Turgut

Ortadoğu’daki çatışmaların yoğunlaşması, ABD yapımı Patriot hava savunma sistemlerinin dünya genelindeki talebini patlattı. Bu durum, İsviçre’nin sipariş ettiği Patriot sistemlerinin teslimatını ciddi biçimde geciktiriyor. 

Hava savunmasında alarm

Federal yönetim kaynakları, SRF’e yaptıkları açıklamada, teslimat süresinin en az beş yıl uzayacağını doğruladı.<h3>ABD Stokları Tükeniyor: Talep Arttı, Üretim Yetişmiyor</h3>Birleşik Arap Emirlikleri’nin yalnızca birkaç gün içinde binin üzerinde İran yapımı füze ve dron düşürdüğü bildiriliyor. Bu müdahalelerin büyük kısmı Patriot sistemleriyle yapıldı. Bir Patriot önleme füzesinin maliyeti ortalama 3 milyon frank. Kullanım hızı, üretim hızını aşmış durumda.Aynı zamanda Ukrayna da enerji altyapısını korumak için Patriot sistemlerine yoğun şekilde ihtiyaç duyuyor. İran savaşının başlamasıyla birlikte Ukrayna, Patriot mühimmatında kıtlık yaşanmasından endişe ediyor.<h3>İsviçre’nin Teslimatı Belirsiz: 5 Yıl Ek Gecikme</h3>İsviçre, beş adet Patriot birimi sipariş etmişti ve teslimatın bu yıl başlaması bekleniyordu. Ancak Savunma Tedarik Şefi Urs Loher’in ABD ziyaretinde öğrendiği bilgiye göre, savaş öncesi bile teslimat süresi 5 yıla kadar çıkmıştı. Şimdi ise bu sürenin daha da uzaması bekleniyor.SVP’li Ständerat (Eyaletler Meclisi) üyesi Werner Salzmann, bu gelişmenin sürpriz olmadığını belirterek, “İsviçre artık tedarik önceliği olan ülkeler arasında değil” dedi.<h3>Siyasi Tartışma Büyüyor: Devam mı, İptal mi?</h3>Patriot tedariki parlamentoda tartışma yaratıyor:<ul><li>SP’li Franziska Roth, Patriot alımının iptal edilmesini istiyor. Ona göre uzun menzilli sistemler yerine dron savunması öncelik olmalı.</li><li>FDP’li Josef Dittli ise Patriot’un “dokunulmaz” olduğunu savunuyor ve İsviçre’nin bu sisteme uzun vadede de ihtiyaç duyacağını belirtiyor. Ayrıca ek hava savunma sistemlerinin hızla tedarik edilmesi gerektiğini söylüyor.</li></ul><h3>Federal Konsey Alternatif Arıyor: SAMP/T Masada</h3>Savunma Bakanı Martin Pfister’in, Patriot’a ek olarak ikinci bir hava savunma sistemi tedarik etmek istediği belirtiliyor. Cuma günü yapılacak Federal Konsey toplantısında bu konuda bir ilke kararı alınması bekleniyor. Olası alternatiflerden biri, Fransız-İtalyan ortak yapımı SAMP/T sistemi.Patriot siparişinin iptal edilmesi ise şu an için gündemde değil.<h3>Finansman Sorunu: 650 Milyon Frank Ne Olacak?</h3>İsviçre, Patriot sistemi için ABD’ye 650 milyon frank ön ödeme yaptı. Teslimat gecikince Federal Savunma Bakanlığı (VBS), ek ödemeleri durdurdu. Ancak:<ul><li>Bu paranın akıbeti belirsiz.</li><li>Alternatif sistemlerin hızlı tedariki için gerekli fonların nasıl bulunacağı da net değil.</li><li>VBS’nin önümüzdeki iki yıl içinde yeni sistemler için gerekli peşinatları ödeyemeyeceği daha önce ortaya çıkmıştı.</li></ul>Federal Konsey, Patriot sürecinin nasıl devam edeceğine ilişkin kararını yakında açıklayacak.

İran savaşı Patriot teslimatını vurdu: İsviçre en az 5 yıl bekleyecek

Ukrayna’nın savaşın başlangıcından bu yana yaşadığı en ağır enerji krizine yanıt olarak İsviçre’nin gönderdiği yaklaşık 70 dizel jeneratörden ilk parti Kıyiv’e teslim edildi.

Ukrayna’daki enerji krizine destek

İsviçre’nin Ukrayna Büyükelçiliği’nin Uluslararası İşbirliği Bölüm Başkanı Jean‑Luc Bernasconi’nin katıldığı törenle jeneratörler Ukrayna Acil Durum Servisi’ne (SESU) resmen teslim edildi. İlk sevkiyat, 17 dizel jeneratör ve çok sayıda mobil ısıtma ünitesinden oluşuyor.&nbsp;<h3>Sevkiyatın amacı ve kapsamı</h3>Bu jeneratörler, Rus saldırıları nedeniyle enerji altyapısının ağır hasar gördüğü bölgelerde kullanılacak. İsviçre’nin gönderdiği ekipman, Federal Konsey’in 11 Şubat 2026’da onayladığı acil enerji yardım paketinin bir parçası. Paket kapsamında:<ul><li>Farklı güçlerde 70 dizel jeneratör,</li><li>18 doğalgazla çalışan elektrik modülü,</li><li>Mobil ısıtma sistemleri</li></ul>Ukrayna’ya ulaştırılacak. Bu modüller özellikle dört büyük şehirdeki bölgesel ısıtma tesislerinde kullanılmak üzere planlandı.&nbsp;<h3>“Yüz binlerce kişi faydalanacak”</h3>Teslim töreninde konuşan Bernasconi, jeneratörlerin en acil ihtiyaç duyulan noktalara gönderileceğini belirtti ve yardım paketinin “yüz binlerce insan için somut bir fark yaratacağını” vurguladı. Ukrayna Acil Durum Servisi Başkan Yardımcısı Roman Prymush ise, Davos’taki WEF sırasında Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy’nin yaptığı çağrıya İsviçre’nin hızlı yanıt vermesinden dolayı teşekkür etti.<h3>Finansman ve lojistik</h3>Yardım paketinin uygulanması, Federal Konsey’in Ukrayna Özel Delegesi Jacques Gerber tarafından koordine ediliyor. Malzeme alımı, nakliye ve lojistik için gerekli 32 milyon franklık bütçe, SECO’nun mevcut Ukrayna ülke programından karşılanıyor. DEZA ise operasyonun organizasyon ve lojistik ayağını yürütüyor.&nbsp;Jeneratörler 20 Şubat’tan itibaren kamyonlarla İsviçre’den çıkmaya başladı ve 24 Şubat’tan bu yana Ukrayna’ya düzenli olarak ulaşıyor. Tüm dizel jeneratörlerin Mart ayı sonuna kadar Ukrayna’da olması planlanıyor. Doğalgazlı büyük modüller ise altyapı hazırlıkları tamamlandıkça peyderpey teslim edilecek.&nbsp;<h3>İsviçre’nin savaş boyunca yaptığı katkı</h3>İsviçre, Şubat 2022’den bu yana Ukrayna’ya yönelik uluslararası işbirliği kapsamında yaklaşık 900 milyon frank destek sağladı. Bu son yardım paketi, özellikle kış aylarında kritik hale gelen enerji altyapısının ayakta tutulmasına katkı sunmayı amaçlıyor.

İsviçre’den Ukrayna’ya enerji yardımı: 17 jeneratör ve ısıtıcılar teslim edildi

Ständerat (Eyaletler Meclisi) aralık ayında paketi zaten önemli ölçüde daraltmıştı; Ulusal Konsey ise hem yeni gelir kaynaklarını reddederek hem de tarım sektörünü büyük ölçüde koruyarak tasarruf hacmini daha da azalttı.

Entlastungspaket 27

Yaklaşık 12 saat süren iki günlük görüşmelerin ardından Ulusal Konsey, tasarıyı 126’ya karşı 62 oyla kabul etti. SP ve Yeşiller Partisi, detaylı görüşmelerde taleplerini büyük ölçüde kabul ettiremedikleri için oylamada hayır oyu verdi.<h3>Tasarruf Hacmi Daha da Azaldı</h3>Ulusal Konsey, birçok noktada Ständerat’ın çizgisini izledi. Ständerat’ın yaptığı kesintiler sonrası 2027–2029 yılları için öngörülen tasarruf hacmi yıllık 1,5 ila 2,1 milyar frank seviyesine düşmüştü. Ulusal Konsey’in kararlarıyla bu miktar yüz milyon franktan fazla daha azaldı.Federal Konsey’in başlangıçtaki hedefi, aynı dönem için yıllık 2,4 ila 3,1 milyar frank tasarruftu. Meclis çoğunluğunun aldığı kararlarla bu hedefe ulaşılması artık mümkün görünmüyor.<h3>Tarım Sektörü Korundu, Yeni Gelir Kaynakları Reddedildi</h3>Ulusal Konsey’de çoğunluğu oluşturan SVP, FDP ve Merkez Parti, tarım sektörüne yönelik kesintileri reddetti. Ayrıca Mali Komisyonu’nun önerdiği 175 milyon franklık ek tarım gümrük vergisi de kabul görmedi.Benzer şekilde, sistemik öneme sahip bankalar için 2027’den itibaren planlanan “Public Liquidity Backstop” uygulaması da reddedildi. Bu mekanizma kabul edilseydi, bankalar devlete risk telafisi için ödeme yapacak ve federal bütçe 2027’de 140 milyon frank rahatlayacaktı.<h3>Diğer Kesintiler de Reddedildi</h3>Parlamento, Federal Konsey’in önerdiği birçok başka tasarruf kalemini de uygulamama kararı aldı. Bunlar arasında:<ul><li>Sosyodemografik yük paylaşımı</li><li>Bölgesel havaalanlarına yönelik destekler</li><li>Spor federasyonlarına ayrılan kaynaklar</li><li>Swissinfo’nun bütçesinde küçülme</li></ul><h3>Keller-Sutter: “Yapısal Açık Büyüyor”</h3>Maliye Bakanı Karin Keller-Sutter, oturum öncesinde paketin daha fazla küçültülmemesi konusunda uyarıda bulunmuştu. Ständerat’ın yaptığı kesintiler sonrası bile 2027 bütçesinde yaklaşık 400 milyon franklık yapısal açık oluştuğunu hatırlatan Keller-Sutter, Ulusal Konsey’in ek azaltımlarının durumu daha da zorlaştıracağını söyledi.Federal Konsey, bahar oturumu sonrasında durumu yeniden değerlendirecek. Keller-Sutter, gerekirse 2026 bütçesinde ek düzeltmeler yapılabileceğini belirtti.<h3>Süreç Nasıl Devam Edecek?</h3>Meclisin iki kanadı, kalan farklılıkları önümüzdeki iki hafta içinde gidermeye çalışacak. Paket, 20 Mart’a kadar tamamen uzlaştırılmalı. Bu takvim, 2027’de yürürlüğe girmeden önce olası bir halk oylaması için zaman bırakmayı amaçlıyor. Yeşiller Partisi referandum kararını şimdiden duyurdu.

Ulusal Konsey tasarruf paketini daha da küçülttü

Ortadoğu’daki savaşın etkileri İsviçre ekonomisinde giderek daha görünür hale geliyor. Ekonomi uzmanları, savaşın İsviçre açısından ne anlama geldiğini değerlendiriyor.

Küresel kriz derinleşiyor

Şimdilik akaryakıt fiyatlarında yalnızca birkaç rappenlik artış hissedilse de, çatışmaların uzaması durumunda hem enerji maliyetleri hem de küresel ticaret zincirleri üzerinde daha ağır sonuçlar bekleniyor.&nbsp;<h3>Enerji Fiyatlarında Keskin Yükseliş</h3>Savaşın ilk ve en belirgin etkisi enerji fiyatlarındaki ani artış oldu. Özellikle ısıtma yağı kısa sürede yaklaşık yüzde 25 zamlandı. Doğalgaz fiyatları da benzer şekilde yükseldi. Benzin ve dizel fiyatları istasyonlara göre değişse de artış eğilimi belirgin. Bu durum, özellikle kış aylarında hane bütçeleri üzerinde ciddi baskı yaratacak.<h3>Süveyş Kanalı Baskı Altında: Nakliye Maliyetleri Artıyor</h3>Süveyş Kanalı açık olsa da birçok büyük denizcilik şirketi güvenlik gerekçesiyle rotalarını Ümit Burnu üzerinden uzatıyor. Bu değişiklik:<ul><li>Nakliye sürelerini haftalarca uzatıyor,</li><li>Sigorta ve güvenlik maliyetlerini artırıyor,</li><li>Küresel tedarik zincirlerinde gecikmelere yol açıyor.</li></ul>İsviçre gibi dış ticarete bağımlı bir ülke için bu gelişme, ithal ürünlerde fiyat artışları ve lojistikte aksaklıklar anlamına geliyor.<h3>Savunma Sanayii İçin Yeni Bir Talep Dalgası</h3>Ukrayna savaşıyla birlikte yoğun talep gören savunma sanayii, Ortadoğu’daki çatışmalarla birlikte daha da hareketlendi. Örneğin:<ul><li>İngiliz BAE Systems’in sipariş portföyü yaklaşık 90 milyar frank,</li><li>Alman Rheinmetall’in siparişleri ise 60 milyar frank seviyesinde.</li></ul>Yeni bir çatışma bölgesi, özellikle ABD merkezli savunma şirketleri için ek talep yaratabilir.<h3>Körfez Turizmi Sert Darbe Aldı</h3>Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar gibi turizm merkezleri, savaşın etkisini doğrudan hissediyor. Şu ana kadar:<ul><li>11.000’den fazla uçuş iptal edildi,</li><li>Yaklaşık 1,5 milyon yolcu etkilendi,</li><li>Dubai gibi şehirlerde yaya trafiği belirgin şekilde azaldı.</li></ul>Bölgenin turizm gelirlerinde orta vadede ciddi kayıplar bekleniyor.<h3>Uzun Vadeli Ekonomik Riskler</h3>Savaşın süresi ve enerji fiyatlarının ne kadar yüksek kalacağı, küresel ekonomi için belirleyici olacak. Uzmanlara göre:<ul><li>Asya ülkeleri, enerji bağımlılıkları nedeniyle en fazla zarar görebilir.</li><li>Avrupa, Ukrayna savaşı sonrası zaten yüksek enerji fiyatlarıyla mücadele ediyor; yeni kriz ek baskı yaratabilir.</li><li>ABD, büyük bir enerji üreticisi olduğu için ekonomik açıdan daha avantajlı bir konumda olabilir.</li></ul>Genel olarak artan jeopolitik belirsizlik, dünya ekonomisinin kırılganlığını artırıyor.

İran savaşı küresel ekonomiyi sarsıyor: İsviçre’de enerji maliyetleri yükseliyor

Avrupa çapında yürütülen büyük bir operasyon, uluslararası kokain kaçakçılığı ve kara para aklama ağının İsviçre’ye uzanan önemli bağlantılarını gün yüzüne çıkardı. 

Europol’un mafya operasyonu

Europol tarafından koordine edilen ve Fransa, İtalya ile İsviçre’nin işbirliğiyle yürütülen operasyon kapsamında toplam yedi kişi gözaltına alındı. Bunlardan dördünün İsviçre’de, Graubünden kantonuna bağlı Roveredo’da tamamen yasal bir B oturum izniyle yaşadığı ortaya çıktı.Operasyon, İtalyan mafya örgütleri Camorra ve ’Ndrangheta tarafından yönetilen uluslararası bir kokain ve para aklama ağına yönelikti. Gözaltına alınanlar arasında 52 yaşındaki bir erkek, 24 yaşındaki oğlu ve 52 yaşındaki kişinin 37 yaşındaki partneri bulunuyor. Kadının babası olan Karadağlı bir zanlı da operasyon kapsamında yakalandı ve Europol tarafından “yüksek öncelikli hedef” olarak tanımlanıyordu. Ayrıca Roveredo’da komşu binada yaşayan 44 yaşındaki bir İtalyan da tutuklananlar arasında.<h3>İsviçre’de Başlayan İpucu, Avrupa’ya Uzanan Soruşturma</h3>Soruşturmanın temeli iki yıl önce İsviçre makamlarının bir İtalyan vatandaşına ilişkin şüpheli para hareketlerini tespit etmesiyle atıldı. Bu kişinin mafya adına büyük ölçekli kara para aklama faaliyetleri yürüttüğü belirlendi. Uluslararası işbirliğiyle yürütülen soruşturma, kokainin Güney Amerika’dan gemilerle Avrupa’ya getirildiğini ve özel olarak hazırlanmış lüks otomobillerin içine gizlenerek taşındığını ortaya çıkardı.Elde edilen gelirlerin ise şirketler, sahte faturalar ve gayrimenkul yatırımları üzerinden aklandığı tespit edildi. İsviçre’de Fedpol, Graubünden ve Ticino kanton polisleriyle birlikte çok sayıda ev araması gerçekleştirdi. Ancak İsviçre topraklarında kimse gözaltına alınmadı.<h3>İsviçre’de Sessizlik, Avrupa’da Derinleşen Soruşturma</h3>Roveredo belediyesi, zanlıların yıllardır bölgede yaşadığına ilişkin sorulara temkinli yaklaşırken, soruşturmanın uluslararası boyutu genişlemeye devam ediyor. Europol, operasyonun Avrupa’daki uyuşturucu trafiğine büyük bir darbe olduğunu belirtiyor.

Uluslararası kokain şebekesinin İsviçre bağlantısı ortaya çıktı 


İsviçre ile Avrupa Birliği arasında uzun süredir devam eden müzakerelerde önemli bir dönemeç aşıldı. Federal Başkan Guy Parmelin, Brüksel’de AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile birlikte İsviçre–AB anlaşma paketini imzaladı. 

Guy Parmelin'e partisinden sert eleştiriler 

SVP’li bir siyasetçi olarak partisinin sert muhalefetine rağmen imza törenine katılması, Parmelin’in Federal Konsey’in kollektif sorumluluğunu öne çıkaran pragmatik yaklaşımını bir kez daha gösterdi.Parmelin, imza öncesinde kendisine yöneltilen siyasi baskı sorularına, “Kurumsal süreç bunu gerektiriyor. Ben Federal Konsey’in tamamını temsil ediyorum” sözleriyle yanıt verdi. Siyaset bilimci Adrian Vatter’e göre bu tutum, Parmelin’in parti kimliğinden çok devlet adamı rolünü öncelediğini gösteriyor. Vatter, Parmelin’in “konkordans siyasetçisi ile yönetici tipi arasında bir karışım” olduğunu belirtiyor.<h3>Anlaşma Paketinin Arka Planı</h3>İsviçre ile AB, Mart–Aralık 2024 döneminde yeni bir anlaşma paketi üzerinde yoğun müzakereler yürüttü. Paket; elektrik piyasası, gıda güvenliği ve sağlık alanlarında yeni anlaşmalar içeriyor. Ayrıca mevcut ikili anlaşmaların güncellenmesi ve kurumsal unsurların eklenmesi de bu paketin bir parçası. Aralık 2024’te müzakereler tamamlandı.Mayıs 2025’te tarafların müzakere heyetleri, metnin tüm dillerdeki son halini kontrol ederek her sayfayı parafladı. Bu işlem, metnin teknik olarak tamamlandığını ve üzerinde değişiklik yapılamayacağını güvence altına alıyor.Paketin bazı bölümleri ise şimdiden yürürlüğe girdi. İsviçreli araştırmacılar, Horizon programına yeniden tam erişim sağladı. Bu erişim, Kasım 2025’te Parmelin ile AB Komiseri Zaharieva tarafından imzalanan program anlaşmasıyla mümkün oldu ve 2025 yılı başından itibaren geriye dönük olarak geçerli kabul edildi.<h3>İmzanın Anlamı ve Sürecin Devamı</h3>Parmelin ve von der Leyen’in imzasıyla anlaşma metni artık nihai ve bağlayıcı hale geldi. Ancak süreç henüz tamamlanmış değil.<ul><li>AB tarafında: Anlaşma, geçtiğimiz hafta AB Bakanlar Konseyi tarafından onaylandı. Avrupa Parlamentosu’nun da önümüzdeki haftalarda paketi görüşmesi bekleniyor. Parlamento onayının ardından AB tarafındaki süreç tamamlanmış olacak.</li><li>İsviçre tarafında: Federal Konsey, anlaşma paketini Mart 2026 sonuna kadar parlamentoya sunacak. Önce ilgili komisyonlar, ardından Ulusal Konsey ve Ständerat (Eyaletler Meclisi) paketi değerlendirecek. Parlamento, anlaşmaya yalnızca “evet” veya “hayır” diyebilecek; içerikte değişiklik yapamayacak. Ancak iç politikaya ilişkin eşlik eden önlemler, örneğin ücret koruma düzenlemeleri, parlamentonun müdahale alanında olacak.</li><li>Halk oylaması: Parlamento paketi onaylarsa, halk oylaması ya parlamentonun kararıyla ya da 50.000 imza toplanmasıyla kesinleşecek. Anlaşmanın tartışmalı niteliği nedeniyle oylamanın yapılması kesin görülüyor. Oylamanın en erken 2027, muhtemelen 2028’de gerçekleşmesi bekleniyor.</li><li>Yürürlüğe giriş: Halkın onay vermesi halinde anlaşmalar, tüm onay süreçlerinin tamamlanmasından yaklaşık iki ay sonra yürürlüğe girecek.</li></ul><h3>Parmelin’in Siyasi Duruşu</h3>Parmelin, geçmişte Avrupa Ekonomik Alanı’na (EWR) destek vermiş, ancak daha sonra bu kararı “hata” olarak nitelendirmişti. Buna rağmen Federal Konsey içinde SVP’nin göç karşıtı çizgisini zaman zaman savunuyor. Kamuoyu önünde ise Federal Konsey’in ortak kararlarını güçlü biçimde sahiplenmesiyle tanınıyor.Pandemi döneminde partisinin bazı temsilcileri Sağlık Bakanı Alain Berset’i “diktatör” olarak nitelendirirken Parmelin, “Federal Konsey bir bütün olarak karar alır” diyerek kollektif sorumluluğu savunmuştu. Benzer bir tutumu, Maliye Bakanı Karin Keller-Sutter’ın Donald Trump ile yaşadığı diplomatik gerginlikte de göstermişti.Uzmanlara göre Parmelin’in diplomatik ve sakin üslubu, zaman zaman “fazla uyumlu” bulunuyor. Ancak Parmelin bunu “Diplomasi böyle bir şey” sözleriyle açıklıyor.<h3>SVP Bugün Protesto Edecek</h3>SVP, bugün Federal Meydan’da anlaşma paketine karşı bir protesto düzenleyecek. Parmelin’in ise çoktan günlük görevlerine dönmüş olması bekleniyor. Uzmanlara göre bu durum, onun “gösterişsiz ama görev odaklı” çalışma tarzının bir yansıması.

 İsviçre ile Avrupa Birliği arasında anlaşma paketi imzalandı

İsviçre Federal Meclisi’nin 2026 Bahar Oturumu bugün başlıyor. Ulusal Konsey ve Ständerat (Eyaletler Meclisi), ülke siyasetini uzun vadede etkileyecek önemli dosyaları ele alacak.

Enerji politikasında dönüşüm sinyali

Enerji politikası, sosyal güvenlik, bütçe düzenlemeleri ve tarafsızlık tartışmaları bu oturumun öne çıkan başlıkları arasında yer alıyor. İşte parlamentonun önündeki beş kritik konu.<h3>Nükleer Enerjiye Yeniden Kapı Açılıyor</h3>İsviçre’de yeni nükleer santrallerin inşasına yönelik yasak kaldırılabilir. Federal Konsey, mevcut yasağı yürürlükten çıkararak nükleer enerjiyi yeniden bir seçenek olarak değerlendirmek istiyor. Bu düzenleme, “Her zaman herkes için elektrik (Blackout’u durdurun)” adlı halk inisiyatifine dolaylı bir karşı teklif niteliği taşıyor. Enerji Komisyonu, büyük çoğunlukla tasarının kabul edilmesini önerdi. Yeşiller Partisi ise şimdiden referandum tehdidinde bulundu.<h3>Bütçe Açığı İçin Çözüm: Daha Yüksek Gümrük Vergileri</h3>Federal Konsey, federal bütçeyi yılda üç milyar franka kadar rahatlatmayı hedefliyor. Ancak Ständerat, geçen kış oturumunda “27 No’lu Tasarruf Programı”nı önemli ölçüde hafifletti. Şimdi dosya Ulusal Konsey’de. Ulusal Konsey’in Mali Komisyonu, küçük kamaradaki değişiklikleri büyük ölçüde destekliyor ancak ek gelir yaratmak için bazı tarım ürünlerinde gümrük vergilerinin artırılmasını öneriyor. Bu adım, bütçe açığını azaltmak için harcama kesintilerine alternatif bir çözüm olarak görülüyor.<h3>13. AHV Maaşının Finansmanı Hâlâ Belirsiz</h3>Yıl sonunda ilk kez ödenecek olan 13. AHV maaşının finansmanı konusunda parlamentoda uzlaşma sağlanmış değil. Ständerat, hem KDV’nin hem de maaş kesintilerinin artırılmasını öngören bir modelden yana. Federal Konsey ve Ulusal Konsey ise yalnızca KDV artışını savunuyor. Sosyal Güvenlik Komisyonu, Ständerat için bir uzlaşı önerisi hazırladı: Hem maaş kesintileri hem de KDV artırılsın, ancak KDV artışı Ulusal Konsey’in önerdiğinden daha düşük olsun.<h3>Tarafsızlık Üzerine Uzun Bir Siyasi Maraton</h3>“Tarafsızlık İnisiyatifi”, İsviçre’nin “ebedi ve silahlı tarafsızlığını” anayasal güvence altına almayı ve Birleşmiş Milletler tarafından onaylanmayan yaptırımların uygulanmasını yasaklamayı amaçlıyor. Federal Konsey inisiyatife karşı çıkıyor. Ständerat ise geçen yaz, yaptırım yasağını içermeyen bir karşı teklif kabul etmişti. Ancak Ulusal Konsey’in Dış Politika Komisyonu bu karşı teklifi reddetmek istiyor. Bu dosya için dört oturum gününe yayılan uzun bir tartışma planlanıyor.<h3>Crans-Montana Yangını Mağdurlarına Destek</h3>Parlamento, Crans-Montana’daki yangın felaketinin mağdurlarına yönelik acil bir federal yasa görüşecek. Federal Konsey, her mağdura 50.000 frank tutarında dayanışma ödemesi yapılmasını öneriyor. Ayrıca mağdurlar, sigortalar ve yetkililer arasında yürütülen uzlaşma sürecinde, federal hükümetin 20 milyon franka kadar katkı sağlamaya hazır olduğu belirtiliyor. Bu destek, planlanan “Yuvarlak Masa” görüşmelerinin sonucuna bağlı olacak.

Federal Meclis’te bahar oturumu kritik dosyalarla başlıyor

İsviçre’de hastanelerde ve kliniklerde çalışan sağlık personeline yönelik şiddet olayları son yıllarda belirgin şekilde arttı. Özellikle psikiyatri birimleri ile acil servislerde hemşireler ve hekimler, sözlü, cinsel ve fiziksel saldırılara daha sık maruz kaldıklarını bildiriyor.

Hastanelerde güvenlik endişesi

Basel’de görülen güncel bir dava, durumun ciddiyetini bir kez daha ortaya koydu. Bir erkek hastanın, psikiyatri kliniğinde çalışan bir kadın personeli odasına çekerek bileklerinden tuttuğu ve cinsel saldırıda bulunduğu iddia ediliyor. Sanık, tecavüze teşebbüs suçlamasıyla yargılanıyor. Bir başka davada ise bir hastanın bir hemşireyi yumruklayarak yaraladığı öne sürülüyor. Uzmanlara göre bu olaylar, yaşananların yalnızca görünen kısmı.İsviçre Hemşireler Birliği’nin Basel bölümü başkanı Daniel Simon, özellikle uzun süreli bakım alanında çalışan personelin daha fazla risk altında olduğunu belirtiyor. Yaşlanan nüfusla birlikte bu alandaki hasta sayısının arttığını, bilişsel sorunları olan hastaların ise daha kontrolsüz davranabildiğini ifade ediyor. Simon, acil servislerde de sabırsızlığın arttığını vurgulayarak, “İnsanlar, yakınlarının tedavi edilmesini beklerken öfkeleniyor ve kontrolü kaybedebiliyor” diyor.Bern’deki Inselspital’de şiddet vakalarının yüzde 90’ının acil serviste yaşandığı bildiriliyor. Hastane sözcüsü Didier Plaschy, olayların çoğunun sözlü saldırı veya eşyalara zarar verme şeklinde olduğunu, ancak fiziksel şiddetin de görüldüğünü aktarıyor. Inselspital’de güvenlik birimi ağır vakalara müdahale ediyor ve bu nedenle olaylar sistematik olarak kayıt altına alınıyor.Ülke genelinde ise şiddet vakalarına ilişkin resmi bir istatistik bulunmuyor. Buna rağmen hastane birliği H+, üyelerinden gelen bildirimlere dayanarak sorunun büyüdüğünü belirtiyor. Basel Üniversitesi’nin beş yıl önce yaptığı bir araştırma, özellikle psikiyatri alanında çalışanların ciddi risk altında olduğunu göstermişti. Araştırmaya göre, katılımcıların üçte biri meslek hayatları boyunca en az bir kez ağır fiziksel yaralanma yaşamıştı. Son 30 gün içinde sözlü şiddete maruz kalanların oranı yüzde 73, cinsel tacize uğrayanların oranı ise yüzde 14 olarak kaydedilmişti.Buna karşın, artan şiddete rağmen polis şikâyetlerinde bir artış görülmüyor. UPK Basel’in eski başhekimi Marc Graf, bunun iki temel nedeni olduğunu söylüyor: “Terapistler, hastalarını şikâyet ederek onlara daha fazla zarar vermek istemiyor. Ayrıca şikâyet sırasında kişisel adresin verilmesi zorunlu olduğu için birçok çalışan güvenlik endişesi yaşıyor.” Graf, bu nedenle sağlık çalışanlarına yönelik şiddetin resen soruşturulan suç kapsamına alınmasını talep ediyor.Birçok büyük hastane, personelin güvenliğini sağlamak için 24 saat güvenlik görevlisi bulunduruyor. Basel Üniversite Hastanesi ise çalışanlarını kriz anlarında sakinleştirme ve gerilimi düşürme teknikleri konusunda eğitiyor.

Sağlık personeline yönelik şiddet artıyor: Uzmanlar çözüm çağrısında

İsviçre’de insan bedenlerinin doğal yollarla kompostlanmasını araştıran öncü bir proje resmen başladı. Lausanne Üniversitesi’ne bağlı Swiss Human Institute of Forensic Taphonomy (SHIFT), Romandie bölgesinde gizli tutulan bir açık hava araştırma alanını hizmete açtı.

Bedenler komposta dönüştürülüyor

Tesis, yalnızca insan bedenlerinin doğal ayrışma süreçlerini incelemek ve kompostlama yöntemini test etmek amacıyla kurulmuş durumda.Proje kapsamında bağışlanan bedenler, pamuklu bir bezle sarılarak olgun kompost üzerine yerleştiriliyor ve bitkisel malzemelerle kaplanıyor. Taphonomi uzmanı ve proje direktörü Vincent Varlet, “Doğanın süreci kendiliğinden işlediğini” belirtiyor. Yaklaşık dokuz ay içinde beden tamamen komposta dönüşüyor.SHIFT’in üç temel hedefi bulunuyor: İnsan kompostlamasının klasik defin ve kremasyon yöntemlerine çevreci bir alternatif olup olmadığını değerlendirmek, büyük insani felaketlerde kullanılabilecek yöntemler geliştirmek ve adli tıp için bugüne kadar eksik olan ayrıntılı ayrışma verilerini üretmek. Varlet, adli tıbbın şimdiye kadar çoğunlukla gözleme dayandığını, bu proje sayesinde ayrışma süreçlerinin ilk kez sistematik olarak izlenebileceğini söylüyor. Kanton Waadt, projeye dört yıl boyunca 1 milyon franktan fazla destek sağlıyor.Kompostun güvenliği ise araştırmanın en kritik noktalarından biri. Varlet, elde edilen kompostun toksik açıdan tamamen güvenli olup olmadığının mutlaka bilimsel olarak doğrulanması gerektiğini vurguluyor. Bu nedenle önümüzdeki yıllarda hem biyolojik hem kimyasal analizler yapılacak. Ayrıca kompostun ailelere verilip verilemeyeceği, etik statüsü ve sağlık açısından taşıdığı anlam da araştırılacak.Proje, yalnızca bilimsel değil, duygusal bir ihtiyaca da yanıt veriyor: Ölümden sonra doğaya geri dönme arzusu. Humusation Suisse Derneği’nin bazı üyeleri şimdiden bedenlerini bağışladı. Dernek başkanı Sarah Joliat, klasik defin ve kremasyon seçeneklerinin kendisine uygun gelmediğini, bu yöntemin ise “tam olarak aradığı şey” olduğunu söylüyor.

Doğal defin alternatifi: İnsan kompostlaması bilimsel teste giriyor

ABD ile İsrail’in İran’a karşı başlattığı yeni savaş, bölgede hava sahalarının kapatılmasına yol açtı. Bu durum, Orta Doğu’da bulunan binlerce İsviçrelinin ülkelerine dönememesine neden oldu. İsviçre Dışişleri Bakanlığı (EDA), şu anda 4000’den fazla İsviçreli yolcunun bölgede mahsur kaldığını açıkladı.

ABD-İsrail İran çatışması

EDA Konsolosluk Direktörü Marianne Jenni, düzenlenen basın toplantısında henüz somut bir tahliye planı olmadığını söyledi. Swiss Havayolları ve diğer ülkelerin kriz birimleriyle temas hâlinde olduklarını, ancak hava sahası kapalı olduğu sürece geri dönüş uçuşlarının mümkün olmadığını belirtti. Şu ana kadar yaralı veya hayatını kaybeden İsviçre vatandaşı bulunmadığı da açıklandı.EDA’nın kriz hücresi ocak ayı ortasında oluşturulmuştu ve savaşın başlamasından bu yana yoğun şekilde çalışıyor. Bakanlık, bölgedeki güvenlik durumunun kötüleşmesi nedeniyle seyahat uyarılarını da güncelledi. İran, İsrail, Lübnan, Bahreyn, Ürdün, Katar, Kuveyt, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’ne seyahat edilmemesi tavsiye ediliyor.Savaşın etkileri bölge genelinde hissediliyor. ABD’nin müttefik ülkeleri de hedef hâline geldi; Dubai, Doha ve BAE’deki Samha bölgesinde patlamalar duyuldu. Bu durum, hava trafiğinin daha uzun süre normale dönemeyebileceğine işaret ediyor.EDA, İsviçre vatandaşlarının güvenliğini sağlamak için çalışmaların sürdüğünü belirtiyor, ancak şu an için dönüş uçuşlarının ne zaman başlayacağı belirsizliğini koruyor.

Orta Doğu’da 4000 İsviçreli mahsur kaldı: EDA çözüm arıyor

Mart ayı İsviçre’de hem ulusal hem de kantonal düzeyde çeşitli yenilikler getiriyor. Graubünden’de hız kameralarının konumları açıklanacak, Obwalden’de yeni imar ve inşaat kuralları yürürlüğe girecek...

Yeni kurallara dikkat

Mart ayı İsviçre’de hem ulusal hem de kantonal düzeyde çeşitli yenilikler getiriyor. Graubünden’de hız kameralarının konumları açıklanacak, Obwalden’de yeni imar ve inşaat kuralları yürürlüğe girecek, Almanya sınır kontrollerini uzatacak ve Swiss uçuş kurallarında değişiklikler yapılacak. Ayrıca elektronik ürünlerde fiyat artışı bekleniyor.Graubünden Kanton Polisi, mart ayından itibaren beş ay sürecek bir pilot projede tüm sabit radarların yerlerini kamuoyuyla paylaşacak. Amaç, sürücü davranışlarını karşılaştırarak konumların açıklanmasının hız ihlallerini azaltıp azaltmadığını ölçmek. Radarların bir kısmı geçen yılki aynı noktalara yerleştirilecek. Proje sonunda kanton içi, turistik ve transit trafiğin hız ihlallerine etkisi ayrı ayrı değerlendirilecek.Obwalden kantonunda 1 Mart itibarıyla yeni Planlama ve İnşaat Yasası yürürlüğe giriyor. Yeni düzenleme, planlama süreçlerini basitleştiriyor, yapılaşma mesafelerinde daha esnek kurallar getiriyor ve dijital başvuru süreçleri için yasal temel oluşturuyor. Ancak bazı maddeler, belediyelerin kendi imar planlarını yeni kurallara uyarlamasından sonra geçerli olacak.Elektronik ürünlerde fiyat artışı da mart ayının gündeminde. Digitec Galaxus, özellikle dizüstü bilgisayar ve masaüstü bilgisayar fiyatlarının mart ayından itibaren artacağını duyurdu. Nedeni, yapay zekâ şirketlerinin büyük miktarda DRAM bellek satın alması nedeniyle küresel tedarikte yaşanan daralma. Akıllı telefon fiyatlarında da artış bekleniyor.Swiss, mart ayından itibaren uçak kabininde taşınabilecek müzik aletleri için yeni bir ölçü kuralı getiriyor. Paketlenmiş hâlde yüksekliği, genişliği ve derinliği toplamı 125 santimetreyi aşmayan küçük enstrümanlar el bagajı olarak kabul edilecek. Lufthansa da aynı uygulamayı başlatıyor. Swiss ayrıca 29 Mart’tan itibaren haftada üç kez Zürih–Poznan direkt uçuşu başlatacak.A3 üzerindeki Kerenzerberg Tüneli mart ayından itibaren kapsamlı bir yenileme sürecine giriyor. Çalışmalar nedeniyle tünel çoğunlukla gece saatlerinde kapalı olacak. Nisan–Mayıs ve Mayıs–Haziran dönemlerinde ise birkaç kez günlerce sürecek tam kapanmalar planlanıyor. Projenin 2028 sonuna kadar sürmesi öngörülüyor.Almanya, iç sınır kontrollerini en az eylül ayına kadar uzatma kararı aldı. Bu karar, İsviçre sınırını da etkiliyor. Alman hükümeti, kontrollerin göç ve güvenlik gerekçeleriyle gerekli olduğunu belirtiyor. Schengen bölgesinde sınır kontrolleri normalde öngörülmese de Almanya, 2015’ten bu yana Avusturya sınırında benzer uygulamayı sürdürüyor.

Mart ayında İsviçre’de neler değişiyor? Radarlar, sınırlar, uçuşlar

Aargau kantonunun Laufenburg bölgesinde geçen ekim ayında yüksek gerilim tesisleri üzerinde görüldüğü iddia edilen “büyük dronelar” ile ilgili tartışmalar resmen sona erdi. Swissgrid, olayın bir güvenlik ihlali değil, tamamen izinli bir denetim uçuşu olduğunu açıkladı.

“Büyük Drone” alarmı asılsız çıktı

3 Ekim sabahı saat 10.00 civarında görülen drone, Swissgrid’e göre ticari amaçla kullanılan sıradan bir modeldi ve tesisin üzerinde değil, alt istasyonun dışındaki bir bölgede uçuyordu. Şirketin yaptığı iç inceleme, aynı saatlerde Swissgrid adına çalışan bir hizmet sağlayıcının hat güzergâhını drone ile kontrol ettiğini ortaya koydu. Bu nedenle görülen drone’nun bu denetim uçuşuna ait olduğu kesinleşti.Swissgrid, medyada yer alan “2,5 metre çapında büyük dronelar” iddiasını da net bir şekilde reddetti. Böyle bir gözlem yapılmadığını ve kendilerine bu yönde hiçbir resmi bildirim ulaşmadığını belirtti.Söz konusu iddialar, Merkez Parti’den bazı büyük meclis üyelerinin verdiği bir parlamenter soru önergesiyle gündeme gelmiş, ardından medyada “bilinmeyen dronelar”, “olası casusluk faaliyeti” gibi spekülasyonlar yayılmıştı. Laufenburg’daki “Stern von Laufenburg” adlı tesis, İsviçre’yi 41 hat üzerinden Avrupa elektrik ağına bağlayan kritik bir merkez olduğu için iddialar geniş yankı uyandırmıştı.Aargau hükümeti, kritik altyapıların korunmasından öncelikle işletmecilerin sorumlu olduğunu hatırlattı. İsviçre’de kantonların veya özel işletmelerin aktif drone müdahalesi yapmasına izin veren bir yasal temel henüz bulunmuyor. Şu anda yalnızca tespit ve bildirim yapılabiliyor. Aargau Kanton Polisi’nin drone tespit sistemleri kullandığı ve 2026 için bir savunma sistemi sipariş ettiği, ancak bunun devreye alınmasının federal onaya bağlı olduğu belirtildi.

Aargau’daki kritik tesis üzerinde drone alarmı yanlış anlaşılmaydı

Aargau kantonu hükümeti, devlet okullarında genel bir başörtüsü yasağı getirilmesini uygun bulmadığını açıkladı. Hükümete göre böyle bir yasak hem hukuken sorunlu olur hem de büyük olasılıkla Federal Anayasa’ya aykırı kabul edilir. 

Aargau’da dini semboller tartışması

Bu değerlendirme, FDP, EDU, Merkez Parti ve SVP’den bazı milletvekillerinin “kız çocuklarını dini baskıdan koruma” gerekçesiyle sunduğu öneriye verilen resmi yanıtta yer aldı.Öneriyi veren milletvekilleri, başörtüsünün bazı genç kızlar için özgürlük değil, baskı ve zorunluluk anlamına geldiğini savunuyor. Ancak hükümet, başörtüsü yasağının inanç ve vicdan özgürlüğüne ağır bir müdahale olacağını hatırlatıyor. Federal Mahkeme de 2015’teki bir kararında, devletin tarafsızlığı veya toplumsal entegrasyon gibi gerekçelerin böyle bir yasağı haklı çıkarmaya yetmeyeceğini açıkça belirtmişti.Hükümete göre bir başka sorun da ayrımcılık riski. Başörtüsü yasağı yalnızca kız öğrencileri etkilediği için, cinsiyete dayalı ayrımcılık tartışmalarını beraberinde getirebilir. Ayrıca böyle bir yasağın uzun ve maliyetli bir hukuk sürecine yol açacağı, bunun da kanton için ciddi bir belirsizlik yaratacağı ifade ediliyor.Aargau hükümeti, yasağı reddetmesine rağmen dini kıyafetlerin bazı durumlarda baskı veya ayrımcılığın göstergesi olabileceğini kabul ediyor. Bu nedenle, öneri daha bağlayıcı bir “motion” yerine daha esnek bir “postulat” olarak kabul edilirse, okullar için ek tavsiyeler, yönergeler veya talimatlar hazırlanmasını değerlendirmeye hazır olduğunu belirtiyor.Hükümet ayrıca, devlet çalışanları için “belirgin dini sembollerin” yasaklanmasını talep eden başka bir öneriyi de reddetti. Böyle bir düzenlemenin çok geniş bir çalışan grubunu etkileyeceği ve yine inanç özgürlüğüne ciddi bir müdahale anlamına geleceği ifade edildi. Buna rağmen hükümet, konunun hukuki boyutlarını daha ayrıntılı incelemeye açık olduğunu belirtti.Her iki önerinin geleceğine artık Aargau Kantonsparlamentosu karar verecek.

Aargau Kantonu okullarda başörtüsü yasağı talebini reddetti

“Dahay” adlı mevcut bakım evinin bulunduğu alanda planlanan yeni yerleşim, Alzheimer ve diğer demans türleriyle yaşayan insanların güvenli ve özgür bir ortamda günlük yaşamlarını sürdürebilmesini amaçlıyor. 

Hollanda modelinden ilham

Basel-Landschaft kantonundaki Frenkendorf’un üzerindeki Bienenberg bölgesinde, İsviçre’nin en büyük demans köyü kurulacak. “Dahay” adlı mevcut bakım evinin bulunduğu alanda planlanan yeni yerleşim, Alzheimer ve diğer demans türleriyle yaşayan insanların güvenli ve özgür bir ortamda günlük yaşamlarını sürdürebilmesini amaçlıyor. Proje, tamamlandığında Avrupa’nın da en büyük demans köylerinden biri olacak.Bugün kullanılan bakım evinde kapalı demans bölümü bulunuyor. Yönetici Ursula Tschanz, kapıların sık sık kilitlenmek zorunda kaldığını, çünkü bazı sakinlerin kaçma eğilimi gösterdiğini anlatıyor. Yeni demans köyünde bu kapalı kapılara ihtiyaç kalmayacak. Tschanz, “Sakinlerin kendi evlerinden çıkıp köy içinde özgürce dolaşabilmesini istiyoruz” diyor.Yeni köyün maketi şimdiden hazır. Mevcut binanın çevresine, geniş çayırlık alana 13 küçük ev yerleştirilmesi planlanıyor. Köyün merkezinde bir meydan olacak, yürüyüş yolları sakinlerin yönlerini bulmasını kolaylaştıracak. Çitler veya yüksek duvarlar yerine doğal sınırlar kullanılacak: çalılıklar, taş duvarlar ve arazi yapısı. Amaç, güvenliği sağlarken özgürlüğü kısıtlamamak.Demans köyü konsepti ilk kez 2009’da Hollanda’da uygulanmıştı. İsviçre’de şu anda iki örnek bulunuyor: Wiedlisbach’taki Juradorf ve Balsthal’daki Lindenpark. Alzheimer İsviçre’den Karin Meier, bu tür yerleşimlerin demanslı bireylerin stresini azalttığını, yön bulmayı kolaylaştırdığını ve agresif davranışlar ile depresif ruh hâllerini hafiflettiğini söylüyor.Frenkendorf’taki proje, bölgede artan bakım yeri ihtiyacına da çözüm olacak. Bugün 59 yataklı olan mevcut tesis zamanla kapatılacak; yeni köy ilk etapta 120, tam kapasitede 200 kişiye kadar bakım sunacak. Projenin maliyeti yaklaşık 90 milyon frank ve tamamen özel kaynaklarla finanse edilecek. Proje yöneticisi Hartmut Vetter, bu sayede inşaatın daha hızlı ilerleyebileceğini belirtiyor.Her şey planlandığı gibi giderse, itiraz olmaması hâlinde ilk sakinlerin 2032 başında taşınması öngörülüyor. Ursula Tschanz için proje kişisel bir anlam da taşıyor: “Kardeşim dört yıl önce Alzheimer teşhisi aldı. Bir gün evde yaşayamaz hâle gelirse, onu böyle bir yere gönül rahatlığıyla emanet etmek isterim.”

İsviçre’nin en büyük Demans köyü Frenkendorf’ta kuruluyor

İsviçre, 8 Mart’ta nakit paranın anayasal güvence altına alınmasını talep eden “Nakit Para Girişimi” ve Federal Hükümetin doğrudan karşı teklifini oylayacak. 

Abstimmungs-Arena

SRF kanalında yayınlanan “Abstimmungs-Arena” programında Federal Konsey üyesi Karin Keller-Sutter ile girişimin öncüsü Richard Koller karşı karşıya geldi. Tartışmada dikkat çeken nokta: Nakit paranın korunması konusunda herkes hemfikir, ancak bunun nasıl yapılacağı konusunda görüşler ayrılıyor.Girişim, nakit paranın korunması sorumluluğunu Federal Hükümete vermek istiyor. Karşı teklif ise bu görevin bağımsız bir kurum olan İsviçre Merkez Bankası’nda kalmasını öngörüyor. Keller-Sutter, siyasetin Merkez Bankası’nın para politikasına müdahale etmemesi gerektiğini vurguluyor. Koller ise Merkez Bankası’nın yasa yapma yetkisi olmadığını, bu nedenle politikaya ek bir araç verilmesi gerektiğini savunuyor.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7808b2e186e043e7242d37000.png" width="1024" height="576"></figure>Tartışmanın bir diğer konusu da kullanılan ifadeler. Girişim “madeni para ve banknot” terimlerini kullanırken, karşı teklif yalnızca “nakit para” ifadesine yer veriyor. Koller, bu ifadenin dijital para birimlerini de kapsayabileceğini iddia ediyor. Keller-Sutter ise Merkez Bankası’nın dijital bir frank çıkarmayı düşünmediğini belirterek bu endişeyi reddediyor.Programda nakit paranın toplumsal rolü de gündeme geldi. EDU milletvekili Andreas Gafner, gençlerin paranın değerini anlaması için fiziksel paranın önemli olduğunu söyledi. Yeşiller Partisi milletvekili Gerhard Andrey ise kimsenin nakit kullanmaya zorlanamayacağını, ancak dijital ödemelerde nakit kadar özgürlük ve gizlilik sağlanması gerektiğini vurguladı.SVP milletvekili Roland Rino Büchel, dijital ödemelerde mahremiyetin zayıf olduğunu belirterek nakit paranın kişisel özgürlük açısından önemine dikkat çekti. Ona göre nakit, hem harcama bilinci hem de bireysel sorumluluk açısından vazgeçilmez.İsviçre halkı, 8 Mart’ta hem girişim hem de karşı teklif hakkında karar verecek. Tartışmalar, nakit paranın geleceği konusunda geniş bir toplumsal hassasiyet olduğunu, ancak çözüm yolunda farklı yaklaşımlar bulunduğunu gösteriyor.

Nakit paranın geleceği: Gizlilik, özgürlük ve dijitalleşme çatışıyor

İsviçre Ulusal Kütüphanesi’nin (NB) dijital gazete platformu e-newspaperarchives.ch, önemli bir dönüm noktasına ulaştı. Ülke genelindeki 200’den fazla gazete başlığından toplam 15 milyon sayfa artık çevrim içi olarak erişilebilir durumda.

Dijital Gazete arşivi

Platformda yer alan en eski gazeteler 1692 yılına kadar uzanıyor ve yeni sayılar düzenli olarak ekleniyor.<h3>Dijital Arşiv Hızla Büyüyor</h3>2021’de yaklaşık 6 milyon sayfa ile başlayan dijitalleştirme çalışmaları, bugün 15 milyon sayfaya ulaşarak hem araştırmacılar hem de tarih meraklıları için benzersiz bir kaynak oluşturuyor.&nbsp;Platform tam metin arama özelliği sunuyor, uluslararası standartlara uygun metadata üretiyor, gazete sayfalarını makale düzeyinde bölümlere ayırarak aramayı kolaylaştırıyor. Kamu malı (Public Domain) eski gazetelerin yanı sıra, yayınevleriyle işbirliği içinde güncel sayıların yıllık eklemelerini de içeriyor.<h3>Ücretsiz ve Açık Erişim</h3><a href="https://www.e-newspaperarchives.ch/">e-newspaperarchives.ch</a> tamamen ücretsiz ve kayıt gerektirmiyor. Kullanıcılar: Tarihsel ve güncel gazetelerde arama yapabiliyor, isim, yer, konu veya olaylara göre filtreleme yapabiliyor, tek tek makaleleri görüntüleyebiliyor.Bu özellikler, platformu hem akademik çalışmalar hem de kişisel araştırmalar için güçlü bir araç haline getiriyor.<h3>Geniş İşbirliği Ağı</h3>Dijitalleştirme süreci, Ulusal Kütüphane’nin koordinasyonunda yürütülüyor. Çalışmalara İsviçre kütüphaneleri, yayınevleri, arşiv kurumları aktif olarak katkı sağlıyor. Böylece hem eski hem de güncel gazete koleksiyonları uzun vadeli olarak korunuyor ve erişilebilir hale geliyor.

İsviçre basın tarihi tek tıkla ulaşılabilir hale geldi

Birleşmiş Milletler (BM) Kadın Birimi İcra Direktörü Sarah Hendriks, sadece son iki yıl içinde dünya genelinde çatışmalarla bağlantılı cinsel şiddete uğrayan kadın ve kız çocuklarının oranının yüzde 87 yükseldiğini açıkladı.

Kadın istismarı

Hendriks, bu açıklamayı New York’taki BM Genel Merkezi’nde, önümüzdeki hafta başlayacak 70. Kadının Statüsü Komisyonu (CSW70) öncesinde gazetecilere yaptı.Ortadoğu’daki şiddetin artışından ciddi şekilde kaygı duyduklarını belirten Hendriks, “Kadınlar ve kız çocuklarıyla dayanışmamızı gösteriyor ve Genel Sekreter’in bu şiddeti durdurma çağrısına tamamen katılıyoruz. Çünkü onların hayatları, güvenlikleri ve gelecekleri ciddi risk altında.” dedi.Hendriks, cinsel şiddetin en yoğun olarak Sudan, Haiti, Afganistan, Filistin ve İran’da yaşandığını söyledi ve dünya genelinde 676 milyon kadın ve kız çocuğunun çatışma bölgelerine 50 kilometre mesafede bulunduğunu vurguladı.Bu durumun, kadın ve kız çocukları için adalet ve eşitliğe erişimin engellendiği veya sınırlı olduğu anlamına geldiğini ifade etti.Gazze’de kadın ve çocuklara erişimde yaşanan zorluklarla ilgili soruya Hendriks, “Gazze’deki kadınlar ve kız çocukları, dünyanın en yıkıcı insani trajedilerinden birini yaşıyor. Hayatta kalmak bile günlük bir mücadele haline geldi.” yanıtını verdi.Hendriks, Gazze’de kadınların onur, adalet, geçim kaynakları ve geleceklerini yeniden inşa edebilmeleri için kadın hakları örgütleriyle iş birliği yaptıklarını da sözlerine ekledi.

BM: Çatışmalarda kadınlara yönelik cinsel şiddet arttı

Solothurn kantonunun düzenlediği çevrim içi açık artırmada “SO 1” plakası 390 bin franka alıcı bularak İsviçre’de bugüne kadar bir araç plakasına ödenen en yüksek tutar oldu. 

Solothurn’da plaka yarışı

Böylece 2024’te “ZH 24” için ödenen 299 bin franklık önceki ulusal rekor da geride kaldı.<h3>Açık Artırma Bir Haftada Sonuçlandı</h3>Açık artırma 10 bin franklık başlangıç fiyatıyla bir hafta önce başladı ve dün saat 17.30 civarında sona erdi. Toplam 29 teklif verildi. Son teklifi yapan kişinin kullanıcı adı “edelstark” olarak göründü. Kapanış saatine dakikalar kala gelen yeni teklifler nedeniyle süre birkaç kez uzatıldı; iki katılımcı fiyatı her seferinde 10 bin frank artırarak yarışı kızıştırdı.<h3>İlk Açık Artırma İptal Edilmişti</h3>“SO 1” plakasının satışı aslında Aralık 2025’te yapılacaktı. Ancak o dönemde hayali isimlerle verilen milyon franklık sahte teklifler nedeniyle süreç iptal edilmişti. Bu nedenle yeniden düzenlenen açık artırmada katılımcıların kimlik doğrulaması yapması ve bonite kontrolünden geçmesi zorunlu tutuldu.<h3>Kanton İçin Önemli Gelir</h3>390 bin franklık satış geliri doğrudan Solothurn kantonunun kasasına gidecek. İsviçre’de özel ve kısa plaka numaraları uzun süredir prestij unsuru olarak görülüyor ve kantonlar için önemli bir gelir kaynağı oluşturuyor.

“SO 1” plakası İsviçre rekoru kırdı: 390 bin franka satıldı

Etkinliklere katılan binlerce gençten yalnızca bir kişinin Zivilschutz’a (Sivil Savunma) gönüllü olarak katılması, sistemin verimliliğini sorgulatıyor. Zivilschutz komutanları ise uygulamanın bir an önce sonlandırılmasını talep ediyor.

Güvenlik Etkinliklerine ilgi yok

Aargau kantonunda 2024’ten beri uygulanan zorunlu “Güvenlik Etkinlikleri”, beklenen etkiyi yaratmadığı gerekçesiyle yoğun eleştiri altında.&nbsp;<h3>Kimler Katılmak Zorunda?</h3>Etkinlikler, 23 yaşındaki tüm İsviçreli kadınlar ile B oturum iznine sahip genç yabancılar için zorunlu. Katılmayanlar para cezası riskiyle karşı karşıya. Yarım gün süren programda polis, itfaiye, ilk yardım ekipleri ve Zivilschutz birimleri kendilerini tanıtıyor. Amaç, gençleri gönüllü olarak sivil koruma görevlerine yönlendirmek. Ancak etkinliklerde doğrudan personel alımı yapılmasına izin verilmiyor.<h3>Komutanlardan Sert Eleştiri</h3>Kanton hükümeti ilk yılın ardından etkinliklerin “genel olarak iyi geçtiğini” açıklasa da, Zivilschutz komutanları bu değerlendirmeye karşı çıktı. SRF’in ulaştığı bir yazıda, 12 komutandan 9’u etkinliklerin en kısa sürede durdurulmasını talep ediyor. Komutanlara göre:<ul><li>Etkinliklerin personel kazanımına katkısı yok denecek kadar az.</li><li>Katılımcıların ilgisi olsa bile bilgi kalıcı değil.</li><li>Organizasyon yükü ve maliyetler çok yüksek.</li><li>Zorunluluk ve para cezası tehdidi Zivilschutz’un imajına zarar veriyor.</li></ul><h3>Sonuç: 2500 Katılımcıdan Sadece 1 Gönüllü</h3>FDP’li Büyük Meclis üyesi Denise Strasser’in sunduğu girişime göre, 2024 yılında 2466 kişi etkinliklere katıldı. Bunlardan yalnızca bir kişi Zivilschutz’a katılmayı kabul etti. 2025 yılında da sonuç aynı: Yine sadece bir gönüllü.Bu tablo, etkinliğin temel amacına ulaşmadığını açıkça gösteriyor. Strasser, “Etkinlikler özellikle Zivilschutz’a personel kazandırmak için tasarlandı, ancak sonuç ortada” diyor.<h3>Maliyetler Yüksek, Fayda Düşük</h3>Zivilschutz komutanlarının hesaplamalarına göre etkinliklerin kişi başı maliyeti 55 ile 200 frank arasında değişiyor. Ayrıca:<ul><li>Katılmayanlar için disiplin süreçleri</li><li>Erteleme taleplerinin işlenmesi</li><li>Blaulicht (acil durum) kuruluşlarının araç ve personel desteği gibi ek yükler de maliyeti artırıyor.</li></ul><h3>Alternatif Öneriler</h3>Komutanlar ve bazı siyasetçiler, zorunlu etkinlik yerine şu seçenekleri öneriyor:<ul><li>Dijital bilgilendirme kampanyaları</li><li>Okullarda güvenlik ve acil durum eğitimleri</li><li>Etkinliklerin kanton tarafından organize edilmesi ve finanse edilmesi</li></ul><h3>Siyasette Tartışma Büyüyor</h3>FDP’li Strasser ve destekçileri, zorunlu etkinliklerin 2026 sonunda durdurulmasını talep ediyor. Mevcut plana göre pilot uygulama 2028’e kadar sürecekti. Kanton hükümeti ise şimdilik bu taleple ilgili yorum yapmıyor.Kanton İtfaiye Birliği Başkanı Fabian Engel, değişiklik için acele edilmemesi gerektiğini savunuyor ve “Bir yıl daha bekleyelim” diyor.

Aargau’da 2500 katılımcıdan sadece biri Zivilschutz’a katılıyor

İklim değişikliği, elektrikli araçlara (EV) geçiş sürecinde yeni ve beklenmedik bir zorluk ortaya çıkarıyor. Yükselen hava sıcaklıkları batarya performansını olumsuz etkileyebiliyor.

Menzil riski artıyor

Ancak son yıllarda geliştirilen yeni nesil bataryalar, bu sorunun etkisini önemli ölçüde azaltabilecek bir potansiyel taşıyor.Çevreye duyarlılığın artmasıyla birlikte elektrikli araçlara yönelim hız kazandı. Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği (ACEA) verilerine göre, Aralık 2025’te Avrupa Birliği’nde tam elektrikli otomobil satışları ilk kez benzinli araç satışlarını geride bıraktı. AB’nin 2035 için öngördüğü içten yanmalı motor yasağında esnemeye gitmesine rağmen hibrit araçlara olan talep de yükseldi. 2025 sonunda benzinli otomobil kayıtları yüzde 18,7 oranında azalırken, büyük pazarların tamamında düşüş görüldü.Bununla birlikte tüketicilerin en büyük endişelerinden biri, elektrikli araçların aşırı hava koşullarındaki performansı olmaya devam ediyor.<h3>Aşırı sıcaklık menzili düşürüyor</h3>2025 yılı, hem dünya genelinde hem de Avrupa’da ölçülen en sıcak üçüncü yıl olarak kayıtlara geçti. Küresel ortalama sıcaklıkların sanayi öncesi döneme kıyasla 1,5 derece daha yüksek olduğu belirlendi. Copernicus İklim İzleme Servisi, bu artışı atmosferdeki sera gazı birikimi ve deniz yüzeyi sıcaklıklarındaki yükselişle ilişkilendiriyor.2025’te yayımlanan bir araştırma, 32 ila 44 derece arasındaki hava sıcaklıklarında elektrikli araçların menzilinin yüzde 44’e kadar azalabildiğini ortaya koydu. Elektrikli performans otomobili üreticisi Polestar da sıcaklığın batarya içindeki kimyasal süreçleri doğrudan etkilediğini ve bu durumun batarya yıpranmasını hızlandırdığını belirtiyor. Yüksek ısı, hücre içindeki reaksiyonları artırarak bataryanın daha çabuk bozulmasına yol açabiliyor.<h3>Yeni nesil bataryalar umut veriyor</h3>Michigan Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen yeni bir çalışma ise teknolojik ilerlemelerin bu sorunu hafifletebileceğine işaret ediyor. Araştırmada 2010–2018 yılları arasında üretilen eski bataryalar ile 2019–2023 döneminde geliştirilen yeni bataryalar karşılaştırıldı.Küresel sıcaklıkların ortalama 2 derece artması senaryosunda, eski bataryaların kullanım ömrünün yüzde 30’a kadar azalabileceği hesaplandı. Buna karşılık yeni nesil bataryalarda ortalama ömür kaybının yalnızca yüzde 3 olduğu, en olumsuz senaryoda ise bu oranın yüzde 10’a çıktığı belirlendi.Çalışmanın baş yazarı Haochi Wu, batarya teknolojisindeki ilerlemeler sayesinde tüketicilerin daha sıcak bir iklimde bile elektrikli araçlara güvenle yönelebileceğini ifade etti.<h3>Bölgesel eşitsizlik uyarısı</h3>Araştırmanın kıdemli yazarı Michael Craig ise çalışmanın bazı sınırlamaları bulunduğuna dikkat çekti. İncelemede yalnızca iki model kullanıldı: Tesla Model 3 ve Volkswagen ID.3. Avrupa ve ABD’deki batarya teknolojilerine dair güvenilir verilere ulaşılabildiğini belirten Craig, Hindistan veya Sahra Altı Afrika gibi bölgelerde araç parkının çok farklı özellikler taşıdığını vurguladı.Araştırmacılar, bu durumun iklim değişikliğinin etkilerinin dünya genelinde eşit hissedilmeyeceğini gösterdiğini ifade ediyor. Bazı bölgeler hem artan sıcaklıklardan hem de yeni teknolojilere erişim eksikliğinden daha fazla etkilenebilir.

İklim krizi elektrikli araç bataryalarını zorluyor

Winterthur’da toplu taşıma çalışanları ile şehir yönetimi arasındaki uzun süredir devam eden çalışma koşulları anlaşmazlığı yeniden alevlendi. Stadtbus Winterthur çalışanları, salı sabahı 04.30’dan itibaren iş bırakarak uyarı grevine gitti. 

Çalışma koşulları krizi büyüyor

Grev nedeniyle 64 otobüsten yalnızca 21’i çalışabildi; birçok hat tamamen durdu, ana hatlarda ise uzun bekleme süreleri yaşandı. Yolcuların bir kısmı işe yürüyerek veya bisikletle gitmek zorunda kaldı.Grev sırasında sendika VPOD ile sorumlu şehir konseyi üyesi Stefan Fritschi (FDP) arasında yapılan görüşmeler sonuçsuz kaldı. Sabah 08.30 civarında grev sonlandırıldı ve seferler yeniden normale döndü. Ancak çalışanlar, taleplerinin karşılanmaması halinde tam gün sürecek bir grev tehdidinde bulunuyor.<h3>Çalışanların Tepkisi: “Koşullar Artık Katlanılmaz”</h3>Grev, uzun süredir devam eden çalışma koşulları anlaşmazlığının sonucu. VPOD, özellikle şu sorunları gündeme getiriyor:<ul><li>Kısa süre önce haber verilen “yedek günler” (Springertage)</li><li>Olası eksi saatler (Minusstunden)</li><li>Düşük gece ve pazar mesaisi ek ödemeleri</li><li>Yetersiz hizmet planlaması</li><li>Çalışanların hasarlara maddi olarak katılmak zorunda bırakılması</li></ul>Bir otobüs şoförü, “Yıllardır bu koşullara katlanarak bu şehrin ulaşımını ayakta tuttuk. Artık dayanma noktasını geçtik” diyerek grevin zorunlu hale geldiğini söyledi.<h3>Şehir Yönetimi: “İyi Koşullar Sunuyoruz, Ama Mucize Beklenmesin”</h3>Grev alanına gelen Stefan Fritschi, çalışanlarla uzun süre görüştü ancak somut bir ilerleme sağlanamadı. Fritschi, Stadtbus’ın zaten iyi çalışma koşulları sunduğunu savunarak, “Eğitimsiz bir çalışan bile yılda 71.000 frank kazanıyor” dedi. Yine de bazı iyileştirmelerin mümkün olabileceğini belirtti.Fritschi, sendikanın grevi seçim haftasına denk getirmesini eleştirerek bunun “dikkat çekme amacı taşıdığını” söyledi. Ayrıca bazı aktivistlerin maskeli şekilde ortamı gerginleştirdiğini ve bazı şoförlerin çalışmasının engellendiğini iddia etti. Bu kişilerin VPOD ile bağlantılı olmaması gerektiğini vurguladı.<h3>Süreç Nasıl Devam Edecek?</h3>Taraflar arasındaki ilk resmi görüşme perşembe günü yapılacak. Eğer gelecek çarşamba gününe kadar bir uzlaşma sağlanamazsa, çalışanlar tam gün grev kararı alacaklarını açıkladı. Grevin tarihi henüz belirlenmedi.Fritschi, “Baskı altında karar almam” diyerek grev tehdidinin kendisini etkilemeyeceğini söyledi. Ancak tarafların masaya oturmaya devam edeceği ve çözüm arayışının süreceği belirtiliyor.

Winterthur’da toplu taşımada gerginlik: Otobüs şoförleri grev yaptı

Crans-Montana’daki büyük yangın felaketinin ardından İsviçre’de şirketlerin ilk yardım eğitimlerine ilgisi belirgin şekilde arttı. Nothelferkurszentrum Schweiz, özellikle kurumsal alanda talebin son haftalarda yaklaşık yüzde 50 oranında yükseldiğini açıkladı. 

İlk yardım eğitimlerinde rekor talep

Merkezin yöneticisi Jérôme Fricker’e göre bu artış, işletmelerde ilk yardım, acil durum hazırlığı ve yangın güvenliği konularında farkındalığın ciddi biçimde güçlendiğini gösteriyor.Fricker, birçok işletmenin artık sorumluluğunu daha bilinçli şekilde ele aldığını ve çalışanlarının acil bir durumda hızlı ve doğru müdahale edebilmesi için gerekli adımları attığını belirtiyor. İsviçre’de şirketlerin ilk yardım kapasitesini sağlama ve belirli çalışanları eğitme yükümlülüğü yasal olarak zaten mevcut. Bu yükümlülüğün son dönemde daha kararlı biçimde uygulanması, Nothelferkurszentrum tarafından olumlu bir gelişme olarak değerlendiriliyor.<h3>Artan Risk Algısı ve Önleyici Tedbirler</h3>Fricker, son yıllarda önleyici tedbirlerin çoğu zaman ancak bir felaket yaşandıktan sonra ciddiye alındığını hatırlatıyor. Bazı işletmelerin maliyet gerekçesiyle ilk yardım eğitimlerini ertelediğini, bazılarının ise “bizde bir şey olmaz” düşüncesiyle riskleri küçümsediğini ifade ediyor. Crans-Montana’daki olayın ardından bu yaklaşımın hızla değiştiği görülüyor.Benzer bir eğilim yangın güvenliği alanında da gözlemleniyor. Yangın güvenliği eğitimleri veren kuruluşlar, olağanüstü yüksek katılım oranları ve hızla artan talepler bildirdi. Bu durum, işletmelerin hem çalışanlarını hem de tesislerini daha iyi koruma yönünde adımlar attığını gösteriyor.Nothelferkurszentrum, bu farkındalık artışının kalıcı olmasını ve uzun vadede şirketlerde daha güçlü bir güvenlik kültürünün oluşmasına katkı sağlamasını umduklarını belirtiyor.

Crans-Montana sonrası ilk yardım kurslarına talep yüzde 50 arttı

Ortadoğu’daki çatışmalar nedeniyle bölgedeki hava trafiği hâlâ kısıtlı ve binlerce uçuş iptal edilmiş durumda. Bu durum, tatilden dönen birçok kişinin işine zamanında dönememesine yol açıyor. Peki bu gecikmelerin sorumluluğu kime ait?

İran savaşı uçuş iptalleri

Uzmanlara göre yanıt açık: Özel tatilden dönen çalışanlar, gecikmenin riskini kendileri taşır. Rudolph, “İşime zamanında dönebilme riskini ben taşırım” diyerek, gecikme sebebinin hukuken bir fark yaratmadığını vurguluyor.Bu nedenle, uçuş iptalleri veya savaş kaynaklı gecikmeler yüzünden işe dönemeyen çalışanların bu günleri ücret almadan geçirmesi gerekiyor. Gecikmenin nedeni ister hava sahasının kapanması, ister iptal edilen uçuşlar olsun, iş hukuku açısından sonuç değişmiyor.<h3>İş Seyahatlerinde Durum Farklı</h3>Uzmanlar, işveren tarafından görevlendirilen çalışanlar için ise farklı bir değerlendirme yapıyor. İş amaçlı yapılan seyahatlerde gecikme, çalışanın değil işverenin sorumluluğunda kabul ediliyor. Bu durumda:<ul><li>Gecikme günleri ücretli sayılıyor.</li><li>Ortaya çıkan ek masraflar da işverenin sorumluluğuna giriyor.</li></ul>Bu ayrımın temelinde, özel tatilin kişisel bir tercih, iş seyahatinin ise işverenin talebiyle gerçekleşmesi yatıyor.<h3>İşverenlere Esneklik Tavsiyesi</h3>Her ne kadar hukuki durum net olsa da, İsviçre İşverenler Birliği daha esnek bir yaklaşım öneriyor. Birlik, işverenlerin çalışanlara destek olabilecek çözümleri değerlendirmesi gerektiğini belirtiyor. Bu çözümler arasında:<ul><li>Ek tatil günü tanımlamak</li><li>Fazla mesai saatlerini azaltmak</li><li>Geçici bir eksi bakiye (minussaldo) oluşturmak</li></ul>Bu tür uygulamalar, çalışanların gelir kaybı yaşamamasını sağlayabilir ve iş ilişkilerinde gereksiz gerginlikleri önleyebilir.

Uçuş iptalleri iş hukukunu zorluyor: Kim sorumlu?

İsviçre Türk Diyanet Vakfı tarafından Rümlang’daki vakıf merkezinde düzenlenen geleneksel iftar programı, bu yıl da toplumun farklı kesimlerini aynı sofrada buluşturdu.


Ramazan ayının onuncu gününde gerçekleştirilen programa; Türkiye Cumhuriyeti Bern Büyükelçisi Şebnem İncesu, Zürih Başkonsolosu Fazlı Çorman, İTT Başkanı Suat Şahin, Din İşleri Müşavir Vekili Bilal Yıldız, önemli sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, müşavirler ve çok sayıda davetli katıldı.&nbsp;Pusula Swiss ekibinin de iştirak edip, çekimler yaptığı bu önemli etkinliğin videosunu aşağıdaki link üzerinden izleyebilirsiniz.&nbsp;Haber videomuzda;İftar programından görüntüler&nbsp; Protokol konuşmaları&nbsp; İTDV yöneticileri Zafer Terkeşli ve Büşra Cirit ile yapılan röportajları bulabilirsiniz.&nbsp;Videoyu görmek için <a href="https://www.youtube.com/watch?v=TWjl0_CRlRE&amp;t=10s">buraya</a> tıklayınız!<figure class="media"><oembed url="https://www.youtube.com/watch?v=TWjl0_CRlRE&amp;t=10s"></oembed></figure>

İsviçre Türk Diyanet Vakfı’ndan Geniş Katılımlı Ramazan İftarı

Uzmanlar, yılın ilerleyen aylarında El Nino’nun yeniden ortaya çıkabileceğine dikkat çekerken, bunun küresel sıcaklıkların yeni rekor seviyelere ulaşmasına yol açabileceği konusunda uyarıyor.

Küresel ısınma

Sera gazlarının etkisiyle dünya genelinde sıcaklıklar yükselmeye devam ederken, “normal” kabul edilen sıcaklık değerlerinin de değiştiği belirtiliyor.ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi (NOAA) tarafından yapılan değerlendirmelere göre Temmuz ile Eylül ayları arasında ve sonrasında El Nino’nun gelişme ihtimali yüzde 50 ile 60 arasında bulunuyor. Kurum ayrıca Şubat-Nisan döneminde La Nina koşullarından nötr duruma geçiş olasılığının da yaklaşık yüzde 60 olduğunu bildiriyor.Bununla birlikte NOAA, yılın bu kadar erken döneminde yapılan tahminlerde belirsizlik payının yüksek olduğuna dikkat çekiyor. Kullanılan iklim modellerinde önemli ölçüde belirsizlik bulunduğu ve bu nedenle öngörülerin doğruluk oranının sınırlı olabileceği ifade ediliyor.<h3>El Nino ve La Nina nasıl oluşuyor?</h3>El Nino ve La Nina, Pasifik Okyanusu’nda meydana gelen ve dünya genelindeki hava düzenini etkileyen iki zıt iklim olayı olarak biliniyor. Normal koşullarda alize rüzgarları doğudan batıya doğru eserek sıcak yüzey sularını Batı Pasifik’e taşır.El Nino dönemlerinde ise bu rüzgarlar zayıflar veya yön değiştirir. Bunun sonucunda Doğu Pasifik’te deniz yüzeyi sıcaklıkları normal seviyelerin üzerine çıkar. La Nina’da ise rüzgarlar güçlenir; sıcak sular daha fazla Batı Pasifik’e, yani Avustralya ve Güneydoğu Asya kıyılarına doğru itilerek Amerika kıyılarında daha soğuk derin suyun yüzeye çıkmasına neden olur.El Nino genellikle iki ile yedi yıl aralıklarla ortaya çıkar ve çoğu zaman yaklaşık bir yıl sürer. Bazı durumlarda daha uzun devam edebilir ve ardından genellikle La Nina dönemi yaşanır.<h3>Hava olayları üzerinde güçlü etkisi var</h3>El Nino’nun tropikal kara bölgelerinde yağış miktarını azaltma eğilimi bulunuyor. Bu nedenle Asya, Afrika ve Güney Amerika’daki muson yağmurları daha kurak geçebilir. Buna karşılık ABD’nin güneyi, Peru, Arjantin, Güney Avrupa ile Kenya ve Uganda gibi bölgelerde daha fazla yağış ve sel riski görülebilir.Ayrıca El Nino dönemleri tropikal bölgelerde sıcak hava dalgalarını güçlendirebilir. Bu nedenle El Nino’nun yaşandığı yıllar, genellikle kaydedilen en sıcak yıllar arasında yer alır. Meteorologlar, tipik bir El Nino olayının küresel ortalama sıcaklığı geçici olarak yaklaşık 0,1 ila 0,2 derece artırabileceğini belirtiyor.Her ne kadar bu artış, insan faaliyetleri sonucu sanayi öncesi döneme kıyasla küresel sıcaklıkların yaklaşık 1,3 ila 1,5 derece yükselmesine kıyasla daha sınırlı görünse de, zaten ısınmış olan iklim sistemi üzerinde ek baskı oluşturuyor.<h3>“Normal” sıcaklık tanımı değişiyor</h3>Meteorologlar uzun yıllar boyunca El Nino ve La Nina olaylarını, tropikal Pasifik’teki üç farklı bölgedeki deniz yüzeyi sıcaklıklarının 30 yıllık ortalamadan ne kadar saptığına bakarak tanımladı. Buna göre El Nino, ortalamanın 0,5 derece üzerinde; La Nina ise 0,5 derece altında sıcaklıkla tanımlanıyordu.Ancak sera gazlarının etkisiyle gezegenin ısınması, “normal” kabul edilen sıcaklık değerlerinin de değişmesine yol açtı. Bu nedenle NOAA geçen ay yeni bir ölçüm yöntemi kullanmaya başladı. Yeni sistemde Pasifik’teki sıcaklıklar yalnızca geçmiş ortalamalarla değil, dünyanın diğer tropikal bölgeleriyle de karşılaştırılıyor.Eski yöntemle yeni yöntem arasındaki fark son dönemde yaklaşık yarım dereceye kadar çıkabiliyor. Bilim insanlarına göre bu fark, iklim olaylarının sınıflandırılmasını etkileyebilecek kadar önemli. Yeni yaklaşımın geçmişe kıyasla daha fazla La Nina ve daha az El Nino tespit edilmesine neden olabileceği ifade ediliyor.Bununla birlikte bazı uzmanlar, El Nino’nun yeniden oluşması halinde küresel sıcaklık rekorlarının tekrar kırılabileceğini düşünüyor. Bilim insanları, iklim sisteminde biriken yüksek ısı nedeniyle aşırı hava olaylarına karşı hazırlıklı olunması gerektiğini vurguluyor.

El Nino geri dönebilir: Küresel sıcaklık rekorları bekleniyor

İsviçre İstihbarat Servisi’nin (NDB) yeni direktörü Serge Bavaud, göreve başlamasının üzerinden 100 gün geçtikten sonra ilk değerlendirmesini yaptı ve kurumun mevcut kapasitesiyle artan tehditlere karşı koyamayacağı uyarısında bulundu.

Hibrit savaş baskısı büyüyor

Bavaud, özellikle hibrit savaş yöntemlerinin Avrupa’da ve dolayısıyla İsviçre’de artık günlük bir gerçeklik haline geldiğini vurguladı.Bavaud’a göre Rusya’nın siber saldırıları, dezenformasyon kampanyaları ve Avrupa’nın savunma reflekslerini test eden insansız hava aracı uçuşları, İsviçre’nin güvenlik ortamını doğrudan etkiliyor. “Hibrit savaş İsviçre’de bir gerçeklik. Örnekler ortada ve bu daha da yoğunlaşabilir” diyen NDB Direktörü, kurumun yıllar süren yeniden yapılanma sürecinden yorgun çıktığını belirtti.<h3>Yeniden Yapılanmanın Ardından Yorgun Bir Kurum</h3>NDB’nin son yıllarda kapsamlı bir dönüşüm sürecinden geçtiğini hatırlatan Bavaud, çalışanlarda yorgunluk, görev çakışmaları ve belirsiz sorumluluk alanları bulunduğunu söyledi. Selefi Christian Dussey’e yönelik doğrudan eleştiriden kaçınan Bavaud, yapılan reformların gerekli olduğunu ancak “aynı anda çok fazla değişiklik” yapıldığını ifade etti.Kantonlar ve denetim organları çevresinde ise Bavaud’un yaklaşımının olumlu karşılandığı belirtiliyor. Yeni direktörün çalışanları merkeze alan yönetim tarzı, kurum içinde “yeniden başlangıç” havası yarattığı yorumlarına yol açtı.<h3>Personel Artışı Şart, Ancak Finansman Belirsiz</h3>NDB’nin en büyük sorununun kapasite eksikliği olduğunu söyleyen Bavaud, mevcut kaynaklarla tüm tehdit alanlarının yeterince izlenemediğini vurguladı. Federal Konsey ocak ayında NDB’nin güçlendirilmesi için personel artışına onay vermişti. Buna göre kurumun bugünkü 450 kişilik kadrosu, önümüzdeki yıllarda her yıl 23 yeni çalışan eklenerek toplamda 115 kişi artırılacak.Ancak bu genişleme, ordunun finansmanı için planlanan KDV artışına bağlı. KDV artışı referandumda reddedilirse NDB’nin büyümesi için gerekli kaynak sağlanamayacak. Böyle bir durumda ne olacağı sorulduğunda Bavaud, “Güçlü bir önceliklendirme yapmak zorunda kalırız” dedi.<h3>Artan Casusluk Faaliyetleri ve Siyasi Boyut</h3>NDB’nin öncelikleri arasında casuslukla mücadele ilk sırada yer alıyor. Parlamento denetim organları, İsviçre’nin Rusya, Çin ve diğer ülkelerden gelen casuslar için cazip bir merkez haline geldiği uyarısında bulunmuştu. Bavaud, yalnızca personel artışının yeterli olmadığını, casuslukla mücadelenin aynı zamanda siyasi bir konu olduğunu belirtti.Diplomat kisvesi altında faaliyet gösteren casusların sınır dışı edilmesi NDB’nin yetkisinde değil; bu karar Dışişleri Bakanlığı’nın sorumluluğunda. Denetim organları, bakanlığın NDB’nin tavsiyelerini yeterince dikkate almadığını eleştiriyor. Bavaud ise bu konuda kısa bir değerlendirme yaparak, “Durum şu anda böyle” demekle yetindi.Yabancı istihbarat servislerinin İsviçre’den giderek daha fazla bilgi talep ettiğini belirten Bavaud, “Güvenilirlik ve karşılıklı güven çok önemli. Ortaklarımızın beklentileri büyük” dedi.<h3>2028 Senaryosu: Hibrit Savaşın Tırmanması</h3>Avrupa’daki bazı istihbarat servisleri, Rusya’nın 2028’den itibaren bir NATO ülkesine saldırabileceği uyarısında bulunuyor. Bavaud, NDB’nin bu konuda daha temkinli olduğunu belirterek, “NDB diğer servisler gibi özellikle 2028 yılına işaret etmiyor. Ancak hibrit savaşın yoğunlaşması ve Rusya’nın bir NATO ülkesine saldırı ihtimali dışlanmıyor” açıklamasını yaptı.

İsviçre İstihbarat Servisi’nin yeni direktörü Bavaud: ''Personel sayısı yetersiz”

İsviçre Merkez Bankası (SNB), 2025 yılına ilişkin kesin mali sonuçlarını yayımladı. Banka, yıl genelinde 26,1 milyar frank kâr elde ettiğini duyurdu. Bu rakam, yıl başında açıklanan yaklaşık 26 milyar franklık ilk tahminin biraz üzerinde gerçekleşti.

Kantonlara 4 milyar frank dağıtacak

SNB’nin sonuçları her yıl finans piyasalarındaki dalgalanmalara bağlı olarak büyük değişiklik gösterebiliyor. 2024’te 80,7 milyar frank gibi rekor bir kâr açıklanmış, önceki iki yılda ise sırasıyla 3,2 milyar ve 132,5 milyar franklık zarar kaydedilmişti.2025 sonuçlarına göre SNB, altın rezervlerinden 36,3 milyar frank kazanç sağladı. Buna karşılık döviz pozisyonlarında 8,8 milyar, frank pozisyonlarında ise 0,9 milyar frank zarar oluştu. İşletme giderleri 0,4 milyar frank olarak açıklandı.Kârın bir kısmı, her yıl olduğu gibi döviz rezervleri için ayrılan karşılıklara yönlendirildi. 12,7 milyar franklık bu ayrımın ardından ve önceki yıllardan gelen 12,9 milyar franklık negatif dağıtım rezervi hesaba katıldığında, 26,3 milyar franklık bilanço kârı ortaya çıktı.Bu sonuç, SNB’nin hisse başına azami 15 frank temettü ödemesine ve federal hükümet ile kantonlara toplam 4 milyar frank dağıtmasına imkân tanıyor. Bu ödemelerden sonra dağıtım rezervi 22,3 milyar franka yükselecek.

İsviçre Merkez Bankası 2025’te 26,1 milyar frank kâr açıkladı

İsviçre Türk Toplumu (İTT) tarafından Zürih-Dietikon’da düzenlenen iftar programı, yoğun katılımla gerçekleştirildi. Yaklaşık 1000 kişinin iştirak ettiği organizasyonda AK Parti İstanbul Milletvekili ve TBMM İçişleri Komisyonu Başkanı Süleyman Soylu, vatandaşlarla bir araya geldi.

İftar yemeğine yoğun ilgi

İTT Başkanı Suat Şahin’in ev sahipliğinde düzenlenen programa Türkiye’nin Bern Büyükelçisi Şebnem İncesu, Zürih Başkonsolosu Fazlı Çorman, AK Parti İstanbul Milletvekili Süleyman Soylu, sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, iş dünyasından isimler ve çok sayıda davetli katıldı.İTT yönetim kurulu üyelerinin misafirleri kapıda karşılaması takdir toplarken, program öncesinde vatandaşlar Süleyman Soylu ile tanışma ve hatıra fotoğrafı çektirme imkânı buldu. Soylu, iftar öncesinde tüm masaları ziyaret ederek davetlilerle tek tek selamlaştı.Program, Din İşleri Müşavir Vekili Bilal Yıldız’ın okuduğu akşam ezanı ve yaptığı dua ile başladı. Ezanın ardından davetliler hep birlikte oruçlarını açtı. İftar yemeği sırasında İsviçre’nin tanınmış udi sanatçısı Arif Altın ve kanun sanatçısı Mefail Süleyman tarafından icra edilen tasavvuf musikisi dinletisi büyük beğeni topladı.Etkinlik, İTT Yönetim Kurulu Üyesi Cihan Atabey’in moderatörlüğünde gerçekleşti. Program, İTT’nin tanıtım filminin gösterimiyle başlarken, açılış konuşmasını yapmak üzere İTT Başkanı Suat Şahin kürsüye davet edildi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/86f0792e40792d2b8de1ccd0b.png" width="1024" height="576"></figure>Konuşmasında Ramazan ayının birleştirici gücüne dikkat çeken Şahin, iftar sofralarının kardeşlik, dayanışma ve gönül birliğinin simgesi olduğunu vurguladı. İsviçre’de yaşayan Türk toplumunun farklı görüşlere sahip olmasına rağmen ortak değerlerde buluşabildiğini belirten Şahin, federasyonlar, dernekler ve sivil toplum kuruluşlarının bu birlikteliğin temel yapı taşları olduğunu ifade etti.Türkiye’nin yalnızca bir coğrafyadan ibaret olmadığını dile getiren Şahin, diasporanın hem yaşadığı ülkeye katkı sunmasının hem de milli ve kültürel kimliğini korumasının önemine işaret etti. Demokratik süreçlere katılımın önemini de vurgulayan Şahin, oy kullanma hakkına sahip vatandaşları aktif katılım göstermeye davet etti.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/86f0792e40792d2b8de1ccd0a.png" width="1024" height="576"></figure>Zürih Başkonsolosu Fazlı Çorman da ramazan ayının manevi atmosferinde vatandaşlarla aynı sofrayı paylaşmanın kendileri için büyük anlam taşıdığını söyledi. Farklı düşüncelere rağmen bir arada yaşama kültürünün kıymetine vurgu yapan Çorman, mübarek ramazanın sağlık, huzur ve bereket getirmesi temennisinde bulundu.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/86f0792e40792d2b8de1ccd09.png" width="1024" height="576"></figure>Türkiye’nin Bern Büyükelçisi Şebnem İncesu ise konuşmasında, özellikle gençlerin teknoloji ve iletişim imkânlarını daha etkin kullanmasının önemine değindi. Türk toplumu arasındaki birlik ve dayanışma duygusunun güçlendirilmesi gerektiğini belirten İncesu, bu tür organizasyonların toplumsal bağları pekiştirdiğini ifade etti.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/86f0792e40792d2b8de1ccd07.png" width="1024" height="576"></figure>AK Parti İstanbul Milletvekili Süleyman Soylu ise Ramazan ayının yalnızca bir ibadet dönemi değil, aynı zamanda bir medeniyet ve birlik ayı olduğunu belirtti. İsviçre’de yaşayan Türk toplumunun, anavatanından binlerce kilometre uzakta kimliğini ve kültürel değerlerini koruyarak yaşamını sürdürdüğünü ifade eden Soylu, “Farklı bir toplum içinde hem uyum sağlamak hem de kendi kimliğini muhafaza etmek büyük bir sorumluluktur. Bunu başardığınız için her birinize teşekkür ediyorum.” dedi.Türk toplumunun dayanışma ruhuna dikkat çeken Soylu, bulundukları ülkelerde hem değerlerine sahip çıkan hem de yaşadıkları topluma katkı sunan vatandaşlara teşekkür etti. Farklı görüşlere sahip olunsa dahi söz konusu vatan olduğunda ortak bir duruş sergilenmesinin önemine işaret eden Soylu, güçlü bir Türkiye’nin küresel ölçekte güven unsuru olduğunu kaydetti.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/86f0792e40792d2b8de1ccd08.png" width="1024" height="576"></figure>Programın ardından Süleyman Soylu, İTT Genel Merkezi’ni ziyaret ederek İTT Başkanı Suat Şahin, Başkonsolos Fazlı Çorman, sivil toplum kuruluşu yöneticileri ve vatandaşlarla bir araya geldi. Ziyaret sonunda Soylu’ya günün anısına çeşitli hediyeler takdim edildi.

İsviçre Türk Toplumu’ndan Zürih’te görkemli iftar programı

Aspirin’in düzenli kullanımının bağırsak kanseri riskini azaltabileceği uzun yıllardır tartışılıyordu. Çinli araştırmacıların Cochrane Database of Systematic Reviews dergisinde yayımladığı kapsamlı analiz ise bu beklentiyi çürüttü. 

Yeni analiz riskleri ortaya koydu

125 bin kişinin verilerinin incelendiği çalışma, Aspirin’in bağırsak kanserine karşı güvenilir bir koruma sağlamadığını, buna karşılık ciddi kanama risklerini artırdığını ortaya koyuyor.Araştırma ekibi, son yıllarda özellikle ABD’de Aspirin ve diğer iltihap giderici ilaçların kanserden korunma amacıyla önerilmesi nedeniyle konuyu yeniden değerlendirdi. Teoriye göre iltihaplanma, tümör gelişiminde rol oynadığı için bu ilaçların koruyucu etkisi olabileceği düşünülüyordu. Ancak yeni analiz, 5 ila 15 yıllık kullanım sürecinde bağırsak kanseri vakalarında anlamlı bir azalma olmadığını gösteriyor. 15 yılın ötesinde olası bir koruyucu etki görülse de sonuçlar net değil ve başka faktörlerin etkisi olabileceği belirtiliyor.Araştırmada Avrupa ve Kuzey Amerika’dan 10 klinik çalışmanın verileri incelendi. Katılımcıların bir kısmı düşük doz (75–100 mg), bir kısmı ise daha yüksek doz Aspirin kullanıyordu. Sonuçlar, Aspirin kullanan gruplarda bağırsak kanseri oranlarının kontrol gruplarından belirgin şekilde farklı olmadığını ortaya koydu.Buna karşılık riskler çok daha belirgin: Düzenli Aspirin kullanımı, özellikle yaşlılarda ve kronik hastalığı olan kişilerde beyin kanaması ve inme riskini artırıyor. Araştırmacılar bu nedenle Aspirin’in genel nüfusta kanserden korunma amacıyla kullanılmasını önermiyor. “Bu fayda garanti değil, ancak riskler hemen ortaya çıkıyor” diyor baş araştırmacı Zhaolun Cai.Almanya Kanser Araştırma Merkezi’nden Michael Hoffmeister de sonuçları şaşırtıcı bulmuyor. ABD’de daha önce Aspirin’in koruyucu amaçla önerildiğini, ancak son yıllarda bu tavsiyenin geri çekildiğini hatırlatıyor. Aspirin’in etkilerinin hem fayda hem risk açısından ancak uzun yıllar sonra ortaya çıktığını vurguluyor.İsviçre’de her yıl yaklaşık 4600 kişiye kolon veya rektum kanseri teşhisi konuyor. En çok 50 yaş üzeri kişiler etkileniyor. Uzmanlar, kanser riskini azaltmak için Aspirin yerine sağlıklı yaşam alışkanlıklarının çok daha etkili olduğunu belirtiyor: Dengeli beslenme, düzenli hareket, sigaradan uzak durma ve alkol tüketimini sınırlama.

Uzmanlar uyarıyor: Aspirin kanserden koruma aracı değil

İsviçre’de 5,6 milyon oy kullanma hakkı olan kişinin büyük çoğunluğu seçim ve oylamalarda posta yoluyla oy veriyor. Ancak birçok oy zarfı geç gönderildiği için sandık günü dikkate alınamıyor. 

Posta görevlisi uyardı

Orta büyüklükte bir belediyede çalışan bir posta görevlisi, her oylama sonrası yüzlerce zarfın çok geç ulaştığını söylüyor. Bu durumun ülke genelinde binlerce oyun boşa gitmesine yol açtığı tahmin ediliyor.Posta görevlisi, özellikle B-Post ile gönderilen zarfların dört gün sürdüğünü hatırlatıyor. “İnsanlar oy kullanmak için emek veriyor ama zarflar geç gönderildiği için oyları sayılmıyor. Bu gerçekten üzücü” diyor. Bu nedenle seçmenlere açık bir çağrı yapıyor: “Lütfen oy zarflarınızı zamanında postaya verin. B-Post ile çarşamba günü göndermek yeterli değil.”İsviçre Postası da benzer bir uyarıda bulunuyor. A-Post ile gönderilecek oy zarflarının en geç oylama haftasının perşembe günü, B-Post ile gönderileceklerin ise salı günü postaya verilmesi gerektiğini belirtiyor. Ayrıca sarı posta kutularının boşaltılma saatlerine dikkat edilmesi gerektiği vurgulanıyor. Posta, geç gelen zarfları yine de belediyelere teslim ediyor, ancak oylama kuralları gereği bu zarflar sayılmıyor.Oylama günü geç kalanlar için çoğu kantonda sandıklar öğle saatlerine kadar açık. Yani son anda da olsa oy kullanmak hâlâ mümkün.

Oylama zarflarında gecikme sorunu büyüyor

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları altıncı gününe girerken, Tahran cephesinden bir ABD tankerine yönelik misilleme iddiası geldi. Orta Doğu’da karşılıklı operasyonlar tansiyonu artırıyor.

Karşılıklı saldırılar sürüyor

Washington yönetimi, nükleer müzakereler sürerken, cumartesi günü İsrail ile birlikte İran’a geniş çaplı hava saldırıları düzenledi. Bu operasyonlarda İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in de aralarında bulunduğu çok sayıda üst düzey yetkili yaşamını yitirdi. Ayrıca, İran’daki bir ilkokula düzenlenen saldırıda hayatını kaybeden çocuk sayısı 160’a ulaştı.İran ise balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla İsrail şehirlerine saldırarak karşılık verdi. Bahreyn, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Irak’taki ABD varlıkları da hedef alındı.Pazartesi sabahı İsrail ordusu, Lübnan genelinde Hizbullah’ın İsrail’e füze ve İHA saldırıları düzenlediğini belirterek operasyon başlattı. Beyrut’ta patlama sesleri duyulurken, güney banliyöler hedef alındı.Karşılıklı saldırılar devam ederken, İran’ın fırlattığı bir füze Türk hava sahasına girdi. Milli Savunma Bakanlığı, Suriye hava sahasından geçen bu füzenin Doğu Akdeniz’de konuşlu NATO unsurları tarafından imha edildiğini açıkladı.Olayın ardından NATO’dan Türkiye’ye destek mesajı geldi. NATO sözcüsü Alison Hart, “NATO, İran’ın Türkiye’yi hedef almasını kınıyor” dedi.

İran-ABD-İsrail çatışması altıncı gününde

Katar yönetimi, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından kapatılan hava sahasını, ülkede mahsur kalan yolcuların tahliyesi amacıyla sınırlı sayıda uçuş için açmaya hazırlanıyor.

Katar hava sahası

Başkent Doha’dan yapılan açıklamaya göre, bölgede beklemek zorunda kalan yolcuların ülkelerine dönebilmesi için 5 Mart itibarıyla özel tahliye uçuşları gerçekleştirilecek.Katar Havayolları’nın ABD merkezli X platformundaki hesabından yapılan duyuruda, mevcut güvenlik koşulları nedeniyle tarifeli uçuşların halen askıya alındığı bildirildi. Ancak insani amaç taşıyan “yardım uçuşlarının” devreye sokulacağı ifade edildi.Açıklamada, bugün itibarıyla Maskat ve Riyad üzerinden Avrupa’daki bazı önemli merkezlere özel seferler planlandığı belirtildi. Buna göre Maskat kalkışlı uçuşların Londra, Berlin, Kopenhag, Madrid, Roma ve Amsterdam’a; Riyad çıkışlı seferlerin ise Frankfurt’a düzenlenmesi öngörülüyor.Yetkililer ayrıca bölgedeki gelişmelerle ilgili yeni bilgilerin kamuoyuyla düzenli olarak paylaşılacağını bildirdi.

Katar mahsur kalan yolcular için tahliye uçuşları başlatıyor

ABD’de yapılan bir kamuoyu araştırması, Amerikalıların önemli bir bölümünün İran’a yönelik saldırıların ülke açısından daha büyük bir güvenlik tehdidi doğurabileceğinden kaygı duyduğunu ortaya koydu.

ABD’de İran kaygısı

Ankete katılanların yüzde 54’ü bu saldırıların ABD için riskleri artırabileceğini düşünüyor. CNN’in bağımsız araştırma şirketi SSRS’ye yaptırdığı ankete 28 Şubat ile 1 Mart tarihleri arasında 1004 ABD vatandaşı katıldı. Araştırmada, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik gerçekleştirdiği saldırılara ilişkin ilk kamuoyu tepkisi ölçüldü.Sonuçlara göre katılımcıların yüzde 59’u ABD ve İsrail’in İran’a düzenlediği ilk saldırıları onaylamadığını belirtirken, yüzde 41’i bu operasyonları desteklediğini ifade etti.Ankette yer alan başka bir soruda katılımcıların yüzde 54’ü söz konusu saldırıların İran’ı ABD için daha büyük bir tehdit haline getirebileceğinden endişe duyduğunu söyledi. Buna karşılık yüzde 28’lik bir kesim ise İran’ın ABD açısından daha az tehdit oluşturacağını düşündüğünü dile getirdi.ABD Başkanı Donald Trump’ın İran konusunu ele almak için net bir stratejisinin olup olmadığı sorusuna katılımcıların yüzde 60’ı “hayır” yanıtını verdi. Yüzde 40’lık bir kesim ise Trump yönetiminin bir planı olduğunu savundu.Araştırmada ayrıca ABD’nin İran’daki mevcut yönetimi devirmeye çalışıp çalışmaması gerektiği de soruldu. Katılımcıların yüzde 44’ü böyle bir girişimi desteklediğini belirtirken, yüzde 56’sı buna karşı olduğunu ifade etti.ABD ile İran arasında uzun süreli bir çatışma yaşanma ihtimaline ilişkin soruya ise katılımcıların yüzde 56’sı bunun “bir nebze olası” olduğunu düşündüğünü söyledi. Yüzde 24’lük kesim ise böyle bir senaryonun “çok yüksek ihtimal” taşıdığını belirtti.<h3>ABD ve İsrail’in İran’a saldırıları</h3>İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler devam ederken 28 Şubat’ta İran’a yönelik askeri operasyon başlattı.İran ise bu saldırılara karşılık olarak İsrail’in yanı sıra ABD askeri üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılar düzenledi.ABD ve İsrail’in saldırılarında İran lideri Ayetullah Ali Hamaney ile birlikte çok sayıda üst düzey yetkilinin hayatını kaybettiği bildirildi.İran Sağlık Bakanlığı Sözcüsü Hüseyin Kermanpur da saldırılarda toplam 926 kişinin yaşamını yitirdiğini açıkladı.

ABD’de çoğunluk İran saldırılarının risk yaratacağını düşünüyor

İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Danışmanı Tuğgeneral İbrahim Cebbari, devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, ABD ve İsrail’in saldırılarına karşılık olarak Hürmüz Boğazı’nın gemi trafiğine kapatıldığını duyurdu.

ABD Üsleri vuruldu

Cebbari, boğazdan geçmeye çalışan gemilerin hedef alınacağını ve imha edileceğini ifade etti.Petrol fiyatlarının 82 dolara yükseldiğini belirten Cebbari, küresel piyasalarda fiyatların 200 dolara kadar çıkabileceği yönünde beklenti olduğunu savundu. Bölgedeki petrol boru hatlarının da hedef alınabileceğini söyleyerek, Körfez’den petrol çıkışına izin vermeyeceklerini dile getirdi.<h3>Körfez’de ABD Üsleri hedef alındı</h3>Devrim Muhafızları tarafından yapılan yazılı açıklamada, “Sadık Vaat 4 Operasyonu” kapsamında Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn ve Hürmüz Boğazı çevresindeki ABD askeri hedeflerine 26 insansız hava aracı ve 5 balistik füze gönderildiği bildirildi.Açıklamaya göre Kuveyt’teki Arifjan Üssü 12 İHA ile vurulurken, BAE’deki Minhad Üssü’nde bulunan ABD komuta merkezine 6 İHA ve 5 balistik füze isabet etti. Bahreyn’deki ABD donanmasına ait bazı tesislerin de 6 İHA ile hedef alındığı aktarıldı.Uydu görüntüleme şirketi Planet Labs verilerini analiz eden New York Times, Bahreyn’de bulunan ABD 5. Filo karargahında birçok yapının ağır hasar aldığını duyurdu.<h3>İran: ABD Üsleri meşru hedef</h3>Abbas Erakçi, İran’ın bölge ülkeleriyle savaş halinde olmadığını ancak bölgedeki Amerikan askeri varlığını hedef aldıklarını söyledi. ABD üslerinin İran’a yönelik saldırılarda kullanıldığını savunan Erakçi, bu nedenle söz konusu tesislerin “meşru hedef” olduğunu belirtti.Erakçi, İran lideri Ali Hamaney’in ABD-İsrail saldırılarında hayatını kaybettiğini ifade ederek taziye mesajı paylaştı. Ayrıca müzakereler sürerken ikinci kez saldırıya uğradıklarını ve Washington yönetiminin diyaloga sadık kalmadığını öne sürdü.<h3>Natanz ve Tahran’da saldırılar</h3>Muhammed İslami, ABD ve İsrail’in Natanz Nükleer Tesisi’ni iki kez daha hedef aldığını açıkladı. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na mektup gönderdiklerini belirten İslami, Ajansı saldırılar karşısında harekete geçmeye çağırdı.İran basını, Tahran’da Veliasr Caddesi çevresi ve eski parlamento binasının bulunduğu bölgede patlamalar yaşandığını bildirdi. UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndeki Gülistan Sarayı’nın da saldırılarda zarar gördüğü açıklandı.<h3>ABD ve İsrail’den açıklamalar</h3>CENTCOM, çatışmalarda hayatını kaybeden ABD askerlerinin sayısının 6’ya yükseldiğini duyurdu. Ayrıca İran’ın Umman Körfezi’ndeki 11 gemisinin batırıldığını açıkladı.Binyamin Netanyahu ise İran’da yönetimin değişeceği günün yaklaştığını iddia ederek, ABD ile ortak saldırıların “varoluşsal tehditleri ortadan kaldırmak” amacıyla yapıldığını söyledi.<h3>Bölge genelinde gerilim hakim</h3>Katar’ın başkenti Doha’da patlama sesleri duyulurken hava savunma sistemleri devreye girdi. ABD’nin Amman Büyükelçiliği güvenlik tehdidi gerekçesiyle geçici olarak tahliye edildi.Kuveyt Genelkurmay Başkanlığı, bir deniz kuvvetleri personelinin görev sırasında hayatını kaybettiğini açıkladı.İran Kızılayı, 28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail saldırılarında 555 kişinin yaşamını yitirdiğini, 747 kişinin yaralandığını bildirdi. İran yönetimi, saldırılarının belirli ülkelere değil, bölgedeki ABD askeri unsurlarına yönelik olduğunu savunsa da çatışmalar sivil kayıplara ve altyapı hasarına yol açtı.

İran Devrim Muhafızları Ordusu Hürmüz Boğazı'nı kapattığını duyurdu

İsrail ordusunun başkent Beyrut ile ülkenin güneyine düzenlediği hava saldırılarında 31 kişi yaşamını yitirdi, 149 kişi yaralandı. Saldırıların ardından Lübnan’ın güneyi ve Bekaa Vadisi’nden binlerce kişi kuzeye doğru yola çıktı.

Lübnan’da çatışma

Beyrut, Kudüs ve İstanbul kaynaklı bilgilere göre İsrail ordusu, Hizbullah’ı hedef aldığını savunarak Lübnan genelinde hava operasyonları başlattığını duyurdu. Ordudan yapılan açıklamada, Hizbullah’ın füze saldırılarına karşılık olarak örgüte ait noktaların vurulduğu belirtildi.Açıklamada Hizbullah’ın İran adına hareket ettiği iddia edilerek, füze saldırılarına güçlü şekilde karşılık verileceği vurgulandı. Duyurunun ardından Beyrut’ta patlama sesleri duyuldu.<h3>31 kişi hayatını kaybetti</h3>Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail’in Beyrut ve güney bölgelerine düzenlediği saldırılarda 31 kişinin öldüğünü, 149 kişinin yaralandığını açıkladı. Bakanlık, başkentin Dahiye bölgesinde 20, güneyde ise 11 kişinin yaşamını yitirdiğini; Dahiye’de 91, güneyde ise 58 kişinin yaralandığını bildirdi.İsrail Ordu Sözcüsü Ella Waweya, sosyal medya üzerinden yayımladığı görüntülü mesajda, Lübnan’ın güneyi ile Bekaa Vadisi’nde 50’den fazla yerleşim yerinin hedef alınacağını duyurdu. Bu bölgelerde yaşayanlara evlerini derhal boşaltmaları ve en az 1000 metre uzaklıktaki açık alanlara gitmeleri çağrısında bulundu.<h3>Binlerce kişi kuzeye yöneldi</h3>Saldırı tehdidinin ardından güney ve Bekaa Vadisi’nde yaşayan binlerce kişi ülkenin kuzeyine doğru göç etmeye başladı. Evlerini terk edenlerin oluşturduğu yoğunluk nedeniyle yollarda trafik arttı.Lübnan resmi ajansı NNA’nın haberine göre İsrail uçakları, Sur kentine bağlı Mahrune, Tayr Felsay ve Bazuriyye ile Nebatiye vilayetine bağlı Kalviye, Kana, Hasada ve Hırayc Tayr Debe beldelerini hedef aldı.İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, İran lideri Ayetullah Ali Hamaney’in öldürülmesinin ardından Hizbullah’ın İsrail’e misilleme yaptığını öne sürerek, örgüte karşı bir saldırı harekâtı başlattıklarını açıkladı. Zamir, operasyonların birkaç gün sürebileceğini ve uzun soluklu bir çatışmaya hazırlıklı olunması gerektiğini ifade etti. Saldırıların dalgalar halinde kesintisiz şekilde devam edeceğini söyledi.İsrail ordusu ayrıca Beyrut’ta gece düzenlenen saldırılarda Hizbullah’ın üst düzey isimlerinin hedef alındığını iddia etti. Lübnan’ın güneyinde de örgütün “kilit bir isminin” vurulduğu öne sürüldü. Ayrıntıların daha sonra paylaşılacağı belirtildi.<h3>Lübnan’dan İsrail’e füze atıldığı iddiası</h3>İsrail Ordu Sözcülüğü, Lübnan’dan füze atıldığının tespit edilmesi üzerine ülkenin kuzeyinde sirenlerin çaldığını açıkladı. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarından bu yana Lübnan’dan İsrail’e ilk kez saldırı düzenlendiği bildirildi.İsrail tarafı, atılan füzelerin engellendiğini duyurdu. İsrail basını, bunun 27 Kasım 2024’te varılan ateşkesten bu yana Hizbullah’ın gerçekleştirdiği en şiddetli saldırı olduğunu yazdı. Kanal 12 televizyonu ise Lübnan’dan 6 füze fırlatıldığını aktardı.Hizbullah, yazılı açıklamayla İsrail’e yönelik füze saldırılarını üstlendiğini duyurdu ve Hayfa’nın güneyine atış yapıldığını bildirdi. İsrail basını, füzelerin lazerli hava savunma sistemiyle etkisiz hale getirildiğini yazdı.<h3>Lübnan yönetiminden açıklamalar</h3>Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn, İsrail’in saldırılarını kınayarak ülkesinin yeniden “kendisiyle ilgisi olmayan destek savaşlarının platformu” haline getirilmesine izin vermeyeceklerini söyledi. Lübnan topraklarından roket atılmasının ülkeyi tehlikeli askeri çatışmalara sürükleyebileceğini belirten Avn, güvenlik ve istikrar çağrılarını dikkate almayan tarafların sorumlu olacağını ifade etti.Adalet Bakanı Adil Nassar ise İsrail’e füze atanların tespit edilerek derhal gözaltına alınmasını istedi. Başsavcı ve askeri mahkeme temsilcisiyle görüştüğünü belirten Bakanlık açıklamasında, saldırıyı gerçekleştirenler ve azmettirenlerin askeri savcılığa sevk edilmesinin talep edildiği kaydedildi.Başbakan Nevvaf Selam da güneyden İsrail’e roket atılmasını sorumsuz bir eylem olarak nitelendirdi ve ülkenin yeni maceralara sürüklenmesine izin vermeyeceklerini söyledi. Sorumluların belirlenip durdurulacağını, halkın korunması için gerekli adımların atılacağını bildirdi.Selam, kabineyi Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda sabah saatlerinde acil toplantıya çağırdı. Toplantıda son gelişmeler ve alınacak önlemler ele alınacak.<h3>Eğitime ara verildi</h3>Güvenlik gerekçesiyle Lübnan’daki tüm resmi ve özel okullar ile mesleki ve teknik eğitim kurumlarında eğitime ara verildi. Eğitim ve Yükseköğretim Bakanlığı, kararın can güvenliği endişesi ve olağanüstü güvenlik koşulları nedeniyle alındığını açıkladı.Bakanlık, gelişmelerin ilgili kurumlarla birlikte günlük olarak değerlendirileceğini ve kamu güvenliği doğrultusunda yeni kararlar alınacağını duyurdu. Açıklamada, saldırılar nedeniyle evlerini terk edenlerle dayanışma mesajı verilerek, yerinden edilen çok sayıda kişinin okullarda barındığı hatırlatıldı.

İsrail saldırıları sonrası Lübnan’da göç dalgası

ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik askeri operasyonların dört hafta kadar sürebileceğini, ancak daha kısa sürede tamamlanmasının da mümkün olduğunu söyledi.

Savaş süreci uzayabilir

Daily Mail’e konuşan Trump, ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü saldırılara ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Suudi Arabistan’ın, başlangıçta hedef alındıktan sonra İran’a karşı saldırı başlatabileceği yönündeki iddiaların sorulması üzerine Trump, “Onlar da savaşıyorlar, onlar da savaşıyorlar.” yanıtını verdi.Operasyonların süresine ilişkin konuşan Trump, sürecin yaklaşık dört hafta olarak öngörüldüğünü belirterek, İran’ın büyük ve güçlü bir ülke olduğunu, bu nedenle saldırıların dört hafta ya da daha kısa sürede tamamlanabileceğini ifade etti.<h3>“Operasyonlar hedeflere ulaşana kadar sürecek”</h3>Trump, sosyal medya hesabından paylaştığı yaklaşık 6 dakikalık videoda da ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri faaliyetlerini değerlendirdi. İran’daki Devrim Muhafızları Ordusu’na ait yüzlerce noktanın vurulduğunu ve İran’a ait 9 geminin imha edildiğini belirten Trump, İran lideri Ayetullah Ali Hamaney’in de hayatını kaybettiğini ileri sürdü.İran’ın askeri komuta kademesinin tamamen ortadan kaldırıldığını savunan Trump, geride kalan unsurların teslim olmak ve dokunulmazlık talep etmek istediğini iddia etti. Trump, “Savaş operasyonları şu anda tüm gücüyle devam ediyor ve belirlediğimiz tüm hedeflere ulaşana kadar sürecek. Çok güçlü hedeflerimiz var. İki hafta önce bazı adımlar atabilirlerdi ama bunu yapamadılar.” dedi.<h3>“Daha fazla Amerikan askeri hayatını kaybedebilir”</h3>Şu ana kadar 3 Amerikan askerinin öldüğünü açıklayan Trump, daha fazla kayıp yaşanabileceğini belirtti. “Ne yazık ki bu tür çatışmalarda kayıplar olur. Muhtemelen daha fazlası olacak ama bunun önüne geçmek için elimizden geleni yapacağız.” ifadelerini kullandı.İran’ın nükleer silaha sahip olmasına izin vermeyeceklerini yineleyen Trump, Tahran yönetimini “terörün sponsorluğunu yapmakla” suçladı ve buna karşı da mücadele ettiklerini söyledi.

Trump: İran operasyonları dört hafta sürebilir

Fransa, İngiltere ve Almanya’dan oluşan E3 ülkeleri, İran’ın insansız hava aracı (İHA) ve füze fırlatma kapasitesini ortadan kaldırmaya yönelik adımlar da dahil olmak üzere, Tahran’a karşı “gerekli ve orantılı savunma eylemlerine” hazır olduklarını açıkladı.

Avrupa’dan ortak uyarı

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İngiltere Başbakanı Keir Starmer ve Almanya Başbakanı Friedrich Merz, ABD ve İsrail’in saldırılarına karşılık veren İran’a ilişkin ortak bir bildiri yayımladı.Ortak açıklamada, İran’ın ilk ABD ve İsrail askeri operasyonlarına katılmamış ülkeler de dahil olmak üzere bölge devletlerine yönelik başlattığı ayrım gözetmeyen ve ölçüsüz füze saldırıları karşısında E3 liderlerinin büyük endişe duyduğu ifade edildi. Tahran’ın saldırılarının yakın müttefikleri hedef aldığı ve bölgedeki askeri personel ile siviller için ciddi tehdit oluşturduğu vurgulandı.Açıklamada İran’a saldırılarını derhal sonlandırma çağrısı yapılarak, E3 ülkelerinin ve bölgedeki ortaklarının çıkarlarını korumak amacıyla adımlar atılacağı belirtildi. Bu çerçevede, İran’ın füze ve İHA fırlatma kapasitesinin kaynağında imha edilmesine yönelik gerekli ve orantılı savunma tedbirlerinin desteklenmesinin de seçenekler arasında olduğu kaydedildi.Öte yandan İsrail ve ABD, Tahran ile Washington arasında diplomatik görüşmeler sürerken 28 Şubat’ta İran’a yönelik askeri operasyon başlatmıştı.İran ise İsrail’in yanı sıra ABD üslerinin yer aldığı Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılar düzenleyerek karşılık verdi.

Fransa, İngiltere ve Almanya İran’a karşı savunma eylmelerine hazır

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ABD’nin İran’daki füze depolarını hedef alabilmesi için İngiliz askeri üslerini kullanma talebinde bulunduğunu ve Londra yönetiminin bu talebe onay verdiğini açıkladı.

Londra’dan Washington’a destek

Starmer, ABD merkezli sosyal medya platformu X üzerinden paylaştığı görüntülü mesajında Orta Doğu’daki son gelişmeleri değerlendirdi. İran’ın saldırılar düzenlediği ülkelerde yaklaşık 200 bin İngiliz vatandaşının bulunduğunu belirten Starmer, bu kişilerin güvenliğini sağlamak için tüm imkanların seferber edildiğini söyledi.Bölgede konuşlu İngiliz Silahlı Kuvvetleri unsurlarının da İran’ın eylemleri nedeniyle risk altında olduğuna dikkat çeken Starmer, Tahran yönetiminin tutumunun giderek daha pervasız bir hal aldığını ifade etti.İngiltere’nin İran’a yönelik doğrudan saldırılara katılmama kararının bilinçli bir tercih olduğunu vurgulayan Starmer, kalıcı çözümün müzakerelerden geçtiğine inandıklarını dile getirdi. Ancak bu sürecin, İran’ın nükleer silah geliştirme hedefinden vazgeçmesini kabul etmesine bağlı olduğunu kaydetti. Buna rağmen İran’ın İngiliz çıkarlarına zarar verdiğini ve hem İngiliz vatandaşlarını hem de bölgedeki müttefikleri ciddi tehlikeye attığını söyledi.Starmer, Körfez’deki ortak ülkelerin İngiliz vatandaşlarının korunması için daha fazla çaba göstermesini istediklerini belirterek, kendi sorumluluğunun da yurttaşlarının hayatını güvence altına almak olduğunu vurguladı.İngiliz savaş uçaklarının, İran’ın saldırılarını engellemek amacıyla yürütülen koordineli savunma operasyonlarında görev aldığını aktaran Starmer, tehdidin tamamen ortadan kaldırılmasının ancak füzelerin depolandıkları tesislerde ya da fırlatma rampalarında imha edilmesiyle mümkün olacağını savundu. ABD’nin, bu çerçevede savunma amaçlı ve sınırlı bir kullanım için İngiliz üslerinden yararlanma talebinde bulunduğunu belirten Starmer, İran’ın bölgeye yönelik füze saldırılarıyla sivilleri hedef almasını ve İngiliz vatandaşlarını riske atmasını önlemek amacıyla bu talebi kabul ettiklerini bildirdi.Kararın, İngiltere’nin uzun yıllardır müttefiki olan ülkelerle kolektif savunma anlayışı çerçevesinde ve İngiliz vatandaşlarının güvenliğini sağlamak amacıyla alındığını söyleyen Starmer, uygulamanın uluslararası hukukla uyumlu olduğunu savundu. İngiltere’nin İran’a yönelik saldırı operasyonlarına dahil olmadığını yineleyen Starmer, buna karşın bölgedeki savunma faaliyetlerini sürdüreceklerini belirtti. Ayrıca, Körfez ülkelerinin İran’a ait insansız hava araçlarını etkisiz hale getirebilmesi için Ukraynalı uzmanların İngiliz uzmanlarla birlikte çalışacağını açıkladı.Irak savaşında yapılan hatalardan ders çıkardıklarını ifade eden Starmer, İran’a yönelik ilk saldırılara katılmadıklarını ve bundan sonra da saldırı eylemlerinin parçası olmayacaklarını söyledi. Ancak İran’ın yıkıcı bir strateji izlediğini savunan Starmer, bu nedenle müttefiklerin ve İngiliz halkının kolektif öz savunmasını desteklediklerini dile getirdi.İngiliz basınında yer alan haberlere göre Londra yönetimi, ABD’nin Hint Okyanusu’ndaki Diego Garcia Üssü ile İngiltere’deki Fairford Kraliyet Hava Kuvvetleri Üssü’nü kullanmasına izin verdi.Öte yandan İsrail ve ABD, Tahran ile Washington arasındaki müzakereler devam ederken 28 Şubat’ta İran’a yönelik askeri operasyon başlattı. İran da İsrail’in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerindeki belirlediği hedeflere saldırılar düzenleyerek karşılık verdi.ABD-İsrail saldırılarında İran lideri Ali Hamaney’in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkilinin yaşamını yitirdiği bildirildi. İran Kızılayı ise ülkeye yönelik bombardımanlarda 201 kişinin hayatını kaybettiğini, 747 kişinin yaralandığını açıkladı.

İngiltere, ABD’ye İran operasyonu için üslerini kullanma izni verdi

İran'ın, dini lider Ayetullah Ali Hamaney’in ABD-İsrail hava saldırısında hayatını kaybettiğini duyurmasının ardından halk, Meşhed kentindeki İmam Rıza Türbesi’nde toplandı.

Ulusal yas

Devlet medyasına göre 86 yaşındaki Hamaney, Tahran’ın merkezinde bulunan yerleşkesini hedef alan hava saldırısında öldürüldü. Açıklamanın ardından pazar günü İran’ın en kutsal şehirlerinden biri olarak kabul edilen Meşhed’de yas atmosferi oluştu.İmam Rıza Türbesi çevresinde toplanan kalabalıkların türbe üzerine bayraklar astığı, kadınların ağıt yaktığı, erkeklerin slogan attığı görüldü. Bazı kişiler Hamaney’in posterlerini taşıdı. Türbe kompleksinde bir araya gelen bazı yaslıların gözyaşı döktüğü ve ilahiler söylediği aktarıldı.İranlı yetkililer ülke genelinde ulusal yas ilan edildiğini duyurdu.

İran'da yas: Hamaney'in ölümünün ardından Meşhed'de toplanıldı

Pakistanlı yetkililer, kuzeybatıdaki Torkham sınır kapısı yakınlarında yaşayan yüzlerce sivilin çatışmalar nedeniyle güvenli bölgelere kaçtığını belirtti.

300'den fazla militan öldürüldü

Pakistan ordusu, topçu ve hava desteğiyle Afganistan topraklarının iç kesimlerindeki askeri tesisleri hedef aldığını, günlerdir süren sınır çatışmalarında 300'den fazla Taliban militanının öldürüldüğünü açıkladı.Associated Press’in (AP) haberine göre, perşembe gecesinden bu yana devam eden karşılıklı saldırılar, bölgedeki gerilimi en üst düzeye çıkardı.Pakistan, operasyonların "Tehrik-i Taliban Pakistan" (TTP) olarak bilinen ve Afganistan Talibanı ile yakın bağları olan yasaklı Pakistan Talibanı’na ait yedi eğitim kampı ve sığınağı hedef aldığını belirtirken, Afganistan bu saldırılara misilleme olarak Pakistan mevzilerini vurduğunu duyurdu.<h2>Pakistan: '331 militan öldürüldü'</h2>Pakistan Bilgi Bakanı Attaullah Tarar, devam eden askeri harekat kapsamında 331 Afgan Taliban militanının öldürüldüğünü ve 500'den fazla kişinin yaralandığını iddia etti.Tarar ayrıca, Pakistan’ın 37 farklı noktada 102 Afgan sınır karakolunu imha ettiğini, 22’sini ele geçirdiğini; 163 tank ve zırhlı aracı ise etkisiz hale getirdiğini savundu.Cumartesi günü Pakistan devlet medyası, hava kuvvetlerinin Afganistan'ın doğusundaki kilit askeri tesisleri hedef alan yeni saldırılar düzenlediğini bildirdi.Pakistanlı yetkililer, kuzeybatıdaki Torkham sınır kapısı yakınlarında yaşayan yüzlerce sivilin çatışmalar nedeniyle güvenli bölgelere kaçtığını belirtti.<h2>Kabil’den yalanlama ve misilleme açıklaması</h2>Afganistan hükümeti Pakistan'ın iddiaları hakkında henüz resmi bir yorum yapmazken, Afganistan Savunma Bakanlığı cumartesi günü yaptığı açıklamada, Pakistan'ın Miranshah ve Spin Wam'daki askeri üslerine saldırı düzenlendiğini doğruladı.Kabil, bu saldırılarda Pakistan ordusuna ağır kayıplar verdirildiğini ve askeri tesislerin imha edildiğini öne sürdü.Afganistan tarafındaki Torkham sınır komiseri Molla Tac Muhammed Nakşibendi, "İslam Emirliği'nin cesur güçleri, Pakistan askeri rejimine ait komiserlikleri, askeri birlikleri ve üç önemli güvenlik kulesini imha etmiştir" ifadelerini kullandı.Cuma günü yapılan bir diğer açıklamada ise Kabil, saldırılarda 55 Pakistan askerinin öldüğünü iddia ederek, kendi kayıplarının Pakistan'ın iddia ettiğinden çok daha düşük olduğunu savundu.Afganistan hükümet sözcüsü Zabihullah Mücahid, Pakistan hedeflerine yönelik saldırıların bir "mesaj" olduğunu belirterek, "Bu, elimizin boğazlarına ulaşabileceği ve Pakistan'ın her kötü eylemine karşılık vereceğimiz anlamına gelmektedir. Pakistan hiçbir zaman sorunları diyalog yoluyla çözmeyi denemedi," dedi.Pakistan cephesinden ise yanıt gecikmedi. Pakistan Savunma Bakanı Khawaja Mohammad Asif, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda, "Sabrımız tükendi. Artık aramızda açık bir savaş var," ifadelerini kullandı.Pakistan ordusu sözcüsü Korgeneral Ahmed Şerif Chaudhry de Afgan hükümetinin bir seçim yapması gerektiğini belirterek, "Ya TTP'yi ya da Pakistan'ı seçecekler," dedi.<h2>İnsani kriz kapıda</h2>Çatışmaların ortasında kalan siviller ise zor durumda. Torkham sınırı yakınlarında ailesiyle mahsur kalan Afgan mülteci Ejaz Ul Haq, çatışmalar nedeniyle ülkelerine dönemediklerini ve Ramazan ayında gıda bulmakta zorlandıklarını söyledi.Pakistanlı köylüler ise her iki hükümete de ateşkes çağrısında bulunarak, bedeli sıradan insanların ödediğini vurguladı.Ekim ayından bu yana yüksek seyreden gerilim, kasım ayında Türkiye'de yapılan barış görüşmelerinden sonuç alınamamasıyla daha da tırmandı.Katar, Türkiye, Suudi Arabistan ve Çin gibi ülkeler, taraflar arasındaki tansiyonu düşürmek için yeniden arabuluculuk girişimlerine başladı. Katar Dışişleri Bakanlığı, her iki ülkenin dışişleri bakanlarıyla gerilimi düşürmek amacıyla görüşmeler yapıldığını duyurdu.

Pakistan - Afganistan sınırında çatışmalar şiddetleniyor

Sabah saatlerinde başlayan saldırılarda İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'in yerleşkesi de dahil olmak üzere birçok önemli nokta hedef alındı. İsrail ve ABD Hamaney'in saldırılarda hayatını kaybettiğini iddia etti. İran'dan bu konuda henüz net bir teyit ya da yalanlama gelmedi.

Hamaney öldürüldü mü?

İran Kızılayı, ABD ve İsrail'in 28 Şubat sabahından itibaren İran'a düzenlediği saldırılarda en az 200 kişinin öldürüldüğünü açıkladı.İran saldırılara yanıt olarak, İsrail'e misilleme saldırıları yaptı. Ayrıca Bahreyn'deki ABD donanması dahil bölgedeki çeşitli hedeflere saldırılar düzenlendi.&nbsp;Dubai'deki lüks bir otelde en az dört kişi yaralandı ve Abu Dabi'de "İran balistik füzelerinin dahil olduğu bir saldırı" sonrasında oluşan enkaz nedeniyle bir sivil hayatını kaybetti.Türk Hava Yolları (THY) Katar, Kuveyt, Bahreyn, BAE ve Umman'a uçuşların bugün için; İran, Lübnan, Suriye, Irak ve Ürdün'e uçuşların ise 2 Mart'a kadar iptal edildiğini duyurdu.&nbsp;İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi saldırıların "yasadışı ve gayrimeşru" olduğunu söyledi. Arakçi ABD Başkanı Donald Trump'ın "Önce Amerika" politikasını "Önce İsrail" haline getirdiğini savundu ve “Güçlü silahlı kuvvetlerimiz bu güne hazırdı. Saldırganlara hak ettikleri dersi vereceğiz” dedi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/cd4b285849430d1c4e657e900.png" width="1024" height="576"></figure>ABD Başkanı Trump: Hamaney öldüABD Başkanı Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, hayatta olup olmadığına ilişkin hakkında farklı açıklamalar olan İran lideri Hamaney'e ilişkin açıklamasında, "Tarihin en kötü insanlarından biri olan Hamaney öldü." ifadesini kullandı.Hamaney'in "ABD istihbaratından" ve "gelişmiş takip sistemlerinden" kaçamadığını kaydeden Trump, "İsrail ile yakın işbirliği içinde çalışarak, kendisi veya onunla birlikte öldürülen diğer liderlerin yapabileceği hiçbir şey yoktu." değerlendirmesini yaptı.İran halkına da seslenen ABD Başkanı, "Bu, İran halkının ülkesini geri alması için tek ve en büyük şanstır." yorumunda bulundu.İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun ve diğer güvenlik güçlerinin çoğunun "artık savaşmak istemediğini" savunan Trump, "Şimdi dokunulmazlık elde edebilirler, ama sonra onları sadece ölüm bekliyor." mesajını paylaştı.Trump ayrıca, ABD ile İsrail'in saldırılarının bir süre daha sürebileceğini kaydederek, saldırıların "gerekli olduğu sürece" devam edeceğini belirtti.<h3>İran devlet televizyonu: "İran İslam devrimi lideri şehadete ulaştı"</h3>İran devlet televizyonu, Ali Hamaney'in hayatını kaybettiğini belirterek, "İran İslam devrimi lideri şehadete ulaştı." ifadesini kullandı.İran hükümeti de Hamaney'in hayatını kaybetmesi üzerine 40 günlük ulusal yas ve 7 günlük resmi tatil ilan etti.<h2>Bu noktaya nasıl gelindi?</h2>İsrail ve ABD, Washington ve Tahran arasında İran'ın nükleer programını sınırlamak ve savaşı önlemek için yapılan diplomatik görüşmeler devam ederken saldırı düzenledi.Saldırı öncesi görüşmelerin önümüzdeki hafta da devam etmesi bekleniyordu.İran müzakerelerde tavizler vermiş ancak ABD Başkanı Donald Trump dün yaptığı açıklamada, görüşmelerin gidişatından "memnun olmadığını" söylemişti.Trump daha önce de İran yönetimini, bir anlaşmayı kabul etmeleri için baskı yapmak amacıyla saldırı düzenlemekle tehdit etmişti.Trump 27 Şubat'ta yaptığı açıklamada, ABD'nin İran'a saldırıp saldırmayacağına dair "nihai bir karar" vermediğini ancak Cenevre'deki nükleer görüşmelerde İran'ın müzakere pozisyonundan "memnun olmadığını" söylemişti.Trump, "gerekeni vermeye istekli olmadığını" belirttiği İran'ın "nükleer silahlara sahip olamayacağını" vurgulamıştı.Trump'ın emriyle ABD, 2003'te Irak'ı işgalinden bu yana Ortadoğu'daki en büyük askeri yığınağını yapmış durumda.İsrail Haziran 2025'te İran'a saldırmış, iki ülke arasındaki çatışmalar 12 gün sürmüştü.ABD bu savaşta İsrail'e destek vermiş ve İran'ın nükleer tesislerine saldırılar düzenlemişti.İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, geçen günlerde yaptığı açıklamada, İran'ın balistik füzelerinin ülkesi için tehdit oluşturduğu uyarısında bulunmuştu.Netanyahu sadece İran'ın nükleer programına odaklanan bir anlaşmaya karşı olduğunu söylemişti.İran ise balistik füze programına sınırlama getirilmesi ve Gazze'de Hamas, Lübnan'da Hizbullah, Irak'ta Şii milisler ve Yemen'de Husiler dahil olmak üzere bölgedeki vekil güçlere verdiği desteğin sona erdirilmesi taleplerini, egemenliğinin ihlali olarak nitelendirerek bu konuları görüşmeyi reddetmişti.

ABD ve İsrail İran'a saldırdı: 'En az 200 kişi hayatını kaybetti'

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD ile yapılacak üçüncü tur nükleer görüşmelere katılmak üzere beraberindeki diplomatik heyetle birlikte İsviçre’nin Cenevre kentine hareket etti.

İran-ABD teması

<h2>İran heyeti üçüncü tur için Cenevre’ye gitti</h2>İran devlet televizyonunun aktardığına göre heyet, Tahran’dan ayrılarak müzakerelerin süreceği Cenevre’ye doğru yola çıktı.<h3>“Adil ve dengeli bir çözüm mümkün”</h3>Erakçi, Hindistan merkezli India Today’e yaptığı açıklamada, ülkesinin nükleer faaliyetlerine ilişkin sorulara yanıt vermeye ve uluslararası endişeleri gidermeye hazır olduklarını belirtti. İran’ın nükleer teknolojiyi barışçıl amaçlarla kullanma hakkından vazgeçmeyeceğini vurgulayan Erakçi, Cenevre’de üzerinde uzlaşılabilecek adil ve dengeli bir anlaşmaya varılabileceğine inandığını ifade etti.İkinci tur görüşmelerde bazı ilerlemeler sağlandığını kaydeden Erakçi, taraflar arasında karşılıklı bir anlayış zemini oluştuğunu ve bunun üzerine bir mutabakat inşa edilebileceğini söyledi.“Biz hem savaş hem de barış ihtimaline hazırlıklıyız.” diyen Erakçi, 12 gün süren çatışmalardan önemli dersler çıkarıldığını ve İran Silahlı Kuvvetleri’nin önceye kıyasla daha hazır olduğunu dile getirdi.<h3>Füze açıklaması ve ABD’ye mesaj</h3>ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın ABD’ye ulaşabilecek füze geliştirdiği yönündeki sözlerinin hatırlatılması üzerine Erakçi, bu iddiaların gerçeği yansıtmadığını savundu. Füze menzilinin bilinçli olarak 2 bin kilometreyle sınırlandırıldığını belirten Erakçi, sistemlerin savunma ve caydırıcılık amacı taşıdığını söyledi.ABD’nin bölgedeki askeri varlığına ilişkin soruya ise Erakçi, Washington yönetiminin İran çevresinde ciddi bir askeri yığınak oluşturduğunu ifade etti. Tehdit yoluyla İran’ı geri adım attırmanın mümkün olmadığını belirten Erakçi, böyle bir çatışmanın tüm bölgeyi içine çekebileceğini ve kazananı olmayacağını dile getirdi.<h3>“İsrail ABD’yi savaşa çekmek istiyor”</h3>Erakçi, bölgede savaş arzusunda olan tarafın İsrail olduğunu savunarak Tel Aviv yönetiminin ABD’yi İran’la doğrudan bir çatışmaya sürüklemeye çalıştığını ileri sürdü. İsrail’in bunu tek başına başaramadığını ve ABD’den destek talep ettiğini iddia etti.<h3>Pezeşkiyan: Amaç belirsizlikten çıkmak</h3>İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da Mazenderan eyaletinde yaptığı konuşmada, müzakerelerin hükümet tarafından Devrim Rehberi’nin yönlendirmeleri doğrultusunda yürütüldüğünü söyledi. Pezeşkiyan, sürecin ülkeyi “ne savaş ne de barış” şeklinde tanımladığı yıpratıcı durumdan çıkarmayı hedeflediğini belirtti.Görüşmelerin olumlu sonuç vermesi halinde yaptırımların kaldırılmasının ve ülkenin kalkınma sürecinin hızlanmasının mümkün olacağını ifade eden Pezeşkiyan, komşu ülkelerle ilişkilerin güçlendiğini ve bunun daha da ilerletileceğini kaydetti.<h3>Müzakere sürecinin arka planı</h3>İran ile ABD arasındaki nükleer temaslar, Haziran 2025’te İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırıları sonrasında kesintiye uğramıştı. Türkiye başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinin girişimleri ve Umman’ın arabuluculuğuyla süreç yeniden başlatıldı.Taraflar 6 Şubat’ta Umman’da dolaylı görüşmeler gerçekleştirmiş, 17 Şubat’ta ise Cenevre’de yeniden bir araya gelmişti. Görüşmelerde ilerleme sağlandığı açıklanmış ve 26 Şubat’ta tekrar Cenevre’de buluşma konusunda mutabakata varılmıştı.Tahran yönetimi, nükleer programını atom bombası üretimini engelleyecek sınırlamalar dahilinde sürdürme karşılığında yaptırımların kaldırılmasını talep ediyor. Washington ise İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen sonlandırmasını ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarını ülke dışına çıkarmasını istiyor.Masada; zenginleştirme oranının hangi seviyede sınırlandırılacağı, yüzde 60 saflıkta yaklaşık 440 kilogram uranyumun akıbeti ile yaptırımların kaldırılma takvimi ve doğrulama mekanizmaları gibi başlıklar yer alıyor.

İran heyeti ABD görüşmeleri için Cenevre’de

NATO’nun Almanya’nın kuzeyindeki Baltık Denizi’nde düzenlediği Steadfast Dart 2026 tatbikatında görev alan Bayraktar TB3 SİHA, gerçekleştirdiği atışta hedefi tam isabetle vurarak dikkat çekti.

Bayraktar TB3 göz doldurdu

Tatbikat kapsamında TCG Anadolu’yu ziyaret eden NATO Brunssum Müşterek Kuvvetler Komutanlığı Komutanı Ingo Gerhartz, TB3’ün uçuşunu ve atışını yerinde izledi. Hedefin başarıyla vurulmasının ardından Gerhartz’ın atışı alkışladığı ve Türk Silahlı Kuvvetleri’ne katkılarından dolayı teşekkür ettiği bildirildi.Başarılı atış sonrası Gerhartz, Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Ercüment Tatlıoğlu ile birlikte TB3’ün bulunduğu alana geçerek görevli personeli tebrik etti ve hatıra fotoğrafı çektirdi.Tatbikatta kullanılan mühimmat üzerindeki “Mavi vatan sınır tanımaz” ifadesi ise dikkat çeken detaylar arasında yer aldı.<h3>&nbsp;</h3>&nbsp;

NATO komutanı’ndan Türk Silahlı Kuvvetleri’ne övgü

Gazze Barış Kurulu bugün ilk toplantısını Washington’da yapıyor. Recep Tayyip Erdoğan’ı temsilen toplantıya katılacak olan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın, Filistin meselesinin geleceğine ilişkin önemli mesajlar vermesi bekleniyor. 

Türkiye’den Washington’da 5 kritik mesaj

Kurulun, Donald Trump’ın girişimiyle oluşturulduğu belirtilirken, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun toplantıda yer almayacağı ifade ediliyor.Diplomatik kaynaklara göre Fidan, Türkiye’nin Filistin meselesinde çözüm iradesini güçlü biçimde vurgulayacak. İsrail’in ateşkes ihlallerine dikkat çekilmesi, insani yardımların kesintisiz ve yeterli şekilde Gazze’ye ulaştırılması gerektiğinin altının çizilmesi bekleniyor. Türkiye’nin insani yardım ve yeniden imar konusundaki desteğini sürdürmeye hazır olduğu mesajı da verilecek.Ankara’nın ayrıca Gazze’de Filistin halkının hak ve güvenliğini teminat altına alacak uluslararası mekanizmalarda yer alma iradesini yinelemesi öngörülüyor. Batı Şeria’daki yasadışı yerleşim faaliyetleri ve yerleşimci şiddetine karşı uluslararası toplumun daha hızlı hareket etmesi gerektiği vurgulanacak. Türkiye’nin iki devletli çözüm perspektifine bağlılığı da toplantının temel başlıklarından biri olacak.Trump daha önce Barış Kurulu üyesi ülkelerin 5 milyar doların üzerinde mali taahhütte bulunduğunu açıklamıştı. Türkiye’nin ise doğrudan finansman yerine yeniden imar, altyapı desteği ve insani yardım alanına odaklanacağı belirtiliyor.Süreç, Eylül 2025’te Erdoğan ile Trump arasında yapılan görüşmeyle başlamış; ardından açıklanan Barış Planı ateşkesle ilk aşamaya geçmişti. Plan, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 2803 sayılı kararıyla da kabul edilmişti. Ocak ayında Gazze’nin idaresi için teknokratlardan oluşan bir ulusal komite kurulmuş, Barış Kurulu ve bağlı organlar resmen teşkil edilmişti.Öte yandan, Gazze’de ramazan bu yıl da belirsizlik ve yoksulluk gölgesinde karşılandı. Çadır kamplarda yaşam mücadelesi veren siviller, temel gıda maddelerine erişimde ciddi sıkıntı yaşıyor. Savaşın izleri sürerken, en büyük temenni kalıcı barışın sağlanması.

Barış kurulu ilk kez toplanıyor: Ankara sahada ve masada

'Generation Next Summit' programında konuşan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, "2030'a dek 10 milyar dolarlık veri merkezi ve yapay zeka yatırımını harekete geçireceğiz. 

HIT-Kuantum Çağrımızla da klasik hesaplama sınırlarını aşan ve geleceğin teknolojisi olarak görülen kuantum teknolojilerinde altyapımızı oluşturmayı amaçlıyoruz.Tüm bu adımlarla; veriyi güvenle işleyen, depolayan ve değere dönüştüren altyapımızı güçlendirerek, ülkemizi dünyanın önde gelen dijital üsleri arasına taşıyacağız" dedi.Cerebrum Tech'in, kuruluşunun 5'inci yılı dolayısıyla düzenlenen 'Generation Next Summit' programı İstanbul'da bir otelde gerçekleştirildi. Programa, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanı Ümit Önal, Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Dr. Ömer Fatih Sayan, Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı Nail Olpak, Kazakistan Eski Başbakan Yardımcısı ve Ekonomi Bakanı, Kazakistan Merkez Bankası Eski Başkanı Kairat Kelimbetov katıldı. Teknoloji dünyasına yön veren yerli ve yabancı konuk ve konuşmacıları bir araya getiren zirvede yapay zekanın gelişimi ve geleceği küresel trendler ele alındı. 'Geleceğin nasıl inşa edileceğini birlikte tasarlıyoruz' temasıyla düzenlenen zirve, teknolojiyle insan zekasının buluştuğu, yenilikçi fikirlerin değer kazandığı uluslararası bir platform oldu. Programda, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın video mesajı katılımcılara izletildi.'YENİLİĞİN, ÜRETKENLİĞİN VE KÜRESEL REKABETİN YÖNÜNÜ TAYİN EDİYOR'Programda konuşan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, "Yapay zekâ açtığı büyük fırsat penceresiyle; bugün yeniliğin, üretkenliğin ve küresel rekabetin yönünü tayin ediyor. Yapay zekanın vaat ettiği verimlilik ivmesi, katma değer artışı ve yeni sektörler oluşturma kapasitesi; küresel ölçekte sermaye, yetenek ve Ar-Ge yatırımlarının yapay zekâ ekosistemine yönelmesini hızlandırıyor. Farklı çalışmalar, bu teknolojinin dünya ekonomisine her yıl 4,4 trilyon dolara varan bir katkı sunabileceğini ifade ediyor. Ancak yapay zekânın üretimden sağlığa, eğitimden ulaşıma kadar hayatın her sahasına nüfuz eden kuşatıcı gücünü yalnızca ekonomi penceresinden okumak yetersiz kalacaktır" dedi.‘YAPAY ZEKANIN ERİŞİLEBİLİR BİR DEĞER ÜRETİM ALANI HALİNE GELMESİNİ SAĞLAMAK HEPİMİZ İÇİN TARİHÎ BİR SORUMLULUKTUR’Bakan Kacır, "Nitekim tanıklık ettiğimiz 'çip savaşları' ve kritik yazılımlara getirilen kısıtlamalar; bu alandaki teknoloji yarışının 'teknoloji jeopolitiği' zemininde ilerlediğini açıkça gösteriyor. Mevcut jeopolitik saflaşmanın yanında; veri hakimiyeti, kritik altyapı üstünlüğü ve devasa küresel platformları kontrol etme kapasitesine sahip bir avuç ülkenin dünyanın geri kalanıyla arayı hızla açması; küresel adaleti sarsan yeni ve derin bir kutuplaşmayı beraberinde getiriyor. Önlem alınmadığı takdirde; küresel eşitsizliğin derinleşmesi ve teknoloji üretemeyen toplumların bir 'dijital vesayet' düzenine mahkûm olması mukadder olacaktır. Cumhurbaşkanımızın küresel adaletin ve eşit söz hakkının altını çizen 'Dünya beşten büyüktür' duruşunu dijital evrene taşımamız; yapay zekanın tüm insanlığın ortak refahına hizmet eden, adil, şeffaf ve erişilebilir bir değer üretim alanı haline gelmesini sağlamak bakımından hepimiz için tarihî bir sorumluluktur" ifadelerini kullandı.'TEKNOLOJİK VESAYET ARAYIŞLARINA VE KÜRESEL TEKELLEŞME GİRİŞİMLERİNE KARŞI NET BİR DURUŞA SAHİBİZ'Bakan Mehmet Fatih Kacır, "Milli Teknoloji Hamlesini gerçekleştiren, bilimde ve teknolojide iddia sahibi bir ülke olarak teknolojik vesayet arayışlarına ve küresel tekelleşme girişimlerine karşı net bir duruşa sahibiz. Dünyada tam bağımsız bir aktör olarak küresel rekabet gücümüzü zirveye taşıyabilmemiz için; üretim modellerimizi, insan kaynağımızı ve girişimcilik ekosistemimizi bütüncül bir yaklaşımla yeniden şekillendiriyoruz. Bu doğrultuda; yapay zekâ alanında ulusal kapasitemizi kurumsallaştırmak, yapay zeka ekosisteminin paydaşları arasında işbirliği ve koordinasyonu güçlendirmek üzere TÜBİTAK bünyesinde Yapay Zekâ Enstitüsü'nü kurduk. TÜBİTAK Yapay Zeka Ekosistem Çağrılarımızla; yapay zekâ çözümlerine ihtiyaç duyan şirketlerin, araştırma merkezlerinin ve kamu kurumlarının projelerini destekliyoruz. Rekabet Öncesi İş birliği Programımızın 'Türkçe Büyük Dil Temel Modeli Sektörel Uyarlama Projesi Çağrısı'yla; sektörlerimizin yapay zekâ dönüşümünü yerli teknoloji çözümleriyle hızlandırmak, Türkçe odaklı akıllı çözümleri yaygınlaştırmak üzere adım attık" diye konuştu.Bakan Kacır: 2030a dek 10 milyar dolarlık veri merkezi ve yapay zeka yatırımını harekete geçireceğiz'DİJİTAL DÖNÜŞÜMÜ HIZLANDIRMAYI AMAÇLIYORUZ'Bakan Kacır, "Türkiye Yüzyılı'nda daha müreffeh ve tam bağımsız Türkiye yolculuğundaki en büyük sermayemiz olan insan kaynağımızı, bu büyük teknolojik dönüşümün hem mimarı hem de öncüsü olacak şekilde geleceğe hazırlıyoruz. Biliyoruz ki; yapay zekânın yakıtı veri ise, o veriyi stratejik bir akla ve değere dönüştürecek olan motor, hesaplama gücüdür. Bu anlayışla ülkemizin veri işleme ve yüksek başarımlı hesaplama kapasitesini geliştirecek adımları kararlılıkla hayata geçiriyoruz. Özel sektör, kamu ve üniversitelerimizin ihtiyaç duyduğu yüksek performanslı hesaplama kapasitemizi genişletmek üzere 80 binden fazla işlemci çekirdeği, 504 GPU kartı ve 26 petabyte veri depolama alanına sahip hesaplama kümemiz ARF'i hizmete aldık. Katıldığımız EuroHPC Ortak Girişimi sayesinde, Avrupa genelinde kurulan yüksek başarımlı hesaplama altyapılarını araştırmacılarımızın erişimine açtık. Yapay zekâ çözümleri geliştiren teknoloji girişimlerimizin Dijital Avrupa EuroHPC süper bilgisayarlarından ücretsiz yararlanmasını; bununla birlikte dünyanın en güçlü 20 süper bilgisayarından biri olan MareNostrum 5'in işlemci kapasitesine erişim sağlayabilmesini temin ettik. Bildiğiniz üzere Türkiye'yi yüksek teknolojili üretimde oyun kurucu haline getirecek stratejik bir atılımı; ülke tarihinin en büyük ölçekli teşvik programı HIT-30'u hayata geçirdik. Program kapsamında 1,5 milyar dolarlık destek hacmiyle ilana çıktığımız HIT-Veri Merkezi Çağrısı ile; yüksek kapasiteli, güvenli ve enerji verimli veri merkezleri yatırımlarına hız kazandırıyoruz. Yatırımcılara asgari 30 megavat kapasitede yüksek nitelikli veri merkezlerinin kurulumu için oldukça geniş kapsamlı destekler sunuyoruz. Bulut tabanlı altyapıların ülkemizde kurulmasını hızlandırmaya dönük 1,6 milyar dolar bütçeli HIT-Yapay Zekâ Çağrımızla; sanayiden sağlığa, finanstan kamu hizmetlerine kadar tüm alanlarda dijital dönüşümü hızlandırmayı amaçlıyoruz" dedi.'2030'A DEK 10 MİLYAR DOLARLIK VERİ MERKEZİ VE YAPAY ZEKA YATIRIMINI HAREKETE GEÇİRECEĞİZBakan Kacır, "2030'a dek 10 milyar dolarlık veri merkezi ve yapay zeka yatırımını harekete geçireceğiz. HIT-Kuantum Çağrımızla da klasik hesaplama sınırlarını aşan ve geleceğin teknolojisi olarak görülen kuantum teknolojilerinde altyapımızı oluşturmayı amaçlıyoruz.Tüm bu adımlarla; veriyi güvenle işleyen, depolayan ve değere dönüştüren altyapımızı güçlendirerek, ülkemizi dünyanın önde gelen dijital üsleri arasına taşıyacağız. Yerli ve özgün çözümleri geliştiren, ticarileştiren ve küresel pazarlarda ölçekleyen yapay zekâ ekosistemimizi; nitelikli insan kaynağı, güçlü dijital altyapı, etkin kurumsal koordinasyon ve sürdürülebilir finansman mekanizmalarıyla bütüncül şekilde büyüteceğiz. Türkiye'nin, bu büyük teknolojik devrimin sunduğu ekonomik değerden ve çok yönlü fırsatlardan en üst düzeyde yararlanmasını sağlayacağız. Şüphesiz yapay zekâ alanındaki iddialı fakat bir o kadar da gerçekçi hedeflerimize ulaşmak; güçlü bir kurumsal kapasiteyi kamu bünyesinde tesis etmekle mümkündür" ifadelerini kullandı.'YAPAY ZEKÂ EYLEM PLANIMIZI DA ÇOK YAKINDA KAMUOYUYLA PAYLAŞACAĞIZ'Bakan Fatih Kacır, "Yeni kurumsal zeminle birlikte Bakanlığımız; Yapay zekâ teknolojilerinin güvenilir ve etik ilkelere uygun olarak geliştirilmesinde, Yapay zekâ teknolojilerinin geliştirilmesi ve kullanılması için veri, altyapı ve insan kaynağı kapasitesinin oluşturulmasında, Girişimleri ve Ar-Ge faaliyetlerinin önünü açacak destek ve mevzuat çerçevesinin inşasında daha etkin rol üstlenecek. Yapay zeka alanında ulusal ölçekte yönetimi ve koordinasyonu sağlayacak. Önümüzdeki dönemde Türkçe verilerle zenginleştirilen, ülkemizin ilk temel yapay zekâ büyük dil modelini kullanıma sunacağız. Yapay Zekâ Dönüşüm Programlarıyla; yapay zekâ teknolojilerinin üretim süreçlerinde kullanımını hızlandıracağız.Yapay zeka girişimlerinin ölçeklenmesini sağlayacak büyük ölçekli girişim sermayesi fonu için çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Bu çalışmaları da tamamlayacak ve bu fonun Millî Teknoloji Hamlesi vizyonumuzun finansal gücünü doğrudan yapay zekâ odaklı girişimlerimizin hizmetine sunmayı temin etmesini sağlayacağız. Diğer taraftan, bu yatırımların ve kurumsal yapılanmanın sahada somut sonuçlara dönüşmesini teminat altına almak üzere, milletimizin ve yapay zeka ekosisteminin paydaşlarının katkısıyla şekillendireceğimiz yeni Yapay Zekâ Eylem Planımızı da çok yakında kamuoyuyla paylaşacağız" dedi.Konuşmaların ardından Cerebrum Tech Kurucusu ve Yönetim Kurulu Başkanı Erdem Erkul tarafından konuşmacılara plaket verildi.

Türkiye dijital üs olma yolunda! 10 milyar dolarlık yatırım planı

Türkiye, uzay alanında son yıllarda attığı adımlarla dikkat çekerken, bu vizyonun en güçlü temsilcileri çoğu zaman ülke sınırlarının ötesinde, uluslararası projelerde görev alan bilim insanları ve mühendisler oluyor. 

Göklerde iz bırakan başarı öyküsü

Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) çığır açan Comet Interceptor görevi de bu küresel iş birliklerinin en çarpıcı örneklerinden biri. Güneş Sistemi’ne ilk kez giren “bozulmamış” bir kuyruklu yıldızı hedefleyen bu iddialı görev, insanlığın evrenin kökenine dair sorularına ışık tutmayı amaçlıyor.Bu vizyoner projede, Türk bir kadın mühendis olan Ebru Dağtekin, Bern Üniversitesi çatısı altında üstlendiği kritik görevle öne çıkıyor. ODTÜ’den başlayan ve Avrupa’nın uzay merkezlerine uzanan kariyer yolculuğunda, bugün ESA’nın en prestijli bilimsel görevlerinden birinde kalite güvence sorumluluğunu üstleniyor. Dağtekin’in hikâyesi, yalnızca bilimsel bir başarı değil; aynı zamanda genç nesiller için ilham verici bir yol haritası niteliği taşıyor. Pusula Swiss olarak, göklerde iz bırakan bu başarı öyküsünü okurlarımızla buluşturuyoruz.Röportaj: Özgür MumcularEbru Hanım, öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?İzmir, Türkiye doğumluyum. Orta ve Lise eğitimimi Bornova Anadolu Lisesi Almanca bölümünde tamamladıktan sonra ODTÜ Fizik bölümünde lisans ve Plazma Fiziği bölümünde yüksek lisans çalışmalarımı tamamladım. 2006-2013 yılları arasında Türkiye’de havacılık alanında askeri ve sivil uluslarası projelerde görev yaptım. İngiltere ve Almanya’da kalite konusunda eğitimler aldım ve kariyerim boyunca havacılık projelerinde kalite mühendisi ve yöneticisi ünvanlarıyla hep aynı alanda çalıştım. 2014’ten beri Avrupa ve İngiltere’de çalışmaktayım. Halen Bern Üniversitesi Gezegen Bilimleri ve Uzay Araştırmaları bölümünde görevliyim.Şu anda Bern’de, Avrupa Uzay Ajansı’nın Comet Interceptor görevi üzerinde çalışıyorsunuz. Bu misyonun temel amacı nedir?Comet Interceptor, ESA’nın Kozmik Vizyon Programı kapsamında seçilmiş, yaklaşık sekiz yıllık bir zaman dilimine yayılan öncü bir uzay görevi. Bu misyonun en ayırt edici özelliği, Güneş Sistemi’nin iç bölgelerine ilk kez giren, daha önce hiç gözlemlenmemiş “bozulmamış” bir kuyruklu yıldızı ya da potansiyel bir yıldızlararası cismi hedeflemesi. Görev kapsamında üç ayrı uzay aracı, hedef cisme eş zamanlı olarak farklı konumlardan yaklaşarak detaylı ölçümler yapacak. Böylece gökcisminin yapısı, bileşimi ve çevresi hakkında üç boyutlu ve son derece kapsamlı veriler elde edilmesi hedefleniyor. Bu, erken Güneş Sistemi’ne dair çok değerli bilgiler sunabilecek eşsiz bir fırsat.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fb.jpg" width="1024" height="576"></figure>Bu oldukça karmaşık ve iddialı bir görev. Siz bu projede hangi sorumluluğu üstleniyorsunuz?Bern Üniversitesi Uzay Araştırmaları ve Gezegen Bilimi Bölümü bünyesinde çalışıyorum ve Comet Interceptor projesinde Kalite Güvence Yöneticisi olarak görev alıyorum. Temel sorumluluğum; tasarım, üretim, test ve entegrasyon süreçlerinin ESA’nın belirlediği ECSS kalite ve emniyet standartlarına uygun şekilde ilerlemesini sağlamak. Şu anda özellikle iki ana bilimsel enstrüman üzerinde yoğunlaşıyoruz: kuyruklu yıldız görüntüleme kamerası ve nötral iyonları ölçen bir kütle spektrometresi. Bu cihazlar, Rosetta gibi önceki ESA görevlerinden edinilen tecrübelerin üzerine inşa ediliyor ve bilimsel çıktılar açısından çok büyük önem taşıyor.Comet Interceptor’ı önceki kuyruklu yıldız görevlerinden ayıran temel fark nedir?Daha önce ziyaret edilen kuyruklu yıldızların büyük çoğunluğu, Güneş’e defalarca yaklaşmış ve bu süreçte yapıları değişime uğramış cisimlerdi. Comet Interceptor ise Güneş Sistemi’ne ilk kez giren bir kuyruklu yıldızı hedefliyor. Bu sayede, kuyruk bölgesinde bulunan ve bugüne kadar detaylı şekilde gözlemlenememiş toz ve plazma yapıları incelenebilecek. Ayrıca, milyarlarca yıldır neredeyse hiç değişmemiş ilkel maddelere ulaşma ihtimali söz konusu. Bu da Güneş ve gezegenlerin nasıl oluştuğuna dair mevcut teorileri test etmek açısından çok değerli.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fc.jpg" width="1024" height="576"></figure>Türk bir kadın mühendis olarak ESA gibi bir kurumda görev almak sizin için ne ifade ediyor?Bu benim için büyük bir gurur. Mustafa Kemal Atatürk’ün “İstikbal göklerdedir” sözü, meslek hayatım boyunca bana yol gösteren bir ilke oldu. Bugün Bern’de, Avrupa ve Japonya’nın ortak yürüttüğü bu bilimsel görevde aktif rol almak, hem kişisel hem de ülkemi temsil etme açısından çok anlamlı. Uluslararası bir ekip içinde çalışmak, farklı bakış açılarıyla bilim üretmenin ne kadar güçlü sonuçlar doğurabileceğini de her gün yeniden gösteriyor.Türkiye’nin uzay alanındaki son yıllardaki çalışmalarını nasıl değerlendiriyorsunuz?Türkiye, uzay konusunda önemli ve umut verici adımlar atıyor. Türkiye Uzay Ajansı’nın kurulması, yerli uydu projeleri ve savunma sanayiine yönelik çalışmalar bu açıdan çok değerli. Ancak sürdürülebilir başarı için yalnızca teknoloji ve altyapı yeterli değil. İnsan kaynağına yatırım yapılması, gençlerin uluslararası projelerde deneyim kazanması ve bu bilgi birikimini ülkeye geri taşıması büyük önem taşıyor.Bu görev sürecinde sizi en çok heyecanlandıran an hangisiydi?Uyduya entegre edilecek kameranın birebir uçuş kopyasının testleri başarıyla tamamlandığında yaşadığım heyecanı unutamam. Uzun süren bir emeğin somut bir sonuç verdiğini görmek, tüm ekibe büyük bir motivasyon sağladı.Uzay mühendisliği alanında kariyer hedefleyen gençlere neler tavsiye edersiniz?Her şeyden önce meraklı ve sabırlı olmalarını öneririm. Uzay mühendisliği; fizik, elektronik, yazılım ve malzeme biliminin bir arada çalıştığı çok disiplinli bir alan. Teknik bilgi kadar ekip çalışması, iletişim ve problem çözme becerileri de çok önemli. Ve elbette cesur olmalarını isterim. Dünyanın neresinde olurlarsa olsunlar, bilimsel projelere katkı sunabileceklerine inansınlar.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fd.jpg" width="1024" height="576"></figure>Bilim dışında zamanınızı nasıl değerlendiriyorsunuz?Bern, doğasıyla insanı dengeleyen bir şehir. Boş zamanlarımda yüzme sporuyla ilgileniyorum, caz müzik dinlemeyi ve sanat galerilerini gezmeyi seviyorum. Ayrıca Türkiye’deki gençlerin katılabileceği uzay ve bilim projelerinde onlara mentorluk yapmaya da mümkün olduğunca zaman ayırıyorum.Son olarak, görevin uluslararası boyutundan da bahseder misiniz?Comet Interceptor, ESA ile Japonya Uzay Araştırma Ajansı JAXA’nın ortak yürüttüğü bir görev. Her iki taraf da farklı bilimsel enstrümanlar geliştiriyor. Bu tür iş birlikleri, bilimin gerçekten sınır tanımadığını gösteriyor. Kültürler ve ülkeler arası bu ortak çalışma ortamı son derece ilham verici.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fa.jpg" width="1024" height="576"></figure>ESA'nın Comet Interceptor Görevi ile ilgili biraz bilgi vermek gerekirse:L2 LAGRANGE NOKTASI nedir?L2 noktası, Dünya ile Güneş arasındaki yerçekimi dengesinin çok özel bir şekilde kurulduğu bir uzay noktasıdır. Konum olarak, Dünya'nın tam arkasında yer alır, yani Güneş'ten bakarsak: Yaklaşık 1,5 milyon km Dünya’nın ötesinde (Ay’ın 4 katı uzaklıkta) bulunur.Peki, neden önemli?Bu noktada bir uzay aracı:•Hem Dünya hem Güneş’in çekim gücüyle dengede kalabilir,•Dünya ile aynı hızda Güneş’in etrafında döner (yani hep Dünya’yla birlikte "ilerler"),•Uzay teleskopları veya sondalar burada sabit bir gözlem pozisyonuna yerleşebilir.James Webb Uzay Teleskobu da tam bu noktaya yerleştirildi.Neden COMET INTERCEPTOR burada bekliyor?•Çünkü oradan hem Güneş’i hem uzak uzayı çok rahat gözleyebilir.•Ayrıca yeni keşfedilecek kuyruklu yıldızlar nereye giderse gitsin, L2’den kalkış yapan bir araç onları daha kolay yakalayabilir. Bu bir nevi "uzayda pusuya yatmak" gibi.Kısaca Analojiyle: L2 noktası, sanki uzayda bir "denge noktası" gibi.&nbsp;Oraya konan bir uydu, ne Dünya’ya düşer ne de Güneş’e savrulur. Güneş etrafındaki dönüşünü Dünya ile "senkronize" şekilde yapar.ESA Comet Interceptor Projesi, uluslararası işbirliğiyle yürütülen bir uzay görevidir. Aşağıda projeye katkı sağlayan başlıca ülkeler ve kurumlar yer alıyor:Bilimsel işbirlikler:Ayrıca birçok Avrupa üniversitesi ve araştırma merkezi proje kapsamında bilimsel ve teknik işbirliği yürütmektedir. Bu kurumlar arasında:•CNES (Fransa Uzay Ajansı)•DLR (Almanya)•ASI (İtalyan Uzay Ajansı)•SNSB (İsveç)&nbsp;

Bern’den evrene: ESA’nın kuyruklu yıldız avında bir Türk imzası

PLR (Parti Libéral-Radical / Liberal-Radikal Parti) bünyesinde Membre du comité olarak görev yapan Sara Pınar, İsviçre siyaset sahnesinde gençlik enerjisiyle öne çıkan bir isim. Siyasete henüz 14 yaşında adım atan Pınar, yerel komitelerden kanton düzeyindeki çalışmalara kadar geniş bir siyasi deneyime sahip. 

İsviçre siyaset sahnesinde gençlik enerjisi

Sara Pınar ile siyaseti, geleceği ve toplumsal katılımı konuştuk

Cenevre’de yaşayan mühendis kökenli araştırmacı Ali Rıza Tuna, kırk yılı aşkın süredir Anadolu’nun kadim dokuma kültürünü bir sanat tarihi perspektifinden yeniden yorumluyor. 

Mitlerden sanata uzanan motifler

Ali Rıza Tuna ile Anadolu kilimlerinin görsel dili üzerine bir söyleşi

İsrail ile Hamas arasında 10 Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkes, uluslararası kamuoyunda Gazze’deki yıkımın en azından geçici olarak duracağı yönünde bir umut yaratmıştı. Ancak kısa süre içinde İsrail ordusunun ateşkese rağmen Gazze’nin farklı bölgelerine operasyonlar düzenlemeye devam ettiği görüldü

Filistin için umut var

Bu durum, sivillere yönelik baskının sona ermediğini ve insani krizin derinleştiğini bir kez daha gösterdi. Uluslararası hukuk uzmanları saldırıları ateşkes ruhunun açık ihlali olarak değerlendirirken, Avrupa kamuoyunda da tepkiler giderek artıyor.Böylesi bir atmosferde, İsviçre siyasetinde İsrail–Filistin meselesindeki net tutumuyla tanınan Geri Müller yeniden dikkat çekiyor. 2003–2015 yıllarında Ulusal Konsey üyeliği ve ardından Baden Belediye Başkanlığı yapan Müller, insan hakları ve Orta Doğu politikalarına odaklanan çizgisiyle öne çıkıyor. İsviçre–Filistin Derneği başkanı ve parlamentodaki Filistin Dostluk Grubu’nun aktif bir üyesi olarak, uzun yıllardır İsrail’in askeri politikalarına yönelik eleştirileriyle bilinen Müller ile &nbsp;Gazze’deki güncel gelişmeler karşısında da açık tavrını sürdürüyor.Bu röportajda, Müller’in İsrail–Filistin meselesine dair birikimini ve bugünkü krize ilişkin değerlendirmelerini konuştuk.Röportaj: Ferah Koçak ErdoğanSayın Müller, İsrail devletinin Filistin toprakları üzerinde nasıl kurulduğu hakkında bize kısa bir bilgi verebilir misiniz?Esas olarak İngiltere ve Fransa arasında imzalanan Sykes-Picot Anlaşması ve ardından Balfour'un hırsızlığıyla (Jaffa'dan Hayfa'ya kadar olan sahil şeridini, Hindistan'dan çaldığı malları İngiltere'ye güvenli bir şekilde ulaştırmak için istiyordu). Osmanlılar da 1. Dünya Savaşı'nı kaybettikleri için Levant'ın koruması ortadan kalktı ve İngiltere Levant'ı kolonileştirdi. 1922'den itibaren İngilizler Filistin köylerini boşalttı ve soydu. İngiltere, “Araplardan” daha çok güvendikleri için İngiliz Yahudilerini Filistin'e gönderdi. Ben Gurion, 1910'larda Filistin'i ziyaret etmiş ve Filistinli Haredi Yahudilerini hor görmüştü. Bu nedenle, özellikle Doğu Avrupalı Yahudileri aradı. 2. Dünya Savaşı'ndan sonra, birçok Avrupa ülkesi Avrupalı Yahudileri Filistin'e gönderdi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/45d57ffab9f29bfe75b04a450.jpg" width="1024" height="576"></figure>Size göre, İsrail'in kısa süre içinde güçlü bir ordu ve uluslararası destek oluşturabilmesinin ana sebepleri nelerdir?İngiltere, 1922'den itibaren Yahudilere giderek daha fazla güç verdi. 1920'lerin sonunda İngiltere'nin Levant'a olan ilgisi azaldığında, güçlerini adım adım Yahudilere devretti. Siyonistler İngiliz silahlarını miras aldılar ve en az iki terör örgütü, Irgun ve Haganah'ı kurdular. Bu gruplar, köyleri yıkmayı ve insanları kovmayı çabucak öğrendi.İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra, Küçük BM (çoğunlukla sömürgecilerden oluşan, yaklaşık 40 ülke) sözde 2 devletli çözümü kabul etti. Bölge İsrail'e çok elverişli bir şekilde bölündü (İsrailliler %25 oranında %60 oranında toprak aldı!Batılı ülkeler ve ABD’nin İsrail'e verdiği destek, bölgedeki dengeyi nasıl değiştirdi?ABD için İsrail, petrol ve gazla çevrili bir bölgenin tam ortasında bir ada ve bu nedenle de “bir bekçi köpeği” işlevi gördü. İngilizlerse “Arapları” tanımıyor ve onlara güvenmiyorlardı. Bu sebeple tam destek verdiler.Gazze’deki sivil kayıplara Uluslararası toplumun tepkisi sizce yeterli mi?Hangi tepki? Soykırım uygulamak veya buna göz yummak için hiçbir gerekçe yok. Bu nedenle Roma Statüsü ve Cenevre Sözleşmeleri çerçevesinde net bir müdahale beklerim. Güney Afrika’nın girişimi bunun bir örneğidir.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/45d57ffab9f29bfe75b04a44f.jpg" width="1024" height="576"></figure>Gazze’de iki yıldır yaşanan insani durumu nasıl değerlendiriyorsunuz?&nbsp;Tam anlamıyla felaket! Daha önce benzeri görülmemiş bir durum yaşanıyor. İki yıldır açıkça ilan edilmiş bir soykırım var. Yemen ve İran dışında yaşanan bu soykırıma neredeyse tüm dünya seyirci kalıyor.BM ve uluslararası mahkemeler İsrail'in eylemlerini insan hakları ihlali olarak tanımlıyor. Uluslararası yaptırımların uygulanmaması ne anlama geliyor?BM'nin bir sorunu var: Güvenlik Konseyi. Konseyin başında üç sömürgeci güç ve iki BRICS temsilcisi var.. Bu durumda kim kazanacak? Ayrıca, adli süreçler çok uzun sürüyor bunu da göz ardı etmemek gerek.Avrupa’nın bir çok noktasında Filistin için destek mitingleri düzenlendi, sizce bu gösteriler karar vericiler üzerinde gerçekten bir baskı oluşturdu mu?&nbsp;Kısmen evet, diye düşünüyorum. Bu baskı durumu, bir ülkenin ve o ülkenin hükümetinin ABD’ye ne kadar bağımlı olduğuna göre de değişiyor.Filistin halkının geleceği ve özgürlüğü konusunda umutlu musunuz?Evet umutluyum, şu nedenlerden dolayı:&nbsp;İsrail'in sonu yaklaşıyor: On binlerce, özellikle iyi eğitimli İsrailli, tüm bu savaşlar ve hükümetin veya diğer ülkelerdeki iş ortaklarının düşmanca tavırlarından bıkıp, kesin olarak ülkeyi terk etti.Tüm kıtalardaki bazı önemli ülkeler İsrail'i ebedi bir savaş çığırtkanı olarak görüyor ve ondan bıkmış durumda.&nbsp;Filistinliler “sumud” (direnç, sebat) kavramını iyi bilir; bu da onları güçlü kılar.

İsviçreli siyasetçi Müller: İsrail’in sonu yaklaşırken Filistin güçlü kalıyor

Pusula Swiss, İsviçre’de yaşayan Türk topluluğuna kültür, yaşam, başarı hikâyeleri ve ilham veren portreler sunmaya devam ediyor. Bu sayıda, Türkiye’nin çağdaş mücevher tasarımında uluslararası bir marka hâline gelen TOHUM’un kurucusu, Türk tasarımcı Verda Alaton ile bir araya geldik. 

TOHUM’un evrensel dili

Doğal formlar, kadim semboller ve etnik sanatla kurduğu bağ sayesinde dünya moda sahnesinde fark yaratan Alaton, Cenevre’den dünyaya yayılan ilham dolu bir tasarım yolculuğuna sahip.İstanbul’da doğup New York’ta antropoloji ve tribal art üzerine çalışma fırsatı bulan, ardından Batı Africa’dan Asya’ya uzanan seyahatlerinde topladığı kültürel birikimi mücevhere dönüştüren Alaton; bugün Naomi Campbell’dan Leandra Medine’ye, Sharon Stone’dan Gigi Hadid’e kadar pek çok ismin takılarında hayat buluyor. Pusula Swiss olarak hem ilham dolu yolculuğunu hem de TOHUM’un evrensel dilinin ardındaki anlamları kendisinden dinledik.Röportaj: Özgür MumcularKişisel Yolculuk &amp; İlham<ul><li>Verda Hanım öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?</li></ul>İstanbul doğumluyum; çok kültürlü, tarihi ve katmanlı muhteşem şehrimiz, dünyaya bakışımı — ve dolayısıyla tasarım estetiğimin temellerini oluşturdu. Gençlik yıllarımda kariyerim kurumsal dünyadaydı; ancak kalbimde hep sanat ve doğayla derin bir bağ vardı. 20’li yaşlarda New York'taki üniversite dönemimde kabile sanatlarına olan tutukumu bir sanat galerisinde çalışarak besledim. Yıllar içinde bu tutkuyu bir yaşam biçimine dönüştürmeye ve paylaşmaya karar verdim. Bugün, markam TOHUM aracılığıyla hem kendimi hem de dünyaya dair estetik ve felsefi bakışımı ifade ediyorum.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d6.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>TOHUM kelimesinin “tohum” anlamına geldiğini uluslararası alanda çok kişi yeni öğrendi. Sizin için bu kelime ne ifade ediyor ve markanın ruhunu nasıl yansıtıyor?</li></ul>TOHUM, aslında hem doğaya, hem de hayata ektiğimiz tüm niyetlerimizi sembolize ediyor. Bir tohum nasıl doğada kendi potansiyelini taşır ve — doğru toprak, su ve ışıkla — benzersiz bir hayata dönüşürse, ben de her bireyin kendi yaşamında benzersiz potansiyeller taşıdığına inanıyorum.&nbsp;Markam için TOHUM, “doğadan gelen, saf, tekil, umut dolu ve yaşamın kendisine dair” her şeyi temsil ediyor. Her bir tasarım, bu tohumun bir “filizi” gibi; doğadan gelen malzemeler, kültürel kodlar, kişisel ifade ve özgürlüğün birleşimiyle hayata geçiyor.<ul><li>İstanbul’dan New York’a, ardından Cenevre’ye uzanan hayat yolculuğunuz TOHUM’un yaratım sürecini nasıl şekillendirdi?</li></ul>İstanbul benim köklerim; mimarisi, tarihi ve çok katmanlı kültür mozaiğiyle büyüdüm. New York’ta etnik sanatlarla tanışmam, bana “küresel bir estetik” ve “gelenek ile çağdaşlığı birleştirme” fikrini verdi. Tutkulu olduğum galerilerde geçirdiğim zaman, farklı kültürlerin sanat ve takı geleneklerinin nasıl bir araya geldiğini gözlemlemek, bana yaratımlarım için ilham oldu. Doğal malzemeler ve cüretli formlar Tohum’un&nbsp; estetik anlayışının temeli.Cenevre’ye taşınmam ise bana hem sakinlik hem de uluslararası bir perspektif kazandırdı. Bu coğrafi ve kültürel yolculuklar, TOHUM’un hem Anadolu köklerine saygılı hem de dünya kültürlerinden beslenen, zamansız ve evrensel bir dil kurmasına imkân tanıdı.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d7.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Tribal Art’a olan ilginiz çok genç yaşta başlamış. Bu ilginin tasarımlarınız üzerindeki en güçlü etkisi nedir?</li></ul>Evet, tribal ve etnik sanatlara olan ilgim, gençlik döneminde New York’taki Afrika sanat galerilerinde calışmaya başlamamla beslendi. O dönemde, gördüğüm parçaların sadece estetik değer değil; aynı zamanda derin kültürel anlamlar taşıdığını fark ettim. Sanat hayatın içinde kullanım eşyalarında hayat buluyor, ritüellerin, doğa ile kurulan iletişimlerin temelinde yer alıyordu. Kabilelerin sembolleri, doğaya bağlı motifleri, bedenle kurulan bağ, insanın en özgün ve temel ifadesini taşıyor.Bu görüş bende “Batı dünyasındaki hayatın içinde bu ruhu, bu anlayışı nasıl yaşatabilirim” düşüncesine dönüştü. Tribal Art’ın asaleti, doğayla ve insanla kurduğu simbiyotik ilişki; TOHUM’un estetik anlayışının temelini oluşturuyor. Doğallık, arketipik formlar, ruhun ve bedenin ifadesi… Tüm bunlar tribal sanatın etkisiyle şekillendi.Markanın Doğuşu &amp; Tasarım Felsefesi<ul><li>TOHUM’u kurma kararınız nasıl bir dönüm noktasında ortaya çıktı? O ilk prototipleri üretirken neler hayal ediyordunuz? TOHUM’u kurma kararım 30’lu yaşlarımın başında şekil aldı. Beslendiğim tüm düşünceler, inandığım değerleri şekle dökme ve bedenle birleştirme dönemi başladı. Kurumsal hayattan ayrılmaya karar verdim ve tüm riskleri ve korkularımla kucaklayarak yeni bir hayata adım attım.&nbsp;</li></ul>Hayalim Tohum’ları taşıyan kişilerin özgürleştiklerini ve mutlu olduklarını görmek idi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d8.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Koleksiyonlarınızda sıkça karşımıza çıkan semboller, kabuklar ve kristaller… Bu doğal materyalleri seçerken sizi en çok etkileyen şey nedir? Malzeme seçme süreci benim için bir meditasyon. Gerçekten “doğal olan her şey” TOHUM’un temelini oluşturuyor. Kristaller, taşlar, deniz kabukları, ahşap, deri… Doğanın bize armağanı olan tüm bu materyaller tasarımlarımda yer bulabiliyor. Yıllar içinde farklı koleksiyonlarımız ile her doğal malzemeyi değerlendirebildiğimizi söyleyebilirim. Halen tüm kullandığımız taşları, deniz kabuklarını tek tek seçerim. Her birinin verdiği hisse önce kendim bakarım, ondan sonra TOHUM’a dönüştürürüz.&nbsp;</li></ul>Bu materyaller sadece görsel olarak değil, dokunsal olarak da ruhumuza değer katıyor: Her biri benzersiz, her biri “tek”. Ayrıca doğanın sadeliği, zarafeti ve özgünlüğü ile bu değerleri takıya taşımak benim için çok kıymetli.&nbsp;<ul><li>Sade ama güçlü formlar markanızın imzası haline geldi.&nbsp;Bu estetik dil nasıl oluştu?</li></ul>Bana göre takı; kendimizi ifade etme şekli, sözlerle ifade etmediğimiz iç dünyamızı sessizce paylaşma yöntemi. Derin, daha ruhsal bir ifade biçimi. Bu yüzden TOHUM tasarımlarında “az ama derin” anlayışını benimsedim: Yalın, minimalist ama güçlü; doğadan gelen formlar, simetri ve saf çizgiler. Malzemelerin yalın gücü ön planda.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d9.jpg" width="1024" height="576"></figure>Bu ifade şekli, taşıyanın karakterini ortaya çıkaran bir araç olmasını sağlıyor. Konuşan eller, dokunan ruhlar” dileğimin özü.Uluslararası Başarı &amp; Dönüşüm<ul><li>Concha koleksiyonunun dünya çapında patlama yapması nasıl bir deneyimdi?&nbsp;</li></ul>Concha, çoğumuzun çocukluğunda doğayla ilk ilişkilerimizde yer alan deniz kabuklarımız aslında. Organik, doğal ve zamansız. 2017’de altın kaplama kabuk tasarımımızla Concha’yı yeniden yorumladığımızda, bir influencer’ın tasarımımızı paylaşması ile TOHUM yurtdışı platforma taşınıp, yıllar içinde saygıdeğer bir uluslararası markaya dönüştü.&nbsp;Concha ile niyet, doğada yalın, basit olan mucizevi güzelliklere dikkat çekmek ve onları bedenimizde taşımaya değer bulmaktı aslında. Bir deniz kabuğunun prensip olarak bir pırlantadan hiçbir farkı olmadığına inanırım.Bu beklenmedik ani yükseliş, hem heyecan vericiydi hem de bir dönüşüm getirdi: Küçük, el yapımı bir atölye markasından, uluslararası sahnede tanınan bir marka haline geçiş. Ancak bu başarı, benim dünyaya bakışımı, markaya olan sorumluluğumu ve tasarıma olan inancımı sarsmadı; tam tersine, derinleştirdi.<ul><li>Naomi Campbell, Kelly Rutherford, Leandra Medine gibi isimlerin TOHUM takması markayı nasıl dönüştürdü?</li></ul>Bu isimlerin, yani moda dünyasında, popüler kültürde etkili olan kişilerin, TOHUM’u seçmesi markanın kimliğini ve görünürlüğünü geniş kitlelere taşıdı. Bir anda, TOHUM'un yalnızca “etnik / büyük formlarda aksesuarlar” değil; evrensel, çağdaş, global bir takı dili olarak algılanmasına yardımcı oldu.Doğa, kültür ve el işçiliği üzerine kurulu, samimi ve estetik, evrensel olarak anlaşılabilir, benimsenebilir. Yıllar içinde TOHUM, kişisel ifadeyi, kimliği ve ruhu süsleyen bir araç hâline geldi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376da.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Global bir marka olurken yaratıcı kimliğinizi koruma konusunda zorlandığınız anlar oldu mu?</li></ul>Evet, özellikle Concha’nın başarısından sonra “başarı baskısı”, “talep artışı”, “ölçeklenme” gibi faktörler devreye girdi. Bazıları, neden bu kadar “organik / el işçiliği tarzı” bir koleksiyonu seçtiğimi sorguladı.&nbsp;Ancak benim için önemli olan, yaratmış olmak için yaratmak değil, her bir koleksiyonumuzun çıkış değerlerimize sadık kalması. “Özgünlüğü, doğallığı, el işçiliğini, bireyselliği” korumayı seçtim. Kıymetlimiz bu dil. Değerlerimizi koruyabilmek, tabi ki her türlü ticari başarıdan çok daha önemli.Atölye, Üretim &amp; El İşçiliği<ul><li>İstanbul’daki ustalarla çalışmanız markanın DNA’sının önemli bir parçası.&nbsp;El işçiliği TOHUM için neden vazgeçilmez?</li></ul>El işçiliği, her parçayı özel, “insanın dokunuşu, ruhu ile bir araya gelmiş” bir obje hâline getiriyor. Her taş, her kabuk, her metal yüzey, bir insanın ellerinden geçiyor. Bu, benim için sadece estetik değil; ruhsal, etik ve kültürel bir değer.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376df.jpg" width="1024" height="576"></figure>Doğayı, emeği, insanı, gelenekleri bir araya getiren bir sürecin ürünü her bir TOHUM. Bu sayede her parçanın bir hikâyesi oluyor ve takı, yüzeysel bir süs değil, bir ifade, bir kimlik, bir ruh hâline geliyor.<ul><li>TOHUM’un Afrika’daki sürdürülebilir tarım projelerine katkıda bulunması çok etkileyici. Bu iş birliği nasıl başladı? Afrika’ya olan, uzun yıllara dayanan estetik ve kültürel tutkum, TOHUM’un ilham kaynaklarının her zaman merkezinde oldu. Cuore koleksiyonunu tasarladığım dönemde, bu bağı daha anlamlı bir katkıya dönüştürmek istedim ve bu dönemde Haller Foundation ile tanıştım. Haller’in Afrika’daki sürdürülebilir tarım projeleri, markamızın doğayla uyumlu yaklaşımıyla organik bir şekilde örtüştü. Bu iş birliğiyle birlikte her Cuore “Seeds of Sustainability” projesi aracılığıyla bölgede toprağın, üretimin ve yaşamların yeniden yeşermesine destek oluyor.</li></ul><figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376dc.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Yeni koleksiyonlara başlarken ilk adım genelde nedir?&nbsp;Bir çizim, bir obje, bir seyahat, bir his? İlham her zaman canlı; bir seyahat, bir taş, bir kabuk, bir görüntü, bir his… Bazen Afrika’da gördüğüm bir obje, bazen İstanbul’da rastladığım bir form, bazen bir taşın dokusu ya da doğanın bir detayı…Çoğu zaman da bunlara eşlik eden insan doğası. Bu ilhamlar içimde olgunlaşıp, zihnimde formlaşıyor, sonra el işçiliğiyle gerçeğe dönüşüyor.&nbsp;</li></ul>Tasarım benim için planlı bir süreç değil; yaşamın, deneyimin, doğanın bir uzantısı…Cenevre &amp; Gelecek<ul><li>Cenevre artık sizin yaşam ve çalışma alanınız. Bu şehir tasarımınıza nasıl bir duygu veya yeni perspektif katıyor? Cenevre hem sessizliği, hem doğaya ve göle yakınlığı, hem de çok kültürlülüğüyle bana yalnızca huzur vermiyor; aynı zamanda küresel bir perspektif de sunuyor. Bu da TOHUM’un evrensel ruhuyla çok uyumlu.&nbsp;</li></ul>Doğayla iç içe bir yaşam; ama dünyanın merkezlerine erişim. Uluslarası toplum kuruluşlarının merkezi küçük bir şehirde onlarca kültürün bir arada yaşamasını sağlıyor. Bu denge benim için ideal; hem içsel hem dışsal ilham için verimli bir zemin.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376dd.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>TOHUM’un geleceğinde neler var? Yeni koleksiyonlar, yeni ülkeler veya yeni bir yaratıcı yön?</li></ul>TOHUM’un dili, sürekli evrim halinde. Yeni koleksiyonlarla, belki aksesuar dışındaki objelerle, tasarım sınırlarını genişletmek istiyorum. Çünkü doğa, kültür, malzeme ve form sınır tanımaz.&nbsp;Aynı zamanda, bireysellik ve el işçiliğini koruyarak; global bir ölçekte ama ruhu kaybetmeden büyümek en büyük isteğim. Her bir TOHUM parçasının bir “tohum” olarak kalması, yeni güzellikleri, yeni hikâyeleri ve yeni bağları yeşertmesi…

TOHUM’un yolculuğu: Cenevre’den dünyaya açılan Türk tasarımcı Verda Alaton

Cenevre’de yaşayan bağımsız sanat editörü ve sanat yazarı Nazlı Kök Akbaş, sanat dünyasındaki çok yönlü birikimini uluslararası deneyimleriyle harmanlayan bir isim. Mimarlık ve şehir planlaması geçmişinden gelen gözlem gücüyle, sanatın mekanla, insanla ve zamanla kurduğu ilişkiyi incelikli bir dille aktarıyor. 

Sanatın nabzını yazmak

Onun yazılarında bir serginin duygusu, bir sanatçının sessiz ifadesi ya da bir kentin estetik ritmi iç içe geçiyor. Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Şehir ve Bölge Planlama Bölümü mezunu olan Akbaş, Japonya’da JICA Programı kapsamında Proje Yönetimi sertifikasını almış ve bu dönemi yaşamının önemli dönüm noktalarından biri olarak tanımlıyor. Ardından Cenevre Üniversitesi’nde Uluslararası Gelişim Projeleri yüksek lisansını tamamlamış, aynı üniversitenin Sanat Tarihi Bölümü’nde misafir öğrenci olarak çalışmalar yürütmüş. 2011 yılında Londra’daki Christie’s eğitim kurumunda aldığı eğitimle Sanat Piyasası ve Galeriler üzerine sertifika sahibi olan Akbaş, müzeler, galeriler, küratörler ve sanatçılarla kurduğu yakın temaslar sayesinde sanat dünyasının nabzını tutmakta; ayrıntılı araştırmalarla desteklenen yazılarında sanat piyasasının dinamiklerini düzenli olarak irdeliyor. Prestijli bir İsviçre yaşam dergisinde sanat editörü olarak köşe yazılarına devam eden Nazlı Kök Akbaş, sanat tarihine meraklı, gözlemci ve derinlikli yaklaşımıyla dikkat çekiyor.Kendisi, Nazlı Kök Akbaş Art Reports platformunda sergilerden notlar, sanatçılarla röportajlar ve kültürel izlenimlerini paylaşıyor. Sanatı bir “rapor”un ötesinde yaşayan bir deneyim olarak gören Nazlı Hanım ile hem gözlem gücünü hem de bağımsız üretimin anlamını konuştuk.Röportaj: Özgür Mumcular<ul><li>Nazlı Hanım öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?&nbsp;</li></ul>Öncelikle çok teşekkür ederim. Memnuniyetle… Ben Mevlana Celaleddin Rumi’nin şehri, Konya’da doğdum. Harika bir gençlik geçirdiğimi düşünüyorum; çok hareketli, sportif ve meraklı bir gençtim. Üniversite eğitimimi Ankara’da, ODTÜ’de tamamladım. Ardından İzmir Büyükşehir Belediyesi’nde 15 yıl görev yaptım.2001 yılında, devletimizin Japonya devleti ile yürüttüğü özel bir çalışma ve eğitim iş birliği projesi kapsamında, ülkemizi ve İzmir Büyükşehir Belediyesi’ni temsil eden uzman olarak Japonya’ya gitmeye hak kazandım. Japonya çok özel bir ülke; etkisini hâlâ her adımımda hissediyorum. En kısa zamanda tekrar dönmeyi planlıyorum.2004 yılında Cenevre’ye taşındım ve hemen Cenevre Üniversitesi’nin yolunu tuttum. Öğrenmeye olan tutkum hiçbir yaşımda eksilmedi; aksine artarak devam etti. Cenevre Üniversitesi Uluslararası Gelişme Politikaları Fakültesi’nde yüksek lisans programını tamamladım ve Fransızca dil programına katıldım. Ardından, 2010 yılında yine Cenevre Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü’nde misafir öğrenci olarak başladığım dört yıllık bir programı tamamladım.Öğrenmeye başlayınca, aslında ne kadar az bildiğinizi daha iyi anlıyorsunuz ve durmadan yeni öğrenme programları geliştiriyorsunuz; ben de tam olarak bu şekilde ilerliyorum.Sanat tarihi eğitimim sırasında, her sanat profesyonelinin yolunun geçtiği gibi, benim yolum da Christie’s eğitim programından geçti. 2011 yılında Londra’da, Christie’s eğitim kurumunda Sanat Piyasası ve Galeriler üzerine sertifika programını tamamladım.Tüm bu eğitim projelerini taçlandırmak adına, bildiğiniz üzere 2024 yılında&nbsp;Nazlı Kök Akbaş Sanat Haberleri Cenevre – İsviçre&nbsp;sitesini kurdum ve akredite sanat habercisi olarak çok yoğun, bir o kadar da keyifli bir döneme başladım. Yaklaşık bir yıl içinde 20’nin üzerinde önemli sanat projesini takip ederek, dünyanın dört bir yanından gelen sanat muhabirleriyle birlikte basın toplantılarına katıldım ve 30 civarında sanat makalesi yayımladım.Her şey çok hızlı ve etkileyici bir şekilde ilerledi. Dünya çapında tanınmış sanatçılarla röportajlar yaptım. Ayrıca, prestijli bir İsviçre dergisinde sanat editörü olarak köşe yazıları yazıyorum. Yeni sezon benim için heyecan verici; birçok yeni projeye başlıyorum, hepsini birazdan sizinle konuşacağız.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7e7a0b1f1f3b8abe297a84306.jpg" width="1024" height="576"><figcaption>Nazlı Kök Akbaş | BEYELER Vakıf Yayoi Kusama Sergisi Basın Toplantısı</figcaption></figure><ul><li>Sizi sanatın dünyasına çeken şey neydi?&nbsp;Bu yola nasıl başladınız?</li></ul>Sanat, hayatımda her zaman çok önemli bir yer tuttu. Müzeler, çok küçük yaşlarımdan itibaren bana birer hayaller diyarı gibi gelirdi. Sanat eserlerine bakarken zamanı unuturum; hâlâ da öyledir.Bana göre sanat; tüm özgürlüklerin, ifadenin, yaratıcılığın ve özgün bir dil geliştirme cesaretinin bir bütünüdür. Sanatçılar her zaman beni çok etkilemiştir. Düşüncenin özgürce dans ettiği, gündelik hayatımızda hayal etmemizin bile mümkün olamayacağı dünyaları bize sanat ve sanatçılar açar.Bu duyguların peşinden gitmek, onları yazmak, konuşmak ve sanat haberlerini geniş kitlelerle paylaşmak… İşte bu, benim en büyük merakım, hatta tutkum.<ul><li>Sanat haberleri ve röportajlar yazarken sizi en çok ne motive ediyor?</li></ul>Ben çok meraklı bir yapıya sahibim; bilgi edinmek ve yeni şeyler öğrenmek benim için büyük bir keyif. Yeni bir serginin basın toplantısına davet edildiğimde, her defasında çocukça bir sevinç ve heyecan duyuyorum. Toplantı öncesinde, “daha çok öğrenmeliyim, daha derin araştırmalıyım” düşüncesiyle konuyu detaylı biçimde inceliyorum.Dünyanın dört bir yanından gelen sanat editörleriyle eş zamanlı olarak bir sergiyi takip ediyor olmak benim için hem keyifli hem de heyecan verici bir deneyim. Bu sürecin hakkını verebilmek için büyük bir motivasyonla çalışıyorum.Tabii ki güçlü bir akademik altyapıya sahip olmam bu araştırmalarımda bana çok yardımcı oluyor. Özellikle İsviçre üniversitelerinin çok kapsamlı sanat arşivleri var. Cenevre Üniversitesi’nin eski bir yüksek lisans öğrencisi olarak her türlü dokümana kolaylıkla erişip bilgi alabiliyorum. Bazen fakültedeki profesörlerimle ya da İsviçre’de yaşayan sanat eleştirmenleriyle de konuların detaylarını istişare ediyorum.&nbsp;<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7e7a0b1f1f3b8abe297a84307.jpg" width="1024" height="576"><figcaption>Nazlı Kök Akbaş | Sunhee Choi, Choi &amp; Choi Gallery, Güney Kore</figcaption></figure><ul><li>Cenevre gibi uluslararası bir kentte sanat sahnesini nasıl tanımlarsınız?</li></ul>Cenevre bir kesişme noktası; her alandan uzmanların ve profesyonellerin yollarının mutlaka dünya ölçeğinde geçtiği, çok nadide bir şehir. Kalvinist kültürün benim çok sevdiğim özelliği gereği “bling bling” değildir; yani gösterişten uzaktır. Bu da Cenevre’nin stratejik konumunu daha derin, sade ama etkili bir biçimde yansıtmasını sağlar.Finans sektöründe olduğu gibi sanat dünyasında da profesyonellerce çok iyi bilinir ki, Cenevre sanat piyasasında önemli bir role sahiptir. Özellikle son dönemde Avrupa sanat piyasasının merkezi Londra’dan Paris’e kaydığı için, Cenevre adeta Paris’in bir uzantısı -bir periferisi- haline gelmeye başladı. Bu durum, önümüzdeki dönemde şehrin sanat sahnesini daha da canlandıracak gibi görünüyor.<ul><li>Yazılarınızda duyguyla analizi dengeleyen bir üslubunuz var.&nbsp;Bu dengeyi nasıl kuruyorsunuz?</li></ul>Benim konseptim, sizin de takip ettiğiniz üzere, çok samimi ve filtresiz bir sanat editörlüğü ekolü üzerine kurulu. Müzelerde, vakıflarda ya da dünya çapında bir sanatçıyla gerçekleştirdiğim her karşılaşmada, son derece doğal ve içten bir yaklaşımı tercih ediyorum.Okuyucularıma da bu doğallığı, olduğu gibi, filtresiz biçimde aktarmaktan büyük memnuniyet duyuyorum. Bilginin samimiyetle aktarımı, benim en çok benimsediğim ve keyif aldığım yöntem.<ul><li>Bir sergiye girdiğinizde ilk dikkatinizi çeken şey ne olur?</li></ul>Çok güzel bir soru, Özgür Hanım, teşekkür ederim. Ben bir sergiyi gezerken ilk olarak küratörünü merak ederim; çünkü biliyorsunuz, serginin hikâyesini kurgulayan kişidir küratör. Gitmeden önce mutlaka araştırırım.Sergiye girdiğimde yenilikleri keşfetmeyi severim. Aslında sergideki tüm detaylar ilgimi çeker; özellikle eserler arasındaki iletişim bana göre çok heyecan vericidir. Bazen daha önce bildiğiniz bir eser, öyle bir hikâye içinde sergilenir ki, size yepyeni bir pencere açar. Eseri yeniden, bambaşka bir bağlamda kavrar, farklı bir şekilde anlarsınız; hatta bazen yeniden seversiniz, bazen de tam tersi olur.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7e7a0b1f1f3b8abe297a84308.jpg" width="1024" height="576"><figcaption>Nazlı Kök Akbaş Art Reports</figcaption></figure><ul><li>Bir röportaj veya yazı hazırlarken süreç sizin için nasıl ilerliyor; not almak, gözlem yapmak, yazmak?</li></ul>Ben işlerimde çok detaylı ve hızlı ilerlemeyi seviyorum; buna mecburum da, çünkü artık her şey çok hızlı ilerliyor. Basın toplantılarında mutlaka ses ve görüntü kayıtları alıyorum. Sergi yetkililerine ulaşarak pek çok soru sorarım. Yazılı not tutmak yerine, diktafona kendi yorumlarımı kaydederim.Daha sonra, trende ya da uçakta bu kayıtları hemen metne dönüştürürüm. En kısa zamanda da haberleri ve izlenimlerimi platformlarımda paylaşırım.<ul><li>Sanatçılarla yaptığınız söyleşilerde sizi en çok etkileyen anlardan biri neydi, anlatabilir misiniz?</li></ul>Aslında her röportaj ayrı bir hikâye. Ben en çok, sanatçıların doğallıklarını ve yaratım süreçlerindeki heyecanlarını paylaşmaktan büyük mutluluk duyuyorum. Bazen ise, ne kadar büyük zorluklar içinde olduklarını görmek beni gerçekten çok üzüyor.<ul><li>Yazılarınızda sanatın toplumsal yönüne de değiniyorsunuz. Sizce sanat bugün toplumla nasıl bir ilişki kurmalı?</li></ul>Bu, benim temel çalışma prensiplerimden biridir; sorduğunuz için teşekkür ederim. Ben, sanatın&nbsp;demokratizasyonuna çok gönül vermiş&nbsp;bir sanat editörüyüm. Benim için sanatın herkese açık ve ulaşılabilir olması son derece önemli.Bu nedenle, çalışmalarımın mümkün olduğunca geniş bir okuyucu kitlesine ulaşması, sanatı olabildiğince çok insanla paylaşmak, en büyük hedefim ve motivasyonum.“Bana göre sanat,&nbsp;‘sanat için’den ziyade&nbsp;herkes için!” diyor Nazlı Hanım gülümseyerek.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7e7a0b1f1f3b8abe297a84309.jpg" width="1024" height="576"><figcaption>Nazlı Kök Akbaş Art Reports</figcaption></figure><ul><li>Freelance çalışmak size nasıl bir özgürlük veya zorluk getiriyor?</li></ul>Evet, freelance çalışmak kişisel disiplin ve sorumluluk gerektiriyor. Düşünüldüğü gibi rahat olduğunu sanmıyorum. Aslında “her yer sizin ofisiniz” durumu, her an çalışabileceğiniz gerçeği, çok planlı olmayı zorunlu kılıyor.Öte yandan, randevularımı daha esnek saat dilimlerinde alabiliyorum ve sonrasında daha uygun saatlerde dinlenebiliyorum. Kısacası, bu çalışma sistemi oldukça sorumluluk gerektiriyor. Ayrıca, kendi patronunuz olduğunuzda kendinizi kandırmanız imkânsız; hiçbir projeyi rastgele yapamıyorsunuz ve sonuçta ortaya güzel işler çıkıyor.Ben kendimle hem çok eğlenceli hem de hayli katı bir patronum, kendi ismimle çalışıyor olmam bu durumu güçlendiriyor.<ul><li>Dijital platformlarda sanat üzerine yazmak, geleneksel basından nasıl farklı?</li></ul>Çok daha etkili gerçekten. Her yerde, her an bağlanıp okunabilmesi harika bir olanak. Trende, uçakta, parkta ya da bir bankta kısa bir molada, telefonunuzdan tüm makaleyi bir anda okuyabiliyorsunuz, bence bu harika.Geçen gün bir arkadaşım çok çarpıcı bir şey anlattı: İstanbul’da bir yakınını ziyarete gitmiş ve benim röportajımı televizyona aktarmışlar; kahvelerini alıp röportajı dinlemişler. Bayıldım bu fikre. Ne hoş değil mi? Bu dijital dönüşüm, doğru kullanıldığında bize inanılmaz fırsatlar sunuyor. Düşünün, aniden canınız isteyip harika bir sanat olayını, kahvenizi alıp iki üç arkadaşla izleyebiliyorsunuz.&nbsp;Şimdi uygulamalar var, sizin de çok iyi bildiğiniz gibi. Mesela annem için, makalenin metnini anında Türkçeye çeviriyor benim web sitemde; sonra bunu sesli dinleyebiliyor.Gerçekten harika bir dönemde yaşıyoruz. Bütün bu dijital ilerlemeleri, doğru kullanıldığında, mükemmel buluyorum.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7e7a0b1f1f3b8abe297a8430a.jpg" width="1024" height="576"><figcaption>Nazlı Kök Akbaş | Pat Andrea, süper realism sanat hareketinin dünyaca meşhur yaşayan öncü usta ressamı</figcaption></figure><ul><li>Sosyal medya, sanatın anlatım biçimini nasıl değiştirdi sizce?</li></ul>Sosyal medya, sanatı çok olumlu bir şekilde destekledi. Öncesinde, sanat maalesef çoğunlukla lüks bir alan olarak ya da sadece belirli bir entelektüel birikime sahip grupların tekelinde olduğu zannedilirdi. Ama artık her sosyal gruptan ilgilenen kişiler, sosyal medya aracılığıyla sergileri izleyebilir ve her an yeni sanat haberlerinden haberdar olabilirler. Bu, gerçekten çok önemli bir gelişme ve benim için temel motivasyon kaynaklarından biri.<ul><li>Kendi estetik anlayışınızı üç kelimeyle tanımlarsanız, bunlar ne olurdu?</li></ul>Benim estetik anlayışım öncelikle doğallık ve samimiyet üzerine kurulu. Zekice yapılmış her işe çok düşkünüm. İkinci olarak, bir objenin veya bir işin beni güncelden koparıp bambaşka bir perspektiften bakmaya sevk etmesi ve bir hikâyesinin olması, bana çok estetik görünür.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7e7a0b1f1f3b8abe297a8430b.jpg" width="1024" height="576"><figcaption>Özgür Mumcular ve Nazlı Kök Akbaş</figcaption></figure>•&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;Önümüzdeki dönemde “Nazlı Kök Akbaş Art Reports”ta okuyucuları neler bekliyor?Yeni projelerim birkaç başlık altında toplanıyor ve beni çok heyecanlandırıyor. Öncelikle, kendi platformlarımda yazılarım ve röportajlarım yoğun bir şekilde devam edecek. Bunun yanı sıra, İsviçre’nin prestijli bir dergisinde sanat editörü olarak yazdığımı biliyorsunuz; dergim yılda dört sezon yayınlanıyor ve readers.com’da okunabiliyor. Ayrıca internet sitemi de oldukça geliştirdik.Yeni ve çok heyecan verici bir projem de bir katalog kitap yayımlamak. Kitap hem Türkçe hem İngilizce olacak, Türkiye ve İsviçre’de dağıtılacak. Yayın evimle çalışmalarımız hâlâ devam ediyor.Bütün bunlara ilaveten, benim için çok heyecan verici ve bir o kadar da önemli bir projeye destek veriyorum: TOBB İzmir Kadın Girişimciler Kurulu’nun koordinatörlüğünü Işıl Nişli’nin yaptığı&nbsp;Sanatta Girişimcilik Projesi. Bu proje, kadın sanatçılara üretim, sergileme ve satış alanlarında destek olmayı; yeni teknolojik gelişmelere uyum sağlamalarına katkıda bulunmayı amaçlıyor. Sanatçılara mentorluk, network ve satış ağlarını geliştirme desteği veriliyor.Sanatın ve kadın sanatçıların sanat ekosisteminde güçlü bir şekilde üretmeye devam etmeleri, iş dünyasıyla bağlantılarını sürdürmeleri için önemli projeler geliştiriliyor. Yakında İsviçre’de, tüm bu projeleri tanıtan bir toplantı düzenleyeceğiz. Bu projeyi çok önemli buluyorum. Çok teşekkür ederim Özgür Hanım ve Pusula Swiss’e de teşekkürlerimi sunuyorum.