Avrupa genelinde etkili olan aşırı sıcaklık ve kuraklık, uzun süredir suyun ve toprağın altında kalan çok sayıda tarihî kalıntıyı gün yüzüne çıkardı. Tuna ve Ren nehirlerindeki su seviyelerinin düşmesiyle Nazi dönemine ait savaş gemileri, patlamamış mühimmatlar ve tarih öncesi dönemden kaldığı düşünülen mamut kemikleri bulundu.

Avrupa’da sıcaklıkların yükselmesi ve yağışların azalması, kıtanın önemli su kaynakları üzerindeki baskıyı artırıyor. Copernicus İklim Değişikliği Servisi verilerine göre Avrupa, küresel ortalamanın iki katı hızla ısınarak dünyanın en hızlı ısınan kıtası hâline geldi.

Bu değişim; sıcak hava dalgalarının daha sık görülmesine, su kaynaklarının azalmasına ve daha şiddetli orman yangınlarının yaşanmasına neden oluyor.

Tuna son 30 yılın en düşük seviyesinde

Toplam 19 ülkenin sınırları içinde yer aldığı Tuna Nehri havzasındaki su seviyesi, son 30 yılın en düşük düzeyine geriledi. Bilim insanları bu düşüşü yüksek sıcaklıklar ve yağış miktarındaki azalmayla ilişkilendiriyor.

Sırbistan’da Tuna Nehri’nin su akışı, temmuz ayı ortalamasının üçte birine kadar düştü. Nehirdeki su seviyesinin azalmasıyla en az 20 adet İkinci Dünya Savaşı batığı yüzeye çıktı.

Sırbistan’ın Prahovo kenti yakınlarında ortaya çıkan kalıntılar arasında, İkinci Dünya Savaşı sırasında batırılan Alman savaş gemileri de bulunuyor. Su yüzeyine çıkan enkazlar, nehirde seyreden gemilerin geçişini zorlaştırarak taşımacılık açısından ciddi bir tehlike oluşturuyor.

Ren Nehri’nde taşımacılık aksadı

Almanya’nın Oberwesel kenti yakınlarında devam eden kuraklık ve yeni sıcak hava dalgası nedeniyle Ren Nehri üzerinde dev bir kum adacığı oluştu.

Ren Nehri’nin Almanya sınırları içindeki güzergâhında bulunan ölçüm noktalarında su seviyesinin rekor düzeyde düştüğü tespit edildi. Bölgenin en önemli ticaret ve taşımacılık yollarından biri olan nehirde ağır yük taşımacılığı ciddi biçimde aksamaya başladı.

30 Temmuz 2026’da Oberwesel yakınlarında çekilen görüntülerde, bir yük gemisinin su yüzeyine çıkan büyük kum adacığının yanından ilerlediği görüldü. Düsseldorf’ta ise nehir yatağının bazı bölümleri tamamen açığa çıktı.

Patlamamış bombalar bulundu

Kuraklık yalnızca batık gemileri değil, 20. yüzyıldaki savaşlardan kalan patlayıcıları da ortaya çıkardı. Hırvatistan, Macaristan ve Slovakya gibi ülkelerde nehir tabanlarında çeşitli mühimmatlar bulundu.

Tuna Nehri’nde ortaya çıkan İngiliz yapımı bir İkinci Dünya Savaşı bombası, Slovak polisinin gerçekleştirdiği kontrollü patlamayla imha edildi. Patlamamış mermilerin bulunması nedeniyle farklı bölgelerde güvenlik önlemleri alındı ve bazı alanlar geçici olarak tahliye edildi.

Fransa’nın Bordeaux kenti yakınlarında çıkan orman yangınları da İkinci Dünya Savaşı’ndan kalma yaklaşık 400 mühimmatın ortaya çıkmasına neden oldu. Le Porge köyünde bulunan mühimmatlar arasında Alman ve Fransız yapımı havan topları ile tanksavar mermilerinin yer aldığı açıklandı.

Yangınlar sırasında duyulan ve başlangıçta gaz tüplerinden kaynaklandığı düşünülen bazı patlamaların, aşırı sıcak nedeniyle infilak eden eski mühimmatlardan kaynaklanmış olabileceği değerlendiriliyor.

Mamut kemikleri nehir kıyısında bulundu

Bulgaristan’da Tuna Nehri’nin sularının çekilmesiyle çamurlu kıyıda tarih öncesi döneme ait olduğu düşünülen kemikler ortaya çıktı. Bilim insanları kalıntıların eski bir mamuta ait olabileceğini belirtti.

Uzmanlar bölgede bir alt çene, iki fildişi ve mamut kaburgası olabileceği değerlendirilen bir kemik buldu. Kalıntıların kesin yaşının ve hangi türe ait olduğunun yapılacak bilimsel incelemelerin ardından belirlenmesi bekleniyor.

Tarihî yapıların izleri belirdi

Kuraklığın ortaya çıkardığı kalıntılar yalnızca nehir yataklarıyla sınırlı kalmadı. Birleşik Krallık’ta uzun süren sıcaklıklar nedeniyle çimenlerin kuruması, toprağın altındaki tarihî yapıların ana hatlarını görünür hâle getirdi.

“Yama izleri” olarak adlandırılan kuru çim desenleri sayesinde eski bir Orta Çağ manastırının temelleri ile 17. yüzyıla ait bir bahçenin geometrik planı ortaya çıktı. Bir zamanlar bölgede bulunan yapı ve bahçelerin izleri, kuruyan çimenlerin üzerinde belirginleşti.

Avrupa’da giderek ağırlaşan kuraklık, tarihî ve arkeolojik kalıntıların keşfedilmesini sağlarken su taşımacılığı, güvenlik, tarım ve doğal yaşam üzerindeki ciddi riskleri de görünür hâle getiriyor.