Küresel tarım piyasalarını yakından ilgilendiren önemli bir gelişmede, Rusya yönetimi, gübre ihracat kotası uygulamasının süresini yıl sonuna kadar uzattı. Hükümet tarafından yapılan açıklamada, 1 Haziran ile 30 Kasım tarihleri arasında toplam 20 milyon ton gübre ihracatına izin verileceği bildirildi. Bu kararın, özellikle Hürmüz Boğazı’nda yaşanan aksaklıklar ve bölgesel gerilimlerin küresel tedarik zincirine etkisi sonrası alındığı değerlendiriliyor.

Yeni kota dağılımına göre, yaklaşık 8,7 milyon ton azotlu gübre, 4,2 milyon tonun üzerinde amonyum nitrat ve 7 milyon tona yakın kompleks gübre ihracatı yapılabilecek. Daha önce uygulanan ve mayıs sonunda sona ermesi planlanan kotanın 18,7 milyon ton seviyesinde olduğu hatırlatılırken, Moskova’nın iç piyasayı koruma önceliğini sürdürdüğü görülüyor. Dünyanın en büyük üreticilerinden biri olan Rusya’nın, küresel gübre ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sini karşıladığı biliniyor.

Uluslararası piyasalarda ise baskı giderek artıyor. Bloomberg tarafından aktarılan verilere göre, azotlu gübre fiyatları son dönemde ciddi yükseliş gösterdi ve bazı ürünlerde fiyatlar neredeyse iki katına ulaştı. Özellikle İran savaşı ve deniz taşımacılığındaki aksamalar, arzın yaklaşık üçte birini etkileyerek piyasalarda ciddi dalgalanmalara yol açtı.

Öte yandan kota uygulamasında bazı istisnalar da bulunuyor. Abhazya ve Güney Osetya gibi bölgelere yapılacak sevkiyatlar, uluslararası transit taşımalar ve insani yardım kapsamında gerçekleştirilen gönderimler bu sınırlamaların dışında tutuluyor. Ancak uzmanlar, genel tabloya bakıldığında küresel gübre arzı üzerindeki baskının devam edeceğini ve bunun doğrudan gıda fiyatları üzerinde etkili olacağını vurguluyor.

Artan maliyetler, çiftçilerin gübre kullanımını azaltma riskini beraberinde getirirken, bu durumun ilerleyen süreçte verim kaybına yol açabileceği belirtiliyor. Uzmanlara göre mevcut gelişmeler, sadece enerji değil aynı zamanda tarımsal üretim güvenliği açısından da kritik bir döneme işaret ediyor.