Ferah

Hillary Clinton, Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu Temsilciler Meclisi Denetim Komitesi’nde verdiği ifadede, Başkan Donald Trump’ın da Jeffrey Epstein ile bağlantıları konusunda Kongre önünde ifade vermesi gerektiğini dile getirdi.

Epstein soruşturması

Eski ABD Dışişleri Bakanı, perşembe günü yaptığı açıklamada, Epstein ya da Ghislaine Maxwell’in işlediği suçlara dair herhangi bir bilgisi olmadığını söyledi. İki gün sürmesi planlanan ifade süreci kapsamında eşi Bill Clinton’ın da komite karşısına çıkması bekleniyor.Yaklaşık altı saat süren ve kamuoyuna kapalı gerçekleştirilen ilk oturumun ardından Clinton, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Herhangi bir suç faaliyetinden haberim yoktu. Bay Epstein ile karşılaştığımı hatırlamıyorum,” ifadelerini kullandı. Ayrıca eşinin de Epstein’ın suçlarından haberdar olmadığına inandığını belirtti.<h3>Kapalı Oturumda Gizlilik Tartışması</h3>İfade süreci, Clinton çiftinin yaşadığı Chappaqua’da gerçekleştiriliyor. Bu gelişme, Epstein soruşturması çerçevesinde aylar süren yazışmalar ve siyasi gerilimlerin ardından geldi.Oturum sırasında çekilen bir fotoğrafın internet ortamında paylaşılması üzerine ifade kısa süreliğine durduruldu. Bu durum, gizlilik kurallarının ihlali olarak değerlendirildi. Clinton, oturumun kapalı yapılması konusunda tarafların önceden mutabık kaldığını ancak bir komite üyesinin bu kurala uymadığını söyledi.Demokratlar ise soruşturmanın, Trump’ın siyasi rakiplerini hedef almak amacıyla yürütüldüğünü ve meşru bir denetim işlevi taşımadığını savunuyor.<h3>Trump’a Tanıklık Çağrısı</h3>Kısa süre önce yayımlanan resmi belgelerde hem Trump’ın hem de Bill Clinton’ın isimleri yer aldı. Ancak iki isim de Epstein ile ilişkilerini, onun 2008 yılında Florida’da cinsel suçlardan mahkûm edilmesinden önce kestiklerini açıkladı.Clinton çifti ifadelerinin kamuya açık yapılmasını talep etse de komite, sorgunun kapalı oturumda gerçekleştirilmesinde ısrar etti. Bill Clinton bu süreci “kanguru mahkemesi” olarak nitelendirdi.Komitedeki en kıdemli Demokrat üye Robert Garcia, Trump’ın da ifade vermesi gerektiğini savundu. Garcia, Bill Clinton’ın komite karşısına çıkmasının bir emsal oluşturduğunu belirterek, aynı uygulamanın Trump için de geçerli olması gerektiğini ifade etti.Buna karşılık, Denetim Komitesi Başkanı James Comer daha önce yaptığı açıklamada, görevdeki bir başkanın komite önünde ifade vermesinin mümkün olmadığını dile getirmişti.

Hillary Clinton, Trump’ın Kongre’de ifade vermesini istedi

İsviçre’de siber dolandırıcılık ve kimlik avı saldırıları hızla artıyor. Federal İstatistik Dairesi’ne göre 2020’de yaklaşık 17 bin olan şikâyet sayısı, 2024’te 48 bini aştı. 

Mağdurlar isyanda

Dolandırıcılar, özellikle sosyal medya ve sahte telefon aramalarıyla insanların banka bilgilerine erişiyor ve hesapları dakikalar içinde boşaltıyor.Bu mağdurlardan biri de Neuchâtel kantonunda yaşayan öğretmen Chloé. Facebook’ta satışa koyduğu bir mont üzerinden dolandırıcılarla iletişime geçti. Kendini kredi kartı şirketi çalışanı gibi tanıtan bir kişi, işlemi “güvenceye almak” bahanesiyle onu yönlendirdi. Chloé, bankasının uygulamasıyla gönderilen QR kodunu okuttu ve farkında olmadan sözleşme numarasını dolandırıcılara iletti. Kısa süre sonra hesabından art arda binlerce frank çekildi ve toplamda 25 bin frank kaybetti.Chloé bankasını aradığında 20 dakikadan fazla beklemek zorunda kaldı. İşlemler hâlâ beklemede olduğu için geri çekilebileceğini düşündü, ancak banka çalışanı müdahale edemeyeceklerini söyledi. Polis, bu tür durumlarda saniyelerin bile kritik olduğunu belirtiyor. Neuchâtel Kanton Polisi’nin siber suç birimi yöneticisi Steven Bill, bankaların çoğu zaman iş birliği yapmadığını, hesapların hızlıca dondurulması için gerekli desteği vermediğini söylüyor. Özellikle büyük bankalarda iletişim kanallarının yavaş ve karmaşık olduğu eleştiriliyor.Migros Bankası ise Chloé’nin zararını karşılamayı reddetti. Gerekçe olarak “müşterinin hassas bilgileri üçüncü kişilere iletmesi” gösterildi. Chloé ve eşi Frédéric, bankanın dolandırıcılığı tespit eden sistemlerinin devreye girmemesine tepki gösteriyor. Onlara göre bir hesaptan kısa sürede 12 kez yüksek miktarda para çekilmesi açıkça şüpheli bir durumdu.Ekonomik suçlar uzmanı Olivier Beaudet-Labrecque, bazı bankaların müşteri korumasını stratejik öncelik olarak görmediğini söylüyor. Ona göre bankalar, dolandırıcılık önleme sistemlerine daha fazla yatırım yapabilir. Çünkü kaybedilen para bankanın değil, müşterinin parası. Bu nedenle bankalar için doğrudan bir mali kayıp oluşmuyor.Bazı ülkeler bu konuda daha sert adımlar attı. İngiltere’de bankalar, dolandırıcılık mağdurlarını yaklaşık 90 bin franka kadar tazmin etmek zorunda. Bu uygulama sayesinde hem dolandırıcılık vakaları yüzde 20 azaldı hem de bankalar güvenlik sistemlerini güçlendirdi. Banka uygulamaları artık şüpheli işlemlerde müşteriyi uyarıyor, hatta büyük meblağlarda banka görevlileri müşteriyi arıyor.İsviçre Bankacılar Birliği ise sorunun bankalarda değil, müşterilerin manipüle edilmesinde olduğunu savunuyor. Birlik, daha fazla müşteri eğitimi, daha iyi dolandırıcılık tespit sistemleri ve telekom şirketleriyle daha güçlü iş birliği gerektiğini belirtiyor. Ayrıca bankaların 7/24 ulaşılabilir olması yönünde bir eğilim olduğunu da ifade ediyor.Chloé ve eşi için süreç hâlâ ağır bir yük. Polis, kaybedilen 25 bin frankın 10 binini “para katırlarının” hesaplarında tespit ederek geri almayı başardı. Ancak çift, yaşadıkları kaybın ve güvensizlik duygusunun kolay kolay geçmeyeceğini söylüyor.

İsviçre’de siber dolandırıcılık patladı: Bankalar müşterilerini koruyor mu?

İsviçre’nin Illnau-Effretikon kentinde meydana gelen patlayıcı kazasının etkileri giderek daha belirgin hale geliyor. Luckhausen yerleşiminde yaşanan şiddetli patlamanın ardından, olay yerinden 10 kilometreye kadar uzanan geniş bir alanda ciddi hasar oluştu.

Kontrollü imha sırasında patlama

Zürih Kanton Polisi tarafından yapılan açıklamada; kapı, pencere, çatı ve duvarlarda büyük hasar meydana geldiği, hatta bir akvaryumun dahi patlamadan etkilendiği bildirildi. Patlamanın etkisi yalnızca olay alanıyla sınırlı kalmadı, çevredeki birçok bina ve sundurmada da maddi zarar oluştu.Yetkililer, toplam zararın henüz net olarak hesaplanamadığını belirtti. Kazanın nasıl meydana geldiğine ilişkin soruşturma ise devam ediyor. Polis sözcüsü, olayın ayrıntılarının araştırıldığını ve kesin nedenin henüz belirlenmediğini ifade etti.<h2>Yüzlerce kilo patlayıcı madde infilak etti</h2>Çarşamba günü saat 13.00’ten kısa süre sonra özel bir patlatma şirketi, bölgede bulunan deneme ve eğitim sahasında yüzlerce kilogram patlayıcı maddeyi imha etmeye başladı. Söz konusu alanda genellikle patlatma teknikleri ve yangından korunma eğitimleri veriliyor.Yetkililerin verdiği bilgiye göre, kontrollü şekilde yakılarak etkisiz hale getirilmesi planlanan patlayıcı maddeler aniden infilak etti. Patlama sonucunda olay yerinde birkaç metre çapında bir çukur oluştu.Olayda iki şirket çalışanı hafif yaralandı. Yaralılara olay yerinde tıbbi müdahale yapıldı. Patlamanın oluşturduğu basınç dalgası çevrede geniş bir alanda hissedildi ve birçok yapıda hasara yol açtı.<h2>Bölgede kontrollü imha çalışmaları sürüyor</h2>Zürih Adli Bilimler Enstitüsü bünyesindeki patlayıcı imha uzmanlarının, olay yerinde bulunan ve taşınması mümkün olmayan diğer patlayıcı maddeleri kontrollü şekilde etkisiz hale getirmeye devam ettiği bildirildi. Bu nedenle çevrede yeni patlama seslerinin duyulabileceği uyarısı yapıldı.Polis, çalışmaların ne kadar süreceğinin henüz bilinmediğini açıkladı. Güvenlik gerekçesiyle eğitim sahası ve çevresi geçici olarak kapatıldı.Yetkililer, bölge halkından güvenlik önlemlerine uymalarını ve hasar bildirimlerini resmi makamlar aracılığıyla yapmalarını istedi.

Illnau-Effretikon’daki patlayıcı kazası nedeniyle 70’ten fazla hasar ihbarı yapıldı

Federal Hükümet, ev sahiplerinin kiralık konutlardan ne kadar kâr elde edebileceğini daha net belirlemek istiyor. Amaç, hem kiracılar hem de ev sahipleri için daha fazla hukuki güvenlik ve öngörülebilirlik sağlamak. 

Kiracılar için daha fazla güvence

Tartışmanın merkezinde, referans faiz oranına göre hangi net getirinin makul olduğu sorusu yer alıyor.Bugüne kadar geçerli olan uygulamaya göre, kiralık bir mülkten elde edilen getiri referans faiz oranının yüzde 0,5 üzerinde olduğunda kabul edilebilir sayılıyordu. Ancak Federal Mahkeme 2020’de bu uygulamayı değiştirdi ve referans faiz oranı yüzde 2 veya daha düşük olduğunda, ev sahiplerinin referans faizin iki puan üzerinde getiri elde edebileceğine hükmetti. Şu anda referans faiz oranı yüzde 1,25 seviyesinde.Parlamentonun talebi üzerine Federal Hükümet şimdi bu konuyu yeniden düzenlemek istiyor. Öneriye göre, referans faiz oranı yüzde 2’ye kadar olduğunda mevcut iki puanlık ek getiri sınırı korunacak. Ancak faiz oranı yüzde 2,25’i aştığında bu ek getiri kademeli olarak azaltılacak. Referans faiz oranı yüzde 6’ya ulaştığında ise izin verilen ek getiri yüzde 0,5’te sabitlenecek. Bu düzenleme, gelecekte faiz oranları yükseldiğinde hangi getirinin makul kabul edileceği konusunda belirsizliği ortadan kaldırmayı hedefliyor.Federal Hükümet ayrıca “brüt getiri” ve “değer artırıcı yatırımlar” gibi kavramları da daha net tanımlamak istiyor. Bu yatırımların nasıl faizlendirileceği, ne kadar süre içinde amorti edileceği ve bakım masraflarının nasıl hesaba katılacağı da daha açık kurallara bağlanacak. Böylece hem kiracılar hem de ev sahipleri için daha tutarlı ve öngörülebilir bir sistem oluşturulması amaçlanıyor.Önerilen düzenlemeler, mevcut bir boşluğu kapatmayı ve kira hukukunda daha fazla planlama güvenliği sağlamayı hedefliyor. İlgili taraflar, Federal Hükümetin önerilerine haziran ayı başına kadar görüş bildirebilecek.

Federal Hükümet kira getirisi kurallarını yeniliyor

İsviçre’de elektronik kimlik kartı olan E‑Kimlik’in 1 Aralık’tan itibaren kullanılmaya başlanması planlanıyor. Federal Hükümet, uygulamanın kabulünü artırmak için sisteme bazı ek güvenlik ve veri koruma düzenlemeleri getirileceğini açıkladı. 

Veri koruması güçlendirildi

Aslında E‑Kimlik’in bu yaz kullanıma girmesi planlanıyordu, ancak yapılan değişiklikler nedeniyle tarih yıl sonuna ertelendi. E‑Kimlik, 2025 Eylül’ündeki halk oylamasında çok küçük bir farkla kabul edilmişti.Federal Adalet Dairesi, özellikle veri güvenliği konusundaki eleştirileri dikkate alarak sistemi güçlendirmeyi hedefliyor. Buna göre, kullanıcıların sosyal güvenlik numarasına yalnızca yasal olarak yetkilendirilmiş hizmet sağlayıcılar erişebilecek. Yetkisiz erişim talepleri, E‑Kimlik’in kullanılacağı “Swiyu” adlı uygulama tarafından otomatik olarak engellenecek. Uygulama aynı zamanda E‑Kimlik başvurularının yapıldığı resmi platform olacak.Hizmet sağlayıcıların hangi verileri neden talep ettiklerini Federal Hükümet’in kamuya açık bir siciline önceden kaydetmeleri zorunlu olacak. Bir sağlayıcı gereğinden fazla bilgi isterse veya kaydı eksikse, kullanıcılar Swiyu uygulaması üzerinden uyarı alacak ve Adalet Dairesi’ne kötüye kullanım bildirimi yapabilecek. Gerekirse bir hizmet sağlayıcısı sistemden tamamen çıkarılabilecek.Federal Hükümet, halk oylamasının hemen ardından Adalet Dairesi’ne, E‑Kimlik karşıtlarının en önemli eleştirilerini uygulamaya geçirme talimatı vermişti. Hükümet, son toplantısında yapılan bu değişiklikler hakkında bilgilendirildi ve E‑Kimlik’in yıl sonuna kadar kullanıma hazır olacağını duyurdu.

Federal Hükümet E‑Kimlik uygulamasını yıl sonunda kullanıma açıyor

Federal Hükümet, engelli insanların günlük hayatta karşılaştığı engelleri azaltmayı hedefleyen yeni kapsayıcılık yasasını gelen eleştiriler üzerine genişletme kararı aldı.

Eleştiriler sonuç verdi

İlk taslak, yalnızca malullük sigortası (IV) alan kişileri kapsadığı için yoğun eleştiri almıştı. Yapılan değişiklikle yasa artık İsviçre’de yaşayan tüm engelli bireyleri kapsayacak.İsviçre’de yaklaşık 1,7 milyon engelli insan yaşıyor ve birçok dernek, bu kişilerin hâlâ günlük yaşamda ciddi ayrımcılıklara maruz kaldığını vurguluyor. Federal Hükümet, yeni düzenlemede Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi’nin uygulanmasına daha fazla ağırlık veriyor. Buna göre ulusal bir strateji ve eylem planı hazırlanacak; bu süreçte engelli bireyler ve onların örgütleri doğrudan yer alacak. Ayrıca malullük sigortası alanında bazı iyileştirmeler yapılması planlanıyor.Buna karşılık hükümet, parlamentonun daha önce kabul ettiği ve engelli bireylere evde bağımsız yaşam için ek destek öngören bir öneriyi bu yasa paketinden çıkardı. Bu talebin başka bir yolla ele alınacağı belirtildi.Geçen yıl engelli örgütlerinin öncülüğünde 108 bin imza toplanarak “Engellilerin Eşit Hakları İçin” halk inisiyatifi gündeme getirilmişti. Bu inisiyatif, engelli bireylerin tüm yaşam alanlarında gerçek anlamda eşit haklara sahip olmasını ve ihtiyaç duydukları desteklere erişebilmesini talep ediyor. Ayrıca engelli bireylerin nerede ve nasıl yaşayacaklarına özgürce karar verebilmeleri gerektiğini savunuyor.Federal Hükümet ise bu inisiyatife karşı çıkıyor. Gerekçe olarak metnin çok geniş yorumlanabileceğini, bunun da hukuki belirsizlik yaratacağını belirtiyor. Ayrıca mevcut anayasanın engelli haklarını zaten yeterince koruduğunu ve uygulamanın büyük ölçüde kantonların sorumluluğunda olduğunu vurguluyor.Yeni kapsayıcılık yasasının genişletilmiş versiyonu ve inisiyatife yönelik dolaylı karşı teklif artık parlamentonun önüne gidiyor. Milletvekilleri ayrıca Engellilerin Eşitliği Yasası’nın kısmi revizyonunu da ele alacak. Bu revizyon, özellikle iş hayatı ve hizmetlere erişim alanlarında somut iyileştirmeler getirmeyi amaçlıyor.

Federal Hükümet engelli hakları yasasını genişletiyor

İsviçre, 2025 turizm sezonuna ABD’li turistlerin yoğun ilgisiyle giriyor. Son on yılda İsviçre’yi ziyaret eden Amerikalı turistlerin sayısı iki kattan fazla arttı. 

İsviçre turizmi yön değiştiriyor

Böylece ABD, konaklama sayılarında Almanya’nın hemen arkasına yerleşerek İsviçre’nin en önemli ikinci yabancı turist grubu hâline geldi. Bu artış, özellikle Asya pazarındaki düşüşle karşılaştırıldığında daha da dikkat çekici. Örneğin Çin’den gelen turistlerin konaklama sayıları pandemi öncesine hiç dönemedi ve 2019’a kıyasla yüzde 36’dan fazla geriledi.Luzern Turizmi Direktörü Marcel Perren, ABD pazarının pandemi sonrası çok hızlı toparlandığını söylüyor. Bugün Luzern’de yabancı turistlerin dörtte birinden fazlası ABD’den geliyor ve bölgenin en önemli ziyaretçi grubu hâline gelmiş durumda. ABD’li turistler, İsviçre turizmi açısından birçok açıdan “ideal misafir” olarak görülüyor. İsviçre Turizm İzleme Araştırması’na göre Amerikalıların yaklaşık üçte ikisi ülke içinde trenle seyahat ediyor. Ayrıca ABD’li ziyaretçilerin önemli bir bölümü İsviçre’ye defalarca geliyor; her on kişiden biri ülkeyi beşten fazla kez ziyaret etmiş.ABD’li turistlerin seyahat tercihleri de İsviçre turizmi için avantaj sağlıyor. Sadece yaz aylarında değil, sonbahar ve kış aylarında da seyahat etmeye istekli oldukları için turizmin yoğun olmayan dönemlerinde de otellerin doluluk oranını artırıyorlar. Bunun yanında ABD’li misafirler genellikle daha yüksek bütçeyle seyahat ediyor. Çoğu dört veya beş yıldızlı otelleri tercih ediyor ve kişi başı günlük ortalama harcamaları 260 frank civarında. Bu rakam, Alman turistlerin ortalama 150 franklık günlük harcamasının oldukça üzerinde.ABD’li turistlerin en çok tercih ettiği bölgeler arasında Zürih, Bern, Luzern ve Wallis öne çıkıyor. Dağ bölgeleri ise Amerikalılar için hâlâ en cazip destinasyonlar arasında. Buna rağmen güçlü İsviçre frangı, zayıf dolar ve ABD’deki siyasi belirsizlikler, Amerikalıların seyahat iştahını şu ana kadar azaltmış görünmüyor. İsviçre Turizm Direktörü Martin Nydegger, bu durumu hem ekonomik güce hem de Amerikalıların Avrupa seyahatine duyduğu istikrarlı ilgiye bağlıyor.Yine de uzmanlar, büyümenin sonsuza kadar bu hızla devam etmeyeceğini düşünüyor. Nydegger, artık bir doygunluk noktasına yaklaşıldığını ve artışın önümüzdeki yıllarda daha ılımlı olacağını belirtiyor. Luzern Turizmi Direktörü Perren de bu görüşü paylaşıyor; bu yıl ABD’li turistlerdeki artışın önceki yıllara göre daha düşük, yaklaşık yüzde dört seviyesinde olduğunu söylüyor. Buna rağmen sektör endişeli değil. İsviçre turizmi, geçmişte Çin pazarında yaşanan büyük düşüşe rağmen güçlü kalmayı başarmış, geniş ve çeşitlendirilmiş yapısıyla dalgalanmalara karşı dayanıklılığını kanıtlamış durumda.

Amerikalı turistler İsviçre’nin yeni lokomotifi oldu

Zürih Kanton Parlamentosu’nda haftalardır süren tartışmaların ardından, polis yasasının yenilenmiş hâli burjuva çoğunluğun oylarıyla kabul edildi. Oylama, güvenlik ile temel haklar arasındaki dengenin yeniden tartışıldığı bir sürecin sonunda geldi.

Gözetim yetkileri genişliyor

Yeni yasa, polis teşkilatları ile diğer kurumlar arasında daha kapsamlı veri paylaşımına izin veriyor. Amaç, özellikle şiddet ve cinsel suçlar, aşırılıkçılık ve terörle mücadelede daha etkili bir önleyici çalışma yürütmek. Ayrıca polis, mahkeme onayıyla kapalı internet forumlarında gizli araştırma yapabilecek. Yasa, yapay zekânın kişisel verileri analiz etmek için kullanılmasına da izin veriyor; ancak bu yalnızca ciddi bir suç şüphesi olduğunda veya bir kişinin hayatı tehlikedeyse mümkün olacak. Trafik ve kamusal alanlar bulanık video görüntüleriyle izlenebilecek, ciddi bir tehlike şüphesi varsa bu görüntüler yüksek çözünürlükte incelenebilecek.Yasayı destekleyen partiler, düzenlemenin hukuk devleti ilkelerine uygun olduğunu ve polisin günümüz suçlarıyla mücadele edebilmesi için gerekli bir güncelleme olduğunu savundu. Onlara göre yasa, devrim niteliğinde olmasa da modern güvenlik ihtiyaçlarına uyum sağlıyor.Sol partiler ise tasarıya sert şekilde karşı çıktı. Yeni düzenlemenin polise aşırı geniş yetkiler verdiğini, kitlesel gözetim riskini artırdığını ve veri koruma açısından ciddi sorunlar doğuracağını dile getirdiler. Yapay zekânın yasadan tamamen çıkarılmasını istediler ve düzenlemenin “kitlesel veri toplama aracı”na dönüşebileceğini savundular.Oylamada sol partilerin sunduğu değişiklik önerileri reddedildi. Güvenlik Direktörü Mario Fehr, eleştirilere karşı çıkarak kararların her zaman bir insan tarafından verileceğini ve bunun en önemli güvence olduğunu söyledi.Tasarı şimdi teknik düzenlemeler için komisyona gidiyor ve birkaç hafta içinde nihai oylama için yeniden parlamentoya gelecek. Fehr, yasaya karşı çıkanlara referandum çağrısı yaptı. Ancak sol partiler daha sonra referanduma gitme ihtimalinin düşük olduğunu açıkladı.

Zürih’te tartışmalı polis yasası kabul edildi

İsviçre Federal Mahkemesi, Long-Covid nedeniyle çalışamaz hâle gelen Cenevreli bir hemşirenin davasında Bâloise Sigortası’nın itirazını reddetti. Böylece sigorta şirketi, hastalığı meslek hastalığı olarak tanımak ve hemşireye malullük aylığı ödemeye devam etmek zorunda kaldı.

Bâloise’nin itirazı reddedildi

<h2>Pandeminin ilk döneminde enfekte oldu</h2>Cenevre’de bir hastanede çalışan hemşire, Nisan 2020’de Covid-19’a yakalandı. O dönemde koruyucu ekipman ve maskelerin yetersiz olduğu belirtiliyor. Hemşire, Covid-19 hastalarına bakım vermiş ve daha sonra hayatını kaybeden hastalarla da ilgilenmişti.Enfeksiyon sonrası gelişen Long-Covid belirtileri nedeniyle mesleğine geri dönemedi. Federal Mahkeme’nin yayımladığı karara göre bu durum, meslek hastalığı kriterlerini karşılıyor.<h2>Sigorta önce kabul etti, sonra geri adım attı</h2>Hemşire, Bâloise tarafından iş kazaları ve meslek hastalıklarına karşı sigortalıydı. Sigorta şirketi:<ul><li>Temmuz 2023’te Long-Covid’i meslek hastalığı olarak tanıdı,</li><li>Hemşireyi malullük aylığına bağladı,</li><li>Ayrıca %35 oranında bütünlük tazminatı ödedi,</li><li>Ancak psikolojik sorunların Covid ile bağlantısını reddetti.</li></ul>Daha sonra Bâloise, Mayıs 2024’te kararını değiştirerek Long-Covid’in meslek hastalığı olmadığını iddia etti ve ödemeleri durdurdu. Cenevre’deki yetkili mahkeme bu kararı bozdu. Bâloise’nin Federal Mahkeme’ye yaptığı itiraz da sonuçsuz kaldı.<h2>Federal Mahkeme: “Yeni karar için koşullar yok”</h2>Mahkeme, sigortanın önceki kararını geri çekmesi için yasal şartların oluşmadığını belirtti. Ayrıca Long-Covid’in meslek hastalığı sayılmasına ilişkin önceki içtihatlarını hatırlattı.Federal Mahkeme, Aralık 2024’te benzer bir davada, Covid hastalarıyla doğrudan çalışan sağlık personelinin yüksek risk altında olduğunu kabul etmişti. Buna karşılık, psikologlar veya jinekoloji kliniklerinde çalışan personel için aynı değerlendirme yapılmamıştı.Sigortanın “enfeksiyonun iş yerinde gerçekleştiğinin kanıtlanmadığı” yönündeki savunması da reddedildi. Mahkemeye göre bu unsur, meslek hastalığı kriterleri açısından belirleyici değil.

Long-Covid davasında emsal karar: Malullük aylığı devam edecek

İsviçre’de 2025 yılında 7211 kişi sivil hizmete (Zivildienst) kabul edildi. Bu, bugüne kadar kaydedilen en yüksek sayı. 

2025’te 7211 kabul

Federal Zivildienst Dairesi’nin (Zivi) açıkladığı verilere göre bu rakam, bir önceki yıla kıyasla %6,1 artış anlamına geliyor. Böylece 2010’daki 6826 kişilik eski rekor da geride kalmış oldu.<h2>Neden bu kadar artış var?</h2>2011’de yapılan yönetmelik revizyonu, Zivildienst’in cazibesini azaltmayı hedefliyordu. Ancak rakamlar, özellikle son yıllarda sivil hizmete yönelimin yeniden arttığını gösteriyor. 2025’te başvuruların üçte biri (%33,4), askerlik sonrası yapılan başvurulardan oluştu. Bu oran 2024’te de benzer seviyedeydi.<h2>Siyasi tartışma büyüyor: Federal hükümet erişimi zorlaştırmak istiyor</h2>Artan başvuru sayıları, siyasette uzun süredir devam eden tartışmayı yeniden alevlendirdi. Ordu ve sivil savunma için daha fazla personel sağlamak isteyen merkez sağ çoğunluk, geçen sonbaharda Zivildienst’e erişimi zorlaştıran bir yasa değişikliğini kabul etmişti.Bu değişikliklere karşı Civiva ve Genç Yeşiller’in öncülüğünde referandum başlatıldı. Yasa, 14 Haziran’da halk oylamasına sunulacak.Yasa karşıtları, planlanan kısıtlamaların Zivildienst personelini %40 azaltacağını ve kurumun varlığını tehlikeye atacağını savunuyor.<h3>Zivildienst Neden Tercih Ediliyor? Temel Kural Ne?</h3>İsviçre’de Zivildienst (sivil hizmet), askerlik yapmak istemeyen yükümlülerin başvurabileceği alternatif bir ulusal hizmet biçimi. Ancak bu hizmete kabul edilmenin temel bir şartı var:Zivildienst, yalnızca askerlik hizmetini “vicdani nedenlerle” yerine getiremeyeceğini beyan eden kişiler için mümkün.2009’da “vicdan testi” kaldırılmış olsa da, sistem hâlâ şu prensibe dayanıyor: Askerlik yapamayan kişi, bunun yerine daha uzun süreli ve topluma faydalı bir hizmet üstlenir.<h2>Neden bu kadar çok kişi Zivildienst’i tercih ediyor?</h2>Son yıllarda başvuruların artmasının birkaç nedeni öne çıkıyor:<h3>1. Daha öngörülebilir ve esnek bir hizmet</h3>Zivildienst, sosyal kurumlarda, okullarda, çevre projelerinde veya sağlık alanında yapılabiliyor. Birçok genç, askerlik yerine topluma doğrudan katkı sunan bu görevleri daha anlamlı buluyor.<h3>2. Hizmet süresi daha uzun ama planlanabilir</h3>Zivildienst süresi, askerlikten %50 daha uzun. Buna rağmen birçok kişi, görevlerin sivil ortamda ve daha düzenli yapılmasını tercih ediyor.<h3>3. Askerlik yerine daha uygun bir seçenek</h3>Bazı yükümlüler fiziksel, psikolojik veya mesleki nedenlerle askerlik yerine sivil hizmeti daha uygun buluyor.<h3>4. Toplumsal alanlarda personel ihtiyacı yüksek</h3>Sosyal hizmetler, eğitim, sağlık ve çevre koruma gibi alanlarda Zivildienst personeli önemli bir boşluğu dolduruyor. Bu da hizmetin cazibesini artırıyor.

Sivil hizmet başvuruları zirvede: Hükümet erişimi zorlaştırmak istiyor

Thurgau Kantonu’nda geçen hafta düzenlenen vatandaşlık töreni beklenmedik bir hatayla gündeme geldi. Parlamento, 140 kişiyi resmen İsviçre vatandaşlığına kabul ederken, listede yer alan kişilerden birinin aylar önce vefat ettiği ortaya çıktı. 

Thurgau’da vatandaşlık skandalı

Olay, kantondaki vatandaşlık sürecinin işleyişine dair ciddi soru işaretleri doğurdu.<h2>Ölen kişi aylar önce bildirilmişti</h2>Aadorf’ta yaşayan 77 yaşındaki Alman vatandaşının yılın başında hayatını kaybettiği, belediye tarafından kantona zamanında bildirildiği açıklandı. Aadorf Belediye Başkanı Matthias Küng, olay duyulur duyulmaz kimin kastedildiğini anladığını belirterek süreci eleştirdi: “Bu görmek isteyeceğiniz bir manşet değil. Thurgau’daki vatandaşlık sürecinin gerçekten çağımıza uygun olup olmadığını sorgulamak gerekiyor.”<h2>Vatandaşlık kararını hâlâ parlamento veriyor</h2>Thurgau, vatandaşlık kararını parlamentonun verdiği az sayıdaki kantondan biri. St. Gallen, Basel-Stadt ve Zürich gibi kantonlarda bu yetki hükümete veya idari makamlara devredilmiş durumda. Appenzell Innerrhoden’de de benzer bir sistem var, ancak kanton bu uygulamayı değiştirmek istediğini duyurdu.<h2>“Talihsiz bir zincirleme hata”</h2>Thurgau Büyük Meclis Başkanı René Walther, olayın kendisine tören sırasında henüz bildirilmediğini söyledi. Walther, hatanın nedenini kanton ile belediyeler arasındaki yetersiz dijital veri paylaşımına bağlıyor: “Göçmenlik ve nüfus daireleri benzer ama aynı olmayan verilere sahip. Üstelik bu verileri birbirleriyle paylaşmaları da mümkün değil.”<h2>Kanton: “Bilgi kaybolmadı, süreç çok aşamalı”</h2>Kanton yönetimi ise eleştirilere yazılı bir açıklamayla karşılık verdi. Ölüm bilgisinin kaybolmadığını, ancak vatandaşlık oylamasına çok az süre kala bu değişikliğe artık müdahale edilemediğini belirtti. Birden fazla idari birimin sürece dahil olması nedeniyle her değişikliğin anında işlenmesinin “çok büyük bir idari yük” yaratacağı ifade edildi.<h2>Benzer olaylar daha önce de yaşandı</h2>Thurgau’da yılda yaklaşık 500 kişi vatandaşlığa kabul ediliyor. Kanton, bu tür hataların tamamen önlenemeyeceğini kabul ediyor. Hukuken ise durum net: Bir kişi öldüğünde vatandaşlık başvurusu otomatik olarak geçersiz hâle geliyor. Yani söz konusu kişi resmen İsviçre vatandaşı olmadı.

Parlamento yanlışlıkla ölmüş bir kişiyi vatandaşlığa geçirdi

İsviçre makamları, Venezuela’nın devrik lideri Nicolás Maduro’nun yakın çevresine ait toplam 687 milyon İsviçre frangı tutarındaki varlıkları dondurdu. İlk olarak “tippinpoint” tarafından gündeme getirilen bilgi, Federal Dışişleri Bakanlığı (EDA) tarafından doğrulandı.

İsviçre bankalarında bulunan servet

Bu varlıkların üçte ikisi, Venezuela’ya yönelik yaptırımlar çerçevesinde yürütülen ceza soruşturmaları kapsamında daha önce dondurulmuştu. Kalan 239 milyon frankın da bloke edilmesiyle, Mali İstihbarat Birimi’ne (MROS) bildirilen tüm varlıklar resmen erişime kapatıldı. Dondurulan hesaplar, Venezuela-Verordnung’da listelenen 37 kişiden 21’ine ait.Federal Konsey, bu adımla Maduro ve çevresinin İsviçre’deki fonlarını başka ülkelere aktarmasını engellemeyi amaçlıyor. Hükümet, söz konusu varlıkların hukuka aykırı elde edildiğinin kanıtlanması hâlinde, paranın Venezuela halkına geri kazandırılacağını belirtiyor.<h2>ABD’nin Askerî Operasyonu Sonrası Gelişmeler</h2>Yılın başında ABD, Caracas’ta düzenlediği operasyonla Nicolás Maduro ve eşi Cilia Flores’i ülke dışına çıkarmıştı. Maduro şu anda New York’ta narkoterörizm suçlamalarıyla yargılanıyor. Venezuela’da devlet başkanlığı görevini ise eski başkan yardımcısı Delcy Rodríguez devraldı.<h2>Yasal Dayanak: SRVG</h2>İsviçre’nin bu varlıkları dondurmasının temel dayanağı, yabancı siyasi aktörlerin haksız kazançlarının engellenmesini amaçlayan SRVG yasası. Bu yasa, otoriter rejimlere yakın kişilerin İsviçre finans sistemini kötüye kullanmasını önlemeyi hedefliyor.Dondurulan varlıkların toplam büyüklüğü, Venezuela’daki siyasi çalkantıların İsviçre bankacılık sistemi üzerindeki etkisini bir kez daha gözler önüne seriyor.

Maduro'ya ait 687 milyon franklık banka hesapları donduruldu

İsviçre’de birçok kişi kullanılmayan eşyalarını kapı önüne “Gratis zum Mitnehmen” (Ücretsiz Alın) yazısıyla bırakmayı pratik bir çözüm olarak görüyor. Ancak bu iyi niyetli yöntem, birçok kantonda yasa dışı çöp dökme olarak değerlendiriliyor ve yüksek para cezalarına yol açabiliyor.

Gratis zum Mitnehmen

<h2>Yasal durum: “Ücretsiz” yazmak kurtarmıyor</h2>Federal Çevre Koruma Yasası (USG) gereği, mobilya, ev eşyası veya benzeri objeleri kaldırıma bırakmak — üzerinde “ücretsiz” yazsa bile — yasa dışı atık bırakma sayılıyor. Bu nedenle belediyeler ve kantonlar, bu tür durumlarda müdahale etmekte tereddüt etmiyor.Bazı kantonlar, özellikle Luzern ve St. Gallen, bu konuda sıfır tolerans uyguluyor. Ne bırakıldığına bakılmaksızın, kaldırımlara eşya koymak yasak.<h2>Zürich, Bern ve Basel’de kısmi tolerans</h2>Zürich, Bern ve Basel gibi büyük şehirlerde ise uygulama biraz daha esnek. Yetkililer, eşyaların en fazla bir gün boyunca kaldırımda durmasına göz yumabiliyor. Ancak bunun için şu koşullar geçerli:<ul><li>Eşyalar yaya yolunu engellememeli</li><li>Hidrant, garaj veya bina girişlerini kapatmamalı</li><li>Akşam olduğunda ya alınmalı ya da eve geri taşınmalı</li></ul>Aksi hâlde belediye, eşyaların sahibini tespit ederek yüzlerce franka varan cezalar kesebiliyor. Zürich kantonunda teorik olarak ceza 50.000 franka kadar çıkabiliyor.<h2>Ne yapmalı? Alternatif çözümler</h2>İsviçre’de istenmeyen eşyaları elden çıkarmak için birçok yasal ve pratik seçenek bulunuyor:<h3>Brocki (ikinci el mağazaları)</h3>Eşyalar iyi durumdaysa Brockenhaus’lara teslim edilebilir. Birçok Brockenhaus, özellikle taşınma veya ev boşaltma durumlarında ücretsiz veya düşük ücretli alım hizmeti sunuyor.<h3>Online platformlar</h3>Ricardo, Tutti, Anibis gibi platformlarda “sadece gelip alın” şeklinde ilan vermek oldukça yaygın. Büyük eşyalar için düşük fiyat belirlemek alıcı bulmayı kolaylaştırıyor.<h3>Facebook Marketplace ve ücretsiz paylaşım grupları</h3>Yerel topluluk grupları, hızlıca eşya devretmek için etkili bir yöntem. Nimms.ch tamamen ücretsiz eşya paylaşımına odaklanan, kâr amacı gütmeyen bir platform.<h3>Bağış</h3>Kıyafet ve küçük eşyalar, çeşitli yardım kuruluşlarına bağışlanabiliyor.

“Ücretsiz Alın” notu koymak İsviçre’de pahalıya patlayabilir

Basel’de geleneksel Fasnacht etkinliği Morgestraich, pazartesi sabahı saat 04.00’te başladı.Işıkların söndüğü şehir, yüzlerce fenerle rengârenk bir atmosfere büründü. Yetkililer, açılışın sorunsuz geçtiğini açıkladı.

Fenerlerde siyasi hiciv

Saatler 04.00’ü gösterdiğinde, şehir merkezinde binlerce kişi toplandı ve “Morgestraich, vorwärts marsch!” komutuyla etkinlik resmen başladı. Katılımcılar, küçük baş fenerleri ve büyük klik fenerleriyle karanlık olan şehri adeta şiirsel bir Fasnacht dünyasına dönüştürdü.İsviçre’nin en eski ve en renkli geleneklerinden biri olan Fasnacht, yüzyıllardır kışa veda edip baharı karşılamak için kutlanıyor. Kökeni Orta Çağ’a uzanan festival, maskeler, kostümler, davul ritimleri ve müzik eşliğinde kışın karanlığını ve kötü ruhları geride bırakmayı simgeliyor.Morgestraich’te fenerler, kliklerin bu yıl işlediği konuları ilk kez gözler önüne seriyor. Asıl temalar öğleden sonra düzenlenen Cortège geçidinde kostüm ve maskelerle sahnelenecek olsa da, fenerler sayesinde halk şimdiden temaları görme şansı buluyor.Bu yılki Fasnacht temaları tematik açıdan karanlık ve düşündürücü. Örneğin bir fenerde yaralanmış bir barış güvercini, bir diğerinde ise ABD Başkanı Donald Trump dünya ile oynarken betimlenmiş. “Sans Gêne” adlı klik “IiberTRUMPft!” başlığını kullanıyor.Basel Kantonu Adalet ve Güvenlik Direktörlüğü, Morgestraich’in sorunsuz geçtiğini belirtti. Sağlık ekipleri etkinlik sırasında altı vakaya müdahale etti.Fasnacht öncesinde klik kellerlerindeki yangın güvenliği önlemleri tartışma konusu olmuştu. Katılımcılar, kişi sınırlamalarının “ölçülü” uygulanmasını talep etmişti.Fenerlerdeki renkli ve zaman zaman sert temalar dikkat çekiyor. ABD siyaseti, başkanları ve Basel’in şantiyeleri bu yıl da birçok klik tarafından konu edilmiş durumda.&nbsp;Üç gün sürecek olan ve “drey scheenschte Dääg” (en güzel üç gün) olarak anılan kutlamalar, hiciv dolu temaları ve etkileyici kostümleriyle yine dikkat çekiyor. Dünyaca ünlü Basel Fasnacht, UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’nde yer alıyor ve her yıl dünyanın dört bir yanından ziyaretçileri kendine çekiyor.

Basel’de Fasnacht coşkusu sorunsuz başladı

İsviçre’de sağlık sektöründe ciddi bir personel açığı yaşanırken, yurt dışından gelen nitelikli hemşirelerin diplomalarının tanınması hâlâ aylar, hatta yıllar sürebiliyor. 

Nitelikli hemşireler yıllarca bekliyor

Bu durum hem çalışanları hem de sağlık kurumlarını zor durumda bırakıyor. Sürecin merkezinde ise diplomaların tanınmasından sorumlu olan İsviçre Kızılhaçı (SRK) bulunuyor.Brezilya’da hemşirelik eğitimi alan ve on yılı aşkın süre üniversite hastanesinde çalışan Maria (isim değiştirilmiş), bugün İsviçre’de yalnızca bakım yardımcısı olarak çalışabiliyor. Oysa eğitim düzeyi ve deneyimi çok daha yüksek bir pozisyona karşılık geliyor. Üç yıl önce diplomasını tanıtmak için işini bırakıp Almanca sınavına hazırlanmaya başlayan Maria, SRK sürecinin yavaş ilerlemesi nedeniyle defalarca ek belge sunmak zorunda kaldı. Süreç ancak eşiyle birlikte resmi şikâyette bulunduktan sonra hızlandı.SRK Sağlık Meslekleri Bölüm Başkanı Mark Bieri, sürecin karmaşık olduğunu kabul ediyor ancak başvuruların yüzde 90’ının memnuniyetle sonuçlandığını savunuyor. Bieri, hasta güvenliği açısından titizliğin zorunlu olduğunu, zaman zaman sahte belgelerle de karşılaştıklarını belirtiyor.Ancak meslek örgütleri aynı fikirde değil. Hemşirelik Birliği’nden Christine Bally, kendisine sürekli “süreçte sıkışıp kalan” hemşirelerin ulaştığını söylüyor. SRK’nın telefon hattı ve danışmanlık hizmetleri olduğunu belirten Bieri’nin açıklamalarına rağmen, birçok başvuru sahibi kurumla iletişim kurmakta zorlandığını ifade ediyor.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/0088eb3046e4c312ccaf9d404.png" width="1024" height="576"></figure>Süreç yalnızca çalışanları değil, sağlık kurumlarını da etkiliyor. Kuzeybatı İsviçre’de dijital inovasyon üzerine çalışan Olga Schibli, hastanelerin ve bakım evlerinin 6–8 ayı bulan bekleme sürelerinden şikâyet ettiğini aktarıyor. Bu belirsizlik, hem iş gücü planlamasını hem de çalışanların kariyer adımlarını zorlaştırıyor. Schibli’ye göre süreç hâlâ fazla manuel ilerliyor; yapay zekâ destekli sistemler tanıma sürecini hem hızlandırabilir hem de daha şeffaf hâle getirebilir.SRK her yıl yalnızca hemşirelik alanında 4000’den fazla diplomayı tanıyor. Bieri, başvuruların yüzde 60–70’inin bir ay içinde sonuçlandığını söylüyor ancak bazı dosyaların yıllarca sürdüğünü kabul ediyor. Özellikle eksik eğitim modüllerinin tamamlanması veya ek staj zorunlulukları süreci uzatıyor. İşverenlerin başvuru sahiplerine aktif destek vermesi hâlinde sürecin belirgin şekilde hızlandığı da belirtiliyor.Maria ise kısa süre önce SRK’dan kararını aldı. Brezilya’da lisans eğitimi ve uzun yıllar deneyimi olmasına rağmen İsviçre’de bir yıl ek eğitim ve staj yapması veya bir yeterlilik sınavını geçmesi gerekiyor. Ancak yıllardır süren belirsizlik ve yorgunluk nedeniyle bu adımları atacak gücü kalmadığını söylüyor.İsviçre’de 2030 yılına kadar 30.500 hemşireye ihtiyaç duyulacağı öngörülürken, diplomaların tanınmasındaki gecikmeler sağlık sisteminin yükünü daha da artırıyor.

30 bin hemşire açığı varken diploma tanıma süreci hala uzun sürüyor

İsviçre’nin su araştırma kurumu Eawag, 2026 başı itibarıyla Federal Sağlık Dairesi (BAG) adına ülkenin ulusal atık su izleme merkezi görevini üstlendi. 

Atık su analizi genişliyor

Böylece hem virüslerin hem de ilaç ve bağımlılık yapıcı maddelerin atık sudaki izlerinin düzenli olarak takip edilmesi güvence altına alınmış oldu. Bu görev, en az on yıl sürecek uzun vadeli bir iş birliğini içeriyor.Pandemi döneminde büyük önem kazanan atık su temelli epidemiyoloji, 2020’den itibaren SARS-CoV‑2’nin yayılımını takip etmek için yoğun biçimde kullanılmıştı. Eawag ve EPFL, o dönem yüzü aşkın arıtma tesisinden alınan örnekleri analiz ederek virüsün toplumdaki dolaşımını erken aşamada tespit etmeyi başarmıştı. Zamanla yöntemler geliştirilerek grip virüsleri ve çocuklar için risk oluşturan RSV de izleme programına dahil edildi. Eawag’ın yirmi yılı aşkın süredir ilaç kalıntıları ve diğer kimyasal maddeleri tespit edebilmesi, bu alanın da doğal olarak programa eklenmesini sağladı.Bugün Eawag, ülke genelinde seçilmiş on arıtma tesisinden gelen atık suyu analiz ediyor. Bu tesisler, yaklaşık iki milyon kişilik nüfusu temsil ediyor. Yeni dijital PCR cihazları ve aynı anda birden fazla virüsü ölçebilen testler sayesinde analizler hem daha hızlı hem de daha karşılaştırılabilir hâle geldi. Tüm örneklerin Dübendorf’ta merkezi olarak işlenmesi, veri sürekliliğini ve kaliteyi artırıyor.Eawag’ın ulusal referans merkezi olarak atanması, kuruma hem bilimsel hem de operasyonel açıdan yeni bir sorumluluk yüklüyor. Siedlungswasserwirtschaft Bölüm Başkanı Christoph Ort, bu adımın İsviçre’yi olası yeni salgınlara karşı daha hazırlıklı kıldığını belirtiyor. Ort’a göre uzun vadeli veri setleri, virüslerin dolaşımı ile kimyasal maddelerin toplumdaki kullanımına dair daha derin ilişkilerin anlaşılmasını sağlayacak. BAG Sözcüsü Simon Ming de Eawag’ın uzmanlığının, halk sağlığını korumada kritik bir rol oynadığını vurguluyor.Atık su izleme yalnızca virüslerin takibiyle sınırlı değil. BAG ve Eawag, “Sucht und Prävention” stratejisi kapsamında ilaç ve uyuşturucu maddelerin atık sudaki izlerini inceleyen bir programı da 2029’a kadar sürdürecek. “DroMedario II” adı verilen proje, toplumdaki madde kullanımına dair güvenilir veriler sunuyor. Örneğin ketamin tüketimindeki artış ya da kokain metaboliti benzoylecgonin’in hafta sonları yükselmesi, atık su analizleri sayesinde net biçimde görülebiliyor. Bu veriler, polis ve sağlık kurumlarının gözlemleriyle birlikte değerlendirildiğinde toplumdaki eğilimleri daha doğru okumayı mümkün kılıyor.Atık su analizlerinin geleceği ise hâlâ araştırma konusu. Eawag, analizlerin bir gün arıtma tesislerinde otomatik olarak yapılabileceği teknolojiler üzerinde çalışıyor. Ancak kurum, bu çalışmaların hiçbir zaman “gözetim” amacı taşımadığını özellikle vurguluyor. Christoph Ort, “Biz bir atık su polisi değiliz” diyerek okulların veya kurumların bireysel tüketim takibi taleplerini kesin biçimde reddettiklerini hatırlatıyor.İsviçre’nin atık su izleme sistemi, pandemi sonrası dönemde kalıcı bir halk sağlığı aracı hâline gelirken, Eawag’ın ulusal referans merkezi olarak rolü bu yapının bilimsel temelini güçlendiriyor.

İsviçre’de atık su izleme resmileşti: Eawag ulusal merkez oldu

İsviçre’de yılda bir milyon franktan fazla kazanan yaklaşık 6 bin 500 kişi bulunuyor. Bu “süper zenginler” ülkenin hangi bölgelerinde yaşıyor? Resmî veriler, en yoğun bölgenin Zürich ile Zug arasındaki hat olduğunu ortaya koyuyor.

Zirvede Zürih ile Zug hattı

İsviçre Federal Vergi İdaresi tarafından 2022 vergi yılına ilişkin yayımlanan en güncel istatistiklere göre, ülkede 5,4 milyon vergi mükellefi bulunuyor. Bunların 6 bin 427’si yılda bir milyon frankın üzerinde gelir elde ediyor. Bu oran toplamın yalnızca yüzde 0,12’sine karşılık geliyor.Harita verileri, süper zenginlerin ülke genelinde dağınık olmadığını, belirli ve sınırlı yerleşim yerlerinde yoğunlaştığını gösteriyor. İsviçre’de 2 bini aşkın belediye bulunmasına rağmen, bunların yalnızca yaklaşık 200’ünde süper zengin kişi ya da aile yaşıyor.<h2>Büyük kentler öne çıkıyor</h2>Mutlak sayılara bakıldığında büyük şehirler başı çekiyor. Zürich’te 498, Zug’da 432, Genf’te ise 275 süper zengin yaşıyor.Bunun yanında bazı küçük belediyeler de dikkat çekiyor. Freienbach, Wollerau ve Küsnacht gibi yerlerde yaşayan süper zengin sayısı, Basel kentindeki 172 kişilik sayıdan daha fazla. Lugano’da ise 100 yüksek gelirli vergi mükellefi bulunuyor.Dikkat çeken bir diğer unsur ise süper zenginlerin yoğunlaştığı bölgelerin çoğunun göl kıyısında yer alması. Özellikle Luzern, Schwyz, Zug ve Zürih kantonlarını kapsayan bölgede yüksek gelirli nüfusun yoğunluğu öne çıkıyor.Rekor ise Wollerau’ya ait. Bu belediyede her 100 vergi mükellefinden 4’ten fazlası yılda bir milyon frankın üzerinde gelir elde ediyor.Bir dönem ünlü tenisçi Roger Federer’in de ikamet ettiği bu bölge ve çevresindeki yerleşim yerleri, coğrafi konum, ekonomik faaliyetler, vergi avantajları, gizlilik, saygınlık ve yaşam standardı gibi nedenlerle yüksek gelir grubunu cezbediyor.<h2>Cenevre çevresi ikinci merkez</h2>Süper zenginlerin yoğunlaştığı bir diğer bölge ise Genf ve çevresi. Özellikle Cologny, Mies, Vandoeuvres, Collonge-Bellerive, Coppet, Anières, Founex, Corsier, Genthod, Commugny ve Pregny-Chambésy gibi belediyelerde nüfusa oranla çok sayıda yüksek gelirli kişi bulunuyor.Buna karşılık Basel ve Lugano çevresi belirli sayıda süper zengine ev sahipliği yapsa da, oran olarak ilk iki bölgenin gerisinde kalıyor.<h2>Yüksek gelir bazı bölgelerde çok nadir</h2>Federal veriler, özellikle İtalyanca ve Romanşça konuşulan kantonlarda yüksek gelirli hane sayısının daha az olduğunu gösteriyor. Alplerin güneyindeki vadilerde ve Jura bölgesinde, yılda 200 bin frankın üzerinde kazanan vergi mükelleflerinin bulunduğu belediye sayısı oldukça sınırlı.Bazı yerleşim yerlerinde en yüksek gelire sahip kişinin net geliri 75 bin frankın altında kalıyor. Orta İsviçre platosunda ise bu durum neredeyse hiç görülmüyor.Yıllık geliri 100 bin frankın üzerinde olanların oranı incelendiğinde de benzer bir tablo ortaya çıkıyor. Zürich, Zug, Genf, Lausanne ve Basel çevresinde bu oran çoğu yerde yüzde 20’nin altına düşmezken, Alp kuşağı ve güney bölgelerde bu seviyeye ulaşan belediyeler istisna olarak öne çıkıyor.

İsviçre’de süper zenginler en çok nerede yaşıyor?

İsviçre’de antibiyotik ve infüzyon çözeltilerinin üretimi yakında tamamen durabilir. Galenica’nın Interlaken’deki Bichsel tesisini kapatma kararı ve Roche’un Kaiseraugst’taki antibiyotik fabrikasını satmak istemesi, eczacılar ve hastaneler arasında ciddi endişelere yol açtı. 

Sağlık sektörü alarmda

Eczacı dernekleri, bu gelişmelerin ülkenin ilaç tedarik güvenliğini zayıflatabileceğini söylüyor.Bichsel, İsviçre’de infüzyon çözeltileri üreten az sayıdaki firmadan biriydi. Hastaneler, özellikle tedarik sıkıntısı yaşandığında Bichsel’in özel üretimleri sayesinde destek alıyordu. Bu üretimin ortadan kalkması, sağlık kurumlarının daha fazla ithalata bağımlı hâle gelmesine yol açabilir. Roche’un Rocephin adlı önemli bir antibiyotiğin üretildiği fabrikayı elden çıkarması da benzer bir risk yaratıyor.Eczacı Birliği Başkanı Martine Ruggli, normal dönemlerde bunun büyük bir sorun yaratmayabileceğini ancak kriz zamanlarında çok ciddi bir risk oluşturduğunu belirtiyor. Ona göre İsviçre, zaten büyük ölçüde dışa bağımlı olduğu ilaç tedarikinde daha da kırılgan bir duruma düşebilir. Ruggli, mevcut yerli üretimin korunması gerektiğini ve Federal Hükümetin bu konuda daha fazla sorumluluk alması gerektiğini savunuyor.Federal Ekonomik Tedarik Dairesi’nden Cordula Landgraf ise devletin yalnızca piyasa kendi kendine tedariki sağlayamadığında müdahale edebileceğini hatırlatıyor. Şirketlerin ticari kararlarına doğrudan karışmanın görevleri olmadığını vurguluyor. Yine de Federal Hükümet, önümüzdeki aylarda ilaç tedarik güvenliğini artırmak için ek önlemlere ihtiyaç olup olmadığını değerlendirecek.Bu arada eczacı örgütleri ve hastaneler, oluşacak boşluğu kimin doldurabileceğini ve üretimin başka tesislerde sürdürülüp sürdürülemeyeceğini yakından takip ediyor. İsviçre’de iki yıldır faaliyet gösteren çeşitli sivil toplum kuruluşları da ilaç tedarik güvenliğini siyasi gündeme taşımaya çalışıyor.

İsviçre’de ilaç üretimi azalıyor: Eczacılar tedarik krizinden endişeli

Thurgau kantonundaki Stettfurt Belediyesi, on gün süren içme suyu yasağını kaldırdı. Yapılan laboratuvar analizlerinde artık dışkı kaynaklı bakterilere rastlanmadığı açıklandı.

10 günlük kirllik alarmı bitti:

Son iki hafta boyunca birçok kişi mide-bağırsak şikâyetleri yaşamış, bu nedenle musluk suyu içilmesi yasaklanmıştı. Belediye, suyun artık hastalık yapmadığını belirterek halkı rahatlattı.Belediye, musluk suyunu yeniden kullanmadan önce evlerdeki su hatlarının kısa süre akıtılarak temizlenmesini öneriyor ve bunun için bir talimat da paylaşıyor. Belediye Başkanı Markus Bürgi, yaşanan sürecin hem yoğun hem de yorucu geçtiğini söyledi. Şimdi belediye, olayın nasıl meydana geldiğini ve sorumluluğun kimde olduğunu netleştirmek için çalışmalara başladı. Bürgi, hukuki sürecin değerlendirileceğini ancak önceliğin hatalardan ders çıkarmak olduğunu vurguladı.Kirliliğin kaynağı yapılan incelemelerle ortaya çıkarıldı. Yakındaki bir sebze üretim işletmesinin, lisanslı olarak aldığı dere suyunu dış alanların ve makinelerin temizliğinde kullandığı belirlendi. Bu suyun bir kısmı, tesisatların birbirine çok yakın olması nedeniyle içme suyu hattına karıştı. Belediye, bu riski ortadan kaldırmak için dere suyu ve içme suyu sistemlerinin ayrılmasını zorunlu tuttu. Ayrım sistemi kuruldu ancak olayın tam olarak nasıl gerçekleştiği hâlâ araştırılıyor.Thurgau Kantonu, olayla ilgili suç duyurusunda bulunacağını açıkladı. İçeriği henüz paylaşılmadı. Belediye de benzer bir adımı değerlendiriyor. Bununla birlikte, asıl hedefin cezadan çok su altyapısının güvenliğini artırmak olduğu belirtiliyor. Belediye, mevcut önlemleri gözden geçirerek gelecekte benzer bir durumun yaşanmaması için su şebekesini ayrıntılı şekilde inceleyecek.

Dere suyu karışmıştı: Stettfurt içme suyu artık güvenli

Avrupa Birliği’nde bazı sektörler COVID-19 sonrasında oluşan personel açığını kapatmakta zorlanırken, bazı alanlarda ise açık pozisyon oranlarının gerilediği görülüyor. Bu düşüş, ilgili sektörlerde işe alım süreçlerinin görece daha rahat ilerlediğine işaret ediyor.

Avrupa’da personel açığı

Ekonomideki yavaşlama ve küresel ölçekte süren belirsizliklere rağmen Avrupa iş gücü piyasası 2026’nın başında dayanıklı bir görünüm sergiliyor. İstihdam oranları tarihsel olarak en yüksek seviyelere ulaşmış durumda.Buna karşın, genel tablo güçlü olsa da kimi sektörlerde ciddi çalışan eksikliği sürüyor. Salgın döneminde yaşanan kopuşların etkisi bazı alanlarda hâlâ hissediliyor.AB İstatistik Ofisi Eurostat tarafından yayımlanan verilere göre, 2019 ile 2023 yılları arasında açık iş oranının en fazla arttığı alan imalat sektöründeki işçiler oldu. Bu grupta açık pozisyon oranı yüzde 4,2 yükseldi.Söz konusu artış, imalat alanında firmaların çalışan bulmakta daha fazla zorlandığını ortaya koyuyor. Salgın sürecinde uygulanan kapanmalar ve tedarik zincirlerinde yaşanan aksaklıklar, sektörde önemli sayıda çalışanın işten ayrılmasına yol açmıştı.Ekonomik faaliyetlerin yeniden hız kazanmasıyla birlikte üretim kapasitesini artırma ve talebi karşılama baskısı oluştu. Bu durum da imalat sektöründe iş gücü ihtiyacını yukarı çekti.Verilere göre açık iş oranlarının yüksek seyrettiği diğer meslek grupları arasında satış, pazarlama ve geliştirme yöneticileri (yüzde 3), satış elemanları (yüzde 2,8), taşımacılık ve depolama çalışanları (yüzde 2,5) ile büro destek personeli (yüzde 2,4) yer aldı.Ancak her sektörde aynı eğilim gözlenmedi. Aynı dönemde bazı meslek gruplarında boş pozisyon oranlarının azaldığı görüldü.En belirgin gerileme yaşam bilimleri teknisyenlerinde (yüzde -2,6), veri tabanı ve ağ uzmanlarında (yüzde -1,7) ile yazılım geliştiricileri ve analistlerde (yüzde -1,5) kaydedildi.Uzmanlara göre bu düşüşte otomasyon ve yapay zekâ teknolojilerinin yaygınlaşmasının payı olabilir. Veri bilimi veya gen terapisi gibi ileri uzmanlık gerektiren alanlarda talep güçlü kalırken, daha rutin ya da yalnızca araştırma odaklı işlerde aynı artış yaşanmıyor olabilir.Bununla birlikte Eurostat verileri, açık iş oranındaki azalmanın söz konusu mesleklerin küçüldüğü anlamına gelmediğini gösteriyor. Aksine, bazı alanlarda istihdam payı artmaya devam etti.Örneğin veri tabanı ve ağ uzmanlarında açık iş oranı yüzde 5,1’e gerilemesine rağmen, bu oran tüm mesleklerin ortalaması olan yüzde 2,4’ün üzerinde kaldı. Ayrıca bu meslek grubunun toplam istihdam içindeki payı 2019-2023 döneminde yüzde 0,2 arttı.Benzer bir tablo yazılım geliştiricileri ve analistler için de geçerli oldu. 2023’te açık iş oranı yüzde 6,9’a inse de, bu grubun toplam istihdamdaki payı aynı dönemde yüzde 0,5 yükseldi.Öte yandan açık pozisyon oranı artan bazı alanlarda çalışanların toplam istihdam içindeki payı azaldı. Taşımacılık ve depolama işçilerinde bu oran yüzde -0,2, satış çalışanlarında ise yüzde -0,1 olarak kaydedildi.

AB’de hangi sektörlerde iş gücü açığı büyüyor?

İsviçre’de birçok aile, çocuk doğumundan sonra daha uzun bir ebeveyn izni talep ediyor. Ancak Luzern Üniversitesi Ekonomi Politikası Enstitüsü’nün yeni araştırması, bu talebin her zaman olumlu sonuçlar doğurmadığını ortaya koyuyor. 

İsviçre aile politikası

Araştırmaya göre ebeveynlere verilen ücretli izinler, özellikle annelerin iş hayatına geri dönmesini kolaylaştırıyor. Fakat izin süreleri çok uzadığında, iş hayatına dönüş zorlaşıyor ve uzun vadede gelir kaybına yol açabiliyor.Araştırma, devlet destekli kreş yerleri, daha uzun anne ve baba izinleri, aile yardımları ve vergi indirimlerinin etkilerini inceledi. Amaç, çoğu zaman duygusal tartışmalarla yürüyen aile politikası konusuna bilimsel bir bakış getirmekti. Ailelerin ihtiyaçları ise oldukça farklı. Örneğin Luzern’de yaşayan Markus Hoffmann, kreş ücretleri düşüldüğünde eşinin çalışmasının neredeyse ekonomik olarak karşılığının kalmadığını söylüyor. İki çocuk annesi Cécile Stirnimann ise doğumdan sonra daha fazla aile zamanı istediğini, bunun hem esneklik hem de iş bölümü açısından fayda sağlayacağını belirtiyor.Araştırmanın yazarlarından Melanie Häner, ücretli izinlerin annelerin iş hayatına dönüşünü desteklediğini ancak izin süresi uzadıkça bunun ters etki yarattığını vurguluyor. İsviçre’de bugün anneler 14 hafta, babalar ise iki hafta izin kullanabiliyor. Aile zamanı inisiyatifinin talep ettiği gibi bu sürenin 18 haftaya çıkarılması, 2023 yılı için yaklaşık 258 milyon frank ek maliyet yaratacaktı. Babalık izninin 18 haftaya çıkarılması ise 1,25 milyar franklık bir yük anlamına geliyor.Araştırma, kreş desteğinin özellikle düşük gelirli aileler için büyük önem taşıdığını gösteriyor. Bu ailelerin çocukları kreşlerde daha az temsil ediliyor, oysa erken yaşta eğitim ve sosyal gelişim açısından en çok faydayı sağlayan grup onlar. Bu nedenle araştırma, kreş desteğinin herkese eşit değil, özellikle düşük gelirli ailelere öncelikli verilmesi gerektiğini savunuyor.Uluslararası karşılaştırmalarda İsviçre’nin aile politikalarına daha az kaynak ayırdığı görülüyor. AB ülkelerinde annelere ortalama 66 hafta, OECD ülkelerinde ise yaklaşık 52 hafta izin veriliyor. İsviçre’nin daha kısa izin süreleri ve daha düşük kamu harcamaları bazı uzmanlara göre verimsiz bir sistemin göstergesi değil; daha etkin bir yapı ya da daha güçlü özel finansman anlamına gelebilir. Ancak aile örgütleri, İsviçre’nin bu alanda geri kaldığını ve diğer ülkelerin çok daha erken ve güçlü adımlar attığını savunuyor.Araştırma ayrıca aile yardımlarının düşük gelirli aileler için hayati önem taşıdığını, ancak yüksek gelirli ailelerde çalışmaya geri dönme motivasyonunu azaltabileceğini belirtiyor. Bu nedenle yüksek gelirli aileler için vergi indirimlerinin daha etkili bir araç olduğu ifade ediliyor. Genel sonuç ise net: Herkese eşit destek yerine, hedefe yönelik ve daha seçici bir aile politikası daha etkili.

Doğumdan sonraki uzun ebeveyn izni kariyere zarar verebilir

İsviçre’de birçok şehir, iklim hedeflerine ulaşmak için fosil yakıtlardan uzaklaşma sürecini hızlandırıyor. Zürih, Basel, Luzern, Schaffhausen ve Schlieren gibi kentlerde önümüzdeki yıllarda gaz şebekeleri tamamen kapatılacak. 

Evleri ve işyerlerini neler bekliyor?

Amaç, ısıtma ve yemek pişirme gibi günlük ihtiyaçlarda kullanılan gazı aşamalı olarak devreden çıkararak sera gazı emisyonlarını azaltmak. Federal İstatistik Dairesi’nin 2024 verilerine göre bugün İsviçre’deki binaların yüzde 17’si hâlâ gazla ısıtılıyor.Zürih’te gaz şebekesi mahallelere göre 2030 ile 2035 arasında kapatılacak. Basel’de süreç 2037’ye kadar tamamlanacak. Luzern, Schaffhausen, Langenthal ve Schlieren’de ise 2040’tan itibaren gaz kullanımı sona erecek. Bern ise 2045’e kadar tamamen gazdan çıkmayı planlıyor.Bu değişiklik, ev sahipleri ve küçük işletmeler için önemli sonuçlar doğuruyor. Gazla ısıtılan binaların önümüzdeki yıllarda başka bir sisteme geçmesi gerekecek. En yaygın seçeneklerden biri, merkezi ısıtma sağlayan bölgesel ısıtma ağlarına bağlanmak. Bir diğer seçenek ise her binaya ayrı kurulabilen ısı pompaları. Gazlı ocaklar için de elektrikli veya indüksiyonlu alternatiflere geçilmesi gerekecek.Bölgesel ısıtma ağları bugün İsviçre’nin toplam ısı ihtiyacının yaklaşık yüzde 10’unu karşılıyor. Termal Ağlar Birliği Direktörü Andreas Hurni, bu oranın 2040’a kadar yüzde 20–25’e çıkabileceğini söylüyor. Özellikle göl ve nehirlerden elde edilen ısının kullanılması bu büyümeyi destekliyor. Zürih ve Luzern’de bu sistemler hâlihazırda genişletiliyor. Bern’de ise Aare Nehri’nden ısı elde etmeye yönelik bir proje planlanıyor.Isı pompaları ise özellikle bölgesel ısıtmanın ekonomik olmadığı bölgelerde öne çıkıyor. Hurni’ye göre, çöp yakma tesislerinden elde edilen atık ısı gibi kaynaklar bölgesel ısıtmayı daha uygun fiyatlı hâle getiriyor. Ancak ısı kaynağı su kütleleri olduğunda maliyetler artabiliyor. Bu durumda yeraltı suyundan yararlanan bireysel ısı pompaları daha verimli ve ekonomik olabiliyor.İsviçre’de 2024 itibarıyla tek ailelik evlerin yüzde 28’i ve tüm hanelerin yüzde 20’si ısı pompası kullanıyor. Bu oranların önümüzdeki yıllarda hızla artması bekleniyor.

İklim hedefleri için büyük dönüşüm: İsviçre gaz şebekelerini kapatıyor

Federal Hükümet, Crans-Montana’daki yılbaşı gecesi yaşanan büyük yangın felaketinin mağdurlarına kişi başı 50 bin franklık dayanışma ödemesi yapacağını açıkladı. 

Crans-Montana yangın felaketi

Bu ödeme, hem ağır yaralanan kişilere hem de hayatını kaybedenlerin yakınlarına verilecek. Federal Hükümet, bu katkıyı toplumun dayanışmasını gösteren önemli bir jest olarak tanımlıyor.Federal Başkan Guy Parmelin, düzenlenen basın toplantısında mağdurlara seslenerek yaşanan acının tarif edilemez olduğunu söyledi. Parmelin, “Onlar için dünya o gece durdu” diyerek hem mağdurların hem de ailelerin uzun süreli desteğe ihtiyaç duyduğunu vurguladı. Adalet Bakanı Beat Jans da bu sözlere katılarak olayın olağanüstü boyutlarda bir trajedi olduğunu belirtti. Jans, İsviçre’nin böyle durumlarda her zaman birlik olduğunu ve bu dayanışmanın ülkenin önemli bir geleneği olduğunu ifade etti.Federal Hükümet, ödemelerin hızlı ve bürokrasiye takılmadan yapılmasını hedefliyor. Dayanışma katkısı, Valais Kantonu’nun daha önce sağladığı acil yardım ödemeleriyle aynı hak sahiplerine verilecek. Yani hayatını kaybeden herkes ile hastanede yatarak tedavi gören tüm yaralılar bu destekten yararlanacak. Ayrıca Federal Hükümet, kantonlara mağdurlara yönelik ek desteklerde yardımcı olacağını da duyurdu.Bunun yanında hükümet, mağdurlar, aileler, sigorta şirketleri ve ilgili kurumları bir araya getirecek bir “yuvarlak masa” toplantısı düzenlemeyi planlıyor. Amaç, uzun ve belirsizliklerle dolu mahkeme süreçleri yerine, tarafların anlaşmaya varabileceği bir çözüm yolu oluşturmak. Federal Hükümet, bu tür anlaşmaların desteklenmesi için en fazla 20 milyon franklık bir katkı sağlamayı da değerlendiriyor.Dayanışma ödemesinin yapılabilmesi için Federal Hükümet acil bir federal yasa hazırladı ve gerekli ek bütçe taleplerini parlamentoya sundu. Meclisin bu yasayı mart ayındaki bahar oturumunda hızla onaylaması bekleniyor. Böylece mağdurlara yapılacak ödemelerin kısa sürede ulaşması hedefleniyor.

Federal Hükümet mağdurlara 50 bin frank ödeyecek

Dünya genelinde zenginler daha zengin olurken servet eşitsizliği büyüyor. Peki İsviçre bu tabloda nerede duruyor? 

Ekonomistler tabloyu yorumluyor

ETH Zürih ve Lausanne Üniversitesi’nin ortak çalışması, İsviçre’deki servet dağılımının uluslararası karşılaştırmada beklenenden daha eşitsiz olduğunu gösteriyor.<h2>En zengin yüzde 1, tüm servetin yüzde 45’ine sahip</h2>Araştırmanın eş-yazarı ve ETH Zürih KOF Enstitüsü’nde Eşitsizlik Araştırmaları Bölüm Başkanı Isabel Z. Martínez, bulguları şöyle özetliyor: “İsviçre’de servet eşitsizliği diğer birçok ülkeden daha yüksek. En zengin yüzde 1, vergilendirilebilir servetin yaklaşık yüzde 45’ini elinde tutuyor.”Bu oran, İsviçre’nin gelir dağılımında orta sıralarda yer almasına rağmen, servet dağılımında çok daha eşitsiz bir ülke olduğunu gösteriyor.<h2>“Servetler şişti, ama herkes aynı oranda faydalanmadı”</h2>St. Gallen Üniversitesi’nden ekonomi profesörü Reto Föllmi, verileri daha temkinli yorumluyor. Ona göre servet artışı, yüksek getirilerden değil, düşük faiz ortamının varlık fiyatlarını şişirmesinden kaynaklanıyor: “Servetler arttı çünkü düşük faizler nedeniyle varlıkların değeri yükseldi. Bu, büyük servetlerde olduğu kadar küçük servetlerde de görüldü.”Föllmi’ye göre bu nedenle İsviçre’de “genel bir uçurum” oluşmadı. Ancak Lausanne Üniversitesi’nden Marius Brülhart, tabloyu daha nüanslı değerlendiriyor.“Getiriler genellikle servetin büyüklüğüyle doğru orantılıdır. Büyük serveti olanlar hisse senedi gibi varlıklara daha fazla yatırım yapıyor; küçük serveti olanlar ise parasını düşük faizli hesaplarda tutuyor.”Sonuç: Pasta büyüyor ama bazı gruplar pastadan çok daha büyük bir pay alıyor.<h2>Emeklilik fonları orta sınıfı koruyor</h2>Araştırmacılar, İsviçre’de orta sınıfın servet kaybetmemesinin en önemli nedenlerinden birinin pensionskasse (emeklilik fonu) birikimleri olduğunu vurguluyor. Çalışan nüfusun büyük bölümü bu fonlarda birikim yapıyor ve bu varlıklar da piyasa yükselişinden faydalanıyor.Ancak Föllmi, servet şişmesinin bir yan etkisine dikkat çekiyor: “Artan emlak fiyatları, miras desteği olmayan aileler için ev sahibi olmayı giderek zorlaştırıyor.”<h2>Gelir ve servet karıştırılıyor</h2>Martínez, İsviçre’nin “eşitlikçi ülke” imajının yanlış anlaşıldığını söylüyor: “Gelir dağılımında İsviçre ortalama bir ülke olabilir, ama servet dağılımında durum tamamen farklı.”Föllmi ise gelirlerin genel tablo için hâlâ belirleyici olduğunu hatırlatıyor. İsviçre’de düşük ücretli işlerin az olması, meslek eğitiminin güçlü olması ve geniş bir kesimin işgücüne katılması, ülkeyi gelir eşitsizliğinde avantajlı kılıyor.

İsviçre’de servetin yarısı yalnızca yüzde 1’in elinde: Eşitsizlik rekor seviyede

İsviçre’nin güney kantonu Tessin, Şubat ayı için olağanüstü sıcak bir gün yaşadı. Salı günü ülkede bu yıl ilk kez 20 derece sınırı aşılırken, bazı bölgelerde sıcaklık 23 dereceyi geçti. 

Sıcaklık rekor seviyelere yaklaştı

Cevio’da termometreler 22 dereceye yaklaşırken, Biasca’da 23 derecenin üzerine çıktı.<h2>Rekor değil ama olağanüstü</h2>SRF Meteo’dan Jürg Ackermann, bu sıcaklıkların dikkat çekici olduğunu ancak yeni bir Şubat rekoru olmadığını belirtiyor. İsviçre’de Şubat ayında ölçülen en yüksek sıcaklık hâlâ 29 Şubat 2012’de Acquarossa ve Locarno’da kaydedilen 24 derece.Ackermann, mevcut durumu şöyle açıklıyor: “Bu, yüksek basınç bölgesinden çöken hava ile Tessin’de etkili olan kuzey rüzgârının birleşiminden kaynaklanıyor.”<h2>Peki ya kar?</h2>Geçen hafta İsviçre’nin birçok bölgesinde kar yağmıştı. Ancak 2000 metre üzerindeki yüksek kesimlerde kar örtüsü şimdilik büyük zarar görmüş değil. Bunun nedeni, yükseklerde havanın hâlâ nispeten kuru olması.Buna karşın güneye bakan yamaçlarda sıcaklıkların kar üzerinde etkisi hissedilmeye başladı. Ackermann’a göre 1500–1700 metre altındaki bölgelerde kar örtüsü önümüzdeki günlerde güneşlenme durumuna bağlı olarak belirgin şekilde eriyecek.<h2>Tessin’de bahar havası</h2>Güneşli sabahlar, açık gökyüzü ve 20 dereceyi aşan sıcaklıklar, Tessin’de adeta baharın erken gelişi hissini yarattı. Bölgeden gelen görüntüler, Şubat ayı için alışılmadık derecede sıcak ve parlak bir gün yaşandığını doğruluyor.

Tessin’de Şubat ortasında 23 derece: Bahar erken mi geldi?

İsviçre’de son yıllarda sağlık sistemini zorlayan antibiyotik ve aşı tedarikindeki ağır sıkıntı resmen sona erdi.

Küresel ilaç bağımlılığı sürüyor

Federal Ekonomik Tedarik Dairesi (BWL), insan sağlığı için kritik olan bu ürünlerdeki “ciddi arz yetersizliğinin” artık giderildiğini duyurdu. Böylece kriz döneminde uygulanan acil durum kuralları 1 Mart itibarıyla kaldırılıyor.&nbsp;<h2>Zorunlu stoklar yeniden doldu</h2>Pandemi sonrası küresel tedarik zincirlerindeki kırılmalar, özellikle intravenöz antibiyotiklerde ve bazı aşı türlerinde ciddi eksikliklere yol açmıştı. Bu nedenle İsviçre, yıllardır zorunlu stoklarını kullanmak zorunda kalmıştı. BWL’nin açıklamasına göre bu stoklar artık neredeyse tamamen yeniden oluşturuldu.&nbsp;<h2>Kriz bitti ama tehlike geçmedi</h2>Yetkililer, mevcut durumun rahatlatıcı olduğunu ancak gelecekteki olası tedarik sorunlarının tamamen dışlanamayacağını vurguluyor. Sorunun temelinde hâlâ küresel üretim zincirlerine olan bağımlılık yatıyor. Özellikle ilaç üretiminin düşük maliyetli ülkelere kayması, İsviçre gibi ülkeleri dış şoklara karşı kırılgan hâle getiriyor.&nbsp;<h2>Küresel bağımlılık yapısal bir sorun</h2>BWL, ilaç tedarikindeki kırılganlığın yapısal bir problem olduğunu ve yalnızca stok yönetimiyle çözülemeyeceğini belirtiyor. Üretim coğrafyalarının çeşitlendirilmesi, Avrupa içinde daha güçlü üretim kapasitesi oluşturulması ve kritik ilaçlarda stratejik stokların artırılması gibi önlemler tartışılmaya devam ediyor.&nbsp;

İsviçre’de antibiyotik ve aşı tedariki sıkıntısı sona erdi

İsviçre’nin en köklü yerel radyo istasyonlarından Radio 32, 35 yıl sonra Solothurn’daki stüdyosunu kapatarak yıl sonunda Aarau’ya taşınıyor. 

Yerel radyo merkez değiştiriyor

1991’den bu yana Solothurn’dan yayın yapan istasyon, CH Media’nın kararıyla artık Aargau kantonunda faaliyet gösterecek. Yeni adres, Radio Argovia ve Tele M1’in de bulunduğu medya merkezinin bir parçası olacak.<h2>CH Media: “Teknik altyapı artık ömrünü tamamladı”</h2>CH Media, taşınma kararını Solothurn’daki stüdyonun eskimiş teknik altyapısıyla gerekçelendiriyor. Bölgesel TV ve radyo biriminin başındaki Nicola Bomio, mevcut stüdyoların yenilenmesi gerektiğini, Aarau’da ise modern bir altyapının hazır bulunduğunu belirtiyor. Ayrıca Solothurn’daki mevcut alanın yeniden geliştirilmesi planlandığı için, birkaç yıl içinde taşınmanın zaten kaçınılmaz olacağı ifade ediliyor.<h2>Yerel kimlik korunacak mı?</h2>Bomio, taşınmanın dinleyiciler açısından bir değişiklik yaratmayacağını savunuyor: “Radio 32 bölgeye bağlı kalacak. Mittelland’daki haberler, etkinlikler ve yerel sesler yayında olmaya devam edecek.”CH Media, Solothurn’da içerik üretimi için bir çalışma alanının korunacağını ve muhabir ile sunucu ekiplerinin bölgede aktif olmayı sürdüreceğini vurguluyor.<h2>Solothurn hükümeti endişeli</h2>Solothurn kantonu ise bu gelişmeden memnun değil. Hükümetin medya sorumlusu Andrea Affolter, yerel haber akışının zayıflayacağı görüşünde: “Bir medya kuruluşu artık bölgede fiziksel olarak bulunmuyorsa, insanların nabzını tutmak zorlaşır.”Affolter, Radio 32’nin taşınmasının bölgesel gazetecilik açısından olumsuz bir sinyal olduğunu belirtiyor.<h2>CH Media’da yeniden yapılanma devam ediyor</h2>Bu taşınma, CH Media’nın bölgesel medya yapılanmasındaki ilk adım değil. Son yıllarda hem Radio Argovia hem Radio 32’de kadro azaltılmış, 2024 sonunda ise altı bölgesel Today platformu aniden kapatılmıştı. Bu adımlar, yerel haberciliğin geleceğine dair tartışmaları yeniden alevlendirmiş durumda.Bomio ise Radio Argovia ile Radio 32’nin aynı çatı altında bulunmasının bir birleşme anlamına gelmediğini açıkça ifade ediyor.

Radio 32 Solothurn’dan ayrılıp Aarau’ya taşınacak

Kazakistan’ın doğusundaki Semipalatinsk bölgesi, Sovyetler Birliği’nin 1949 ile 1990’lar arasında gerçekleştirdiği yüzlerce nükleer denemenin izlerini hâlâ taşıyor. 

Kazakistan’da dev nükleer miras

Yaklaşık 450 atom ve hidrojen bombası bu bölgede patlatıldı; alan, İsviçre’nin yarısı büyüklüğünde bir coğrafyayı kapsıyor. Bugün bile toprak ve çevre kısmen radyasyonla yüklü. Ülkede milyonlarca ton radyoaktif atık geçici olarak depolanıyor; kalıcı bir nihai depolama tesisi ise hâlâ yok.Bu devasa miras, İsviçre’nin radyoaktif atık yönetiminden sorumlu kurumu Nagra için önemli bir öğrenme alanı oluşturuyor. İsviçre Dışişleri Bakanlığı’nın Astana ziyaretinde iki ülke arasında bir iş birliği niyet mektubu imzalandı. Nagra CEO’su Matthias Braun, Kazakistan’ın “İsviçre’den 3000 kat fazla radyoaktif atığa sahip olduğunu” belirterek, bu deneyimden çok şey öğrenilebileceğini vurguluyor. Ülkenin hem uranyum üretimindeki küresel payı hem de Sovyet döneminden kalan nükleer miras, atık yönetimi açısından benzersiz bir laboratuvar niteliği taşıyor.Nükleer testlerin Kazakistan toplumunda bıraktığı izler ise hâlâ derin. Test bölgelerine yakın yaşayan halk, yıllarca ne uyarıldı ne de radyasyonun etkileri konusunda bilgilendirildi. Bugün bile genetik bozukluklarla doğan çocuklar var. Kazakistan Sağlık Departmanı Direktörü Tatiana Belikhina, “Dünyada hiçbir yerde bu kadar çok insan radyasyona bu kadar doğrudan maruz kalmadı” diyerek durumun ciddiyetini özetliyor. Artık dördüncü kuşak bile bu etkilerle dünyaya geliyor.Uzun süre nükleer enerjiye mesafeli duran Kazakistan, artan enerji ihtiyacı nedeniyle şimdi bir nükleer santral kurmayı planlıyor. Halk, yakın zamanda yapılan referandumda projeye onay verdi. Bu da ülkedeki radyoaktif atık miktarının daha da artacağı anlamına geliyor. Dolayısıyla uluslararası iş birliği, özellikle de güvenli nihai depolama konusunda, her zamankinden daha kritik.İsviçre’nin Nagra’sı için bu iş birliği, hem teknik hem stratejik açıdan önemli bir fırsat. Kazakistan’ın devasa atık hacmi ve karmaşık mirası, İsviçre’nin kendi jeolojik derin depo projeleri için değerli karşılaştırmalar sunuyor. Aynı zamanda iki ülke arasında nükleer güvenlik, çevresel izleme ve uzun vadeli depolama stratejileri konusunda yeni bir ortaklık kapısı açılıyor.

İsviçre ve Kazakistan arasında nükleer atık konusunda yeni iş birliği

Kış aylarını güneyde geçiren ilk göçmen kuşlar yeniden İsviçre’ye dönmeye başladı. Sempach Kuş Gözlemevi, özellikle kısa mesafe göçmenlerinin ülkeye giriş yaptığını doğruluyor. Önümüzdeki haftalarda çok daha fazla türün geri dönmesi bekleniyor.

Sığırcıklar yeniden İsviçre semalarında

Ornitho.ch üzerindeki gözlemler, sığırcık ve ardıç gibi türlerde belirgin bir artış olduğunu gösteriyor. Her ne kadar bazı sığırcıklar kışı İsviçre’de geçirse de, önemli bir kısmı soğuk aylarda Güney Avrupa’ya göç ediyor ve şimdi yeniden kuzeye dönüyor. Ardıçlar da benzer şekilde Akdeniz bölgesinde kışlayan kısa mesafe göçmenleri arasında yer alıyor.Sempach Kuş Gözlemevi’nin kuş göç radarları da son gecelerde hareketliliğin arttığını kaydetti. Göçmen kuşların yaklaşık üçte ikisinin gece uçtuğu bilindiğinden, bu artış bahar göçünün başladığına işaret ediyor.Kış boyunca İsviçre’de kalan “kuzeyli misafirler” ise henüz ülkeyi terk etmedi. Gözlemevi uzmanı Livio Rey, bu türlerin genellikle Mart ve Nisan aylarında kuzeye döndüğünü belirtiyor. Bu yıl kuzeydeki daha soğuk kış koşulları nedeniyle küçük dalgıç ve kızıl boyunlu batağan gibi türlerin İsviçre’de her zamankinden daha fazla görüldüğü ifade ediliyor.Göç takvimi büyük ölçüde kuşların genetik olarak kodlanmış içsel saatine bağlı. Bu biyolojik saat, gün ışığı süresine göre hormonları harekete geçiriyor ve kuşlarda göç dürtüsünü tetikliyor. Ancak iklim değişikliği bu mekanizmayı giderek daha fazla zorluyor. Avrupa’da baharın her yıl daha erken başlaması, birçok türün göç zamanlamasını geride bırakmasına neden oluyor. Son 30 yılda bazı türler takvimlerini hafifçe öne çekmiş olsa da, bu uyum çoğu tür için yeterince hızlı gerçekleşmiyor. Sonuç olarak bazı kuşlar en verimli üreme dönemini kaçırıyor ve daha az yavru büyütebiliyor.İsviçre’de baharın ilk işaretleri gökyüzünde görünmeye başlarken, önümüzdeki haftalarda hem kısa hem uzun mesafe göçmenlerinin dönüşüyle kuş hareketliliğinin daha da artması bekleniyor.

İsviçre’de baharın ilk işaretleri: Göçmen kuşlar geri dönüyor

Her yıl çok sayıda İsviçreli emekli yurtdışına taşınıyor. Ancak günlük yaşamda yardıma ihtiyaç duyduklarında, bu desteği kendi ceplerinden karşılamak zorundalar. Çünkü İsviçre, Hilflosenentschädigung (yardım ihtiyacı tazminatı) ödemesini yalnızca ülkede yaşayan kişilere veriyor.

AB ülkeleri ödüyor, İsviçre ödemiyor

<h2>Yıllarca İsviçre’de çalıştı, prim ödedi – ama yurtdışında hakkı yok</h2>Scarlett Laney McKenzie, yıllarca İsviçre’de sınır ötesi çalışan olarak çalıştı ve sosyal sigorta primleri ödedi. Kronik bir hastalık nedeniyle ağır engelli hâle gelince İsviçre IV emekliliği almaya hak kazandı.Bugün McKenzie:<ul><li>Duş alma ve saç yıkama</li><li>Giyinme ve soyunma</li><li>Kişisel bakım</li><li>Alışveriş gibi temel ihtiyaçlarında yardıma muhtaç. İsviçre’de yaşasaydı, bu durum ona Hilflosenentschädigung hakkı kazandıracaktı.</li></ul>Ancak McKenzie artık İspanya’da yaşıyor — ve tam da bu nedenle sistemin dışına düşüyor.<h2>Ne İsviçre ne İspanya ödeme yapıyor</h2>İspanya’da İsviçre’deki tazminata benzer bir destek var, ancak yalnızca İspanya’da prim ödemiş kişilere veriliyor.İsviçre ise kendi tazminatını yalnızca İsviçre’de ikamet eden emeklilere ödüyor. McKenzie bu durumu şöyle özetliyor: “Yardım ihtiyacım sınırda bitmiyor.” Bu nedenle şimdi konuyu Federal Mahkeme’ye taşıyor.<h2>Neden AB ülkeleri ödeyebiliyor da İsviçre ödemiyor?</h2>AB, serbest dolaşımın doğal sonucu olarak sosyal güvenlik sistemlerini uyumlaştırmak istiyor. Amaç, McKenzie gibi taşınan kişilerin hak kaybına uğramamasını sağlamak.Bu nedenle Avrupa Adalet Divanı ve EFTA Mahkemesi bakım ve yardım tazminatlarının AB içinde sınır ötesi ödenmesi gerektiğine hükmetti. Ancak İsviçre için durum farklı.Freiburg Üniversitesi’nden sosyal sigorta hukuku profesörü Basile Cardinaux açıklıyor: “İsviçre, serbest dolaşım anlaşmasında bu konuda açık bir istisna koydurdu. Bu yüzden yükümlü değil.”Zürih Üniversitesi’nden hukuk profesörü Thomas Gächter de aynı görüşte: “Bu düzenleme tam da böyle olsun diye bilinçli olarak yazıldı.”Uzmanlara göre, İsviçre’nin AHV ve IV emekli maaşları yurtdışında çok daha yüksek satın alma gücüne sahip olduğu için, Federal Mahkeme’nin şikâyeti kabul etmesi pek olası değil.<h2>“Kimse konuşmazsa bu sorun görünmez kalır”</h2>McKenzie, şikâyetinin başarı şansının düşük olduğunu biliyor. Yine de sesini duyurmak istiyor: “Kimse konuşmazsa bu sorun görünmez kalır. Oysa çok fazla insanı etkiliyor.”Sorun yalnızca engellileri değil, yurtdışında yaşayan ve günlük yaşamda yardıma ihtiyaç duyan yaşlı emeklileri de kapsıyor.Federal Mahkeme’nin ne zaman karar vereceği ise henüz belli değil.

Yurtdışındaki IV emeklileri yardım tazminatından mahrum

Avrupa’da yapılan bir kamuoyu araştırması, halkın büyük bölümünün Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni (AİHS) ayrıntılı biçimde bilmediğini ortaya koydu.

Kamuoyu araştırması

Buna rağmen birçok Avrupa ülkesi, sözleşme kapsamında göç politikalarının daha katı hale getirilmesini savunuyor ve kamuoyu da genel olarak bu tutuma yakın duruyor.YouGov tarafından beş Avrupa Birliği ülkesinde gerçekleştirilen ankete göre, ağır suç işleyen göçmenlerin, aileleri bulundukları ülkede yaşamaya devam etse bile sınır dışı edilebilmesini mümkün kılacak değişikliklere destek yüksek. Bu görüşe en fazla destek yüzde 75 ile Almanya’da verilirken, en düşük oran yüzde 59 ile İtalya’da kaydedildi.Bu eğilim, geçtiğimiz yıl aralık ayında İtalya ve Danimarka’nın öncülüğünde bazı Avrupa ülkelerinin Avrupa Konseyi’ne yaptığı çağrının ardından gündeme geldi. Söz konusu açıklamada, toplumların karşı karşıya kaldığı karmaşık ve sarsıcı göç sorunlarının, sözleşmenin hazırlandığı dönemde öngörülmediği ya da zaman içinde önemli ölçüde değiştiği vurgulandı ve yeni bir göç çerçevesi talep edildi.<h3>AİHS’in rolüne dair bilgi sınırlı</h3>Toplam 27 Avrupa hükümeti bu çağrıya destek verirken, Polonya, Almanya, Fransa, İspanya ve İtalya’daki katılımcıların çoğu benzer görüş bildirdi. Ancak ankete göre Avrupalıların yalnızca yüzde 2 ila 4’ü AİHS’in ne yaptığı konusunda “çok iyi” bilgiye sahip olduğunu ifade ediyor.Bilgi eksikliği bazı temel konularda da dikkat çekiyor. Örneğin İspanya ve İtalya’daki katılımcıların sadece yüzde 8’i, ülkeler arasında göç etme hakkının AİHS kapsamında yer almadığını doğru biçimde belirtti. Katılımcıların yalnızca yüzde 10’u ise AİHS’in bir Avrupa Birliği kurumu olmadığını doğru şekilde ifade etti.Oysa AİHS, insan haklarını ve demokrasiyi korumayı amaçlayan ve Avrupa Konseyi tarafından hazırlanan uluslararası bir sözleşme niteliğinde. Avrupa Konseyi, Avrupa Birliği’nden tamamen ayrı bir kurum olup 46 üye devlete sahip. Bununla birlikte iki pan-Avrupa yapısı yakın iş birliği içinde faaliyet yürütüyor.Sözleşmenin uygulanması ise merkezi Strazburg’da bulunan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) tarafından denetleniyor.Ankete göre, İtalya’da katılımcıların yalnızca yüzde 13’ü, Almanya’da ise yüzde 18’i AİHM’in ulusal yasaları doğrudan geçersiz kılamayacağını doğru şekilde yanıtladı.Mahkemenin işleyişine dair bilgi düzeyi sınırlı olsa da, performansına ilişkin değerlendirmeler daha olumlu. YouGov verilerine göre Polonyalıların yaklaşık yarısı AİHM’in görevini etkili biçimde yerine getirdiğini düşünüyor. İspanya, Almanya, İtalya ve Fransa’da ise kamuoyu bu konuda daha bölünmüş durumda.<h3>AİHS’ten çekilme desteği düşük</h3>Sözleşmeye yönelik genel tablo da benzer bir görünüm sergiliyor. Avrupalıların çoğu AİHS’in işlevini ne ölçüde yerine getirdiğini net olarak bilmese de, sözleşmeden ayrılma fikrine geniş bir destek yok.Ankete katılan beş AB ülkesinde, katılımcıların yarısı ile üçte ikisi arasında değişen bir oran, ülkelerinin AİHS’e taraf olmaya devam etmesini istediklerini belirtiyor.Ortalama olarak katılımcılar, sözleşmenin diğer Avrupa ülkeleriyle güvenlik alanındaki iş birliğine ve ülkelerinin uluslararası saygınlığına olumlu katkı sunduğunu düşünüyor. Günlük haklar bakımından da AİHS’e taraf olmanın olumsuzdan ziyade olumlu etkileri olduğu ifade ediliyor. Bununla birlikte katılımcıların yüzde 24 ila yüzde 34’ü sözleşmenin büyük bir fark yaratmadığını dile getiriyor.

Araştırma: Avrupalıların çoğu İnsan Hakları Sözleşmesi’nin detaylarını bilmiyor

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD ile yapılacak üçüncü tur nükleer görüşmelere katılmak üzere beraberindeki diplomatik heyetle birlikte İsviçre’nin Cenevre kentine hareket etti.

İran-ABD teması

<h2>İran heyeti üçüncü tur için Cenevre’ye gitti</h2>İran devlet televizyonunun aktardığına göre heyet, Tahran’dan ayrılarak müzakerelerin süreceği Cenevre’ye doğru yola çıktı.<h3>“Adil ve dengeli bir çözüm mümkün”</h3>Erakçi, Hindistan merkezli India Today’e yaptığı açıklamada, ülkesinin nükleer faaliyetlerine ilişkin sorulara yanıt vermeye ve uluslararası endişeleri gidermeye hazır olduklarını belirtti. İran’ın nükleer teknolojiyi barışçıl amaçlarla kullanma hakkından vazgeçmeyeceğini vurgulayan Erakçi, Cenevre’de üzerinde uzlaşılabilecek adil ve dengeli bir anlaşmaya varılabileceğine inandığını ifade etti.İkinci tur görüşmelerde bazı ilerlemeler sağlandığını kaydeden Erakçi, taraflar arasında karşılıklı bir anlayış zemini oluştuğunu ve bunun üzerine bir mutabakat inşa edilebileceğini söyledi.“Biz hem savaş hem de barış ihtimaline hazırlıklıyız.” diyen Erakçi, 12 gün süren çatışmalardan önemli dersler çıkarıldığını ve İran Silahlı Kuvvetleri’nin önceye kıyasla daha hazır olduğunu dile getirdi.<h3>Füze açıklaması ve ABD’ye mesaj</h3>ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın ABD’ye ulaşabilecek füze geliştirdiği yönündeki sözlerinin hatırlatılması üzerine Erakçi, bu iddiaların gerçeği yansıtmadığını savundu. Füze menzilinin bilinçli olarak 2 bin kilometreyle sınırlandırıldığını belirten Erakçi, sistemlerin savunma ve caydırıcılık amacı taşıdığını söyledi.ABD’nin bölgedeki askeri varlığına ilişkin soruya ise Erakçi, Washington yönetiminin İran çevresinde ciddi bir askeri yığınak oluşturduğunu ifade etti. Tehdit yoluyla İran’ı geri adım attırmanın mümkün olmadığını belirten Erakçi, böyle bir çatışmanın tüm bölgeyi içine çekebileceğini ve kazananı olmayacağını dile getirdi.<h3>“İsrail ABD’yi savaşa çekmek istiyor”</h3>Erakçi, bölgede savaş arzusunda olan tarafın İsrail olduğunu savunarak Tel Aviv yönetiminin ABD’yi İran’la doğrudan bir çatışmaya sürüklemeye çalıştığını ileri sürdü. İsrail’in bunu tek başına başaramadığını ve ABD’den destek talep ettiğini iddia etti.<h3>Pezeşkiyan: Amaç belirsizlikten çıkmak</h3>İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da Mazenderan eyaletinde yaptığı konuşmada, müzakerelerin hükümet tarafından Devrim Rehberi’nin yönlendirmeleri doğrultusunda yürütüldüğünü söyledi. Pezeşkiyan, sürecin ülkeyi “ne savaş ne de barış” şeklinde tanımladığı yıpratıcı durumdan çıkarmayı hedeflediğini belirtti.Görüşmelerin olumlu sonuç vermesi halinde yaptırımların kaldırılmasının ve ülkenin kalkınma sürecinin hızlanmasının mümkün olacağını ifade eden Pezeşkiyan, komşu ülkelerle ilişkilerin güçlendiğini ve bunun daha da ilerletileceğini kaydetti.<h3>Müzakere sürecinin arka planı</h3>İran ile ABD arasındaki nükleer temaslar, Haziran 2025’te İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırıları sonrasında kesintiye uğramıştı. Türkiye başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinin girişimleri ve Umman’ın arabuluculuğuyla süreç yeniden başlatıldı.Taraflar 6 Şubat’ta Umman’da dolaylı görüşmeler gerçekleştirmiş, 17 Şubat’ta ise Cenevre’de yeniden bir araya gelmişti. Görüşmelerde ilerleme sağlandığı açıklanmış ve 26 Şubat’ta tekrar Cenevre’de buluşma konusunda mutabakata varılmıştı.Tahran yönetimi, nükleer programını atom bombası üretimini engelleyecek sınırlamalar dahilinde sürdürme karşılığında yaptırımların kaldırılmasını talep ediyor. Washington ise İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen sonlandırmasını ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarını ülke dışına çıkarmasını istiyor.Masada; zenginleştirme oranının hangi seviyede sınırlandırılacağı, yüzde 60 saflıkta yaklaşık 440 kilogram uranyumun akıbeti ile yaptırımların kaldırılma takvimi ve doğrulama mekanizmaları gibi başlıklar yer alıyor.

İran heyeti ABD görüşmeleri için Cenevre’de

NATO’nun Almanya’nın kuzeyindeki Baltık Denizi’nde düzenlediği Steadfast Dart 2026 tatbikatında görev alan Bayraktar TB3 SİHA, gerçekleştirdiği atışta hedefi tam isabetle vurarak dikkat çekti.

Bayraktar TB3 göz doldurdu

Tatbikat kapsamında TCG Anadolu’yu ziyaret eden NATO Brunssum Müşterek Kuvvetler Komutanlığı Komutanı Ingo Gerhartz, TB3’ün uçuşunu ve atışını yerinde izledi. Hedefin başarıyla vurulmasının ardından Gerhartz’ın atışı alkışladığı ve Türk Silahlı Kuvvetleri’ne katkılarından dolayı teşekkür ettiği bildirildi.Başarılı atış sonrası Gerhartz, Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Ercüment Tatlıoğlu ile birlikte TB3’ün bulunduğu alana geçerek görevli personeli tebrik etti ve hatıra fotoğrafı çektirdi.Tatbikatta kullanılan mühimmat üzerindeki “Mavi vatan sınır tanımaz” ifadesi ise dikkat çeken detaylar arasında yer aldı.<h3>&nbsp;</h3>&nbsp;

NATO komutanı’ndan Türk Silahlı Kuvvetleri’ne övgü

Gazze Barış Kurulu bugün ilk toplantısını Washington’da yapıyor. Recep Tayyip Erdoğan’ı temsilen toplantıya katılacak olan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın, Filistin meselesinin geleceğine ilişkin önemli mesajlar vermesi bekleniyor. 

Türkiye’den Washington’da 5 kritik mesaj

Kurulun, Donald Trump’ın girişimiyle oluşturulduğu belirtilirken, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun toplantıda yer almayacağı ifade ediliyor.Diplomatik kaynaklara göre Fidan, Türkiye’nin Filistin meselesinde çözüm iradesini güçlü biçimde vurgulayacak. İsrail’in ateşkes ihlallerine dikkat çekilmesi, insani yardımların kesintisiz ve yeterli şekilde Gazze’ye ulaştırılması gerektiğinin altının çizilmesi bekleniyor. Türkiye’nin insani yardım ve yeniden imar konusundaki desteğini sürdürmeye hazır olduğu mesajı da verilecek.Ankara’nın ayrıca Gazze’de Filistin halkının hak ve güvenliğini teminat altına alacak uluslararası mekanizmalarda yer alma iradesini yinelemesi öngörülüyor. Batı Şeria’daki yasadışı yerleşim faaliyetleri ve yerleşimci şiddetine karşı uluslararası toplumun daha hızlı hareket etmesi gerektiği vurgulanacak. Türkiye’nin iki devletli çözüm perspektifine bağlılığı da toplantının temel başlıklarından biri olacak.Trump daha önce Barış Kurulu üyesi ülkelerin 5 milyar doların üzerinde mali taahhütte bulunduğunu açıklamıştı. Türkiye’nin ise doğrudan finansman yerine yeniden imar, altyapı desteği ve insani yardım alanına odaklanacağı belirtiliyor.Süreç, Eylül 2025’te Erdoğan ile Trump arasında yapılan görüşmeyle başlamış; ardından açıklanan Barış Planı ateşkesle ilk aşamaya geçmişti. Plan, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 2803 sayılı kararıyla da kabul edilmişti. Ocak ayında Gazze’nin idaresi için teknokratlardan oluşan bir ulusal komite kurulmuş, Barış Kurulu ve bağlı organlar resmen teşkil edilmişti.Öte yandan, Gazze’de ramazan bu yıl da belirsizlik ve yoksulluk gölgesinde karşılandı. Çadır kamplarda yaşam mücadelesi veren siviller, temel gıda maddelerine erişimde ciddi sıkıntı yaşıyor. Savaşın izleri sürerken, en büyük temenni kalıcı barışın sağlanması.

Barış kurulu ilk kez toplanıyor: Ankara sahada ve masada

'Generation Next Summit' programında konuşan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, "2030'a dek 10 milyar dolarlık veri merkezi ve yapay zeka yatırımını harekete geçireceğiz. 

HIT-Kuantum Çağrımızla da klasik hesaplama sınırlarını aşan ve geleceğin teknolojisi olarak görülen kuantum teknolojilerinde altyapımızı oluşturmayı amaçlıyoruz.Tüm bu adımlarla; veriyi güvenle işleyen, depolayan ve değere dönüştüren altyapımızı güçlendirerek, ülkemizi dünyanın önde gelen dijital üsleri arasına taşıyacağız" dedi.Cerebrum Tech'in, kuruluşunun 5'inci yılı dolayısıyla düzenlenen 'Generation Next Summit' programı İstanbul'da bir otelde gerçekleştirildi. Programa, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanı Ümit Önal, Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Dr. Ömer Fatih Sayan, Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı Nail Olpak, Kazakistan Eski Başbakan Yardımcısı ve Ekonomi Bakanı, Kazakistan Merkez Bankası Eski Başkanı Kairat Kelimbetov katıldı. Teknoloji dünyasına yön veren yerli ve yabancı konuk ve konuşmacıları bir araya getiren zirvede yapay zekanın gelişimi ve geleceği küresel trendler ele alındı. 'Geleceğin nasıl inşa edileceğini birlikte tasarlıyoruz' temasıyla düzenlenen zirve, teknolojiyle insan zekasının buluştuğu, yenilikçi fikirlerin değer kazandığı uluslararası bir platform oldu. Programda, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın video mesajı katılımcılara izletildi.'YENİLİĞİN, ÜRETKENLİĞİN VE KÜRESEL REKABETİN YÖNÜNÜ TAYİN EDİYOR'Programda konuşan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, "Yapay zekâ açtığı büyük fırsat penceresiyle; bugün yeniliğin, üretkenliğin ve küresel rekabetin yönünü tayin ediyor. Yapay zekanın vaat ettiği verimlilik ivmesi, katma değer artışı ve yeni sektörler oluşturma kapasitesi; küresel ölçekte sermaye, yetenek ve Ar-Ge yatırımlarının yapay zekâ ekosistemine yönelmesini hızlandırıyor. Farklı çalışmalar, bu teknolojinin dünya ekonomisine her yıl 4,4 trilyon dolara varan bir katkı sunabileceğini ifade ediyor. Ancak yapay zekânın üretimden sağlığa, eğitimden ulaşıma kadar hayatın her sahasına nüfuz eden kuşatıcı gücünü yalnızca ekonomi penceresinden okumak yetersiz kalacaktır" dedi.‘YAPAY ZEKANIN ERİŞİLEBİLİR BİR DEĞER ÜRETİM ALANI HALİNE GELMESİNİ SAĞLAMAK HEPİMİZ İÇİN TARİHÎ BİR SORUMLULUKTUR’Bakan Kacır, "Nitekim tanıklık ettiğimiz 'çip savaşları' ve kritik yazılımlara getirilen kısıtlamalar; bu alandaki teknoloji yarışının 'teknoloji jeopolitiği' zemininde ilerlediğini açıkça gösteriyor. Mevcut jeopolitik saflaşmanın yanında; veri hakimiyeti, kritik altyapı üstünlüğü ve devasa küresel platformları kontrol etme kapasitesine sahip bir avuç ülkenin dünyanın geri kalanıyla arayı hızla açması; küresel adaleti sarsan yeni ve derin bir kutuplaşmayı beraberinde getiriyor. Önlem alınmadığı takdirde; küresel eşitsizliğin derinleşmesi ve teknoloji üretemeyen toplumların bir 'dijital vesayet' düzenine mahkûm olması mukadder olacaktır. Cumhurbaşkanımızın küresel adaletin ve eşit söz hakkının altını çizen 'Dünya beşten büyüktür' duruşunu dijital evrene taşımamız; yapay zekanın tüm insanlığın ortak refahına hizmet eden, adil, şeffaf ve erişilebilir bir değer üretim alanı haline gelmesini sağlamak bakımından hepimiz için tarihî bir sorumluluktur" ifadelerini kullandı.'TEKNOLOJİK VESAYET ARAYIŞLARINA VE KÜRESEL TEKELLEŞME GİRİŞİMLERİNE KARŞI NET BİR DURUŞA SAHİBİZ'Bakan Mehmet Fatih Kacır, "Milli Teknoloji Hamlesini gerçekleştiren, bilimde ve teknolojide iddia sahibi bir ülke olarak teknolojik vesayet arayışlarına ve küresel tekelleşme girişimlerine karşı net bir duruşa sahibiz. Dünyada tam bağımsız bir aktör olarak küresel rekabet gücümüzü zirveye taşıyabilmemiz için; üretim modellerimizi, insan kaynağımızı ve girişimcilik ekosistemimizi bütüncül bir yaklaşımla yeniden şekillendiriyoruz. Bu doğrultuda; yapay zekâ alanında ulusal kapasitemizi kurumsallaştırmak, yapay zeka ekosisteminin paydaşları arasında işbirliği ve koordinasyonu güçlendirmek üzere TÜBİTAK bünyesinde Yapay Zekâ Enstitüsü'nü kurduk. TÜBİTAK Yapay Zeka Ekosistem Çağrılarımızla; yapay zekâ çözümlerine ihtiyaç duyan şirketlerin, araştırma merkezlerinin ve kamu kurumlarının projelerini destekliyoruz. Rekabet Öncesi İş birliği Programımızın 'Türkçe Büyük Dil Temel Modeli Sektörel Uyarlama Projesi Çağrısı'yla; sektörlerimizin yapay zekâ dönüşümünü yerli teknoloji çözümleriyle hızlandırmak, Türkçe odaklı akıllı çözümleri yaygınlaştırmak üzere adım attık" diye konuştu.Bakan Kacır: 2030a dek 10 milyar dolarlık veri merkezi ve yapay zeka yatırımını harekete geçireceğiz'DİJİTAL DÖNÜŞÜMÜ HIZLANDIRMAYI AMAÇLIYORUZ'Bakan Kacır, "Türkiye Yüzyılı'nda daha müreffeh ve tam bağımsız Türkiye yolculuğundaki en büyük sermayemiz olan insan kaynağımızı, bu büyük teknolojik dönüşümün hem mimarı hem de öncüsü olacak şekilde geleceğe hazırlıyoruz. Biliyoruz ki; yapay zekânın yakıtı veri ise, o veriyi stratejik bir akla ve değere dönüştürecek olan motor, hesaplama gücüdür. Bu anlayışla ülkemizin veri işleme ve yüksek başarımlı hesaplama kapasitesini geliştirecek adımları kararlılıkla hayata geçiriyoruz. Özel sektör, kamu ve üniversitelerimizin ihtiyaç duyduğu yüksek performanslı hesaplama kapasitemizi genişletmek üzere 80 binden fazla işlemci çekirdeği, 504 GPU kartı ve 26 petabyte veri depolama alanına sahip hesaplama kümemiz ARF'i hizmete aldık. Katıldığımız EuroHPC Ortak Girişimi sayesinde, Avrupa genelinde kurulan yüksek başarımlı hesaplama altyapılarını araştırmacılarımızın erişimine açtık. Yapay zekâ çözümleri geliştiren teknoloji girişimlerimizin Dijital Avrupa EuroHPC süper bilgisayarlarından ücretsiz yararlanmasını; bununla birlikte dünyanın en güçlü 20 süper bilgisayarından biri olan MareNostrum 5'in işlemci kapasitesine erişim sağlayabilmesini temin ettik. Bildiğiniz üzere Türkiye'yi yüksek teknolojili üretimde oyun kurucu haline getirecek stratejik bir atılımı; ülke tarihinin en büyük ölçekli teşvik programı HIT-30'u hayata geçirdik. Program kapsamında 1,5 milyar dolarlık destek hacmiyle ilana çıktığımız HIT-Veri Merkezi Çağrısı ile; yüksek kapasiteli, güvenli ve enerji verimli veri merkezleri yatırımlarına hız kazandırıyoruz. Yatırımcılara asgari 30 megavat kapasitede yüksek nitelikli veri merkezlerinin kurulumu için oldukça geniş kapsamlı destekler sunuyoruz. Bulut tabanlı altyapıların ülkemizde kurulmasını hızlandırmaya dönük 1,6 milyar dolar bütçeli HIT-Yapay Zekâ Çağrımızla; sanayiden sağlığa, finanstan kamu hizmetlerine kadar tüm alanlarda dijital dönüşümü hızlandırmayı amaçlıyoruz" dedi.'2030'A DEK 10 MİLYAR DOLARLIK VERİ MERKEZİ VE YAPAY ZEKA YATIRIMINI HAREKETE GEÇİRECEĞİZBakan Kacır, "2030'a dek 10 milyar dolarlık veri merkezi ve yapay zeka yatırımını harekete geçireceğiz. HIT-Kuantum Çağrımızla da klasik hesaplama sınırlarını aşan ve geleceğin teknolojisi olarak görülen kuantum teknolojilerinde altyapımızı oluşturmayı amaçlıyoruz.Tüm bu adımlarla; veriyi güvenle işleyen, depolayan ve değere dönüştüren altyapımızı güçlendirerek, ülkemizi dünyanın önde gelen dijital üsleri arasına taşıyacağız. Yerli ve özgün çözümleri geliştiren, ticarileştiren ve küresel pazarlarda ölçekleyen yapay zekâ ekosistemimizi; nitelikli insan kaynağı, güçlü dijital altyapı, etkin kurumsal koordinasyon ve sürdürülebilir finansman mekanizmalarıyla bütüncül şekilde büyüteceğiz. Türkiye'nin, bu büyük teknolojik devrimin sunduğu ekonomik değerden ve çok yönlü fırsatlardan en üst düzeyde yararlanmasını sağlayacağız. Şüphesiz yapay zekâ alanındaki iddialı fakat bir o kadar da gerçekçi hedeflerimize ulaşmak; güçlü bir kurumsal kapasiteyi kamu bünyesinde tesis etmekle mümkündür" ifadelerini kullandı.'YAPAY ZEKÂ EYLEM PLANIMIZI DA ÇOK YAKINDA KAMUOYUYLA PAYLAŞACAĞIZ'Bakan Fatih Kacır, "Yeni kurumsal zeminle birlikte Bakanlığımız; Yapay zekâ teknolojilerinin güvenilir ve etik ilkelere uygun olarak geliştirilmesinde, Yapay zekâ teknolojilerinin geliştirilmesi ve kullanılması için veri, altyapı ve insan kaynağı kapasitesinin oluşturulmasında, Girişimleri ve Ar-Ge faaliyetlerinin önünü açacak destek ve mevzuat çerçevesinin inşasında daha etkin rol üstlenecek. Yapay zeka alanında ulusal ölçekte yönetimi ve koordinasyonu sağlayacak. Önümüzdeki dönemde Türkçe verilerle zenginleştirilen, ülkemizin ilk temel yapay zekâ büyük dil modelini kullanıma sunacağız. Yapay Zekâ Dönüşüm Programlarıyla; yapay zekâ teknolojilerinin üretim süreçlerinde kullanımını hızlandıracağız.Yapay zeka girişimlerinin ölçeklenmesini sağlayacak büyük ölçekli girişim sermayesi fonu için çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Bu çalışmaları da tamamlayacak ve bu fonun Millî Teknoloji Hamlesi vizyonumuzun finansal gücünü doğrudan yapay zekâ odaklı girişimlerimizin hizmetine sunmayı temin etmesini sağlayacağız. Diğer taraftan, bu yatırımların ve kurumsal yapılanmanın sahada somut sonuçlara dönüşmesini teminat altına almak üzere, milletimizin ve yapay zeka ekosisteminin paydaşlarının katkısıyla şekillendireceğimiz yeni Yapay Zekâ Eylem Planımızı da çok yakında kamuoyuyla paylaşacağız" dedi.Konuşmaların ardından Cerebrum Tech Kurucusu ve Yönetim Kurulu Başkanı Erdem Erkul tarafından konuşmacılara plaket verildi.

Türkiye dijital üs olma yolunda! 10 milyar dolarlık yatırım planı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed huzurunda iki ülke arasında anlaşmalar imzalandı. Ulusal Saray'daki baş başa ve heyetler arası görüşmelerin ardından iki ülke arasında çeşitli anlaşmaların imza törenine geçildi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Addis Ababa'da Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed ile ortak basın toplantısı düzenledi. Erdoğan, "Türkiye olarak bölgenin yeterince çektiği çatışma ve acılara yenilerinin eklenmesini asla istemiyoruz. Biz, bölge sorunlarına yine bölge ülkeleri tarafından çözüm geliştirilmesi gerektiğine ve Afrika Boynuzu’nun yabancı güçlerin mücadele alanına çevrilmemesine inanıyoruz. Bu minvalde, İsrail'in Somaliland'i tanımasının ne Somaliland'e ne de Afrika Boynuzu'na bir faydası olmadığını tekrar vurgulamak istiyorum." ifadelerini kullandı.Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açıklamalarından öne çıkan başlıklar şöyle:11 yıl aradan sonra ziyaret etmekten memnuniyet duyuyorum. Değerli kardeşim ve Etiyopya makamlarına sıcaklık misafirpervelikten dolayı teşekkür ediyorum.&nbsp; Sahraaltı Afrika’daki en eski büyükelçiliğimizin 1926 yılında Addis Ababa’da açılması, bu şehri ilişkilerimizin kalbine yerleştirir. Bu ziyaretimin büyükelçiliğimizin açılışının 100. yılına denk gelmesi de bizler için ayrı bir gurur kaynağıdır. Biraz önce Sayın Başbakan ve heyetiyle yaptığımız görüşmelerde; ticari yatırımlar, enerji, madencilik, tarım, iletişim ve eğitim alanlarındaki ilişkilerimizi etraflıca ele aldık."ETİYOPYA'DAKİ EN BÜYÜK İKİNCİ YATIRIMCI ÜLKE OLMAKTAN MEMNUNİYET DUYUYORUZ"Diğer birçok alandaki potansiyel iş birliklerini nasıl değerlendirmeliyiz? Bir milyar dolarlık ticaret hacmi hedefimize nasıl ulaşırız? Görüşmelerimizde bu konuları da ele aldık. Etiyopya'daki en büyük ikinci yatırımcı ülke olmaktan memnuniyet duyuyoruz. 200'ü aşkın firmamızın 2,5 milyar doları bulan yatırımlarıyla yaklaşık 20.000 Etiyopyalıya istihdam sağlaması, bizler için bir kıvanç vesilesidir. Türk müteahhitlik firmaları, Etiyopya'da demiryolu ulaşımı başta olmak üzere; fabrika, turistik tesis ve enerji nakil hatları gibi alanlarda 2,6 milyar dolar değerinde 15 proje üstlenmişlerdir. İnşallah bu projelerin ve yatırımların katlanarak artmasını temenni ediyoruz. Etiyopya halkıyla yüzyıllara sari münasebetlerimizin geliştirilmesine büyük önem veriyoruz. Biliyorsunuz ki Etiyopya, İslam kültürü bakımından paha biçilemez bir değer niteliğindedir. Afrika'daki ilk Müslüman yerleşim yeri olarak bilinen Nejashi köyündeki Necaşi Türbesi ve Camii, kültürel bağlarımız bakımından çok önemlidir. TİKA'nın destekleriyle tadilatı ve tamiratı yapılan bu projeyle, Afrika tarihinin önemli bir kültürel mirasını yaşatmakla kalmayıp Etiyopya ile aramızdaki kadim dostluk bağlarını da güçlendirmiş oluyoruz. Maarif Vakfımızın eğitim alanındaki faaliyetlerinin yanı sıra TİKA ofisimiz aracılığıyla aramızda kültür köprüleri kurmaya devam edeceğiz. Eşit ortaklık ve karşılıklı anlayış temelinde, bu samimi coğrafyanın güzel insanlarının her daim yanındayız.Sayın Başbakan Abiy Ahmed'i göreve gelmesinden bu yana Etiyopya'nın siyasi, sosyal ve ekonomik dönüşümü için yürüttüğü çalışmalardan dolayı tebrik ediyorum. Tüm dünyanın gözü Afrika Boynuzu’na çevrilmişken, Etiyopya'nın köklü devlet yapısı ve örnek gösterilecek yönetiminin önemi daha da çok hissediliyor. Etiyopya'nın içinde bulunduğu coğrafyada; devletlerin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne kıymet veren tutumunun altını bilhassa çizmek istiyorum."BÖLGEDE ÇATIŞMA İSTEMİYORUZ"Türkiye olarak bölgenin yeterince çektiği çatışma ve acılara yenilerinin eklenmesini asla istemiyoruz. Biz, bölge sorunlarına yine bölge ülkeleri tarafından çözüm geliştirilmesi gerektiğine ve Afrika Boynuzu’nun yabancı güçlerin mücadele alanına çevrilmemesine inanıyoruz. Bu minvalde, İsrail'in Somaliland'i tanımasının ne Somaliland'e ne de Afrika Boynuzu'na bir faydası olmadığını tekrar vurgulamak istiyorum.Bu vesileyle, yakın geçmişte Etiyopya ve Somali arasında arabuluculuğumuzda yürüttüğümüz Ankara Süreci'ndeki yapıcı tutumları için her iki tarafa da tekrar teşekkür ediyorum. İstikrara kavuşmasıyla birlikte, Afrika Boynuzu'nun ekonomik fırsatlarıyla dikkatleri üzerine çeken bir konuma erişmesi için hiçbir engel görmüyoruz. Müspet neticeler alacağımıza emin olduğum bu ziyaretimizin, bölgenin barış ve istikrarına da katkı sunmasını temenni ediyorum.Malumunuz; Türkiye olarak Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Taraflar Konferansı'na bu sene Kasım ayında ev sahipliği yapacağız. Etiyopya'nın da önümüzdeki yıl tertip edeceği bu toplantı bağlamında yakın iş birliğimizi sürdüreceğiz.BAŞBAKAN AHMED: ETİYOPYA, TÜRKİYE İLE GÜÇLÜ İŞBİRLİĞİNİ SÜRDÜRECEKEtiyopya Başbakanı Abiy Ahmed, Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığı kapsamlı görüşmelerin önemine değinerek, Etiyopya-Türkiye ilişkilerinin temelini oluşturan kalıcı dostluk ve güçlü işbirliğini sürdürme kararlılıklarını vurguladı. Ahmed, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya hesabından, Erdoğan’ın Etiyopya’nın başkenti Addis Ababa’ya gerçekleştirdiği resmi ziyarete ilişkin paylaşımında iki ülke ilişkilerine dikkat çekti.Cumhurbaşkanı Erdoğan ile kapsamlı görüşmeler gerçekleştirdiklerini belirten Ahmed, "Görüşmelerimiz, Etiyopya-Türkiye ilişkilerinin temelini oluşturan kalıcı dostluğu ve güçlü işbirliğini pekiştirdi." ifadelerini kullandı. Ahmed, iki ülke arasında stratejik işbirliği alanlarında görüş alışverişinde bulunduklarına işaret ederek, her iki tarafın da karşılıklı çıkarlara hizmet eden ortaklıkları ilerletme konusundaki kararlılığını yeniden teyit ettiklerini vurguladı. Ahmed ayrıca, Etiyopya-Türkiye ilişkilerinin gelecekte daha da güçleneceğine inandığını ifade etti.TÜRKİYE İLE ETİYOPYA ARASINDA ANLAŞMALAR İMZALANDICumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed huzurunda iki ülke arasında anlaşmalar imzalandı.Ulusal Saray'daki baş başa ve heyetler arası görüşmelerin ardından iki ülke arasında çeşitli anlaşmaların imza törenine geçildi.Törende, "9. Türkiye-Etiyopya Ekonomi, Ticaret ve Teknik İş Birliği Karma Ekonomik Komisyonu Tutanağı"na Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Etiyopya Dışişleri Bakanı Gedion Timothewos imza attı."Türkiye Cumhuriyeti Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Etiyopya Su ve Enerji Bakanlığı Arasında Enerji Alanında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı" da Bakan Bayraktar ile Etiyopya Su ve Enerji Bakanı Habtamu Itefa tarafından imza altına alındı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Afrika'da çatışma istemiyoruz

İran ile ABD arasında Umman'ın aracılığındaki dolaylı müzakerelerin ikinci turu sona erdi. İsviçre'nin Cenevre kentinde gerçekleşen görüşmelerin ardından İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, "ABD ile temel ilkeler konusunda anlaştık" ifadesini kullandı. 

ABD-İran müzakeresi sona erdi! 

ABD'il yetkililerden ise "İran ile ilerleme sağlandı. İran, görüş ayrılıkları hakkında 2 hafta içinde dönüş yapacak. İlerleme kaydedildi ancak görüşmesi gerek çok fazla konu ve ayrıntı var." açıklaması geldi. İşte detaylar…İran ve ABD arasında Umman'ın aracılığında mesaj alışverişiyle dolaylı görüşmeler Umman'ın Cenevre'deki Büyükelçiliğinde gerçekleşti. İran'ın dini lideri Ali Hamaney, görüşmeler başladıktan kısa süre sonra ABD'yi hedef alan ifadeler kullandı.Katılımcılar, yaklaşık 3.5 saat süren görüşmenin ardından açıklama yapmadan Umman Büyükelçiliği rezidansından ayrıldı.Cenevre’deki görüşmelerde İran heyetine Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi başkanlık ederken ABD tarafını ise ABD Başkanı Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff temsil etti.&nbsp;ABD heyetinde ayrıca Trump’ın danışmanı Jared Kushner da yer aldı. Görüşmeler, Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi’nin koordinasyonunda yürütüldü.İran Dışişleri Bakanlığı, müzakerelerin bu aşamasında İran heyetinde hukuk ve ekonomi alanlarından uzmanlar ile teknik konularda bilgi sahibi yetkililerin de yer aldığını belirtti. Heyetin, İran'a yönelik ekonomik yaptırımların kaldırılmasına odaklandığı bildirildi.Erakçi ve Busaidi'nin arasındaki görüşmede, İran'ın nükleer konular ve yaptırımların kaldırılmasının ele alındığı belirtilmişti. İranlı Bakan, ülkesinin meşru çıkarlarını ve haklarını güvence altına almak ve bölgede barış ve istikrarı korumak için sonuç odaklı diplomasiyi kullanma konusunda kararlı olduğunu Ummanlı mevkidaşına aktarmıştı.Umman Dışişleri Bakanı Busaidi ise İran'ın diplomatik yoldaki kararlılığını takdir ederek, bu görüşme turunun başarılı geçeceği umudunu dile getirmişti.ABD: İLERLEME KAYDEDİLDİABD'li yetkililerden İran ile yapılan müzakerelere ilişkin açıklama geldi. Açıklamada, "İran ile ilerleme sağlandı. İran, görüş ayrılıkları hakkında 2 hafta içinde dönüş yapacak. İlerleme kaydedildi ancak görüşmesi gerek çok fazla konu ve ayrıntı var." ifadelerine yer verildi.Detayları CNN Türk ABD Temsilcisi Yunus Paksoy aktardı. Paksoy, "Bütün bu gelişmeler yaşanırken bölgeye ABD'nin askeri takviyesi de devam ediyor. İkinci uçak gemisinin de Karayiplerden yola çıktığı söyleniyor. ABD müthiş bir yığınak yapmayı sürdürüyor. Yapılan yığına baktığımızda sanki savaş ihtimali anlaşma ihtimalinden daha büyük görünüyor. Trump, İran'ın anlaşma yapmak istediğini söylüyor ancak yığınak devam ediyor. ABD hiç anlaşma yapılmayacakmış gibi yığınak yapmaya devam ediyor." ifadelerini kullandı.ABD’Lİ YETKİLİ: TEMASLARIN SÜRMESİNİ BEKLİYORUZ&nbsp;ABD ve İran heyetleri arasında Cenevre’de gerçekleştirilen ikinci tur görüşmelerinin ardından bir ABD’li yetkili, temaslarda ilerleme sağlandığını ancak hala birçok ayrıntının ele alınması gerektiğini bildirdi.İran heyetine Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD heyetine ise Steve Witkoff ve Jared Kushner’in başkanlık ettiği ikinci tur dolaylı görüşmelerin ardından, İran’ın sunacağı ayrıntılı öneriler doğrultusunda temasların sürmesinin beklendiği kaydedildi.MÜZAKERE SONRASI İRAN'DAN İLK AÇIKLAMAGörüşmelerin ardından İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, müzakereye ilişkin "ABD ile temel ilkeler konusunda anlaştık" ifadesini kullandı.İran devlet televizyonuna açıklama yapan Erakçi, bu müzakere turunda oldukça ciddi konuların ele alındığını ancak özellikle teknik konularda daha yapıcı bir atmosfer oluştuğunu aktardı.Erakçi, "Bundan sonra izleyeceğimiz yol ve muhtemel bir anlaşmanın metnine gireceğimiz bir dizi ilke üzerinde genel bir anlaşmaya vardık. İki tarafın olası bir anlaşmanın metinleri üzerinde çalışması, metinleri karşılıklı olarak paylaşması ve üçüncü tur görüşmeler için başka bir tarih belirlemesi konusunda mutabık kalındı." diye konuştu.Bundan sonraki süreçte ne yapılması gerektiği konusunda daha net bir tablonun ortaya çıktığını söyleyen Erakçi, "Bu, hızlı bir şekilde anlaşmaya varabileceğimiz anlamına gelmiyor ancak en azından yola girilmiş oldu. Bunun en kısa sürede tamamlanmasını umuyoruz ve bunun için yeterli zaman ayırmaya hazırız ancak metin taslağı hazırlamaya gelince iş biraz daha zor ve detaylı hale geliyor. Son görüşmeye kıyasla iyi bir ilerleme kaydedildi ve şimdi önümüzde net bir yol var ki bence bu olumlu." ifadelerini kullandı.HAMANEY’DEN ABD’YE MESAJAFP'nin haberine göre, İran’ın dini lideri Hamaney,&nbsp; ABD'nin İran devletini yıkmaya çalıştığını öne sürerek, Trump yönetiminin başarısız olacağını ifade etti. Hamaney, Hürmüz Boğazı'nda konuşlu bir ABD savaş gemisinin batırılabileceğini vurguladı.ABD Başkanı Donald Trump'ın "Ordumuz dünyanın en güçlü ordusudur." dediğini hatırlatan Hamaney, "Dünyanın en güçlü ordusu bile bazen öyle bir tokat yiyebilir ki yerinden kalkamayabilir. Bir uçak gemisinden daha tehlikeli olan, onu denizin dibine gönderebilecek silahtır." ifadelerini kullandı.ABD'nin müzakerenin sonucunu baştan belirlediğini belirten Hamaney şunları kaydetti:“Gelin nükleer enerjiniz hakkında müzakere edelim ve müzakerenin sonucu sizin bu enerjiye sahip olmamanız olsun, diyorlar. Müzakerenin sonucunu baştan belirlemek yanlış ve ahmakça bir iştir. Sen diyorsun ki gel şu konu hakkında konuşalım, anlaşmaya varalım; o halde neden sonucu önceden belirliyorsun ve mutlaka şu sonuca ulaşmalıyız diyorsun? Bu ahmakçadır. ABD başkanları, bazı senatörler ve diğer yetkililer bu ahmakça işi yapmaktadırlar.”ABD Başkanı Donald Trump’ın İran hükümetini ortadan kaldırma yönündeki söylemlerine yanıt veren Hamaney, "ABD Başkanı son konuşmalarından birinde, ABD'nin 47 yıldır İslam Cumhuriyeti'ni yok etmeyi başaramadığını dile getirdi. Size söylüyorum: Siz de başaramayacaksınız" dedi.İRAN'DAN MÜZAKERE AÇIKLAMASIİran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi,&nbsp;görüşmelerin ana odağının nükleer başlıklar olduğunu belirtti.&nbsp;İran ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) arasında dün temasların gerçekleştiğini ifade eden Bekayi, bugün de ABD heyeti ile UAEA Genel Müdürü Rafael Grossi arasında benzer görüşmeler yapıldığının bildirildiğini aktardı.CUMHURBAŞKANI PEZEŞKİYAN: MÜZAKERELER DEVRİM LİDERİ’NİN ONAYIYLA YÜRÜTÜLMEKTEİran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD ile gerçekleştirilen müzakere görüşmelerine ilişkin, "Müzakereler Devrim Lideri’nin (Ali Hamaney) onayıyla yürütülmektedir." dedi. Entekhab haber sitesine göre, Pezeşkiyan, ülkesinin din adamları ile bir araya geldiği toplantıda gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.Pezeşkiyan, ABD ile gerçekleştirilen müzakere görüşmelerine atıf yaparak, ‍"Müzakereler Devrim Lideri’nin onayıyla yürütülmektedir. Amacımız konuşmak için konuşmak değil meseleleri çözüme kavuşturmaktır. Sonuca ulaşma noktasında ciddiyiz ve müzakere sürecinin somut sonuçlara varmasını ümit ediyoruz." ifadesini kullandı.Ayrıca, komşu ve İslam ülkeleriyle iyi ilişkilere sahip olduklarını vurgulayan Pezeşkiyan, bu sayede birçok sorunu çözdüklerini belirterek, “Ülkelerin İsrail’in İran’a yönelik saldırılarını kınamaları ve komşuların bölgedeki gerilimi azaltmak için ortaya koyduğu çabalar söz konusu bu işbirliğinin yansımasıdır." dedi.“NÜKLEER SİLAH PEŞİNDE DEĞİLİZ VE BUNU DOĞRULAMAYA HAZIRIZ”İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD ile Cenevre'de gerçekleştirilen ikinci tur nükleer müzakereler sonrası ülkesinin nükleer programına ilişkin, “Nükleer silah peşinde değiliz ve bunu doğrulamaya hazırız.” dedi.İran basınına göre, Pezeşkiyan, üç sivil toplum aktivisti ile gerçekleştirdiği mülakatta, İran’ın nükleer programına dair değerlendirmelerde bulundu. Pezeşkiyan, İran lideri Ali Hamaney’in fetvası ve inançları gereği nükleer silah peşinde koşmadıklarını vurgulayarak, “Hiçbir şekilde nükleer silah peşinde değiliz ve bunu doğrulamaya hazırız. Ancak sağlık, tarım, sanayi gibi barışçıl alanlarda kullanılan nükleer sanayiden vazgeçmeyi kabul etmiyoruz.” ifadesini kullandı.TRUMP 'MAKUL OLUN' ÇAĞRISINDA BULUNMUŞTUABD Başkanı Trump, tatilini geçirdiği Florida'dan Washington'a dönerken uçakta basın mensuplarına gündemi değerlendirdi.İran'la Cenevre'de yapılacak müzakerelere değinen Trump, kendisinin süreci yakından izlediğini ve görüşmelere dolaylı olarak katılacağını belirtti.Müzakereler için, "Bu görüşmeler çok önemli olacak. Neler olacağını göreceğiz. İran genellikle çok sert bir müzakerecidir." yorumunu yapan Trump, "Umarım daha makul olurlar. Anlaşma yapmamanın sonuçlarını görmek istemediklerini düşünüyorum, bence anlaşma yapmak istiyorlar." ifadelerini kullandı.İran'ın daha önce anlaşma yapma fırsatı varken yapmadığını ve bunun karşılığında B-2 uçaklarını göndermek zorunda kaldıklarını ifade eden ABD Başkanı, İran'ın nükleer silah potansiyeline sahip olmasına izin vermeyeceklerini kaydetti.İLK TUR 6 ŞUBAT'TA YAPILMIŞTIİran ile ABD arasında, Haziran 2025'te İsrail ve ABD'nin İran'a saldırıları sonrasında kesintiye uğrayan nükleer görüşmeler, Umman'da 6 Şubat'ta yeniden yapılmıştı.İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD ile yapılan görüşmeler için "İran ile ABD arasında Maskat'taki müzakereler, tarafların görüşmeleri sürdürme yönünde mutabakata varmasıyla sona erdi." demişti.Müzakereler, Tahran-Washington arasında tansiyonun yeniden yükseldiği, Washington'un Tahran'a karşı bölgede askeri yığınağını artırdığı bir dönemde gerçekleşmişti.

Görüşme sonrası ilk açıklama: Temel ilkeler konusunda anlaştık...

Zürich ile Aarau arasındaki demiryolu hattında Pazartesi öğleden sonra meydana gelen ray hasarı, bölgede tren trafiğini önemli ölçüde aksattı. 

Çok sayıda sefer iptal oldu

SBB, Lenzburg ile Othmarsingen arasındaki bölümde çalışmaların sürdüğünü ve kısıtlamaların Salı sabahı erken saatlere kadar devam edeceğini açıkladı. Yolcular, gecikmelerin yanı sıra iptaller ve yönlendirmelerle karşı karşıya kaldı.Arızanın, bir makas parçasının değiştirilmesini gerektiren ciddi bir teknik sorun olduğu belirtildi. Onarımın saatler sürmesi nedeniyle hat uzun süre tam kapasite çalıştırılamadı.Ray hasarı özellikle uzun mesafe hatlarını etkiledi. Olten ile Zürich HB arasında çalışan IC5, IR35 ve IR55 seferleri iptal edildi. Bölgesel hatlarda da durum farklı değildi; S23 hattı Lenzburg–Baden arasında durduruldu, RE37 ve S42 ise tamamen devre dışı kaldı. Bu nedenle birçok yolcu alternatif güzergâhlara yönelmek zorunda kaldı.SBB, ulaşımın tamamen kesilmemesi için bazı trenlerde olağan dışı duruşlar ekledi. IC1 ile IC8/81 hatları geçici olarak Olten’de durmaya başladı. IR16 hattı ise kesintisiz çalışarak bölgedeki yükü hafifletmeye yardımcı oldu. Ancak yönlendirmeler nedeniyle bazı yolculukların yaklaşık on dakika uzadığı bildirildi.Aarau ile Zürich arasındaki bağlantılarda durum biraz daha iyiydi. IR37, IR16 ve S11 hatları çalışmaya devam etti, ancak yolcuların gecikmelere hazırlıklı olması gerektiği vurgulandı.SBB, Olten, Aarau, Lenzburg ve Zürich HB’de ek personel görevlendirerek yolculara sahada bilgilendirme desteği sağladı. Şirket, mümkün olanların seyahat planlarını gözden geçirmesini ve alternatif rotaları kontrol etmesini önerdi.

Zürich–Aarau hattındaki ray arızası tren trafiği aksattı

ABD’de reşit olmayan kız çocuklarına yönelik fuhuş ağı kurduğu suçlamasıyla yargılanırken cezaevinde ölü bulunan milyarder Jeffrey Epstein’e ilişkin kamuoyuna açıklanan belgeler yeni ayrıntılar içeriyor.

Epstein dosyası genişliyor

Belgelerde, Epstein’in İsrail ordusuna destek veren kuruluşlara ve Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerle bağlantılı kurumlara maddi katkı sağladığı görülüyor.ABD Adalet Bakanlığının paylaştığı dosyalar kapsamında yayımlanan yeni belgeler, Epstein’e dair farklı başlıkları yeniden gündeme taşıdı.<h3>2005’te yapılan bağışlar</h3>2005 yılına ait vergi belgeleri incelendiğinde, Epstein’in 3 Mart 2005’te “İsrail Savunma Kuvvetleri Dostları” adlı derneğe 25 bin dolar bağış yaptığı kaydedildi.Ayrıca Batı Şeria’daki yasa dışı Yahudi yerleşimcilere finansman sağlayan “Yahudi Ulusal Fonu”na 15 bin dolar, “Yahudi Kadınlar Ulusal Konseyi” isimli kuruluşa ise 5 bin dolar bağışta bulunduğu belgelere yansıdı.<h3>Filistin’e ilişkin ifadeleri</h3>20 Mayıs 2012 tarihli ve adı açıklanmayan bir kişiye gönderildiği belirtilen e-postada Epstein’in Filistin’e dair görüşleri de yer aldı.Söz konusu yazışmada Epstein, 7. yüzyılda Müslümanların bölgeyi ele geçirmesinin ardından Arapçanın yaygınlaştığını ancak Filistin’in hiçbir zaman tam anlamıyla Arap ülkesi olmadığını savundu. Ayrıca bölgede bağımsız bir Arap ya da Filistin devleti bulunmadığını öne sürdü.<h3>Cenaze törenine ilişkin iddia</h3>Belgelerde Epstein’in cenaze sürecine ilişkin ayrıntılar da bulunuyor.FBI’a ait 12 Ağustos 2019 tarihli bir belgede, adı gizlenen bir kişinin ifadesine yer verildi. Tanık, cenaze sırasında basın mensuplarının içinde boş kutular bulunan bir aracı takip etmesinin sağlandığını iddia etti. Bu aracın ayrılmasının ardından Epstein’in naaşının farklı bir araçla taşındığını öne sürdü.<h2>Epstein dosyası</h2>Epstein, en küçüğü 14 yaşında olmak üzere 18 yaş altındaki çok sayıda kız çocuğuna cinsel istismarda bulunmak ve fuhuş ağı kurmak suçlamasıyla yargılanıyordu. 10 Ağustos 2019’da, New York Manhattan Metropolitan Merkez Hapishanesi’ndeki hücresinde ölü bulunmuştu.Kamuoyuna açıklanan dava dosyalarında Prens Andrew, ABD Başkanı Donald Trump, eski ABD Başkanı Bill Clinton, eski İsrail Başbakanı Ehud Barak, eski ABD Başkan Yardımcısı Al Gore, aktör Kevin Spacey, şarkıcı Michael Jackson, illüzyonist David Copperfield, avukat Alan Dershowitz ve eski New Mexico Valisi Bill Richardson gibi tanınmış isimlerin adları yer almıştı.ABD Federal Soruşturma Bürosu (FBI), Adalet Bakanlığı ile yürüttüğü inceleme sonucunda, kamuoyunda iddia edilen şekilde ünlü isimlerden oluşan bir “müşteri listesi” bulunduğuna dair kanıt elde edilemediğini açıkladı. Ayrıca Epstein’in hükümet yetkilileri ve tanınmış kişilerle bağlantıları nedeniyle örtbas amacıyla öldürüldüğü yönündeki iddiaların doğrulanmadığını, ölümün hücresinde gerçekleşen bir intihar olduğu sonucuna varıldığını duyurdu.

Epstein belgelerinde İsrail’e yapılan bağışlar ortaya çıktı

ABD yönetimi, İran’daki güvenlik risklerinin sürdüğünü belirterek ülkede bulunan vatandaşlarına bir kez daha “ülkeyi hemen terk edin” çağrısında bulundu.

Tahliye çağrısı yenilendi

ABD’nin Tahran Sanal Büyükelçiliği tarafından yayımlanan güvenlik duyurusunda, Amerikan vatandaşlarının İran’dan ayrılmak için Washington’un desteğine ihtiyaç duymayacakları bir çıkış planı hazırlamaları istendi.Açıklamada, İran genelinde güvenlik tedbirlerinin artırıldığı, bazı yolların kapatıldığı, toplu taşıma hizmetlerinde aksaklıklar yaşandığı ve internet erişimine yönelik kısıtlamaların devam ettiği ifade edildi.İran yönetiminin mobil ve sabit hatlar ile ulusal internet ağına erişimi sınırlamayı sürdürdüğü belirtilen duyuruda, hava yolu şirketlerinin İran’a yönelik ya da İran çıkışlı bazı uçuşları askıya aldığı veya iptal ettiği bilgisine yer verildi.Metinde açık bir ifadeyle, “İran’ı hemen terk edin. ABD hükümetinin yardımına bağlı olmayan bir plan yaparak ülkeden ayrılın.” çağrısı yapıldı.Ülkeden çıkışın mümkün olmaması durumunda ise Amerikan vatandaşlarına, bulundukları konut içinde ya da güvenli bir binada sığınak olarak kullanılabilecek bir alan belirlemeleri tavsiye edildi. Ayrıca yeterli miktarda gıda, su, ilaç ve temel ihtiyaç malzemesinin temin edilmesi gerektiği vurgulandı.ABD vatandaşlarının alternatif iletişim yöntemleri planlaması önerilirken, güvenli olması halinde kara yoluyla Türkiye ya da Ermenistan üzerinden İran’dan ayrılmanın değerlendirilebileceği belirtildi.Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, daha önce yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran konusunda diplomatik yolları öncelikli seçenek olarak gördüğünü ancak diplomasi dışındaki seçeneklerin de masada bulunduğunu ifade etmişti.Washington yönetimi, 13 Ocak’ta da devam eden gösteriler ve güvenlik risklerini gerekçe göstererek İran’daki vatandaşlarına “derhal ülkeyi terk edin” çağrısında bulunmuştu.<h2>İran’daki gösteriler ve can kaybı</h2>İran’da 28 Aralık 2025’te, ulusal para biriminin döviz karşısında hızla değer kaybetmesi ve ekonomik krizin derinleşmesi üzerine Tahran Büyük Çarşı esnafının öncülüğünde başlayan protestolar kısa sürede ülke çapına yayılmıştı.8 Ocak’ta başkent Tahran’da protestoların şiddetlenmesiyle birlikte yaşanan olaylar sonrasında yönetim internet erişimini kısıtlama kararı almıştı.İran Şehit ve Gaziler Vakfı, 21 Ocak’ta Adli Tıp Kurumuna dayandırdığı açıklamasında, gösteriler sırasında güvenlik güçleri ve siviller dahil toplam 3 bin 117 kişinin yaşamını yitirdiğini bildirmişti.Açıklamada, hayatını kaybedenlerden 2 bin 427’sinin “silahlı terör grupları” tarafından öldürülen güvenlik görevlileri ile siviller olduğu belirtilirken, 690 kişi hakkında ise ayrıntı paylaşılmadı.Gösterilerin sona erdiği ifade edilse de, merkezi ABD’nin Virginia eyaletinde bulunan HRANA isimli kuruluş, daha fazla vakayı doğruladığını öne sürerek ölü ve gözaltı sayılarına ilişkin verileri güncellemeyi sürdürüyor.

ABD'den İran'daki vatandaşlarına acil çıkış çağrısı

Cenevre Uluslararası İnsancıl Hukuk ve İnsan Hakları Akademisi bünyesinde faaliyet gösteren Uluslararası İnsani Hukuk Odak Projesi’nin başkanı Stuart Casey Maslen, Ekim 2023’ten bu yana Gazze’de nüfusun yüzde 10’dan fazla azaldığını belirterek, toplam can kaybının 200 bini geçmiş olabileceğine işaret etti.

Gazze’de ağır tablo

Maslen, Anadolu Ajansı’na yaptığı açıklamada, Gazze’deki tabloyu ve son 18 ay içinde yaşanan 23 silahlı çatışmayı ele aldıkları “War Watch” başlıklı rapor hakkında değerlendirmelerde bulundu.Gazze’de insani durumun hâlâ son derece ağır olduğunu vurgulayan Maslen, geçen yıl ateşkes öncesinde yaşanan yoğun çatışmaların sona ermiş olmasından memnuniyet duyduklarını, ancak bunun halkın çektiği acıların bittiği anlamına gelmediğini söyledi. Özellikle yaralıların güvenli bölgelere tahliye edilmesi gerektiğine dikkat çeken Maslen, bölgede ölümlerin sürdüğünü ifade etti.Gazze halkının acil olarak daha fazla insani yardıma ihtiyaç duyduğunu dile getiren Maslen, başta gıda ve temiz su olmak üzere barınma imkânı, sert kış koşullarına karşı korunma ve tıbbi desteğin hayati önem taşıdığını kaydetti.<h3>“70 bin nihai sayı değil”</h3>Maslen, Ekim 2023’ten bu yana Gazze’de en az 70 bin sivilin yaşamını yitirdiğine dair genel bir kanaat bulunduğunu, ancak bu rakamın nihai sayı olarak görülmemesi gerektiğini söyledi. Bu verilerin yalnızca enkaz altından çıkarılan cenazeleri kapsadığını belirten Maslen, yıkıntılar altında daha fazla kişinin bulunabileceğini ifade etti.Filistin Merkezi İstatistik Bürosu’nun verilerine atıfta bulunan Maslen, Gazze’de nüfusun yüzde 10’dan fazla azaldığının bildirildiğini aktardı. Bu bilgilerin teyide muhtaç olduğunu kaydeden Maslen, söz konusu oranın 70 binlik resmi açıklamanın çok üzerinde ve son derece dramatik bir tabloya işaret ettiğini söyledi.“Eğer bu veriler doğruysa, 200 binden fazla kişiden söz ediyoruz” diyen Maslen, kesin sayının zamanla netleşeceğini, ancak mevcut göstergelerin çok yüksek bir can kaybına işaret ettiğini dile getirdi. Ölenlerin sayısının ve ölüm nedenlerinin ayrıntılı şekilde ortaya konulması gerektiğini de sözlerine ekledi.<h3>Yeniden inşa yıllar sürecek</h3>Gazze’nin yeniden imarına ilişkin ilk girişimlerin başladığını belirten Maslen, yıkımın boyutunun olağanüstü seviyede olduğunu vurguladı. Gazze Şeridi’nin kısa sürede toparlanmasının mümkün olmadığını ifade eden Maslen, bölgenin normal yaşama dönebilmesi için uzun yıllar sürecek kapsamlı bir yeniden yapılanma sürecine ihtiyaç bulunduğunu söyledi. Bu sürecin milyarlarca dolarlık bir finansman gerektirdiğini de dile getirdi.<h3>“Soykırım 7 Ekim’de başlamadı”</h3>Maslen, Gazze’de yaşananların 7 Ekim 2023’te başladığını düşünmediğini belirterek, Birleşmiş Milletler’in İşgal Altındaki Filistin Topraklarına İlişkin Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu’nun, tarih vermeksizin Gazze’de soykırım yaşandığını geçen yıl eylül ayında açık şekilde ifade ettiğini hatırlattı. Filistinlilerin uzun süredir kötü muameleye maruz kaldığını söyledi.Hazırladıkları raporun, Gazze’nin yanı sıra işgal altındaki Batı Şeria ve diğer 23 çatışma bölgesinde 1 Temmuz 2024 ile 2025 Aralık sonu arasındaki gelişmeleri ayrıntılı biçimde incelediğini aktardı.Son iki yılın derin bir üzüntü ve pişmanlıkla anılacağını düşündüğünü ifade eden Maslen, Hamas’ın 7 Ekim’deki saldırılarının hiçbir şekilde meşru görülemeyeceğini, ancak İsrail’in verdiği karşılığın yol açtığı geniş çaplı can kaybının da haklı gösterilemeyeceğini söyledi.Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin İsrailli yetkililer hakkında tutuklama kararı çıkardığını hatırlatan Maslen, bu süreçte ilerleme beklediklerini ancak kararları veren yargıçlara yaptırım uygulanmasının gündeme geldiğini kaydetti. Hukuka aykırı şekilde hayatını kaybeden herkes için adalet sağlanması gerektiğini vurguladı.<h2>Refah’ta sınırlı geçiş: 4 günde 21 kişi</h2>İsrail’in kısıtlı geçişe izin verdiği Refah Sınır Kapısı’ndan, açılışın dördüncü gününde Gazze’ye yalnızca 21 kişinin dönebildiği bildirildi.Yakınlarına kavuşmak isteyen çok sayıda Filistinli, saatler öncesinden Han Yunus’taki Nasır Hastanesi önünde toplandı. Gazze’ye gelenleri taşıyan otobüsün hastaneye ulaşmasıyla birlikte duygusal anlar yaşandı; aileler birbirlerine sarılarak gözyaşı döktü.Hastane kaynakları, Gazze’ye dönen 21 kişi arasında kadınlar, çocuklar ve yurt dışında tedavi görmüş hastaların bulunduğunu aktardı.Gazze’deki Filistin Kızılayı ise Refah Kapısı’nın sınırlı ve sıkı İsrail kısıtlamaları altında açılmasının dördüncü gününde, 7 hastanın ve 14 refakatçinin Mısır’a tahliye edildiğini duyurmuştu. Açıklamada, söz konusu hastaların seyahat öncesi Han Yunus’taki Kızılay’a ait rehabilitasyon hastanesinde gerekli tıbbi bakımdan geçirildiği ifade edildi.Mısır sınırındaki Refah Sınır Kapısı, 21 aylık aranın ardından 2 Şubat Pazartesi günü iki yönlü ancak sınırlı geçişlere açılmıştı.İsrail basınında, kapının açılmasının ardından her gün en az 50 kişinin Gazze’ye girişine izin verileceği yönünde haberler yer almıştı. Ancak 2 Şubat’tan bu yana geçişine izin verilen Filistinlilerin sayısının bu rakamın altında kaldığı bildirildi. Mısır medyası ise İsrail ordusunun Gazze’ye dönmek isteyen bazı Filistinlileri geri çevirdiğini öne sürdü.

Cenevre Akademisi: Gazze’de can kaybı 200 bini aşmış olabilir

ABD’de reşit olmayan kız çocuklarına yönelik bir fuhuş ağı kurduğu suçlamasıyla yargılanırken cezaevinde ölü bulunan milyarder Jeffrey Epstein’e ilişkin soruşturma dosyaları, kamuoyuna açılan yeni belgelerle birlikte yeniden gündemin merkezine yerleşti.

Yeni iddialar

Paylaşılan belgelerde, genetik deney iddialarından cinayet suçlamalarına kadar uzanan dikkat çekici ayrıntılar bulunuyor.Soruşturma dosyalarında yer alan ve “Gizli: Jeffrey Epstein” başlığını taşıyan bir e-postada, Eddy Aragon isimli bir kişiye gönderilen mesajda, yabancı uyruklu iki kadının Epstein’in talimatıyla öldürüldüğü ve cesetlerinin New Mexico eyaletindeki Zorro Çiftliği yakınlarına gömüldüğü iddia ediliyor.Söz konusu e-postanın, Zorro Çiftliği’nde çalıştığı belirtilen bir kişi tarafından kaleme alındığı ifade edilirken, kadınların cinsel ilişki sırasında boğularak hayatlarını kaybettiği öne sürülüyor. Mesajda, bu kişilerin Epstein ile eski kız arkadaşı ve hüküm giymiş suç ortağı Ghislaine Maxwell’in yönlendirmesiyle çiftliğin çevresine gömüldüğü iddialarına yer veriliyor.E-postada ayrıca Epstein’in reşit olmayan çocuklara yönelik cinsel istismar eylemleri, bir kadının intihara teşebbüs ettiğine dair itiraf, “Matthew Mellon videosu” başlıklı görüntüler ve benzeri içeriklerin bağlantıları da bulunuyor.Dosyalarda dikkat çeken bir diğer yazışmada, Epstein’in eski kız arkadaşı Eva Andersson-Dubin’in 14 Ağustos 2010 tarihinde gönderdiği bir e-postada, Epstein’i ziyarete davet ettiği ve “Celina’nın beş arkadaşı da gelecek” ifadelerini kullandığı görülüyor.<h3>Embriyo ve genetik çalışmalar</h3>Belgelerde, Bryan Bishop tarafından Epstein’e gönderilen ve genetik deneylere işaret eden e-postalar da yer alıyor. Bishop’un mesajında, embriyo düzenleme teknikleriyle ilgili üç haber bağlantısı paylaşıldığı ve kullanılan yöntemler nedeniyle yüksek oranda mozaizm oluştuğu ifade ediliyor.Bishop, kendi ekiplerinin testis kök hücrelerini içermeyen, biyolojik babaya enjeksiyon gerektirmeyen ve klonlamaya daha yakın bir embriyo düzenleme yöntemi üzerinde çalıştığını belirtiyor. Bu fikrin aniden ortaya çıktığını ve bu yönde ilerlediklerini kaydediyor.Yurt dışındaki laboratuvarlarında fareler üzerinde yapılan testlerde yaklaşık yüzde 5’lik bir transfeksiyon verimliliği gözlemlendiğini aktaran Bishop, çalışmaların sürdüğünü ancak yöntemin mevcut embriyo modifikasyon tekniklerinin gerisinde kaldığını da vurguluyor.Epstein’in Bishop’a verdiği yanıtta ise, “Yatırım yapma konusunda bir sorunum yok. Sorun, liderlik ettiğimin görülmesi durumunda ortaya çıkıyor.” ifadeleri dikkat çekiyor. Bishop’un başka bir mesajında, Ukrayna’daki laboratuvarında fare deneylerinin devam ettiğine dair imalar da yer alıyor.<h3>“Öldür” talimatı iddiası</h3>Kamuoyuyla paylaşılan belgeler arasında, 30 Haziran 2014 tarihli ve göndericisi belirlenemeyen bir e-postada Epstein’e yönelik “Onu öldürmen için sana izin veriyorum” ifadesi bulunuyor. Mesajda, ilgili kişinin Epstein’e ve göndericiye yalan söylediği ileri sürülüyor.Epstein’in bu mesaja “Eyvah” yanıtını vermesi üzerine, gönderici olduğu iddia edilen kişi, kimsenin kendisine yalan söyleyerek kurtulamayacağını belirten bir cevap gönderiyor. Sosyal medyada bu e-postayı gönderen kişinin Susan Hamblin olduğu iddia edilse de konuya ilişkin resmi bir doğrulama yapılmış değil.<h3>Deepak Chopra ve Peter Thiel yazışmaları</h3>Epstein soruşturması kapsamında paylaşılan 3 milyondan fazla yeni belgenin 3 binden fazlasında, Hindistan asıllı yazar Deepak Chopra’nın adına rastlanıyor. Belgeler arasında, Chopra’nın 8 Mart 2017 tarihinde Epstein’e gönderdiği ve “Tanrı bir kurgudur. Tatlı kızlar gerçektir.” ifadelerinin yer aldığı bir e-posta sosyal medyada geniş yankı uyandırdı. Chopra, konuya ilişkin henüz kamuoyuna bir açıklama yapmadı.Belgelerde ayrıca Epstein ile PayPal ve Palantir’in kurucu ortağı Peter Thiel arasında Haziran 2014’te gerçekleşen yazışmalar da bulunuyor. Yazışmalarda, ABD’nin Orta Doğu’daki politikalarının bilinçli olarak kaos yaratmayı hedeflediği yönünde değerlendirmeler yapılıyor.Epstein, Irak, İran, Libya, Suriye, Filistin, Lübnan ve Mısır’daki istikrarsızlığın, dönemin ABD Başkanı Barack Obama’nın arzuladığı bir sonuç olabileceğini savunurken, Thiel ise bu yaklaşımın ABD’nin dünya meselelerine daha az müdahil olma stratejisine dayandığını ifade ediyor.<h3>Epstein dosyası</h3>Jeffrey Epstein, en küçüğü 14 yaşında olan çok sayıda kız çocuğuna cinsel istismarda bulunmak ve fuhuş ağı oluşturmak suçlamalarıyla yargılanırken, 10 Ağustos 2019’da New York’taki Manhattan Metropolitan Hapishanesi’ndeki hücresinde ölü bulunmuştu.Dava dosyalarında Prens Andrew, ABD Başkanı Donald Trump, eski ABD Başkanı Bill Clinton, eski İsrail Başbakanı Ehud Barak, Al Gore, Kevin Spacey, Michael Jackson, David Copperfield, Alan Dershowitz ve eski New Mexico Valisi Bill Richardson gibi birçok tanınmış ismin adı geçmişti.FBI ve ABD Adalet Bakanlığı tarafından yapılan incelemelerde, Epstein’in ünlülerden oluşan bir “müşteri listesi” tuttuğuna dair kanıt bulunmadığı açıklanmış, Epstein’in hücresinde intihar ettiği sonucuna varıldığı duyurulmuştu.

Epstein belgelerinde genetik deney ve cinayet iddiaları

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD ile yürütülen nükleer müzakerelerin 6 Şubat Cuma günü Umman’ın başkenti Maskat’ta yapılmasının planlandığını açıkladı.

Nükleer pazarlık

Erakçi, Amerikan X şirketine ait sosyal medya platformu üzerinden yaptığı paylaşımda, görüşmelerin sabah saat 10 civarında başlamasının öngörüldüğünü belirterek, sürecin organizasyonunu üstlenen Ummanlı yetkililere teşekkür etti.ABD tarafı da görüşmelerin yapılacağı yer ve tarih konusunda İran’ın açıklamalarını doğruladı. Beyaz Saray’dan bir yetkili, Anadolu Ajansı muhabirinin sorusuna verdiği yazılı yanıtta, ABD-İran nükleer müzakerelerinin 6 Şubat’ta Maskat’ta gerçekleştirileceğini bildirdi.Öte yandan Axios haber platformu, iki ABD’li yetkiliye dayandırdığı haberinde, Washington yönetiminin İran’ın görüşmelerin İstanbul yerine Umman’da ve yalnızca ikili formatta yapılması yönündeki talebini kabul etmediğini ve bu nedenle görüşmelerin iptal edildiğini öne sürmüştü.AA muhabirine konuşan İranlı diplomatik bir kaynak ise müzakereler öncesindeki temasların son dönemde olumsuz bir seyir izlediğini ve bu durumun görüşmelerin cuma günü yapılmama ihtimalini gündeme getirdiğini ifade etmişti.İran’ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansı’na açıklamalarda bulunan ve ismi açıklanmayan bir başka İranlı yetkili de yaşanan sorunun müzakere yerinden kaynaklanmadığını savundu. Yetkili, ABD’nin “İsrail’le bağlantılı savaş yanlısı çevrelerin etkisiyle sürekli tutum değiştirdiğini” ileri sürerek, İran’ın nükleer programı dışında herhangi bir başlığın müzakere konusu olmayacağını vurguladı.

ABD-İran nükleer müzakereleri 6 Şubat’ta Umman'da yapılacak

ABD Adalet Bakanlığı, cinsel suçlardan hüküm giymiş Jeffrey Epstein’a ilişkin yaklaşık 3 milyon sayfalık belgeyi kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan dosyalar arasında ABD Başkanı Donald Trump’ın adının geçtiği veya kendisine dolaylı biçimde atıfta bulunan 5 bin 300’ü aşkın kayıt bulunduğu bildirildi.

Tüm dünyanın konuştuğu Epstein belgeleri 

Belgelerde doğrulanmamış ve müstehcen iddiaların yanı sıra, kamuya açık içerikler de yer alırken, hiçbir dosya Trump ile Epstein arasında doğrudan bir temas ya da iletişimi ortaya koymuyor.Paylaşılan belgelerin önemli bir kısmı, Epstein’ın 2000’li yılların başında Trump ile sosyal çevreler üzerinden temas kurduğu döneme uzanan atıflar içeriyor. Trump, Epstein’la ilişkisini uzun süredir önemsiz gösterdiğini ve Epstein’la bağlantılı herhangi bir suçlamayı kesin bir dille reddettiğini daha önce defalarca dile getirmişti.Adalet Bakanlığı tarafından yayımlanan e-postalar, resmi belgeler, videolar ve çeşitli kayıtlar incelendiğinde; Trump, eşi, Florida’daki Mar-a-Lago kulübü ve bu başlıklarla bağlantılı kelimelere toplamda 38 binden fazla kez atıf yapıldığı, bu referansların ise 5 bin 300’ü aşkın dosyada yer aldığı görüldü. Bakanlığın geçen yıl sonunda yayımladığı önceki Epstein belgelerinde de Trump’a değinilen 130 dosya bulunuyordu.Belgelerin büyük bölümünü, Epstein’ın e-posta gelen kutusuna düşen haber metinleri ve diğer açık kaynaklı içerikler oluşturuyor. Dosyaların çok azı, Trump ile Epstein’ın arkadaşlık ilişkisi içinde olduğu 2000’li yılların başına dayanıyor ve hiçbirinde iki isim arasında doğrudan yazışma ya da temas yer almıyor.Epstein dosyalarında, FBI’ın Batı Virginia’daki Ulusal Tehdit Operasyon Merkezi’ne gönderilen bir düzineden fazla ihbar da bulunuyor. Bu ihbarların bazıları Trump ve Epstein’a yönelik cinsel istismar iddialarını içeriyor. FBI yetkililerinin geçen yaz bu bildirimleri özetlediği ve söz konusu özetin cuma günü yayımlanan belgeler arasında yer aldığı aktarıldı.Yeni açıklanan dosyalar, federal yetkililerin Epstein mağdurlarıyla yaptığı görüşmelere ait notlar ve tutanakları da kapsıyor. Bazı mağdurlar, ifadelerinde Trump ile yaşadıkları etkileşimlere değiniyor. Örneğin Eylül 2019’da yapılan bir görüşmeye ait el yazısı notlarda, kimliği gizli tutulan bir mağdurun, Epstein’ın Manhattan’daki hapishanede hayatını kaybetmesinden yaklaşık bir ay sonra verdiği ifadede, koyu yeşil bir araçla Mar-a-Lago’ya götürülerek Trump’la tanıştırıldığını anlattığı belirtiliyor. Notlarda, Epstein’ın Trump’a dönerek “Bu iyi bir tane, değil mi?” dediği aktarılıyor; ancak bu anlatımda Trump’ın herhangi bir suistimalde bulunduğuna dair bir ima yer almıyor.Bir başka belgede ise Epstein için çalışan Juan Alessi’nin, Trump’ın diğer tanınmış isimlerle birlikte Epstein’ın evini ziyaret ettiğini yetkililere söylediği ifade ediliyor. Beyaz Saray Sözcüsü ise belirli belgelere ilişkin sorulara yanıt vermekten kaçındı.Dosyaların bir bölümü, Adalet Bakanlığı ya da Temsilciler Meclisi Denetim Komitesi tarafından geçen yıl yayımlanan e-posta ve kayıtların kopyalarından oluşuyor. Bu belgeler, Trump ile ilişkisi sona erdikten sonra bile Epstein’ın eski arkadaşına yoğun biçimde odaklandığını ve Trump’ın siyasi yükselişini kendi çıkarları doğrultusunda nasıl kullanabileceğini araştırdığını ortaya koyuyor.Yeni belgeler, Epstein’ın Trump’ı yakından izlediği yönündeki izlenimi de güçlendiriyor. Örneğin 2018 yılında Epstein’ın muhasebecisinin, Trump ve uzun yıllar Trump’ın ana kredi kuruluşu olan Deutsche Bank hakkındaki Kongre soruşturmalarını konu alan bir Reuters haberinin bağlantısını Epstein’a e-posta yoluyla gönderdiği görülüyor. Söz konusu tarihte Deutsche Bank, Epstein’ın da ana bankası konumundaydı.Belgeler arasında, Epstein ile Trump arasındaki ilişkiye dair daha önce basına yansıyan bilgileri teyit eden dosyalar da yer alıyor.<h3>Gizemli “Melania” E-postası</h3>Belgelerde dikkat çeken unsurlardan biri de 2002 yılında “Melania” imzasıyla gönderilen bir e-posta oldu. E-posta, Epstein’ın uzun yıllar birlikte çalıştığı ve seks kaçakçılığı suçlarından 20 yıl hapis cezasına çarptırılan Ghislaine Maxwell’e gönderilmişti. Mesajın göndericisinin, yaklaşık üç yıl sonra Trump’la evlenen Melania Knavs olup olmadığı ise netlik kazanmış değil.E-posta, New York dergisinin Epstein ve Maxwell’in birlikte çekilmiş bir fotoğrafını da içeren profil yazısını yayımlamasının ardından gönderiliyor. Yazıda Trump’ın Epstein için “harika bir adam” dediği ve “Benim gibi güzel kadınları seviyor, üstelik çoğu genç” şeklindeki sözlerine yer veriliyordu. “Sevgili G!” hitabıyla başlayan e-posta, “NY dergisinde Jeffrey Epstein hakkında güzel bir yazı var, fotoğrafta harika görünüyorsun” ifadeleriyle devam ediyor ve “Sevgiler, Melania” imzasıyla sona eriyor. Gönderenin e-posta adresi ise gizli tutulmuş durumda.<h3>Trump’a Yönelik Diğer Atıflar</h3>Belgeler arasında, 2019 yılına ait Epstein ile Trump’ın eski danışmanı Stephen K. Bannon arasındaki kısa mesajlaşmalar da bulunuyor. Mesajlardan birinde Trump’ın konuşma yaptığı bir fotoğraf yer alırken, yüzünün siyah bir kutuyla sansürlendiği görülüyor. Bannon, bu mesajlara ilişkin yorum yapmayı reddetti.Aralık ayında Adalet Bakanlığı, Epstein’ın New York’taki malikânesine ait bir fotoğrafı kısa süreliğine internet sitesinde yayımlamış, ardından kaldırmıştı. Fotoğrafta, bir çekmecenin içinde Trump’ın kadınlarla birlikte çekilmiş bir fotoğrafı yer alıyordu. Bakanlık daha sonra görseli yeniden yayımlayarak, geçici kaldırma kararının mağdurların korunması amacıyla alındığını açıkladı.Cuma günü açıklanan bir başka e-posta, Epstein’ın 2011 yılında Trump’la temasa geçmeyi düşündüğünü ortaya koyuyor. Epstein, özel bir dedektife yazdığı mesajda, Virginia Giuffre hakkında Trump’la konuşmayı planladığını ancak önce başka seçenekler olup olmadığını sorduğunu belirtiyor. Giuffre, Epstein’ın en bilinen mağdurlarından biri olup, Mar-a-Lago’da çalıştığı dönemde Epstein’ın ağına dahil edildiğini söylemişti.<h3>FBI Notu: Trump’a Tanıştırma İddiası</h3>Yayımlanan belgeler arasında bir FBI notu da yer aldı. Notta, Epstein mağdurlarından birinin ifadesine dayanarak, Ghislaine Maxwell’in bir partide Donald Trump’a kendisini tanıttığı ve “müsait” olduğu imasında bulunduğu aktarılıyor. O dönemde 22 yaşında olduğu belirtilen mağdur, Trump’la arasında herhangi bir şey yaşanmadığını ifade ediyor.Notta ayrıca Trump’ın kadını Florida’daki Mar-a-Lago kulübüne davet ettiği, Maxwell’in ise mağduru Trump’ın ilgisini çekeceğini düşündüğü kıyafetleri giymesi konusunda teşvik ettiği belirtiliyor.<h3>Adalet Bakanlığı: İddialar Asılsız</h3>ABD Adalet Bakanlığı, Trump’a yönelik iddialarla ilgili yaptığı açıklamada, bazı belgelerin 2020 seçimleri öncesinde FBI’a sunulan, gerçeği yansıtmayan ve sansasyonel iddialar içerdiğini belirtti. Açıklamada, bu iddiaların tamamen asılsız olduğu vurgulanarak, doğru olmaları halinde çoktan Trump aleyhine kullanılmış olacakları ifade edildi.<h3>Epstein E-postalarında Trump Dedikoduları</h3>Epstein ile eski ABD Hazine Bakanı ve Harvard Üniversitesi Rektörü Larry Summers arasındaki çok sayıda e-posta da dosyalarda yer aldı. Yazışmalar, Trump’ın ilk başkanlık döneminde iki ismin Trump hakkında dedikodu yaptığını gösteriyor. Summers, Mayıs 2017 tarihli bir e-postada Trump’ın suçluluk düzeyini sorgularken, Rusya’nın 2016 seçimlerine müdahale ettiği iddiasını “olasılık dahilinde ama kesin değil” şeklinde değerlendiriyor. Epstein ise Trump hakkında küçümseyici ifadeler kullanıyor.Temmuz 2017’de Summers’ın Epstein’a “Bence arkadaşın akıl hastası” dediği bir e-postaya Epstein, “Arkadaşım değil, bunu sana daha önce söyledim” yanıtını veriyor. Her iki isim de Trump’ın dış politika adımlarını ve Hillary Clinton’la kıyaslamaları tartışmayı sürdürüyor.<h3>Trump: Dosyalar Beni Aklıyor</h3>Trump ise yayımlanan belgelerin kendisini suçlamadığını, aksine temize çıkardığını savundu. Epstein’la bağını 2000’li yılların başında kopardığını yineleyen Trump, “Bu dosyalar yalnızca beni aklamıyor, aynı zamanda insanların umduğunun tam tersini ortaya koyuyor” ifadeleriyle eleştirmenlerine yanıt verdi.

Epstein Belgelerinde Trump’ın ismi binlerce dosyada geçiyor

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen temaslara ilişkin açıklamalarda bulunarak, müzakerelerin sürdüğünü söyledi.

Uzlaşma uyarısı

Oval Ofis’te basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Trump, olası bir anlaşmanın olumlu sonuçlar doğuracağını belirtirken, uzlaşma sağlanamaması halinde ciddi sorunların yaşanabileceği uyarısında bulundu.İran konusuna değinen Trump, “İran’la görüşmeler halindeyiz. Bir anlaşmaya varmak elbette iyi olur. Ancak bu gerçekleşmezse, muhtemelen kötü gelişmelerle karşılaşırız” ifadelerini kullandı. ABD Başkanı ayrıca, İran yönüne doğru ilerleyen askeri gemilerin bulunduğunu belirterek, görüşmelerin nasıl sonuçlanacağını zamanın göstereceğini söyledi.Müzakerelerin başarısız olması durumunda ne gibi adımlar atılabileceğine dair soruya ise Trump, bu konuda detay vermenin doğru olmayacağını dile getirerek, “Bunu açıklamak aptalca olur” yanıtını verdi.ABD merkezli haber platformu Axios’un aktardığına göre, Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile olası bir nükleer anlaşmayı ele almak üzere 6 Şubat’ta Türkiye’de bir araya gelmesi bekleniyor.İran Dışişleri Bakanı Erakçi, diplomatik sürece açık olduklarını vurgulamış, ancak görüşmelerin karşılıklı saygı çerçevesinde yürütülmesi gerektiğinin altını çizmişti. Erakçi ile Witkoff’un, İsrail ile İran arasında 12 gün süren çatışmalardan önce de birçok kez bir araya geldiği ve bu temaslarda İran’ın nükleer programının ele alındığı biliniyor.İki ülke arasındaki müzakereler, İsrail’in 13 Haziran 2025’te İran’a yönelik saldırıları sonrasında kesintiye uğramıştı. Bu süreçte ABD de İran’ın nükleer tesislerine saldırılar düzenlemiş, Trump ise İran’ın nükleer kapasitesinin tamamen ortadan kaldırıldığını savunmuştu.İran’ın dini lideri Ali Hamaney ise bu açıklamalara, “ABD Başkanı İran’ın nükleer sanayisini yok ettiğini iddia ediyor. Hayal kurmalarında sakınca yok” sözleriyle karşılık vermişti.Erakçi ile Witkoff arasında yapılması muhtemel yeni görüşmede, nükleer dosyanın ana gündem maddesi olması beklenirken, İsrail’in İran’ın füze kapasitesini de müzakere başlıkları arasına dahil etmek istediği ifade ediliyor.

Trump: İran ile anlaşamazsak kötü şeyler olacak

Washington ile Tahran arasında son haftalarda tırmanan gerilim sürerken, Türkiye’nin arabuluculuk çabaları kapsamında iki ülkenin cuma günü İstanbul’da masaya oturması bekleniyor.

Gözler İstanbul’da

Görüşmelerde ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin heyetlerde yer alacağı ifade ediliyor. Diplomatik sürecin başlatılması yönündeki talimatın ise İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’dan geldiği belirtiliyor.ABD basınına konuşan yetkililer, Trump yönetiminin İran’a yönelik olası askeri seçenekleri değerlendirdiği bir dönemde, tarafların İstanbul’da diplomatik temas kurabileceğini aktardı. Kaynaklar, toplantıya bölgedeki bazı ülkelerin temsilcilerinin de katılmasının öngörüldüğünü dile getirdi.Müzakerelere Türkiye’nin öncülük ettiği, Katar ve Mısır’ın da sürece destek verdiği ifade edilirken, İstanbul’daki temasların gerçekleşmesi halinde Witkoff’un yoğun bir diplomasi trafiğini tamamlamış olacağına dikkat çekiliyor. ABD’li yetkililere göre Witkoff, hafta başında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile görüşecek, ardından Abu Dabi’de Ukrayna ve Rusya heyetleriyle temaslarda bulunacak.Bölgede ABD’ye ait savaş gemileri ve uçakları olası bir saldırı ihtimaline karşı konuşlanmışken, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, görüşmelerin çok yakında başlayabileceği mesajını verdi. Trump ise hafta sonu yaptığı açıklamada, İran tarafının kendileriyle ciddi temaslar yürüttüğünü belirterek, olası bir anlaşmanın askeri senaryoları devre dışı bırakabileceğine işaret etti.Trump, Beyaz Saray’da gazetecilere yaptığı değerlendirmede, İran’la görüşmelerin sürdüğünü vurgulayarak, “Eğer bir uzlaşma sağlanabilirse bu çok iyi olur, aksi halde kötü sonuçlar doğabilir” ifadelerini kullandı.İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan da sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, ABD ile müzakerelerin başlatılması için Dışişleri Bakanı Arakçi’ye talimat verdiğini duyurdu. Pezeşkiyan, müzakerelerin tehditten uzak, adil ve ulusal çıkarlar çerçevesinde yürütülmesi gerektiğini vurguladı.ABD merkezli Axios, Witkoff ile Arakçi’nin cuma günü İstanbul’da bir araya geleceğini ve toplantıya bazı Arap ve Müslüman ülkelerin temsilcilerinin de katılacağını yazdı. Reuters ise Katar, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Mısır’dan heyetlerin görüşmelere dahil olacağını bildirdi.

ABD-İran hattında kritik İstanbul görüşmesi gündemde

Türkiye, uzay alanında son yıllarda attığı adımlarla dikkat çekerken, bu vizyonun en güçlü temsilcileri çoğu zaman ülke sınırlarının ötesinde, uluslararası projelerde görev alan bilim insanları ve mühendisler oluyor. 

Göklerde iz bırakan başarı öyküsü

Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) çığır açan Comet Interceptor görevi de bu küresel iş birliklerinin en çarpıcı örneklerinden biri. Güneş Sistemi’ne ilk kez giren “bozulmamış” bir kuyruklu yıldızı hedefleyen bu iddialı görev, insanlığın evrenin kökenine dair sorularına ışık tutmayı amaçlıyor.Bu vizyoner projede, Türk bir kadın mühendis olan Ebru Dağtekin, Bern Üniversitesi çatısı altında üstlendiği kritik görevle öne çıkıyor. ODTÜ’den başlayan ve Avrupa’nın uzay merkezlerine uzanan kariyer yolculuğunda, bugün ESA’nın en prestijli bilimsel görevlerinden birinde kalite güvence sorumluluğunu üstleniyor. Dağtekin’in hikâyesi, yalnızca bilimsel bir başarı değil; aynı zamanda genç nesiller için ilham verici bir yol haritası niteliği taşıyor. Pusula Swiss olarak, göklerde iz bırakan bu başarı öyküsünü okurlarımızla buluşturuyoruz.Röportaj: Özgür MumcularEbru Hanım, öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?İzmir, Türkiye doğumluyum. Orta ve Lise eğitimimi Bornova Anadolu Lisesi Almanca bölümünde tamamladıktan sonra ODTÜ Fizik bölümünde lisans ve Plazma Fiziği bölümünde yüksek lisans çalışmalarımı tamamladım. 2006-2013 yılları arasında Türkiye’de havacılık alanında askeri ve sivil uluslarası projelerde görev yaptım. İngiltere ve Almanya’da kalite konusunda eğitimler aldım ve kariyerim boyunca havacılık projelerinde kalite mühendisi ve yöneticisi ünvanlarıyla hep aynı alanda çalıştım. 2014’ten beri Avrupa ve İngiltere’de çalışmaktayım. Halen Bern Üniversitesi Gezegen Bilimleri ve Uzay Araştırmaları bölümünde görevliyim.Şu anda Bern’de, Avrupa Uzay Ajansı’nın Comet Interceptor görevi üzerinde çalışıyorsunuz. Bu misyonun temel amacı nedir?Comet Interceptor, ESA’nın Kozmik Vizyon Programı kapsamında seçilmiş, yaklaşık sekiz yıllık bir zaman dilimine yayılan öncü bir uzay görevi. Bu misyonun en ayırt edici özelliği, Güneş Sistemi’nin iç bölgelerine ilk kez giren, daha önce hiç gözlemlenmemiş “bozulmamış” bir kuyruklu yıldızı ya da potansiyel bir yıldızlararası cismi hedeflemesi. Görev kapsamında üç ayrı uzay aracı, hedef cisme eş zamanlı olarak farklı konumlardan yaklaşarak detaylı ölçümler yapacak. Böylece gökcisminin yapısı, bileşimi ve çevresi hakkında üç boyutlu ve son derece kapsamlı veriler elde edilmesi hedefleniyor. Bu, erken Güneş Sistemi’ne dair çok değerli bilgiler sunabilecek eşsiz bir fırsat.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fb.jpg" width="1024" height="576"></figure>Bu oldukça karmaşık ve iddialı bir görev. Siz bu projede hangi sorumluluğu üstleniyorsunuz?Bern Üniversitesi Uzay Araştırmaları ve Gezegen Bilimi Bölümü bünyesinde çalışıyorum ve Comet Interceptor projesinde Kalite Güvence Yöneticisi olarak görev alıyorum. Temel sorumluluğum; tasarım, üretim, test ve entegrasyon süreçlerinin ESA’nın belirlediği ECSS kalite ve emniyet standartlarına uygun şekilde ilerlemesini sağlamak. Şu anda özellikle iki ana bilimsel enstrüman üzerinde yoğunlaşıyoruz: kuyruklu yıldız görüntüleme kamerası ve nötral iyonları ölçen bir kütle spektrometresi. Bu cihazlar, Rosetta gibi önceki ESA görevlerinden edinilen tecrübelerin üzerine inşa ediliyor ve bilimsel çıktılar açısından çok büyük önem taşıyor.Comet Interceptor’ı önceki kuyruklu yıldız görevlerinden ayıran temel fark nedir?Daha önce ziyaret edilen kuyruklu yıldızların büyük çoğunluğu, Güneş’e defalarca yaklaşmış ve bu süreçte yapıları değişime uğramış cisimlerdi. Comet Interceptor ise Güneş Sistemi’ne ilk kez giren bir kuyruklu yıldızı hedefliyor. Bu sayede, kuyruk bölgesinde bulunan ve bugüne kadar detaylı şekilde gözlemlenememiş toz ve plazma yapıları incelenebilecek. Ayrıca, milyarlarca yıldır neredeyse hiç değişmemiş ilkel maddelere ulaşma ihtimali söz konusu. Bu da Güneş ve gezegenlerin nasıl oluştuğuna dair mevcut teorileri test etmek açısından çok değerli.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fc.jpg" width="1024" height="576"></figure>Türk bir kadın mühendis olarak ESA gibi bir kurumda görev almak sizin için ne ifade ediyor?Bu benim için büyük bir gurur. Mustafa Kemal Atatürk’ün “İstikbal göklerdedir” sözü, meslek hayatım boyunca bana yol gösteren bir ilke oldu. Bugün Bern’de, Avrupa ve Japonya’nın ortak yürüttüğü bu bilimsel görevde aktif rol almak, hem kişisel hem de ülkemi temsil etme açısından çok anlamlı. Uluslararası bir ekip içinde çalışmak, farklı bakış açılarıyla bilim üretmenin ne kadar güçlü sonuçlar doğurabileceğini de her gün yeniden gösteriyor.Türkiye’nin uzay alanındaki son yıllardaki çalışmalarını nasıl değerlendiriyorsunuz?Türkiye, uzay konusunda önemli ve umut verici adımlar atıyor. Türkiye Uzay Ajansı’nın kurulması, yerli uydu projeleri ve savunma sanayiine yönelik çalışmalar bu açıdan çok değerli. Ancak sürdürülebilir başarı için yalnızca teknoloji ve altyapı yeterli değil. İnsan kaynağına yatırım yapılması, gençlerin uluslararası projelerde deneyim kazanması ve bu bilgi birikimini ülkeye geri taşıması büyük önem taşıyor.Bu görev sürecinde sizi en çok heyecanlandıran an hangisiydi?Uyduya entegre edilecek kameranın birebir uçuş kopyasının testleri başarıyla tamamlandığında yaşadığım heyecanı unutamam. Uzun süren bir emeğin somut bir sonuç verdiğini görmek, tüm ekibe büyük bir motivasyon sağladı.Uzay mühendisliği alanında kariyer hedefleyen gençlere neler tavsiye edersiniz?Her şeyden önce meraklı ve sabırlı olmalarını öneririm. Uzay mühendisliği; fizik, elektronik, yazılım ve malzeme biliminin bir arada çalıştığı çok disiplinli bir alan. Teknik bilgi kadar ekip çalışması, iletişim ve problem çözme becerileri de çok önemli. Ve elbette cesur olmalarını isterim. Dünyanın neresinde olurlarsa olsunlar, bilimsel projelere katkı sunabileceklerine inansınlar.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fd.jpg" width="1024" height="576"></figure>Bilim dışında zamanınızı nasıl değerlendiriyorsunuz?Bern, doğasıyla insanı dengeleyen bir şehir. Boş zamanlarımda yüzme sporuyla ilgileniyorum, caz müzik dinlemeyi ve sanat galerilerini gezmeyi seviyorum. Ayrıca Türkiye’deki gençlerin katılabileceği uzay ve bilim projelerinde onlara mentorluk yapmaya da mümkün olduğunca zaman ayırıyorum.Son olarak, görevin uluslararası boyutundan da bahseder misiniz?Comet Interceptor, ESA ile Japonya Uzay Araştırma Ajansı JAXA’nın ortak yürüttüğü bir görev. Her iki taraf da farklı bilimsel enstrümanlar geliştiriyor. Bu tür iş birlikleri, bilimin gerçekten sınır tanımadığını gösteriyor. Kültürler ve ülkeler arası bu ortak çalışma ortamı son derece ilham verici.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fa.jpg" width="1024" height="576"></figure>ESA'nın Comet Interceptor Görevi ile ilgili biraz bilgi vermek gerekirse:L2 LAGRANGE NOKTASI nedir?L2 noktası, Dünya ile Güneş arasındaki yerçekimi dengesinin çok özel bir şekilde kurulduğu bir uzay noktasıdır. Konum olarak, Dünya'nın tam arkasında yer alır, yani Güneş'ten bakarsak: Yaklaşık 1,5 milyon km Dünya’nın ötesinde (Ay’ın 4 katı uzaklıkta) bulunur.Peki, neden önemli?Bu noktada bir uzay aracı:•Hem Dünya hem Güneş’in çekim gücüyle dengede kalabilir,•Dünya ile aynı hızda Güneş’in etrafında döner (yani hep Dünya’yla birlikte "ilerler"),•Uzay teleskopları veya sondalar burada sabit bir gözlem pozisyonuna yerleşebilir.James Webb Uzay Teleskobu da tam bu noktaya yerleştirildi.Neden COMET INTERCEPTOR burada bekliyor?•Çünkü oradan hem Güneş’i hem uzak uzayı çok rahat gözleyebilir.•Ayrıca yeni keşfedilecek kuyruklu yıldızlar nereye giderse gitsin, L2’den kalkış yapan bir araç onları daha kolay yakalayabilir. Bu bir nevi "uzayda pusuya yatmak" gibi.Kısaca Analojiyle: L2 noktası, sanki uzayda bir "denge noktası" gibi.&nbsp;Oraya konan bir uydu, ne Dünya’ya düşer ne de Güneş’e savrulur. Güneş etrafındaki dönüşünü Dünya ile "senkronize" şekilde yapar.ESA Comet Interceptor Projesi, uluslararası işbirliğiyle yürütülen bir uzay görevidir. Aşağıda projeye katkı sağlayan başlıca ülkeler ve kurumlar yer alıyor:Bilimsel işbirlikler:Ayrıca birçok Avrupa üniversitesi ve araştırma merkezi proje kapsamında bilimsel ve teknik işbirliği yürütmektedir. Bu kurumlar arasında:•CNES (Fransa Uzay Ajansı)•DLR (Almanya)•ASI (İtalyan Uzay Ajansı)•SNSB (İsveç)&nbsp;

Bern’den evrene: ESA’nın kuyruklu yıldız avında bir Türk imzası

PLR (Parti Libéral-Radical / Liberal-Radikal Parti) bünyesinde Membre du comité olarak görev yapan Sara Pınar, İsviçre siyaset sahnesinde gençlik enerjisiyle öne çıkan bir isim. Siyasete henüz 14 yaşında adım atan Pınar, yerel komitelerden kanton düzeyindeki çalışmalara kadar geniş bir siyasi deneyime sahip. 

İsviçre siyaset sahnesinde gençlik enerjisi

Sara Pınar ile siyaseti, geleceği ve toplumsal katılımı konuştuk

Cenevre’de yaşayan mühendis kökenli araştırmacı Ali Rıza Tuna, kırk yılı aşkın süredir Anadolu’nun kadim dokuma kültürünü bir sanat tarihi perspektifinden yeniden yorumluyor. 

Mitlerden sanata uzanan motifler

Ali Rıza Tuna ile Anadolu kilimlerinin görsel dili üzerine bir söyleşi

İsrail ile Hamas arasında 10 Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkes, uluslararası kamuoyunda Gazze’deki yıkımın en azından geçici olarak duracağı yönünde bir umut yaratmıştı. Ancak kısa süre içinde İsrail ordusunun ateşkese rağmen Gazze’nin farklı bölgelerine operasyonlar düzenlemeye devam ettiği görüldü

Filistin için umut var

Bu durum, sivillere yönelik baskının sona ermediğini ve insani krizin derinleştiğini bir kez daha gösterdi. Uluslararası hukuk uzmanları saldırıları ateşkes ruhunun açık ihlali olarak değerlendirirken, Avrupa kamuoyunda da tepkiler giderek artıyor.Böylesi bir atmosferde, İsviçre siyasetinde İsrail–Filistin meselesindeki net tutumuyla tanınan Geri Müller yeniden dikkat çekiyor. 2003–2015 yıllarında Ulusal Konsey üyeliği ve ardından Baden Belediye Başkanlığı yapan Müller, insan hakları ve Orta Doğu politikalarına odaklanan çizgisiyle öne çıkıyor. İsviçre–Filistin Derneği başkanı ve parlamentodaki Filistin Dostluk Grubu’nun aktif bir üyesi olarak, uzun yıllardır İsrail’in askeri politikalarına yönelik eleştirileriyle bilinen Müller ile &nbsp;Gazze’deki güncel gelişmeler karşısında da açık tavrını sürdürüyor.Bu röportajda, Müller’in İsrail–Filistin meselesine dair birikimini ve bugünkü krize ilişkin değerlendirmelerini konuştuk.Röportaj: Ferah Koçak ErdoğanSayın Müller, İsrail devletinin Filistin toprakları üzerinde nasıl kurulduğu hakkında bize kısa bir bilgi verebilir misiniz?Esas olarak İngiltere ve Fransa arasında imzalanan Sykes-Picot Anlaşması ve ardından Balfour'un hırsızlığıyla (Jaffa'dan Hayfa'ya kadar olan sahil şeridini, Hindistan'dan çaldığı malları İngiltere'ye güvenli bir şekilde ulaştırmak için istiyordu). Osmanlılar da 1. Dünya Savaşı'nı kaybettikleri için Levant'ın koruması ortadan kalktı ve İngiltere Levant'ı kolonileştirdi. 1922'den itibaren İngilizler Filistin köylerini boşalttı ve soydu. İngiltere, “Araplardan” daha çok güvendikleri için İngiliz Yahudilerini Filistin'e gönderdi. Ben Gurion, 1910'larda Filistin'i ziyaret etmiş ve Filistinli Haredi Yahudilerini hor görmüştü. Bu nedenle, özellikle Doğu Avrupalı Yahudileri aradı. 2. Dünya Savaşı'ndan sonra, birçok Avrupa ülkesi Avrupalı Yahudileri Filistin'e gönderdi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/45d57ffab9f29bfe75b04a450.jpg" width="1024" height="576"></figure>Size göre, İsrail'in kısa süre içinde güçlü bir ordu ve uluslararası destek oluşturabilmesinin ana sebepleri nelerdir?İngiltere, 1922'den itibaren Yahudilere giderek daha fazla güç verdi. 1920'lerin sonunda İngiltere'nin Levant'a olan ilgisi azaldığında, güçlerini adım adım Yahudilere devretti. Siyonistler İngiliz silahlarını miras aldılar ve en az iki terör örgütü, Irgun ve Haganah'ı kurdular. Bu gruplar, köyleri yıkmayı ve insanları kovmayı çabucak öğrendi.İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra, Küçük BM (çoğunlukla sömürgecilerden oluşan, yaklaşık 40 ülke) sözde 2 devletli çözümü kabul etti. Bölge İsrail'e çok elverişli bir şekilde bölündü (İsrailliler %25 oranında %60 oranında toprak aldı!Batılı ülkeler ve ABD’nin İsrail'e verdiği destek, bölgedeki dengeyi nasıl değiştirdi?ABD için İsrail, petrol ve gazla çevrili bir bölgenin tam ortasında bir ada ve bu nedenle de “bir bekçi köpeği” işlevi gördü. İngilizlerse “Arapları” tanımıyor ve onlara güvenmiyorlardı. Bu sebeple tam destek verdiler.Gazze’deki sivil kayıplara Uluslararası toplumun tepkisi sizce yeterli mi?Hangi tepki? Soykırım uygulamak veya buna göz yummak için hiçbir gerekçe yok. Bu nedenle Roma Statüsü ve Cenevre Sözleşmeleri çerçevesinde net bir müdahale beklerim. Güney Afrika’nın girişimi bunun bir örneğidir.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/45d57ffab9f29bfe75b04a44f.jpg" width="1024" height="576"></figure>Gazze’de iki yıldır yaşanan insani durumu nasıl değerlendiriyorsunuz?&nbsp;Tam anlamıyla felaket! Daha önce benzeri görülmemiş bir durum yaşanıyor. İki yıldır açıkça ilan edilmiş bir soykırım var. Yemen ve İran dışında yaşanan bu soykırıma neredeyse tüm dünya seyirci kalıyor.BM ve uluslararası mahkemeler İsrail'in eylemlerini insan hakları ihlali olarak tanımlıyor. Uluslararası yaptırımların uygulanmaması ne anlama geliyor?BM'nin bir sorunu var: Güvenlik Konseyi. Konseyin başında üç sömürgeci güç ve iki BRICS temsilcisi var.. Bu durumda kim kazanacak? Ayrıca, adli süreçler çok uzun sürüyor bunu da göz ardı etmemek gerek.Avrupa’nın bir çok noktasında Filistin için destek mitingleri düzenlendi, sizce bu gösteriler karar vericiler üzerinde gerçekten bir baskı oluşturdu mu?&nbsp;Kısmen evet, diye düşünüyorum. Bu baskı durumu, bir ülkenin ve o ülkenin hükümetinin ABD’ye ne kadar bağımlı olduğuna göre de değişiyor.Filistin halkının geleceği ve özgürlüğü konusunda umutlu musunuz?Evet umutluyum, şu nedenlerden dolayı:&nbsp;İsrail'in sonu yaklaşıyor: On binlerce, özellikle iyi eğitimli İsrailli, tüm bu savaşlar ve hükümetin veya diğer ülkelerdeki iş ortaklarının düşmanca tavırlarından bıkıp, kesin olarak ülkeyi terk etti.Tüm kıtalardaki bazı önemli ülkeler İsrail'i ebedi bir savaş çığırtkanı olarak görüyor ve ondan bıkmış durumda.&nbsp;Filistinliler “sumud” (direnç, sebat) kavramını iyi bilir; bu da onları güçlü kılar.

İsviçreli siyasetçi Müller: İsrail’in sonu yaklaşırken Filistin güçlü kalıyor

Pusula Swiss, İsviçre’de yaşayan Türk topluluğuna kültür, yaşam, başarı hikâyeleri ve ilham veren portreler sunmaya devam ediyor. Bu sayıda, Türkiye’nin çağdaş mücevher tasarımında uluslararası bir marka hâline gelen TOHUM’un kurucusu, Türk tasarımcı Verda Alaton ile bir araya geldik. 

TOHUM’un evrensel dili

Doğal formlar, kadim semboller ve etnik sanatla kurduğu bağ sayesinde dünya moda sahnesinde fark yaratan Alaton, Cenevre’den dünyaya yayılan ilham dolu bir tasarım yolculuğuna sahip.İstanbul’da doğup New York’ta antropoloji ve tribal art üzerine çalışma fırsatı bulan, ardından Batı Africa’dan Asya’ya uzanan seyahatlerinde topladığı kültürel birikimi mücevhere dönüştüren Alaton; bugün Naomi Campbell’dan Leandra Medine’ye, Sharon Stone’dan Gigi Hadid’e kadar pek çok ismin takılarında hayat buluyor. Pusula Swiss olarak hem ilham dolu yolculuğunu hem de TOHUM’un evrensel dilinin ardındaki anlamları kendisinden dinledik.Röportaj: Özgür MumcularKişisel Yolculuk &amp; İlham<ul><li>Verda Hanım öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?</li></ul>İstanbul doğumluyum; çok kültürlü, tarihi ve katmanlı muhteşem şehrimiz, dünyaya bakışımı — ve dolayısıyla tasarım estetiğimin temellerini oluşturdu. Gençlik yıllarımda kariyerim kurumsal dünyadaydı; ancak kalbimde hep sanat ve doğayla derin bir bağ vardı. 20’li yaşlarda New York'taki üniversite dönemimde kabile sanatlarına olan tutukumu bir sanat galerisinde çalışarak besledim. Yıllar içinde bu tutkuyu bir yaşam biçimine dönüştürmeye ve paylaşmaya karar verdim. Bugün, markam TOHUM aracılığıyla hem kendimi hem de dünyaya dair estetik ve felsefi bakışımı ifade ediyorum.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d6.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>TOHUM kelimesinin “tohum” anlamına geldiğini uluslararası alanda çok kişi yeni öğrendi. Sizin için bu kelime ne ifade ediyor ve markanın ruhunu nasıl yansıtıyor?</li></ul>TOHUM, aslında hem doğaya, hem de hayata ektiğimiz tüm niyetlerimizi sembolize ediyor. Bir tohum nasıl doğada kendi potansiyelini taşır ve — doğru toprak, su ve ışıkla — benzersiz bir hayata dönüşürse, ben de her bireyin kendi yaşamında benzersiz potansiyeller taşıdığına inanıyorum.&nbsp;Markam için TOHUM, “doğadan gelen, saf, tekil, umut dolu ve yaşamın kendisine dair” her şeyi temsil ediyor. Her bir tasarım, bu tohumun bir “filizi” gibi; doğadan gelen malzemeler, kültürel kodlar, kişisel ifade ve özgürlüğün birleşimiyle hayata geçiyor.<ul><li>İstanbul’dan New York’a, ardından Cenevre’ye uzanan hayat yolculuğunuz TOHUM’un yaratım sürecini nasıl şekillendirdi?</li></ul>İstanbul benim köklerim; mimarisi, tarihi ve çok katmanlı kültür mozaiğiyle büyüdüm. New York’ta etnik sanatlarla tanışmam, bana “küresel bir estetik” ve “gelenek ile çağdaşlığı birleştirme” fikrini verdi. Tutkulu olduğum galerilerde geçirdiğim zaman, farklı kültürlerin sanat ve takı geleneklerinin nasıl bir araya geldiğini gözlemlemek, bana yaratımlarım için ilham oldu. Doğal malzemeler ve cüretli formlar Tohum’un&nbsp; estetik anlayışının temeli.Cenevre’ye taşınmam ise bana hem sakinlik hem de uluslararası bir perspektif kazandırdı. Bu coğrafi ve kültürel yolculuklar, TOHUM’un hem Anadolu köklerine saygılı hem de dünya kültürlerinden beslenen, zamansız ve evrensel bir dil kurmasına imkân tanıdı.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d7.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Tribal Art’a olan ilginiz çok genç yaşta başlamış. Bu ilginin tasarımlarınız üzerindeki en güçlü etkisi nedir?</li></ul>Evet, tribal ve etnik sanatlara olan ilgim, gençlik döneminde New York’taki Afrika sanat galerilerinde calışmaya başlamamla beslendi. O dönemde, gördüğüm parçaların sadece estetik değer değil; aynı zamanda derin kültürel anlamlar taşıdığını fark ettim. Sanat hayatın içinde kullanım eşyalarında hayat buluyor, ritüellerin, doğa ile kurulan iletişimlerin temelinde yer alıyordu. Kabilelerin sembolleri, doğaya bağlı motifleri, bedenle kurulan bağ, insanın en özgün ve temel ifadesini taşıyor.Bu görüş bende “Batı dünyasındaki hayatın içinde bu ruhu, bu anlayışı nasıl yaşatabilirim” düşüncesine dönüştü. Tribal Art’ın asaleti, doğayla ve insanla kurduğu simbiyotik ilişki; TOHUM’un estetik anlayışının temelini oluşturuyor. Doğallık, arketipik formlar, ruhun ve bedenin ifadesi… Tüm bunlar tribal sanatın etkisiyle şekillendi.Markanın Doğuşu &amp; Tasarım Felsefesi<ul><li>TOHUM’u kurma kararınız nasıl bir dönüm noktasında ortaya çıktı? O ilk prototipleri üretirken neler hayal ediyordunuz? TOHUM’u kurma kararım 30’lu yaşlarımın başında şekil aldı. Beslendiğim tüm düşünceler, inandığım değerleri şekle dökme ve bedenle birleştirme dönemi başladı. Kurumsal hayattan ayrılmaya karar verdim ve tüm riskleri ve korkularımla kucaklayarak yeni bir hayata adım attım.&nbsp;</li></ul>Hayalim Tohum’ları taşıyan kişilerin özgürleştiklerini ve mutlu olduklarını görmek idi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d8.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Koleksiyonlarınızda sıkça karşımıza çıkan semboller, kabuklar ve kristaller… Bu doğal materyalleri seçerken sizi en çok etkileyen şey nedir? Malzeme seçme süreci benim için bir meditasyon. Gerçekten “doğal olan her şey” TOHUM’un temelini oluşturuyor. Kristaller, taşlar, deniz kabukları, ahşap, deri… Doğanın bize armağanı olan tüm bu materyaller tasarımlarımda yer bulabiliyor. Yıllar içinde farklı koleksiyonlarımız ile her doğal malzemeyi değerlendirebildiğimizi söyleyebilirim. Halen tüm kullandığımız taşları, deniz kabuklarını tek tek seçerim. Her birinin verdiği hisse önce kendim bakarım, ondan sonra TOHUM’a dönüştürürüz.&nbsp;</li></ul>Bu materyaller sadece görsel olarak değil, dokunsal olarak da ruhumuza değer katıyor: Her biri benzersiz, her biri “tek”. Ayrıca doğanın sadeliği, zarafeti ve özgünlüğü ile bu değerleri takıya taşımak benim için çok kıymetli.&nbsp;<ul><li>Sade ama güçlü formlar markanızın imzası haline geldi.&nbsp;Bu estetik dil nasıl oluştu?</li></ul>Bana göre takı; kendimizi ifade etme şekli, sözlerle ifade etmediğimiz iç dünyamızı sessizce paylaşma yöntemi. Derin, daha ruhsal bir ifade biçimi. Bu yüzden TOHUM tasarımlarında “az ama derin” anlayışını benimsedim: Yalın, minimalist ama güçlü; doğadan gelen formlar, simetri ve saf çizgiler. Malzemelerin yalın gücü ön planda.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d9.jpg" width="1024" height="576"></figure>Bu ifade şekli, taşıyanın karakterini ortaya çıkaran bir araç olmasını sağlıyor. Konuşan eller, dokunan ruhlar” dileğimin özü.Uluslararası Başarı &amp; Dönüşüm<ul><li>Concha koleksiyonunun dünya çapında patlama yapması nasıl bir deneyimdi?&nbsp;</li></ul>Concha, çoğumuzun çocukluğunda doğayla ilk ilişkilerimizde yer alan deniz kabuklarımız aslında. Organik, doğal ve zamansız. 2017’de altın kaplama kabuk tasarımımızla Concha’yı yeniden yorumladığımızda, bir influencer’ın tasarımımızı paylaşması ile TOHUM yurtdışı platforma taşınıp, yıllar içinde saygıdeğer bir uluslararası markaya dönüştü.&nbsp;Concha ile niyet, doğada yalın, basit olan mucizevi güzelliklere dikkat çekmek ve onları bedenimizde taşımaya değer bulmaktı aslında. Bir deniz kabuğunun prensip olarak bir pırlantadan hiçbir farkı olmadığına inanırım.Bu beklenmedik ani yükseliş, hem heyecan vericiydi hem de bir dönüşüm getirdi: Küçük, el yapımı bir atölye markasından, uluslararası sahnede tanınan bir marka haline geçiş. Ancak bu başarı, benim dünyaya bakışımı, markaya olan sorumluluğumu ve tasarıma olan inancımı sarsmadı; tam tersine, derinleştirdi.<ul><li>Naomi Campbell, Kelly Rutherford, Leandra Medine gibi isimlerin TOHUM takması markayı nasıl dönüştürdü?</li></ul>Bu isimlerin, yani moda dünyasında, popüler kültürde etkili olan kişilerin, TOHUM’u seçmesi markanın kimliğini ve görünürlüğünü geniş kitlelere taşıdı. Bir anda, TOHUM'un yalnızca “etnik / büyük formlarda aksesuarlar” değil; evrensel, çağdaş, global bir takı dili olarak algılanmasına yardımcı oldu.Doğa, kültür ve el işçiliği üzerine kurulu, samimi ve estetik, evrensel olarak anlaşılabilir, benimsenebilir. Yıllar içinde TOHUM, kişisel ifadeyi, kimliği ve ruhu süsleyen bir araç hâline geldi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376da.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Global bir marka olurken yaratıcı kimliğinizi koruma konusunda zorlandığınız anlar oldu mu?</li></ul>Evet, özellikle Concha’nın başarısından sonra “başarı baskısı”, “talep artışı”, “ölçeklenme” gibi faktörler devreye girdi. Bazıları, neden bu kadar “organik / el işçiliği tarzı” bir koleksiyonu seçtiğimi sorguladı.&nbsp;Ancak benim için önemli olan, yaratmış olmak için yaratmak değil, her bir koleksiyonumuzun çıkış değerlerimize sadık kalması. “Özgünlüğü, doğallığı, el işçiliğini, bireyselliği” korumayı seçtim. Kıymetlimiz bu dil. Değerlerimizi koruyabilmek, tabi ki her türlü ticari başarıdan çok daha önemli.Atölye, Üretim &amp; El İşçiliği<ul><li>İstanbul’daki ustalarla çalışmanız markanın DNA’sının önemli bir parçası.&nbsp;El işçiliği TOHUM için neden vazgeçilmez?</li></ul>El işçiliği, her parçayı özel, “insanın dokunuşu, ruhu ile bir araya gelmiş” bir obje hâline getiriyor. Her taş, her kabuk, her metal yüzey, bir insanın ellerinden geçiyor. Bu, benim için sadece estetik değil; ruhsal, etik ve kültürel bir değer.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376df.jpg" width="1024" height="576"></figure>Doğayı, emeği, insanı, gelenekleri bir araya getiren bir sürecin ürünü her bir TOHUM. Bu sayede her parçanın bir hikâyesi oluyor ve takı, yüzeysel bir süs değil, bir ifade, bir kimlik, bir ruh hâline geliyor.<ul><li>TOHUM’un Afrika’daki sürdürülebilir tarım projelerine katkıda bulunması çok etkileyici. Bu iş birliği nasıl başladı? Afrika’ya olan, uzun yıllara dayanan estetik ve kültürel tutkum, TOHUM’un ilham kaynaklarının her zaman merkezinde oldu. Cuore koleksiyonunu tasarladığım dönemde, bu bağı daha anlamlı bir katkıya dönüştürmek istedim ve bu dönemde Haller Foundation ile tanıştım. Haller’in Afrika’daki sürdürülebilir tarım projeleri, markamızın doğayla uyumlu yaklaşımıyla organik bir şekilde örtüştü. Bu iş birliğiyle birlikte her Cuore “Seeds of Sustainability” projesi aracılığıyla bölgede toprağın, üretimin ve yaşamların yeniden yeşermesine destek oluyor.</li></ul><figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376dc.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Yeni koleksiyonlara başlarken ilk adım genelde nedir?&nbsp;Bir çizim, bir obje, bir seyahat, bir his? İlham her zaman canlı; bir seyahat, bir taş, bir kabuk, bir görüntü, bir his… Bazen Afrika’da gördüğüm bir obje, bazen İstanbul’da rastladığım bir form, bazen bir taşın dokusu ya da doğanın bir detayı…Çoğu zaman da bunlara eşlik eden insan doğası. Bu ilhamlar içimde olgunlaşıp, zihnimde formlaşıyor, sonra el işçiliğiyle gerçeğe dönüşüyor.&nbsp;</li></ul>Tasarım benim için planlı bir süreç değil; yaşamın, deneyimin, doğanın bir uzantısı…Cenevre &amp; Gelecek<ul><li>Cenevre artık sizin yaşam ve çalışma alanınız. Bu şehir tasarımınıza nasıl bir duygu veya yeni perspektif katıyor? Cenevre hem sessizliği, hem doğaya ve göle yakınlığı, hem de çok kültürlülüğüyle bana yalnızca huzur vermiyor; aynı zamanda küresel bir perspektif de sunuyor. Bu da TOHUM’un evrensel ruhuyla çok uyumlu.&nbsp;</li></ul>Doğayla iç içe bir yaşam; ama dünyanın merkezlerine erişim. Uluslarası toplum kuruluşlarının merkezi küçük bir şehirde onlarca kültürün bir arada yaşamasını sağlıyor. Bu denge benim için ideal; hem içsel hem dışsal ilham için verimli bir zemin.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376dd.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>TOHUM’un geleceğinde neler var? Yeni koleksiyonlar, yeni ülkeler veya yeni bir yaratıcı yön?</li></ul>TOHUM’un dili, sürekli evrim halinde. Yeni koleksiyonlarla, belki aksesuar dışındaki objelerle, tasarım sınırlarını genişletmek istiyorum. Çünkü doğa, kültür, malzeme ve form sınır tanımaz.&nbsp;Aynı zamanda, bireysellik ve el işçiliğini koruyarak; global bir ölçekte ama ruhu kaybetmeden büyümek en büyük isteğim. Her bir TOHUM parçasının bir “tohum” olarak kalması, yeni güzellikleri, yeni hikâyeleri ve yeni bağları yeşertmesi…