bu nedenle cemaat için kamuoyunda sık sık “kapalı kutu” tanımlaması kullanılıyor.Alihan Kuriş ve diğer şüpheliler hakkındaki adli işlemler devam ederken soruşturmanın şüpheli para hareketleri, şirket bağlantıları ve yurt dışına gerçekleştirildiği öne sürülen transferler üzerinden genişletildiği bildiriliyor.

Alihan Kuriş Soruşturmasında 33 Gözaltı

Cumhurbaşkanı Erdoğan, çerçeve yasanın kabulünden sonra DEM Parti İmralı heyetiyle ilk kez görüştü. Yaklaşık 1,5 saat süren toplantıda yasanın uygulanması ve bundan sonraki adımlar değerlendirildi.

Beştepe’de Süreç Zirvesi

DEM Parti İmralı heyeti üyeleri Pervin Buldan ve Mithat Sancar, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Beştepe’de bir araya geldi.Toplantı, yeni çözüm sürecinin hukuki altyapısını oluşturması öngörülen çerçeve yasanın TBMM’de kabul edilmesinden sonra Erdoğan ile İmralı heyeti arasında gerçekleştirilen ilk görüşme oldu.Yaklaşık 1,5 saat süren toplantının ardından DEM Parti yazılı bir açıklama yayımladı. Açıklamada, süreç kapsamında bundan sonra atılacak adımların taraflarca değerlendirildiği belirtildi.<h3>Demirtaş’ın durumu da gündemdeydi</h3>Görüşme öncesinde TBMM bahçesinde gazetecilerin sorularını yanıtlayan Pervin Buldan, Selahattin Demirtaş’ın tahliyesi dahil bütün konuların ele alınacağını söyledi.Mithat Sancar da Cumhurbaşkanı Erdoğan ile çerçeve yasanın nasıl uygulanacağı konusunda görüş alışverişi yapacaklarını belirtti.DEM Parti’nin görüşme sonrasında yayımladığı iki paragraflık açıklamada toplantının ayrıntılarına ilişkin başka bilgi verilmedi.Açıklamada, bugüne kadar destek, öneri, uyarı ve eleştirileriyle sürece katkı sağlayan siyasi partiler ile toplum kesimlerine teşekkür edildi.Erdoğan, İmralı heyetiyle son olarak 11 Şubat’ta görüşmüştü.<h3>Yasa 467 oyla kabul edildi</h3>Kamuoyunda “çerçeve yasa” olarak bilinen “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”, 10 Ağustos’ta TBMM Genel Kurulunda kabul edildi.Oylama sonuçları şöyle açıklandı:<ul><li>Kabul: 467 oy</li><li>Ret: 87 oy</li><li>Çekimser: 7 oy</li></ul>Toplam 12 maddeden oluşan yasanın, yeni çözüm sürecinin hukuki zeminini oluşturması amaçlanıyor.<h3>Erdoğan, Bahçeli ile de görüşmüştü</h3>Çerçeve yasa teklifinin TBMM Başkanlığına sunulmasından bir gün sonra, 6 Ağustos’ta Cumhurbaşkanı Erdoğan ile MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli bir araya gelmişti.Görüşmenin ardından taraflardan herhangi bir açıklama yapılmamıştı.Bahçeli, 12 Ağustos’ta yayımladığı açıklamada yasanın yürürlüğe girmesinin ardından öngörülen hukuki ve idari işlemlerin kısa sürede başlatılması çağrısında bulundu.<blockquote>“Kaybedecek vaktimiz yoktur.”</blockquote><h3>81 ilin yöneticileriyle toplantı yapıldı</h3>Çerçeve yasanın kabul edilmesinin ardından süreç kapsamında atılan ilk adımlardan biri de İçişleri Bakanlığında gerçekleştirilen geniş katılımlı toplantı oldu.İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi’nin ev sahipliğinde 12 Ağustos’ta düzenlenen toplantıya, 81 ilin valileri ile emniyet müdürleri ve jandarma komutanları katıldı.TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş da toplantıda yer aldı.Beştepe’deki son görüşmeyle birlikte, çerçeve yasanın uygulanmasına ilişkin siyasi, hukuki ve idari temaslar devam ederken atılacak somut adımlar hakkında henüz ayrıntılı bir takvim açıklanmadı.

Erdoğan İmralı Heyetiyle Süreci Görüştü

Hukukçular, çerçeve yasanın Selahattin Demirtaş’ın tahliyesine imkân sağlayabileceğini belirtiyor. Ancak düzenlemenin uygulanması, silahsızlanma sürecinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesine ve MGK tarafından onaylanmasına bağlı.

Tahliye Şartları Tartışılıyor

Kamuoyunda çerçeve yasa olarak bilinen düzenlemenin 10 Ağustos’ta TBMM’den geçmesinin ardından, yaklaşık 10 yıldır cezaevinde bulunan eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş’ın yasadan yararlanıp yararlanamayacağı tartışılıyor.MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız ile DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, düzenlemenin Demirtaş’ı da kapsadığını açıkladı.Hukukçular ise Demirtaş hakkındaki suçlamalar ile yasanın kapsamını birlikte değerlendirdiklerinde, düzenlemeden yararlanmasının önünde açık bir hukuki engel görmediklerini belirtiyor.Bununla birlikte tahliye otomatik olarak gerçekleşmeyecek. Yasanın uygulanabilmesi için öncelikle PKK/KCK’nın fiili varlığını sona erdirdiğinin ve kontrolündeki silahları teslim ettiğinin güvenlik kurumları tarafından tespit edilmesi gerekiyor.Bu tespitin ayrıca Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilmesi ve ilgili kararın Resmî Gazete’de yayımlanması şartı bulunuyor.<h3>Bahçeli tahliye çağrısı yapmıştı</h3>MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, çerçeve yasanın TBMM’ye sunulmasının ardından Selahattin Demirtaş’ın serbest bırakılmasına yönelik görüşünü yinelemişti.<blockquote>“Selahattin Demirtaş evine, Ahmetler görevine, Öcalan umut hakkına kavuşmalıdır.”</blockquote>Bahçeli’nin açıklamasının ardından Demirtaş’ın düzenlemeden yararlanabileceği yönündeki siyasi değerlendirmeler daha fazla gündeme gelmişti.<h3>Hukukçuya göre istisnaların dışında kalıyor</h3>Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Vahap Coşkun, Demirtaş’ın mevcut hukuki durumunun çerçeve yasa kapsamında değerlendirilebileceğini söyledi.Coşkun, düzenlemede iki temel istisnanın açık biçimde belirtildiğine dikkat çekti. Buna göre kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005’ten önce işlenen ve müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet cezası gerektiren suçlar kapsam dışında tutuluyor.Demirtaş’ın durumunun bu iki istisna içerisinde yer almadığını belirten Coşkun, mevcut tutukluluğun Türk Ceza Kanunu’nun 302. maddesine dayandığını ifade etti.<blockquote>“Yasa uygulamaya girdiğinde ve Demirtaş talepte bulunduğunda düzenlemeden yararlanabilir.”</blockquote>TCK’nin 302. maddesi, “Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmak” suçunu düzenliyor. Maddede devletin bağımsızlığını zedelemeye veya ülke bütünlüğünü bozmaya yönelik cebir ve şiddet içeren eylemler için ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası öngörülüyor.Coşkun, Demirtaş’ın avukatlarıyla da görüştüğünü ve mevcut tutukluluğunun yalnızca bu madde kapsamında devam ettiğini söyledi.<h3>“Öldürme veya bombalama suçundan hüküm giymedi”</h3>Avukat Kadriye Güçlü Sakarya da Demirtaş’ın kasten öldürme veya bombalama suçundan hüküm giymediğine dikkat çekti.Demirtaş’ın “Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma suçuna yardım” kapsamında ceza aldığını belirten Sakarya, bu nedenle çerçeve yasadan yararlanabileceğini düşündüğünü ifade etti.Sakarya da düzenlemenin uygulanabilmesi için yasada öngörülen örgütsel fesih ve silah bırakma sürecinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi gerektiğini vurguladı.Bu nedenle Demirtaş hakkındaki olası tahliye sürecinin başlayabilmesi için hem siyasi ve güvenlik şartlarının yerine gelmesi hem de ilgili yargı mercilerinin karar vermesi gerekiyor.<h3>Kobani Davası’nda 42 yıl ceza verildi</h3>Selahattin Demirtaş, Ankara 22. Ağır Ceza Mahkemesinde görülen Kobani Davası’nda “Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmaya yardım” suçunun yanı sıra çeşitli terör ve tahrik suçlarından yargılandı.Yerel mahkeme, Demirtaş hakkında toplam 42 yıl hapis cezası verdi.Kararda yer alan cezalar şöyle açıklandı:<ul><li>Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmaya yardım: 20 yıl</li><li>Suç işlemeye tahrik: İki ayrı suçtan toplam 7 yıl 6 ay</li><li>Terör örgütü propagandası yapmak: Dört ayrı suçlamadan toplam 7 yıl 36 ay</li><li>Halkı kanunlara uymamaya tahrik: 1 yıl 6 ay</li><li>Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu’na muhalefet: 1 yıl 6 ay</li><li>Suçu ve suçluyu övme: 1 yıl 6 ay</li></ul>Demirtaş, 4 Kasım 2016’dan bu yana cezaevinde bulunuyor.<h3>Hapis cezası henüz kesinleşmedi</h3>Ankara 22. Ağır Ceza Mahkemesinin verdiği 42 yıllık hapis cezası henüz kesinleşmedi. Karar hukuki açıdan ilk derece mahkemesi hükmü niteliği taşıyor.Dosya şu anda Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Ceza Dairesinde istinaf incelemesinde bulunuyor.İstinaf mahkemesi, yerel mahkemenin kararını esas ve hukuka uygunluk yönünden değerlendirecek. Kararın açıklanmasının ardından hem Demirtaş’ın avukatlarının hem de iddia makamının temyize başvurma hakkı bulunuyor.<h3>AİHM tahliye kararı vermişti</h3>Hukukçular, Demirtaş’ın serbest bırakılmasına ilişkin tartışmanın yalnızca yeni çerçeve yasaya dayanmadığını belirtiyor.Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Demirtaş’ın tutukluluğunda hak ihlalleri bulunduğuna hükmetmiş ve serbest bırakılması yönünde karar vermişti.Türkiye’nin AİHM’in Temmuz 2025 tarihli kararını Büyük Daireye taşıma talebi, Kasım 2025’te reddedildi. Böylece karar kesinleşti.Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi de Haziran 2026’daki toplantısında Demirtaş’ın serbest bırakılması çağrısını yineledi.Doç. Dr. Vahap Coşkun, AİHM kararlarının Türkiye açısından bağlayıcı olduğunu belirterek Demirtaş’ın mevcut karara göre zaten tahliye edilmesi gerektiğini savundu.Demirtaş’ın avukatı Mahsuni Karaman da öncelikli taleplerinin AİHM kararının uygulanarak müvekkilinin derhal serbest bırakılması olduğunu söyledi.Karaman, çerçeve yasa açısından da hukuki bir engel bulunmadığını ve Demirtaş’ın düzenleme kapsamında tahliye edilebileceğini ifade etti.<h3>Hükümet kararı yargıya bırakıyor</h3>Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Demirtaş’ın yasadan yararlanıp yararlanamayacağına ilişkin soruya düzenlemenin belirli bir kişi için hazırlanmadığı yanıtını verdi.Kanunların genel düzenlemeler olduğunu söyleyen Yılmaz, şartları karşılayan herkesin bu hükümlerden yararlanabileceğini belirtti.<blockquote>“Bunun kararını verecek olan ilgili yargı mercileridir.”</blockquote>Adalet Bakanı Akın Gürlek’in AKP Merkez Karar ve Yönetim Kurulu toplantısında Demirtaş’ın yasadan yararlanamayacağını söylediği iddiaları ise bakan tarafından yalanlandı.Gürlek, kendisine atfedilen sözler hakkında “Böyle bir açıklama yapmadım” dedi.<h3>Demirtaş yasaya destek verdi</h3>Selahattin Demirtaş, çerçeve yasa TBMM Genel Kurulunda görüşülmeden önce eski Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Selçuk Mızraklı ile birlikte bir mesaj göndererek yeni çözüm sürecine destek vermişti.Demirtaş, sürecin bölünme veya ayrışmayı değil, barış ve toplumsal bütünleşmeyi amaçladığını belirtmişti.Yeni hukuki düzenlemenin demokratikleşme, adalet, eşitlik ve özgürlük alanlarında gerçekleştirilecek reformlarla desteklenmesi gerektiğini ifade etmişti.Mevcut değerlendirmelere göre çerçeve yasa, gerekli güvenlik ve siyasi koşulların oluşması durumunda Demirtaş’ın tahliye talebinde bulunabilmesine imkân sağlayabilir. Ancak uygulanacak hükümlere ve tahliyeye ilişkin nihai kararı ilgili mahkemeler verecek.

Demirtaş’ın Tahliyesinde Yeni Hukuki Seçenek

Batı Şeria’nın Kusra köyünde iki Filistinli aile, aşırılıkçı İsrailli yerleşimciler tarafından evlerinde ablukaya alındı. Su ve elektriği kesilen aileler için insan hakları kuruluşları acil yardım çağrısı yaptı.

Kusra’da Abluka

İşgal altındaki Batı Şeria’da iki Filistinli aile, aşırılıkçı İsrailli yerleşimciler tarafından evlerinde ablukaya alındı. İnsan hakları kuruluşları, su ve elektrikleri kesilen ailelere acil yardım ulaştırılması çağrısında bulundu.Ablukanın pazar gününden bu yana Nablus’un güneyindeki Kusra köyünde devam ettiği bildirildi. Yerleşimcilerin, Abu Ridi ve Hassan ailelerinin yaşadığı evlerin yakınına yeni bir yasa dışı üs kurduğu belirtildi.Yerleşimciler, iki eve ulaşan elektrik ve su hatlarını kesti. Gıda stokları da azalan aileler, sosyal medya üzerinden yardım talebinde bulundu.<h3>Askerlerin yerleşimcilerle görüntüleri ortaya çıktı</h3>Filistinli aileler, İsrail ordusuna başvurarak yardım istedi. Ancak bölgeye gelen bazı askerlerin yerleşimcilerle birlikte dua ederken çekilen görüntüleri yayımlandı.İki gün süren ablukanın ardından askerler, tedaviye ihtiyaç duyan Filistinli bir çocuğun evden çıkarılmasına ve ailelere gıda ulaştırılmasına izin verdi.12 Ağustos’ta askerlerin gerçekleştirdiği yeni müdahaleden sonra bölgeye daha fazla aşırılıkçı yerleşimcinin geldiği bildirildi. Bunun üzerine Filistinli ailelerin kendi arazilerini terk etmek zorunda kaldığı aktarıldı.<h3>İsrail ordusundan kınama açıklaması</h3>İsrail ordusu, yerleşimcilerin eylemlerini “yasa dışı, kınanması gereken ve kabul edilemez” olarak nitelendirdi.Buna karşın yapılan müdahalelerin yerleşimcileri bölgeden uzaklaştırmaya yetmediği belirtildi. Kusra’daki ailelerin güvenliği ve evlerine geri dönüp dönemeyecekleri konusunda bilgi paylaşılmadı.Aynı dönemde İsrail güçleri, işgal altındaki Batı Şeria’nın farklı bölgelerinde düzenlediği baskınlarda en az 23 Filistinliyi gözaltına aldı ve bazı evleri yıktı.Uluslararası hukuka göre işgal altındaki Batı Şeria’da kurulan bütün İsrail yerleşimleri yasa dışı kabul ediliyor.<h3>Taybeh köyünde de taciz iddiası</h3>Batı Şeria’daki Hristiyan köyü Taybeh’te yaşayan Filistinli ailelerin de İsrailli yerleşimciler tarafından taciz edildiği bildirildi.İsrail ordusu, 10 Ağustos’ta Taybeh çevresini “kapalı askerî bölge” ilan etti. Bölgede yaşayan ailelerin hareketlerinin sınırlandırıldığı belirtildi.İsrail güçleri ayrıca Nablus’un güneybatısındaki Tal köyünde, Faruk Ramazan’ın ailesine ait evi yıktı. Ramazan, 24 Temmuz’da İsrailli yerleşimcilerle yaşanan çatışmada öldürülen dört Filistinliden biriydi. Aynı olayda iki İsrailli de hayatını kaybetmişti.<h3>BM’den kırılma noktası uyarısı</h3>Birleşmiş Milletler, Batı Şeria’daki durumun “kritik bir noktaya” ulaştığı uyarısında bulundu.BM Güvenlik Konseyine hitap eden Orta Doğu Barış Süreci Özel Koordinatör Yardımcısı Ramiz Alakbarov, bölgenin bir kırılma noktasında olduğunu söyledi.Alakbarov’un paylaştığı verilere göre İsrail güçleri ve yerleşimciler, 2026’nın başından bu yana Batı Şeria’da 18’i çocuk olmak üzere 76 Filistinliyi öldürdü.Yerleşimci saldırıları, ev yıkımları ve zorunlu tahliyeler nedeniyle yaklaşık yarısı çocuk olmak üzere 3 bin 800 Filistinli yerinden edildi.BM’nin 2026 yılına ilişkin verileri şöyle sıralandı:<ul><li>Öldürülen Filistinli sayısı: 76</li><li>Öldürülen çocuk sayısı: 18</li><li>Yerinden edilen Filistinli sayısı: Yaklaşık 3 bin 800</li><li>Saldırılardan etkilenen Filistin yerleşimi: Yaklaşık 260</li><li>Belgelenen yerleşimci saldırısı: 1.430’dan fazla</li></ul>Alakbarov, can kaybına veya maddi hasara neden olan saldırıların önemli bir bölümünün İsrail güçlerinin bölgede bulunduğu sırada gerçekleştiğine dikkat çekti.

Yerleşimciler Filistinli Aileleri Ablukaya Aldı

Yeni çözüm sürecinin hukuki altyapısını oluşturmayı amaçlayan çerçeve yasa teklifi, yaklaşık 360 milletvekilinin imzasıyla TBMM Başkanlığı’na sunuldu. Teklifin 7 Ağustos’ta komisyonda görüşülmesi bekleniyor.

Mecliste Çerçeve Teklif

Yeni çözüm sürecine hukuki zemin hazırlaması öngörülen çerçeve yasa teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na sunuldu. Teklif, “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” adını taşıyor.Teklifin Meclis’e sunulmasından önce AKP grubu saat 10.00’da basına kapalı olarak toplandı. Toplantının ardından açıklama yapan AKP Grup Başkanı Abdullah Güler, AKP ve MHP’nin ortak imzasını taşıyan düzenlemeye yaklaşık 360 milletvekilinin destek verdiğini bildirdi. İmzacılar arasında DEM Parti, CHP ve Hüda-Par’dan bazı milletvekillerinin de bulunduğu belirtildi.DEM Parti daha önce yaptığı açıklamada, Eş Genel Başkanlar Tülay Hatimoğulları ve Tuncer Bakırhan’ın yanı sıra parti grup yönetimi ile İmralı heyeti üyelerinin de teklifi imzaladığını duyurmuştu.Yasa teklifinin 7 Ağustos Cuma günü TBMM Adalet Komisyonu’nda ele alınması, ardından Genel Kurul gündemine taşınması bekleniyor. Düzenlemenin hafta sonuna kadar yasalaşmaması durumunda en geç 11 Ağustos Salı günü Meclis’ten geçirilmesi hedefleniyor. Teklifin kabul edilmesinin ardından TBMM’nin, yeni yasama yılının başlayacağı 1 Ekim’e kadar tatile girmesi planlanıyor.Teklif kapsamında yer alması öngörülen suçlar şöyle sıralandı:<ul><li>PKK/KCK’yı kurmak veya yönetmek,</li><li>Örgüte üye olmak ya da bilerek ve isteyerek yardım etmek,</li><li>Örgüt propagandası yapmak,</li><li>Örgütün faaliyetleri kapsamında suç işlemek,</li><li>Örgüt lehine, 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun’da düzenlenen suçları işlemek.</li></ul>Örgüt faaliyetleri çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçları düzenlemenin dışında tutulacak. Ayrıca 1 Haziran 2005’ten önce işlenen ve müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar da kapsamda yer almayacak.Kanuna giren suçlarla ilgili soruşturma ve kovuşturmaların beş veya 10 yıl süreyle ertelenmesi öngörülüyor. Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezası olan suçlarda beş yıl; üst sınırı 15 yıldan fazla olanlar ile müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda ise 10 yıllık erteleme uygulanacak.Erteleme kararı verilen dosyalardaki tutuklama ve adli kontrol tedbirleri kaldırılacak. İlgili kişiler belirlenen süreyi yeni bir suç işlemeden tamamlarsa haklarında kovuşturmaya yer olmadığına veya davanın düşmesine karar verilebilecek.Yargılaması tamamlanan ve cezasının infazı süren kişiler de düzenlemeden yararlanabilecek. Bu kişilerin ceza infazları ertelenebilecek ve beş ya da 10 yıllık süre içinde suç işlememeleri durumunda cezaları infaz edilmiş sayılacak.Kanundan yararlanılabilmesi için Milli Güvenlik Kurulu tarafından alınacak karar beklenecek. PKK’nın kontrolündeki bütün örgütsel yapılar ve unsurlarıyla fiili varlığını sona erdirdiğine ve silahsızlandığına ilişkin MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından, düzenlemeden faydalanmak isteyenlerin altı ay içinde yazılı başvuru yapması gerekecek.

Çözüm Süreci Teklifi Meclis'e Sunuldu

Şehit yakınları ve gazilerin aylıklarıyla sosyal haklarını iyileştirmeyi amaçlayan kanun teklifi Meclis’e sunuldu. Düzenleme; asgari ücret güvencesi, ödeme artışları ve gazilik kapsamının genişletilmesini içeriyor.

Aylıklara Yeni Güvence

AKP ve MHP, şehit yakınları ile gazilerin mali ve sosyal haklarına yönelik düzenlemeler içeren kanun teklifinin Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulduğunu açıkladı. Teklifin, hukuki altyapıyı oluşturacak çerçeve yasa çalışmasıyla eş zamanlı olarak hazırlandığı belirtildi.Düzenlemeyle şehit anne ve babalarına bağlanan aylıklar için asgari ücret güvencesi getirilecek. Herhangi bir ayrım yapılmadan, tüm malullerin anne ve babalarına ödenen aylığın bir asgari ücretin altında kalmaması sağlanacak.Bakıma muhtaç durumdaki gazilere verilen ilave ödemelerde ise yüzde 25 artış yapılması öngörülüyor. Böylece bu kişilere yapılan ödemeler net asgari ücretin iki buçuk katına çıkarılacak.Teklif, çatışmalarda yaralanmalarına rağmen mevcut uygulamada malul veya gazi sayılmayan kişilere de yeni haklar tanıyor. Bu kapsamdaki kişilerin gazilere sağlanan aylık, sosyal hak ve özlük haklarından yararlanabilmelerinin önü açılacak.AKP Grup Başkanvekili Abdülhamit Gül, düzenlemenin kapsamını şu sözlerle açıkladı:<blockquote>“Gazilik unvanı veriyoruz, aylık veriyoruz ve sosyal haklarını güçlendiriyoruz.”</blockquote>Gül, açıklamayı AKP Kayseri Milletvekili Hulusi Akar, AKP İzmir Milletvekili Mehmet Ali Çelebi ve MHP Grup Başkanvekili Erkan Akçay ile birlikte yaptı.Düzenleme kapsamında güvenlik korucuları, askerî öğrenciler ve siviller dahil olmak üzere farklı gruplara bağlanan aylıklarda iyileştirmeye gidilecek. Ayrıca 15 Temmuz darbe girişimi sırasında yaralandığı hâlde bugüne kadar gazi kabul edilmeyen kişilere de aylık bağlanacak.Şehit yakınları ve gazilerden oluşan bir grup, iki haftayı aşkın süredir Ankara’daki Güvenpark’ta taleplerini duyurmak için toplanıyordu. Kanun teklifi ilk olarak TBMM Milli Savunma Komisyonunda görüşülecek.Türkiye Gaziler ve Şehit Aileleri Vakfı da teklifin TBMM Başkanlığı’na sunulmasından memnuniyet duyduğunu açıkladı.

Şehit Yakını ve Gazilere Artış Teklifi

Fas, Ceuta’ya yönelik göçmen geçişlerinde 11 kişinin öldüğünü açıklarken İspanya can kaybını en az 72 olarak bildirdi. Farklı veriler tartışma yaratırken olaylarla ilgili soruşturma başlatıldı.

Ceuta’da Bilanço Çelişkisi

Fas İçişleri Bakanlığı, İspanya’nın Kuzey Afrika’daki toprağı Ceuta’ya ulaşmaya çalışan göçmenlerden 11’inin hayatını kaybettiğini açıkladı. Rabat yönetiminin duyurduğu bu sayı, İspanya’nın bildirdiği en az 72 can kaybıyla büyük farklılık gösterdi.Fas İçişleri Bakanlığı Sözcüsü Rachid El Khalfi, yaşamını yitiren 11 kişiden 10’unun boğulduğunu söyledi. Açıklamaya göre diğer göçmen ise kayalık bir bölgeden düşmesi sonucunda hayatını kaybetti.Fas makamları, can kaybına ilişkin rakamları doğrulamak ve İspanya topraklarında bulunan cenazelerin kimliklerini belirlemek amacıyla İspanyol yetkililerle koordinasyon içinde çalıştıklarını bildirdi. Fas İnsan Hakları Derneği (AMDH) ise onlarca kişinin kayıp olduğunu ve can kaybının 130’a yakın olabileceğini öne sürdü.Çarşamba ile cuma günleri arasında on binlerce göçmenin bölgeye geçmeye çalışması, Avrupa Birliği içerisinde de diplomatik gerilime neden oldu. Bazı AB ülkeleri, İspanya’yı sınırdaki gelişmelere karşı hareketsiz kalmak ve gevşek göç politikaları uygulamakla eleştirdi.Fas İçişleri Bakanlığı, ani göçmen hareketliliğinde sosyal medyanın “kötü niyetli biçimde istismar edilmesinin” ve yanıltıcı bilgilerin yayılmasının etkili olduğunu savundu. Bakanlık ayrıca İspanya Yüksek Mahkemesinin 8 Temmuz tarihli kararındaki yasal hükümlerin yanlış yorumlanmasını da nedenler arasında gösterdi.Söz konusu mahkeme kararı, deniz yoluyla İspanya’ya ulaşan göçmenlerin diğer göçmenler kadar hızlı geri gönderilmemesini öngörüyordu. Fas makamlarına göre bu karar hakkındaki yanlış değerlendirmeler, Ceuta’ya yönelik geçiş girişimlerinin artmasında rol oynadı.Yetkililer tarafından açıklanan göç verileri şöyle sıralandı:<ul><li>Ceuta’ya yasa dışı geçiş için yaklaşık 40 bin girişimde bulunuldu.</li><li>Melilla’ya geçmeye çalışan 1.135 kişi Fas topraklarına geri gönderildi.</li><li>İspanya’ya göre 60 binden fazla kişi Ceuta’ya ulaşmayı başardı.</li><li>Ceuta’ya girenlerin büyük bölümünün daha sonra Fas’a döndüğü bildirildi.</li></ul>Ceuta göçmen akınının ardından olayların nasıl gerçekleştiğinin ve kesin can kaybının belirlenmesi amacıyla savcılık tarafından resmî soruşturma başlatıldı. Fas ve İspanya’nın açıkladığı farklı rakamların, yürütülecek çalışmalar sonucunda netleşmesi bekleniyor.

Fas ve İspanya’nın Can Kaybı Çelişkisi

Adalet Bakanı Akın Gürlek, 84 hâkim ve savcının meslekten men edildiğini açıkladı. Gürlek, adaletin uygulanmasında makam, unvan veya nüfuz ayrımı yapılmadığını vurguladı.

Yargıda İhraç Kararı

Adalet Bakanı Akın Gürlek, yargı teşkilatına ilişkin açıklamasında 84 hâkim ve savcının meslekten men edildiğini duyurdu. Gürlek, söz konusu kişiler veya kararların gerekçeleri hakkında ayrıntılı bilgi paylaşmadı.Adaletin gereğinin yerine getirilmesi sırasında hiç kimseye makamı, unvanı ya da nüfuzu nedeniyle ayrıcalık tanınmadığını belirten Gürlek, aynı yaklaşımın yargı mensupları için de geçerli olduğunu söyledi.Gürlek, konuya ilişkin açıklamasında şu ifadeleri kullandı:<blockquote>“Adaletin gereğini yerine getirirken kimsenin makamına, unvanına veya nüfuzuna bakmıyoruz.”</blockquote>Adalet Bakanı, bu konudaki hassasiyetlerinin yargı teşkilatında görev yapanlar bakımından da değişmediğini vurguladı.<blockquote>“Bu hassasiyetimiz, yargı teşkilatımızın mensupları bakımından da aynen geçerlidir.”</blockquote>

84 Yargı Mensubu Meslekten Men Edildi

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında, TV yorumcusu ve gazeteci Cem Küçük, İstanbul İl Jandarma Komutanlığı ekipleri tarafından gözaltına alındı. Küçük'e "halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma" ve "şantaj" suçlamaları yöneltiliyor.

Cem Küçük Gözaltına Alındı

TV yorumcusu Cem Küçük, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürüttüğü soruşturma çerçevesinde gözaltına alındı. İstanbul İl Jandarma Komutanlığı güçlerince gerçekleştirilen işlemde Küçük'e, "halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma" ve "şantaj" suçlamaları yöneltiliyor. Soruşturmanın, bazı iş insanlarından maddi menfaat karşılığında sosyal medya paylaşımları yapıldığı iddialarına ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne (İBB) yönelik soruşturma sürecindeki bazı beyanlara dayandığı bildirildi. Sağlık kontrolünden geçirilen Küçük, İl Jandarma Komutanlığı'na götürüldü.Olay, Cem Küçük'ün 10 yıldır görev yaptığı TGRT ve Türkiye gazetesinden 29 Haziran'daki son yayınının ardından 27 Temmuz'da ayrıldığını duyurmasının hemen ardından gerçekleşti. Ayrılığın siyasi gelişmelerle bir ilgisi olmadığını belirten Küçük, kariyeri boyunca Yeni Şafak, Star ve 24 TV gibi kurumlarda da görev yapmıştı.

TV Yorumcusu Cem Küçük Gözaltına Alındı

Türkiye'nin farklı bölgelerinde orman yangınlarıyla mücadele devam ederken, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı bazı illerdeki yangınların kontrol altına alındığını, Muğla, Antalya ve Balıkesir'deki bazı noktalarda ise müdahalenin sürdüğünü açıkladı. Bölgede çok sayıda kişi tedbir amaçlı tahliye edildi.

Balıkesir, Muğla ve Antalya Yangınları

Türkiye genelinde süren orman yangınlarıyla ilgili açıklama yapan Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı; Yalova, Kütahya ve Çanakkale merkezdeki yangınların tamamen kontrol altına alındığını belirtti. Muğla'nın Seydikemer, Antalya'nın Kaş ve Kumluca, Balıkesir'in Edremit, Altınoluk ve Gömeç ile Çanakkale'nin Ayvacık ilçelerindeki yangınların büyük ölçüde kontrol altına alındığını söyleyen Yumaklı, Alanya'daki çalışmaların ise aralıksız devam ettiğini kaydetti.Balıkesir'in Edremit Körfezi ve Ayvalık ilçelerinde etkili olan yangınlarda binden fazla hektar alanın etkilendiği, Tıfıllar Mahallesi sakinlerinin tedbir amaçlı tahliye edildiği bildirildi. Muğla Valiliği ise Seydikemer'deki yangında alevlerin hastaneye yaklaşması üzerine 45 hastanın sevk edildiğini, 408 evin boşaltıldığını ve 703 kişi ile yaklaşık 100 hayvanın güvenli bölgelere alındığını duyurdu. Bölgede havadan ve karadan geniş çaplı söndürme çalışmaları aralıksız sürdürülüyor.

Balıkesir, Muğla ve Antalya'da Orman Yangınları Sürüyor

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında, Etimesgut Belediye Başkanı Erdal Beşikçioğlu'nun da aralarında bulunduğu 52 kişi gözaltına alındı. İçişleri Bakanlığı, soruşturmanın zimmet, rüşvet ve ihaleye fesat karıştırma gibi suçlamaları kapsadığını açıkladı.

Etimesgut Belediye Başkanı Gözaltında

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde yürütülen usulsüzlük soruşturmasında, Etimesgut Belediye Başkanı Erdal Beşikçioğlu dahil 55 kişi hakkında gözaltı kararı verildi. İçişleri Bakanlığı; suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, zimmet, rüşvet, irtikap, ihaleye fesat karıştırmak ve görevi kötüye kullanma suçlamalarıyla 37 belediye çalışanı ve 18 firma yetkilisinin de aralarında bulunduğu 52 kişinin gözaltına alındığını duyurdu. Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığı, soruşturmanın ihalelerde usulsüzlük, sahte belgeler, otopark kiralama ve imar-ruhsat işlemleriyle menfaat temin edilmesi iddiaları üzerine başlatıldığını belirtti.Operasyonun ardından CHP Sözcüsü Müslim Sarı, iktidarın sistematik biçimde CHP'li belediyeleri hedef aldığını savunarak duruma tepki gösterdi. 2024 yerel seçimlerinde oyların yüzde 56,6'sını alarak Etimesgut Belediye Başkanı seçilen ve kısa süre önce Özgür Özel'in kurduğu Yeni Parti'ye katılmayarak CHP'de kalacağını duyuran Beşikçioğlu'nun yanı sıra şüphelilerin ikamet, işyeri ve araçlarında aramalar yapıldığı bildirildi.

Etimesgut Belediye Başkanı Erdal Beşikçioğlu Dahil 52 Kişi Gözaltına Alındı

İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'nca yürütülen soruşturma kapsamında, Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş yapı ruhsatı ve iskan usulsüzlüğü iddialarıyla gözaltına alındı. Operasyonda dijital materyallere el konuldu.

Üsküdar'da Gözaltı Şoku

İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen kapsamlı bir soruşturma çerçevesinde Üsküdar Belediyesi'ne yönelik operasyon düzenlendi. Yapı ruhsatı ve iskan süreçlerinde usulsüzlük yapıldığı iddialarını içeren dosyada, Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş ve Belediye Başkan Yardımcısı Ceyhun Ünlü'nün de aralarında bulunduğu altı kişi gözaltına alındı. Savcılık tarafından yürütülen soruşturmada "rüşvet, irtikap ve suç işlemek amacıyla örgüt kurma" suçlamaları yer alıyor. İstanbul genelinde belirlenen 11 farklı adrese eş zamanlı ev baskınları düzenlenirken, operasyon kapsamında çok sayıda dijital materyale el konulduğu duyuruldu.Başsavcılığın paylaştığı bilgilere göre, yapı ruhsatı verilmesinde resmi yetkisi bulunmayan Kent A.Ş. çalışanlarının, özel bir haberleşme uygulaması üzerinden kurdukları iletişim ağı vasıtasıyla belediye personelini yönlendirdiği ve ruhsat süreçlerini koordine ettiği öne sürüldü. Üsküdar Belediyesi'ne yönelik daha önce Nisan ve Mayıs aylarında da "yapı ruhsatı ve iskan süreçlerinde rüşvet ve usulsüzlük" iddialarıyla operasyonlar düzenlenmişti. Bu önceki operasyonlarda toplam 27 kişi gözaltına alınırken, şüphelilerden 16'sının hâlen tutuklu bulunduğu bildirildi.2024 yılında gerçekleştirilen son yerel seçimlerde 1994 yılından bu yana ilk kez Cumhuriyet Halk Partisi'ne geçen Üsküdar'da başkanlık görevini yürüten Sinem Dedetaş, eski İBB Şehir Hatları Müdürü olarak tanınıyor. 1981 yılında Eskişehir'de dünyaya gelen Dedetaş, lisans ve yüksek lisans eğitimini İstanbul Teknik Üniversitesi'nde tamamlamıştı. Yetkililer tarafından soruşturmanın titizlikle sürdürüldüğü ve adli sürecin devam ettiği belirtiliyor.

Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş Gözaltına Alındı

Görevden uzaklaştırılan Mustafa Bozbey'in yerine yapılan başkanvekili seçimini AK Parti adayı Şahin Biba kazanırken, sonuçları protesto eden CHP grubuna emniyet güçleri müdahalede bulundu.

Bursa’da Siyasi Deprem

<h3>Meclis Kararını Verdi: Yeni Başkanvekili Şahin Biba</h3>Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey’in "suç örgütü kurma" ve "mal varlığını aklama" suçlamalarıyla tutuklanması, belediye yönetiminde zorunlu bir değişikliği beraberinde getirdi. AK Parti’nin çoğunlukta olduğu Belediye Meclisi’nde yapılan seçimde, CHP aday çıkarmadı. Üçüncü turda 61 oy alan AK Partili Şahin Biba, Bursa’nın yeni başkanvekili seçildi. Biba, görevi devralırken yaptığı ilk açıklamada sonucun "milli iradenin tecellisi" olduğunu savundu.<h3>Barikatlar ve Gazlı Müdahale</h3>Seçimin yapıldığı saatlerde Bursa sokaklarında tansiyon doruğa çıktı. Belediye önünde toplanarak meclis iradesine yönelik müdahaleyi protesto etmek isteyen CHP’li gruba emniyet güçleri izin vermedi. Aralarında milletvekilleri ve belediye başkanlarının da bulunduğu grubun yürüyüşe geçmesi üzerine polis, biber gazı kullanarak müdahalede bulundu.Müdahaleden etkilenen isimlerden CHP Bursa Milletvekili Nurhayat Altaca Kayışoğlu, hedef alınarak gaz sıkıldığını belirterek, "Milli egemenliğin milletten alınmasına izin vermeyeceğiz" sözleriyle tepkisini dile getirdi. CHP Bursa İl Başkanı Nihat Yeşiltaş ise kentin barikatlarla çevrilmesini "savaş alanı manzarası" olarak nitelendirdi.<h3>Tutuklamaya Giden Süreç</h3>Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, Nilüfer Belediye Başkanlığı yaptığı 1999-2019 yılları arasındaki bazı inşaat projelerinde "rüşvet karşılığı emsal artışı sağlandığı" iddialarıyla 31 Mart'ta gözaltına alınmış, 4 Nisan'da ise tutuklanarak cezaevine gönderilmişti. Savcılık, Bozbey’i bir "suç örgütünün lideri" olmakla itham ederken, İçişleri Bakanlığı görevden uzaklaştırma kararının "geçici bir tedbir" olduğunu bildirdi.<h3>Özgür Özel: "Yargı Operasyonuyla Belediyeye Çöküyorlar"</h3>Gelişmeleri sert bir dille eleştiren CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Bursa’daki durumu bir "yargı darbesi" olarak tanımladı. Özel, AK Parti’nin seçimle kazanamadığı Bursa’yı yargı yoluyla almaya çalıştığını iddia ederek şunları söyledi:"Bursa'yı kaybettikleri günün yıl dönümünde operasyon yapıyorlar. İftira atıp Bozbey’i içeri koyarak belediyeye çökmeye çalışıyorlar. Bu milletin önüne er ya da geç o sandığı getireceğiz."<h3>Meclis Aritmetiği</h3>Seçim sonuçlarında AK Parti’nin meclisteki 50 sandalyelik üstünlüğü belirleyici oldu. Mecliste CHP'nin 40, MHP'nin 8 ve İYİ Parti'nin 3 üyesi bulunurken; diğer partiler ve bağımsız üyelerle birlikte toplam 106 sandalye yer alıyor.

Belediye Yönetimi AK Parti’ye Geçti, Sokaklar Karıştı

Bloomberg'in güncel analizine göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın siyasi geleceğini belirleyecek kritik ara seçimler öncesi en çok maddi destek sağlayan 11 isim ve dudak uçuklatan bağış miktarları açıklandı.

Sermaye Savaşı

ABD'de Kasım 2026'da gerçekleşecek olan ara seçimler, sadece adayların değil, arkalarındaki dev sermaye güçlerinin de mücadelesine sahne oluyor. Bloomberg tarafından paylaşılan son analiz verileri, Silikon Vadisi ve Wall Street figürlerinin seçim sonuçlarını etkilemek adına yüz milyonlarca doları siyasi kampanyalara aktardığını gösteriyor. Listenin en dikkat çeken yanı, teknoloji dünyasından isimlerin bu dönemde finans dünyasıyla yarışır hale gelmesi oldu.Listenin zirvesinde, liberal görüşleri ve dünya genelindeki vakıf çalışmalarıyla tanınan George Soros yer alıyor. Soros, toplamda 102,58 milyon dolarlık bağışıyla listenin tek dokuz haneli ismi olmayı başardı. Onu, son dönemde siyasi çıkışlarıyla gündemden düşmeyen Elon Musk takip ediyor. Musk, özellikle teknoloji ve uzay vizyonunu korumak adına 84,81 milyon doları gözden çıkarmış durumda. Finans dünyasının etkili ismi Jeff Yass ise özellikle sosyal medya yatırımlarının gücüyle 81,78 milyon dolar bağışladı.Haberde yer alan diğer önemli bağışçılar ve öne çıkan veriler şu şekildedir:<h3>💰 Bağış Yarışında Öne Çıkan İsimler ve Miktarlar</h3><ul><li>George Soros: 102,58 Milyon Dolar</li><li>Elon Musk: 84,81 Milyon Dolar</li><li>Jeff Yass: 81,78 Milyon Dolar</li><li>Richard Uihlein: 45,31 Milyon Dolar</li><li>Marc Andreessen: 44,75 Milyon Dolar</li><li>Ben Horowitz: 44,38 Milyon Dolar</li><li>Miriam Adelson: 42,60 Milyon Dolar</li><li>Paul Singer: 33,92 Milyon Dolar</li><li>Diane Hendricks: 25,79 Milyon Dolar</li><li>Greg ve Anna Brockman (OpenAI): Toplam 50 Milyon Dolar</li></ul>Siyasi analistler, bu devasa bağışların özellikle kararsız eyaletlerdeki reklam harcamalarını ve adayların seçim stratejilerini doğrudan etkilediğini belirtiyor."Bu denli büyük ölçekli bağışlar, sadece bir adayı desteklemekle kalmıyor; aynı zamanda yapay zeka, vergi politikaları ve enerji vizyonu gibi kritik konularda lobicilik faaliyetlerinin de zeminini hazırlıyor."OpenAI kurucu ortağı Greg Brockman ve eşi Anna Brockman'ın toplamda 50 milyon dolarlık katkısı, yapay zeka sektörünün ABD siyasetinde ne kadar belirleyici bir güç haline geldiğinin en net kanıtı olarak yorumlanıyor. Seçimlere doğru bu rakamların daha da artması bekleniyor. &nbsp;

ABD 2026 Ara Seçimlerinin Finansörleri:En Çok Bağış Yapan Milyarderler

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın sunduğu yeni geçiş protokolünü kabul etmeyeceklerinin sinyalini vererek, Tahran yönetiminin son 47 yıldaki eylemleri için daha büyük bir bedel ödemesi gerektiğini savundu.

Kapılar kapandı

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı için hazırladığı 12 maddelik yeni yönetim planına ilişkin sert bir açıklama yaptı. Kendi sosyal medya platformu Truth Social üzerinden değerlendirmelerde bulunan Trump, planı henüz detaylıca incelemediğini ancak genel yaklaşımın ABD için kabul edilebilir görünmediğini belirtti. Trump, "Son 47 yılda insanlığa ve dünyaya yaptıkları için henüz yeterince büyük bir bedel ödemediklerinden dolayı bunun kabul edilebilir olabileceğini hayal edemiyorum" ifadelerini kullanarak Tahran üzerindeki baskının artarak süreceğini vurguladı.Basın mensuplarının sorularını da yanıtlayan Trump, diplomatik mesajların ötesinde askeri seçeneklerin de masada olduğunu açıkça dile getirdi. İran'a yönelik yeni bir saldırı dalgasının başlama ihtimalinin her zaman mevcut olduğunu söyleyen ABD Başkanı, halihazırda İran limanlarına uygulanan deniz ablukasının ise şaşırtıcı bir şekilde "dostane" olduğunu savundu. Tahran'daki yönetim boşluğuna da değinen Trump, ülkede muhatap alınacak gerçek bir liderin kim olduğunun hala belirsizliğini koruduğunu iddia etti.Trump’ın açıklamaları sadece İran ile sınırlı kalmadı; müttefik ilişkilerine dair kritik bir veri de paylaştı. Daha önce gündeme gelen Almanya'dan asker çekme kararının boyutlarının genişleyeceğine işaret eden Trump, çekilecek asker sayısının 5 bini aşacağını belirterek Avrupa savunma hattında radikal bir değişikliğe gideceklerini teyit etti. Washington'ın bu "bedel ödetme" odaklı stratejisinin, hem Orta Doğu hem de Transatlantik ilişkilerinde güç dengelerini kökten değiştirmesi bekleniyor.

"Henüz Yeterince Bedel Ödemediler"

Türkiye, uzay alanında son yıllarda attığı adımlarla dikkat çekerken, bu vizyonun en güçlü temsilcileri çoğu zaman ülke sınırlarının ötesinde, uluslararası projelerde görev alan bilim insanları ve mühendisler oluyor. 

Göklerde iz bırakan başarı öyküsü

Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) çığır açan Comet Interceptor görevi de bu küresel iş birliklerinin en çarpıcı örneklerinden biri. Güneş Sistemi’ne ilk kez giren “bozulmamış” bir kuyruklu yıldızı hedefleyen bu iddialı görev, insanlığın evrenin kökenine dair sorularına ışık tutmayı amaçlıyor.Bu vizyoner projede, Türk bir kadın mühendis olan Ebru Dağtekin, Avrupa’nın uzay merkezlerine uzanan kariyer yolculuğunda, bugün ESA’nın en prestijli bilimsel görevlerinden birinde görev alıyor. Dağtekin’in hikâyesi, yalnızca bilimsel bir başarı değil; aynı zamanda genç nesiller için ilham verici bir yol haritası niteliği taşıyor. Pusula Swiss olarak, göklerde iz bırakan bu başarı öyküsünü okurlarımızla buluşturuyoruz.Röportaj: Özgür MumcularŞu anda Bern’de, Avrupa Uzay Ajansı’nın Comet Interceptor görevi üzerinde çalışıyorsunuz. Bu misyonun temel amacı nedir?Comet Interceptor, ESA’nın Kozmik Vizyon Programı kapsamında seçilmiş, yaklaşık sekiz yıllık bir zaman dilimine yayılan öncü bir uzay görevi. Bu misyonun en ayırt edici özelliği, Güneş Sistemi’nin iç bölgelerine ilk kez giren, daha önce hiç gözlemlenmemiş “bozulmamış” bir kuyruklu yıldızı ya da potansiyel bir yıldızlararası cismi hedeflemesi. &nbsp;<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fb.jpg" width="1024" height="576"></figure>Comet Interceptor’ı önceki kuyruklu yıldız görevlerinden ayıran temel fark nedir?Daha önce ziyaret edilen kuyruklu yıldızların büyük çoğunluğu, Güneş’e defalarca yaklaşmış ve bu süreçte yapıları değişime uğramış cisimlerdi. Comet Interceptor ise Güneş Sistemi’ne ilk kez giren bir kuyruklu yıldızı hedefliyor. Bu sayede, kuyruk bölgesinde bulunan ve bugüne kadar detaylı şekilde gözlemlenememiş toz ve plazma yapıları incelenebilecek. Ayrıca, milyarlarca yıldır neredeyse hiç değişmemiş ilkel maddelere ulaşma ihtimali söz konusu. Bu da Güneş ve gezegenlerin nasıl oluştuğuna dair mevcut teorileri test etmek açısından çok değerli.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fc.jpg" width="1024" height="576"></figure>Türk bir kadın mühendis olarak ESA gibi bir kurumda görev almak sizin için ne ifade ediyor?Bu benim için büyük bir gurur. Mustafa Kemal Atatürk’ün “İstikbal göklerdedir” sözü, meslek hayatım boyunca bana yol gösteren bir ilke oldu. Bugün Bern’de, Avrupa ve Japonya’nın ortak yürüttüğü bu bilimsel görevde aktif rol almak, hem kişisel hem de ülkemi temsil etme açısından çok anlamlı. Uluslararası bir ekip içinde çalışmak, farklı bakış açılarıyla bilim üretmenin ne kadar güçlü sonuçlar doğurabileceğini de her gün yeniden gösteriyor.Türkiye’nin uzay alanındaki son yıllardaki çalışmalarını nasıl değerlendiriyorsunuz?Türkiye, uzay konusunda önemli ve umut verici adımlar atıyor. Türkiye Uzay Ajansı’nın kurulması, yerli uydu projeleri ve savunma sanayiine yönelik çalışmalar bu açıdan çok değerli. Uzay mühendisliği alanında kariyer hedefleyen gençlere neler tavsiye edersiniz?Her şeyden önce meraklı ve sabırlı olmalarını öneririm. Uzay mühendisliği; fizik, elektronik, yazılım ve malzeme biliminin bir arada çalıştığı çok disiplinli bir alan. Teknik bilgi kadar ekip çalışması, iletişim ve problem çözme becerileri de çok önemli. Ve elbette cesur olmalarını isterim. Dünyanın neresinde olurlarsa olsunlar, bilimsel projelere katkı sunabileceklerine inansınlar.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fd.jpg" width="1024" height="576"></figure>Son olarak, görevin uluslararası boyutundan da bahseder misiniz?Comet Interceptor, ESA ile Japonya Uzay Araştırma Ajansı JAXA’nın ortak yürüttüğü bir görev. Her iki taraf da farklı bilimsel enstrümanlar geliştiriyor. Bu tür iş birlikleri, bilimin gerçekten sınır tanımadığını gösteriyor. Kültürler ve ülkeler arası bu ortak çalışma ortamı son derece ilham verici.L2 LAGRANGE NOKTASI nedir?L2 noktası, Dünya ile Güneş arasındaki yerçekimi dengesinin çok özel bir şekilde kurulduğu bir uzay noktasıdır. Konum olarak, Dünya'nın tam arkasında yer alır, yani Güneş'ten bakarsak: Yaklaşık 1,5 milyon km Dünya’nın ötesinde (Ay’ın 4 katı uzaklıkta) bulunur.Peki, neden önemli?Bu noktada bir uzay aracı:•Hem Dünya hem Güneş’in çekim gücüyle dengede kalabilir,•Dünya ile aynı hızda Güneş’in etrafında döner (yani hep Dünya’yla birlikte "ilerler"),•Uzay teleskopları veya sondalar burada sabit bir gözlem pozisyonuna yerleşebilir.James Webb Uzay Teleskobu da tam bu noktaya yerleştirildi.Neden COMET INTERCEPTOR burada bekliyor?•Çünkü oradan hem Güneş’i hem uzak uzayı çok rahat gözleyebilir.•Ayrıca yeni keşfedilecek kuyruklu yıldızlar nereye giderse gitsin, L2’den kalkış yapan bir araç onları daha kolay yakalayabilir. Bu bir nevi "uzayda pusuya yatmak" gibi.Kısaca Analojiyle: L2 noktası, sanki uzayda bir "denge noktası" gibi.&nbsp;Oraya konan bir uydu, ne Dünya’ya düşer ne de Güneş’e savrulur. Güneş etrafındaki dönüşünü Dünya ile "senkronize" şekilde yapar.ESA Comet Interceptor Projesi, uluslararası işbirliğiyle yürütülen bir uzay görevidir. Aşağıda projeye katkı sağlayan başlıca ülkeler ve kurumlar yer alıyor:Bilimsel işbirlikler:Ayrıca birçok Avrupa üniversitesi ve araştırma merkezi proje kapsamında bilimsel ve teknik işbirliği yürütmektedir. Bu kurumlar arasında:•CNES (Fransa Uzay Ajansı)•DLR (Almanya)•ASI (İtalyan Uzay Ajansı)•SNSB (İsveç)&nbsp;

Bern’den evrene: ESA’nın kuyruklu yıldız avında bir Türk imzası

Ömer Orhun, fotoğrafı yalnızca bir kayıt aracı olarak değil, öncelikle bir “görme biçimi” olarak ele alan bir sanatçı. Aile albümlerinden kentsel dönüşümün yok ettiği doğa parçalarına kadar farklı fotoğraf türlerini ayırırken, kendi üretimini belgelemenin ötesine taşıyarak düşünsel bir alan kuruyor.

“Hakikat kareye sığmaz”

Ona göre fotoğraf, gerçeği bütünüyle temsil edemez; çünkü her kare, sayısız ayrıntıyı dışarıda bırakarak anlam üretir ve hakikat her zaman eksik bir çerçeve içinde kalır.“Parlak Karanlık” adlı kitabında yapay zekâyı ani bir kopuş değil, elektriğin icadından bugüne uzanan uzun bir dönüşüm sürecinin devamı olarak okuyan Orhun, teknolojiyi insanı taşıyan bir akış olarak tanımlıyor.&nbsp;Görüntü bolluğu çağında anlamın giderek simülasyonlara dönüştüğünü söyleyen sanatçı, gerçeklik algısının da beş duyudan uzaklaştığını ve yeni nesillerin dijital bir gerçeklik içinde büyüdüğünü belirtiyor.Fotoğraf, teknoloji ve insan algısı üzerine düşünen Ömer Orhun ile görmenin sınırlarını, hakikatin kadrajla ilişkisini ve görüntü çağında değişen gerçeklik algısını konuştuk.Röportaj: Ferah Koçak ErdoğanÖmer Orhun, öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?İstanbul’da doğdum. Mimar Sinan Üniversitesi Fotoğraf Ana Sanat Dalı’ndan 1982 yılında mezun oldum. Meslek hayatıma basında başladım; Güneş ve Cumhuriyet gazetelerinde fotoğraf editörlüğü yaptım.Daha sonra akademik alana yöneldim ve Yıldız Teknik Üniversitesi’nde Müzecilik yüksek lisansımı tamamladım. Aynı üniversitenin İletişim Tasarımı Bölümü’nde dersler verdim. Fotoğraf alanında hem Türkiye’de hem de yurt dışında çeşitli sergilere katıldım, çok sayıda kişisel sergi açtım. Taksim Sanat Evi, Aksanat ve Milli Reasürans Sanat Galerisi’nde açtığım sergiler benim için önemlidir. Ayrıca İstanbul Modern, Köprü6 ve Beit Ha Gefen (Hayfa) gibi karma sergilerde yer aldım; işlerim İstanbul Modern aracılığıyla Bahreyn Ulusal Sanat Müzesi ve Paris’te Musée de l’Orangerie du Sénat’ta da sergilendi.Yıllar içinde John Berger’in “Görme Biçimleri” yaklaşımını tartışmaya açarak, fotoğraf ve algı üzerine kendi düşünsel çerçevemi geliştirdim. Algının teknolojilerle birlikte nasıl dönüştüğünü anlamaya ve anlatmaya çalışıyorum. Bu çerçevede çeşitli üniversitelerde dersler ve atölyeler yürütüyor, fotoğraf ve video üzerine çalışmalar yapıyorum.Yazı alanında da üretimlerim var. 1995 yılında yayımlanan “Aşıkmışız” ve “Bırak Tembel Çıksın Resmimiz” adlı iki şiir kitabım bulunuyor.Fotoğraf sizin için bir kayıt aracı mı yoksa bir düşünme biçimi mi?Aile fotoğrafları belge ve anı; şehrin apartman AVM dikilmemiş, bina dikilmemiş son kalan doğa parçalarının fotoğrafları büyük belge, keza eşinizle dostunuzla olan fotoğraflar ben kayıdım, belgeyim diyor iyi ki varlar ama gerisi daha çok düşünme biçimi değil de görme biçimi. Fotoğraf benim için görme biçimi. İlgilendiğim fotoğraf görme biçimlerini yansıtmalı, birileri de belgeleyecek elbette“Görmek” ile “anlamak” arasında nasıl bir fark olduğunu düşünüyorsunuz?Anlamayı bir duyuya değil de beş duyuya genişlettiğimizde hem hakikate-gerçekliğe hem de payımıza düşen anlayışa varabiliriz diye düşünüyorum, görmek etraflıca görmek, yani dikdörtgenin içini değil de dışını da görmek anlamanın ancak ufak bir parçası olabilir, anlamak için beş duyu gerekli, fotoğraflar bunu karşılamaz, karşılıyorsa uyum ve kabuller gereğidir.Fotoğrafın hakikatle ilişkisi sizce zayıflıyor mu yoksa dönüşüyor mu?Fotoğrafın hakikatle ilişkisi hiçbir zaman tam olmadı, biraz daha açayım. Makinemizi bir yere doğrulttuğumuzda sadece bir yere doğrulturuz, fotoğrafçının yansıtmadığı o kadar çok şey vardır ki…her şeyi, önünü arkasını, sağını solunu, yukarıyı çekmeyiz. Yani binlerce şey karenin dışında kalır. Fotoğraf bir kare olmak için, o karenin dışında kalanları feda eder, bir kareye ne sığdırabilirsek o kadardır fotoğraflar, ya dışında kalanlar? Biri dese ki “o zaman yüz kare çekerim bende” peki ama anlar ne oluyor diye sormak lazım, fotoğrafın hakikiyim dediği şey bir an içindir sadece, başka bir karede başka bir ana geçeriz.<img src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/0528674344dd77ac7b3413d00.jpg" alt="Ömer Orhun - Parlak Karanlık" width="1024" height="576">Parlak Karanlık’ta yapay zekânın bir kopuş değil süreklilik olduğunu söylüyorsunuz. Bu sürekliliğin en kritik kırılma noktası sizce nedir?1700 ve 1800’ lerin ürünü elektriğin icadının yarattığı şaşkınlık, çekici yabancılık ile bizim şu anda yapay zekaya bakışımız aynı kıymet, hayret silsilesinde. Makineler insanları değiştirdi, en büyük alameti farikamız olan zekanın yapaylaşması artık bize huzur veriyor, bunlara da gelişme diyoruz. Kabuller ve uyum adına bir sür git içindeyiz. Elektriğin ve makinelerin insanı dönüştürmesi, dönüşen insanın zekasını yapaylığa açması ve bunu bir makinede icat etmesi yapay zekayı sürekli kılar. Hazırlık aşamaları diyebiliriz yapay zeka için. İnsan nesilleri elektriğin icadı ile ona hizmet etmekteydi. İnsan, bir kişi olarak sürekli değil; sürekli olan nesiller. O varlığın oluşumuna hizmet ettik 1800’ leden sonra…en azından birileri böyle görüyor… İletişim bilimi böyle görebilir, “araçlar ve aracılar kuramları” bu okumaya yol açar. Konrol, iletişim araçlarını kullananların elinde olamaz; sahip, her zaman iletişim araçlarını örgün olarak kullandıranlardır, ortaya atanlardır, yatırımı yapanların elindedir kontrol…ve bu hiç değişmedi.Teknolojiyi “insanı taşıyan bir akış” olarak tanımlıyorsunuz. Bu, insanın kontrolü kaybettiği anlamına mı geliyor?Evet bu soru yanıtı kapsıyor; çok doğru bir soru; teknoloji ve tüm getirileri insan nesillerini bir müddettir taşıyan bir akış.Modern insan sizce teknolojiyle birlikte özgürleşiyor mu yoksa daha mı bağımlı hale geliyor?Eski çağlardan bir esinti özgürlük, doğanın sahibi olduğunu sanmayan eski “sözlü kültür insanına” has bir özellik. Ne zaman mı bitti ve dönüştü? Ben özgürüm demeye başlayınca. Özgürlük, kullanıldığında kendini bitiren bir sözcük. Başka bir açıdan baktığımızda “düşünüyorum öyleyse varım” dendiğinde bitmeye yüz tutan cinsten bir anlayış özgürlük anlayışı. Diğer canlılar özgürlüklerini yitirdiğinde başladı, insan dünyanın efendisi olduğunda başladı özgürlük söylemleri. Özgürlük estiğinde herkesi, tüm canlıları eşit savuran bir rüzgâr olmalı; birileri diğer canlılara göre ben daha çok özgürüm dediğinde başka bir alana gireriz. Tabiat insanın oyuncağı değildi eski kültürlerde. Sahiplik duygusu özgürlüğü dışlar.Görüntü bolluğu çağında “anlam” nasıl korunabilir? Teknolojiyle büyüyen yeni neslin “gerçeklik” algısı sizce nasıl şekilleniyor?Bizler elektriğin ve tüm getirilerinin olmazsa olmaz olduğu bir çağın içine doğduk, yeni nesiller ise internetin ve yapay zekanın olmazsa olmaz olduğu çağlara doğar oldu günümüzde. Simülasyon ve ürünü simülakrlar bu çağın fenomeni. Hakikati elle tutmaya, beş duyu ile anlamaya gerek olmayan bir çağdayız. Geçtiğimiz yüz yılın önemli düşünürleri bu konuyu çok iyi anlattılar, Cesur Yeni Dünya’ da Huxley… Postman, Ellül ve diğerleri durumu anlattılar, ikaz ettiler, ama o çağlarda da az okumaya geçmiştik zaten, kitaplar epeydir az okunuyor.Doğal ve yapay ayrımı sizce hala anlamlı mı?Fotoğrafın icadı ile reprodüksiyonlar yeni bir kavram olan orijinallik kavramını yarattı, bu kavram evrensel olarak işledi, tüm kopyalar-tekrarlar orijinali gösterdi, aynı bunun gibi, yapaylığı doğala benzerliği üzerinden tanımlıyoruz, doğallığı da yapay olabildiği için seviyoruz, yapaylık doğalımız oluyor. Doğal ve yapay arasındaki uçurum bir merdiven basamağı mesafesine indirgendi.Gelecekte insanlar bugüne baktığında en büyük yanılgımız ne olarak görülecek?Uygarlık denen şey kimilerimizi hoşnut kıldı ama mülk duygusu olmazsa olmazımız haline geldi. Sonu gelmez ihlaller başladı, makinesiz dünyada küçük kavimlerde, klanlarda, köylerde yaşayan atalarımızdan kalma birlik duygusunu modern çağlarda sahip olduklarımızla yitirdik. Sisteme rehin verdik, şehirlerde ve tarihte olmamış şekliyle çok kalabalık olduk. Sahip olduklarımız artık sahibimiz. Kutsal metinlerimiz “yalan söylemeyin, şunu yapmayın bunu yapmayın” dedi yalan ve yapmayın dedikleri her şey kaçış noktası yarattı. Karanlık tarafta organize hale geldi, ”hem öyle olduk hem böyle” , bıçak ekmek de doğradı canlıları da. İnsan hakları evrensel beyannamesiyle eşitiz dedik. Okullar, puanlar ve sınavlarla zekayı ölçülebilir kıldık…ve benzerleri…Eğer bugünün insanına tek bir cümle söyleme hakkınız olsaydı, ne söylerdiniz?Bir kitap yazmak isterdim…ismini Parlak Karanlık koyardım…<img src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/0528674344dd77ac7b3413d01.jpg" width="1024" height="576">&nbsp;

Ömer Orhun: "Görüntünün içinde kaybolan gerçeklik"

PLR (Parti Libéral-Radical / Liberal-Radikal Parti) bünyesinde Membre du comité olarak görev yapan Sara Pınar, İsviçre siyaset sahnesinde gençlik enerjisiyle öne çıkan bir isim. Siyasete henüz 14 yaşında adım atan Pınar, yerel komitelerden kanton düzeyindeki çalışmalara kadar geniş bir siyasi deneyime sahip. 

İsviçre siyaset sahnesinde gençlik enerjisi

Sara Pınar ile siyaseti, geleceği ve toplumsal katılımı konuştuk

Cenevre’de yaşayan mühendis kökenli araştırmacı Ali Rıza Tuna, kırk yılı aşkın süredir Anadolu’nun kadim dokuma kültürünü bir sanat tarihi perspektifinden yeniden yorumluyor. 

Mitlerden sanata uzanan motifler

Ali Rıza Tuna ile Anadolu kilimlerinin görsel dili üzerine bir söyleşi

İsrail ile Hamas arasında 10 Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkes, uluslararası kamuoyunda Gazze’deki yıkımın en azından geçici olarak duracağı yönünde bir umut yaratmıştı. Ancak kısa süre içinde İsrail ordusunun ateşkese rağmen Gazze’nin farklı bölgelerine operasyonlar düzenlemeye devam ettiği görüldü

Filistin için umut var

Bu durum, sivillere yönelik baskının sona ermediğini ve insani krizin derinleştiğini bir kez daha gösterdi. Uluslararası hukuk uzmanları saldırıları ateşkes ruhunun açık ihlali olarak değerlendirirken, Avrupa kamuoyunda da tepkiler giderek artıyor.Böylesi bir atmosferde, İsviçre siyasetinde İsrail–Filistin meselesindeki net tutumuyla tanınan Geri Müller yeniden dikkat çekiyor. 2003–2015 yıllarında Ulusal Konsey üyeliği ve ardından Baden Belediye Başkanlığı yapan Müller, insan hakları ve Orta Doğu politikalarına odaklanan çizgisiyle öne çıkıyor. İsviçre–Filistin Derneği başkanı ve parlamentodaki Filistin Dostluk Grubu’nun aktif bir üyesi olarak, uzun yıllardır İsrail’in askeri politikalarına yönelik eleştirileriyle bilinen Müller ile &nbsp;Gazze’deki güncel gelişmeler karşısında da açık tavrını sürdürüyor.Bu röportajda, Müller’in İsrail–Filistin meselesine dair birikimini ve bugünkü krize ilişkin değerlendirmelerini konuştuk.Röportaj: Ferah Koçak ErdoğanSayın Müller, İsrail devletinin Filistin toprakları üzerinde nasıl kurulduğu hakkında bize kısa bir bilgi verebilir misiniz?Esas olarak İngiltere ve Fransa arasında imzalanan Sykes-Picot Anlaşması ve ardından Balfour'un hırsızlığıyla (Jaffa'dan Hayfa'ya kadar olan sahil şeridini, Hindistan'dan çaldığı malları İngiltere'ye güvenli bir şekilde ulaştırmak için istiyordu). Osmanlılar da 1. Dünya Savaşı'nı kaybettikleri için Levant'ın koruması ortadan kalktı ve İngiltere Levant'ı kolonileştirdi. 1922'den itibaren İngilizler Filistin köylerini boşalttı ve soydu. İngiltere, “Araplardan” daha çok güvendikleri için İngiliz Yahudilerini Filistin'e gönderdi. Ben Gurion, 1910'larda Filistin'i ziyaret etmiş ve Filistinli Haredi Yahudilerini hor görmüştü. Bu nedenle, özellikle Doğu Avrupalı Yahudileri aradı. 2. Dünya Savaşı'ndan sonra, birçok Avrupa ülkesi Avrupalı Yahudileri Filistin'e gönderdi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/45d57ffab9f29bfe75b04a450.jpg" width="1024" height="576"></figure>Size göre, İsrail'in kısa süre içinde güçlü bir ordu ve uluslararası destek oluşturabilmesinin ana sebepleri nelerdir?İngiltere, 1922'den itibaren Yahudilere giderek daha fazla güç verdi. 1920'lerin sonunda İngiltere'nin Levant'a olan ilgisi azaldığında, güçlerini adım adım Yahudilere devretti. Siyonistler İngiliz silahlarını miras aldılar ve en az iki terör örgütü, Irgun ve Haganah'ı kurdular. Bu gruplar, köyleri yıkmayı ve insanları kovmayı çabucak öğrendi.İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra, Küçük BM (çoğunlukla sömürgecilerden oluşan, yaklaşık 40 ülke) sözde 2 devletli çözümü kabul etti. Bölge İsrail'e çok elverişli bir şekilde bölündü (İsrailliler %25 oranında %60 oranında toprak aldı!Batılı ülkeler ve ABD’nin İsrail'e verdiği destek, bölgedeki dengeyi nasıl değiştirdi?ABD için İsrail, petrol ve gazla çevrili bir bölgenin tam ortasında bir ada ve bu nedenle de “bir bekçi köpeği” işlevi gördü. İngilizlerse “Arapları” tanımıyor ve onlara güvenmiyorlardı. Bu sebeple tam destek verdiler.Gazze’deki sivil kayıplara Uluslararası toplumun tepkisi sizce yeterli mi?Hangi tepki? Soykırım uygulamak veya buna göz yummak için hiçbir gerekçe yok. Bu nedenle Roma Statüsü ve Cenevre Sözleşmeleri çerçevesinde net bir müdahale beklerim. Güney Afrika’nın girişimi bunun bir örneğidir.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/45d57ffab9f29bfe75b04a44f.jpg" width="1024" height="576"></figure>Gazze’de iki yıldır yaşanan insani durumu nasıl değerlendiriyorsunuz?&nbsp;Tam anlamıyla felaket! Daha önce benzeri görülmemiş bir durum yaşanıyor. İki yıldır açıkça ilan edilmiş bir soykırım var. Yemen ve İran dışında yaşanan bu soykırıma neredeyse tüm dünya seyirci kalıyor.BM ve uluslararası mahkemeler İsrail'in eylemlerini insan hakları ihlali olarak tanımlıyor. Uluslararası yaptırımların uygulanmaması ne anlama geliyor?BM'nin bir sorunu var: Güvenlik Konseyi. Konseyin başında üç sömürgeci güç ve iki BRICS temsilcisi var.. Bu durumda kim kazanacak? Ayrıca, adli süreçler çok uzun sürüyor bunu da göz ardı etmemek gerek.Avrupa’nın bir çok noktasında Filistin için destek mitingleri düzenlendi, sizce bu gösteriler karar vericiler üzerinde gerçekten bir baskı oluşturdu mu?&nbsp;Kısmen evet, diye düşünüyorum. Bu baskı durumu, bir ülkenin ve o ülkenin hükümetinin ABD’ye ne kadar bağımlı olduğuna göre de değişiyor.Filistin halkının geleceği ve özgürlüğü konusunda umutlu musunuz?Evet umutluyum, şu nedenlerden dolayı:&nbsp;İsrail'in sonu yaklaşıyor: On binlerce, özellikle iyi eğitimli İsrailli, tüm bu savaşlar ve hükümetin veya diğer ülkelerdeki iş ortaklarının düşmanca tavırlarından bıkıp, kesin olarak ülkeyi terk etti.Tüm kıtalardaki bazı önemli ülkeler İsrail'i ebedi bir savaş çığırtkanı olarak görüyor ve ondan bıkmış durumda.&nbsp;Filistinliler “sumud” (direnç, sebat) kavramını iyi bilir; bu da onları güçlü kılar.

İsviçreli siyasetçi Müller: İsrail’in sonu yaklaşırken Filistin güçlü kalıyor

Pusula Swiss, İsviçre’de yaşayan Türk topluluğuna kültür, yaşam, başarı hikâyeleri ve ilham veren portreler sunmaya devam ediyor. Bu sayıda, Türkiye’nin çağdaş mücevher tasarımında uluslararası bir marka hâline gelen TOHUM’un kurucusu, Türk tasarımcı Verda Alaton ile bir araya geldik. 

TOHUM’un evrensel dili

Doğal formlar, kadim semboller ve etnik sanatla kurduğu bağ sayesinde dünya moda sahnesinde fark yaratan Alaton, Cenevre’den dünyaya yayılan ilham dolu bir tasarım yolculuğuna sahip.İstanbul’da doğup New York’ta antropoloji ve tribal art üzerine çalışma fırsatı bulan, ardından Batı Africa’dan Asya’ya uzanan seyahatlerinde topladığı kültürel birikimi mücevhere dönüştüren Alaton; bugün Naomi Campbell’dan Leandra Medine’ye, Sharon Stone’dan Gigi Hadid’e kadar pek çok ismin takılarında hayat buluyor. Pusula Swiss olarak hem ilham dolu yolculuğunu hem de TOHUM’un evrensel dilinin ardındaki anlamları kendisinden dinledik.Röportaj: Özgür MumcularKişisel Yolculuk &amp; İlham<ul><li>Verda Hanım öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?</li></ul>İstanbul doğumluyum; çok kültürlü, tarihi ve katmanlı muhteşem şehrimiz, dünyaya bakışımı — ve dolayısıyla tasarım estetiğimin temellerini oluşturdu. Gençlik yıllarımda kariyerim kurumsal dünyadaydı; ancak kalbimde hep sanat ve doğayla derin bir bağ vardı. 20’li yaşlarda New York'taki üniversite dönemimde kabile sanatlarına olan tutukumu bir sanat galerisinde çalışarak besledim. Yıllar içinde bu tutkuyu bir yaşam biçimine dönüştürmeye ve paylaşmaya karar verdim. Bugün, markam TOHUM aracılığıyla hem kendimi hem de dünyaya dair estetik ve felsefi bakışımı ifade ediyorum.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d6.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>TOHUM kelimesinin “tohum” anlamına geldiğini uluslararası alanda çok kişi yeni öğrendi. Sizin için bu kelime ne ifade ediyor ve markanın ruhunu nasıl yansıtıyor?</li></ul>TOHUM, aslında hem doğaya, hem de hayata ektiğimiz tüm niyetlerimizi sembolize ediyor. Bir tohum nasıl doğada kendi potansiyelini taşır ve — doğru toprak, su ve ışıkla — benzersiz bir hayata dönüşürse, ben de her bireyin kendi yaşamında benzersiz potansiyeller taşıdığına inanıyorum.&nbsp;Markam için TOHUM, “doğadan gelen, saf, tekil, umut dolu ve yaşamın kendisine dair” her şeyi temsil ediyor. Her bir tasarım, bu tohumun bir “filizi” gibi; doğadan gelen malzemeler, kültürel kodlar, kişisel ifade ve özgürlüğün birleşimiyle hayata geçiyor.<ul><li>İstanbul’dan New York’a, ardından Cenevre’ye uzanan hayat yolculuğunuz TOHUM’un yaratım sürecini nasıl şekillendirdi?</li></ul>İstanbul benim köklerim; mimarisi, tarihi ve çok katmanlı kültür mozaiğiyle büyüdüm. New York’ta etnik sanatlarla tanışmam, bana “küresel bir estetik” ve “gelenek ile çağdaşlığı birleştirme” fikrini verdi. Tutkulu olduğum galerilerde geçirdiğim zaman, farklı kültürlerin sanat ve takı geleneklerinin nasıl bir araya geldiğini gözlemlemek, bana yaratımlarım için ilham oldu. Doğal malzemeler ve cüretli formlar Tohum’un&nbsp; estetik anlayışının temeli.Cenevre’ye taşınmam ise bana hem sakinlik hem de uluslararası bir perspektif kazandırdı. Bu coğrafi ve kültürel yolculuklar, TOHUM’un hem Anadolu köklerine saygılı hem de dünya kültürlerinden beslenen, zamansız ve evrensel bir dil kurmasına imkân tanıdı.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d7.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Tribal Art’a olan ilginiz çok genç yaşta başlamış. Bu ilginin tasarımlarınız üzerindeki en güçlü etkisi nedir?</li></ul>Evet, tribal ve etnik sanatlara olan ilgim, gençlik döneminde New York’taki Afrika sanat galerilerinde calışmaya başlamamla beslendi. O dönemde, gördüğüm parçaların sadece estetik değer değil; aynı zamanda derin kültürel anlamlar taşıdığını fark ettim. Sanat hayatın içinde kullanım eşyalarında hayat buluyor, ritüellerin, doğa ile kurulan iletişimlerin temelinde yer alıyordu. Kabilelerin sembolleri, doğaya bağlı motifleri, bedenle kurulan bağ, insanın en özgün ve temel ifadesini taşıyor.Bu görüş bende “Batı dünyasındaki hayatın içinde bu ruhu, bu anlayışı nasıl yaşatabilirim” düşüncesine dönüştü. Tribal Art’ın asaleti, doğayla ve insanla kurduğu simbiyotik ilişki; TOHUM’un estetik anlayışının temelini oluşturuyor. Doğallık, arketipik formlar, ruhun ve bedenin ifadesi… Tüm bunlar tribal sanatın etkisiyle şekillendi.Markanın Doğuşu &amp; Tasarım Felsefesi<ul><li>TOHUM’u kurma kararınız nasıl bir dönüm noktasında ortaya çıktı? O ilk prototipleri üretirken neler hayal ediyordunuz? TOHUM’u kurma kararım 30’lu yaşlarımın başında şekil aldı. Beslendiğim tüm düşünceler, inandığım değerleri şekle dökme ve bedenle birleştirme dönemi başladı. Kurumsal hayattan ayrılmaya karar verdim ve tüm riskleri ve korkularımla kucaklayarak yeni bir hayata adım attım.&nbsp;</li></ul>Hayalim Tohum’ları taşıyan kişilerin özgürleştiklerini ve mutlu olduklarını görmek idi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d8.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Koleksiyonlarınızda sıkça karşımıza çıkan semboller, kabuklar ve kristaller… Bu doğal materyalleri seçerken sizi en çok etkileyen şey nedir? Malzeme seçme süreci benim için bir meditasyon. Gerçekten “doğal olan her şey” TOHUM’un temelini oluşturuyor. Kristaller, taşlar, deniz kabukları, ahşap, deri… Doğanın bize armağanı olan tüm bu materyaller tasarımlarımda yer bulabiliyor. Yıllar içinde farklı koleksiyonlarımız ile her doğal malzemeyi değerlendirebildiğimizi söyleyebilirim. Halen tüm kullandığımız taşları, deniz kabuklarını tek tek seçerim. Her birinin verdiği hisse önce kendim bakarım, ondan sonra TOHUM’a dönüştürürüz.&nbsp;</li></ul>Bu materyaller sadece görsel olarak değil, dokunsal olarak da ruhumuza değer katıyor: Her biri benzersiz, her biri “tek”. Ayrıca doğanın sadeliği, zarafeti ve özgünlüğü ile bu değerleri takıya taşımak benim için çok kıymetli.&nbsp;<ul><li>Sade ama güçlü formlar markanızın imzası haline geldi.&nbsp;Bu estetik dil nasıl oluştu?</li></ul>Bana göre takı; kendimizi ifade etme şekli, sözlerle ifade etmediğimiz iç dünyamızı sessizce paylaşma yöntemi. Derin, daha ruhsal bir ifade biçimi. Bu yüzden TOHUM tasarımlarında “az ama derin” anlayışını benimsedim: Yalın, minimalist ama güçlü; doğadan gelen formlar, simetri ve saf çizgiler. Malzemelerin yalın gücü ön planda.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d9.jpg" width="1024" height="576"></figure>Bu ifade şekli, taşıyanın karakterini ortaya çıkaran bir araç olmasını sağlıyor. Konuşan eller, dokunan ruhlar” dileğimin özü.Uluslararası Başarı &amp; Dönüşüm<ul><li>Concha koleksiyonunun dünya çapında patlama yapması nasıl bir deneyimdi?&nbsp;</li></ul>Concha, çoğumuzun çocukluğunda doğayla ilk ilişkilerimizde yer alan deniz kabuklarımız aslında. Organik, doğal ve zamansız. 2017’de altın kaplama kabuk tasarımımızla Concha’yı yeniden yorumladığımızda, bir influencer’ın tasarımımızı paylaşması ile TOHUM yurtdışı platforma taşınıp, yıllar içinde saygıdeğer bir uluslararası markaya dönüştü.&nbsp;Concha ile niyet, doğada yalın, basit olan mucizevi güzelliklere dikkat çekmek ve onları bedenimizde taşımaya değer bulmaktı aslında. Bir deniz kabuğunun prensip olarak bir pırlantadan hiçbir farkı olmadığına inanırım.Bu beklenmedik ani yükseliş, hem heyecan vericiydi hem de bir dönüşüm getirdi: Küçük, el yapımı bir atölye markasından, uluslararası sahnede tanınan bir marka haline geçiş. Ancak bu başarı, benim dünyaya bakışımı, markaya olan sorumluluğumu ve tasarıma olan inancımı sarsmadı; tam tersine, derinleştirdi.<ul><li>Naomi Campbell, Kelly Rutherford, Leandra Medine gibi isimlerin TOHUM takması markayı nasıl dönüştürdü?</li></ul>Bu isimlerin, yani moda dünyasında, popüler kültürde etkili olan kişilerin, TOHUM’u seçmesi markanın kimliğini ve görünürlüğünü geniş kitlelere taşıdı. Bir anda, TOHUM'un yalnızca “etnik / büyük formlarda aksesuarlar” değil; evrensel, çağdaş, global bir takı dili olarak algılanmasına yardımcı oldu.Doğa, kültür ve el işçiliği üzerine kurulu, samimi ve estetik, evrensel olarak anlaşılabilir, benimsenebilir. Yıllar içinde TOHUM, kişisel ifadeyi, kimliği ve ruhu süsleyen bir araç hâline geldi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376da.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Global bir marka olurken yaratıcı kimliğinizi koruma konusunda zorlandığınız anlar oldu mu?</li></ul>Evet, özellikle Concha’nın başarısından sonra “başarı baskısı”, “talep artışı”, “ölçeklenme” gibi faktörler devreye girdi. Bazıları, neden bu kadar “organik / el işçiliği tarzı” bir koleksiyonu seçtiğimi sorguladı.&nbsp;Ancak benim için önemli olan, yaratmış olmak için yaratmak değil, her bir koleksiyonumuzun çıkış değerlerimize sadık kalması. “Özgünlüğü, doğallığı, el işçiliğini, bireyselliği” korumayı seçtim. Kıymetlimiz bu dil. Değerlerimizi koruyabilmek, tabi ki her türlü ticari başarıdan çok daha önemli.Atölye, Üretim &amp; El İşçiliği<ul><li>İstanbul’daki ustalarla çalışmanız markanın DNA’sının önemli bir parçası.&nbsp;El işçiliği TOHUM için neden vazgeçilmez?</li></ul>El işçiliği, her parçayı özel, “insanın dokunuşu, ruhu ile bir araya gelmiş” bir obje hâline getiriyor. Her taş, her kabuk, her metal yüzey, bir insanın ellerinden geçiyor. Bu, benim için sadece estetik değil; ruhsal, etik ve kültürel bir değer.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376df.jpg" width="1024" height="576"></figure>Doğayı, emeği, insanı, gelenekleri bir araya getiren bir sürecin ürünü her bir TOHUM. Bu sayede her parçanın bir hikâyesi oluyor ve takı, yüzeysel bir süs değil, bir ifade, bir kimlik, bir ruh hâline geliyor.<ul><li>TOHUM’un Afrika’daki sürdürülebilir tarım projelerine katkıda bulunması çok etkileyici. Bu iş birliği nasıl başladı? Afrika’ya olan, uzun yıllara dayanan estetik ve kültürel tutkum, TOHUM’un ilham kaynaklarının her zaman merkezinde oldu. Cuore koleksiyonunu tasarladığım dönemde, bu bağı daha anlamlı bir katkıya dönüştürmek istedim ve bu dönemde Haller Foundation ile tanıştım. Haller’in Afrika’daki sürdürülebilir tarım projeleri, markamızın doğayla uyumlu yaklaşımıyla organik bir şekilde örtüştü. Bu iş birliğiyle birlikte her Cuore “Seeds of Sustainability” projesi aracılığıyla bölgede toprağın, üretimin ve yaşamların yeniden yeşermesine destek oluyor.</li></ul><figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376dc.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Yeni koleksiyonlara başlarken ilk adım genelde nedir?&nbsp;Bir çizim, bir obje, bir seyahat, bir his? İlham her zaman canlı; bir seyahat, bir taş, bir kabuk, bir görüntü, bir his… Bazen Afrika’da gördüğüm bir obje, bazen İstanbul’da rastladığım bir form, bazen bir taşın dokusu ya da doğanın bir detayı…Çoğu zaman da bunlara eşlik eden insan doğası. Bu ilhamlar içimde olgunlaşıp, zihnimde formlaşıyor, sonra el işçiliğiyle gerçeğe dönüşüyor.&nbsp;</li></ul>Tasarım benim için planlı bir süreç değil; yaşamın, deneyimin, doğanın bir uzantısı…Cenevre &amp; Gelecek<ul><li>Cenevre artık sizin yaşam ve çalışma alanınız. Bu şehir tasarımınıza nasıl bir duygu veya yeni perspektif katıyor? Cenevre hem sessizliği, hem doğaya ve göle yakınlığı, hem de çok kültürlülüğüyle bana yalnızca huzur vermiyor; aynı zamanda küresel bir perspektif de sunuyor. Bu da TOHUM’un evrensel ruhuyla çok uyumlu.&nbsp;</li></ul>Doğayla iç içe bir yaşam; ama dünyanın merkezlerine erişim. Uluslarası toplum kuruluşlarının merkezi küçük bir şehirde onlarca kültürün bir arada yaşamasını sağlıyor. Bu denge benim için ideal; hem içsel hem dışsal ilham için verimli bir zemin.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376dd.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>TOHUM’un geleceğinde neler var? Yeni koleksiyonlar, yeni ülkeler veya yeni bir yaratıcı yön?</li></ul>TOHUM’un dili, sürekli evrim halinde. Yeni koleksiyonlarla, belki aksesuar dışındaki objelerle, tasarım sınırlarını genişletmek istiyorum. Çünkü doğa, kültür, malzeme ve form sınır tanımaz.&nbsp;Aynı zamanda, bireysellik ve el işçiliğini koruyarak; global bir ölçekte ama ruhu kaybetmeden büyümek en büyük isteğim. Her bir TOHUM parçasının bir “tohum” olarak kalması, yeni güzellikleri, yeni hikâyeleri ve yeni bağları yeşertmesi…