Orta Doğu'da aylardır süren gerilimi ve lojistik tıkanıklıkları kökten değiştirebilecek bir gelişme yaşandı. İran basınında yer alan bilgilere göre, taraflar nükleer meseleleri çözmek ve bölgesel güvenliği tesis etmek amacıyla oldukça iddialı maddeler içeren bir "mutabakat zaptı" üzerinde uzlaşı zemini arıyor.

Taslağın En Kritik Maddeleri:

• Hürmüz Boğazı'nın Açılması: Küresel enerji arzının ana damarlarından olan boğazın, 30 gün içinde yeniden deniz trafiğine açılması taahhüt ediliyor.
• Finansal Varlıklar: İran’ın uluslararası hesaplarda bloke edilen 24 milyar dolarlık varlığının serbest bırakılması planlanıyor; bunun yarısı müzakereler başlamadan önce kullanılabilir hale gelecek.
• Ekonomik ve Askeri Normalleşme: Petrol ihracatına yönelik yaptırımların askıya alınması, deniz ablukasının 30 gün içinde kaldırılması ve ABD'nin bölgedeki askeri varlığını geri çekmesi maddeleri metinde yer alıyor.
• İmar Planı: ABD ve müttefiklerinin, İran’ın yeniden imarı için 300 milyar dolarlık bir kalkınma planı sunması zorunluluğu taslağın en dikkat çeken ekonomik maddelerinden biri.
• 60 Günlük Diplomasi: Tüm bu adımların ardından, nükleer faaliyetlerin geleceği üzerine odaklanacak 60 günlük nihai bir müzakere süreci başlatılması hedefleniyor.

Müzakere Masası İçin Ön Şartlar: Taslak metin, müzakerelerin başlamasını kesin şartlara bağlıyor. İran tarafı; fonların yarısının serbest bırakılması, petrol yaptırımlarının askıya alınması ve deniz ablukasının tamamen kaldırılması gerçekleşmeden nihai müzakere masasına oturmayacağını deklare ediyor.

Bu süreç, İran'ın nükleer silah geliştirmeme taahhüdünü yeniden teyit etmesiyle birleştiğinde, bölgedeki savaş iklimini dağıtabilecek bir "barış protokolü" niteliği taşıyor. Ancak tarafların bu taslağı resmiyete döküp dökmeyeceği ve ABD tarafının bu ağır ekonomik taahhütlere (özellikle 300 milyar dolarlık imar planı) ne yanıt vereceği, önümüzdeki günlerin en önemli küresel gündem maddesi olacak.