Avrupa Birliği (AB), 2022 yılından bu yana uygulanan geçici koruma statüsünde önemli bir değişikliğe gitmeye hazırlanıyor. Avrupa Komisyonu, Ukraynalı mültecilere sağlanan ve dört milyondan fazla kişiyi kapsayan koruma programının Mart 2028'e kadar uzatılacağını duyurdu. Ancak yeni düzenleme kapsamında, askerlik çağındaki Ukraynalı erkeklerin bu koruma programından yararlanmasının engellenmesi hedefleniyor. Bu adım, hem Kiev yönetiminin personel taleplerini hem de üye ülkelerdeki entegrasyon süreçlerine yönelik artan baskıları yansıtıyor.
Sıkıyönetim kuralları gereği ülkeden ayrılması kısıtlanan ancak yasa dışı yollarla AB ülkelerine geçiş yapan binlerce Ukraynalı erkek, mevcut durumun merkezinde yer alıyor. Sınır ajansı Frontex verilerine göre, 2025 yılında 10 binden fazla kişi yasa dışı yollarla AB sınırlarını geçti. AB İçişleri Komiseri Magnus Brunner, yapılan önerinin Ukrayna'nın savunma ihtiyaçlarına verilen bir yanıt olduğunu belirterek, "Önerimiz, Ukrayna’nın değişen savunma ihtiyaçlarını dikkate alıyor," ifadelerini kullandı. Mevcut statüye sahip olanların haklarının korunacağı belirtilirken, kısıtlamanın yeni başvuruları kapsayacağı anlaşılıyor.
Danimarka gibi bazı üye ülkeler de benzer sıkılaştırıcı önlemler üzerinde çalışıyor. Danimarka hükümeti, 23 ila 60 yaş arasındaki Ukraynalı erkeklere oturma izni verilmesini, askerlik hizmetinden muaf olduklarını kanıtlama şartına bağlamayı önerdi. Öte yandan Komisyon, Avrupa’da yaşayan Ukraynalıların ülkelerine dönüşünü teşvik etmek amacıyla yeni bir gönüllü geri dönüş programı başlattığını duyurdu. Düzenlemenin yürürlüğe girmesi için AB üyesi ülkelerden nitelikli çoğunlukla onay alınması, yani 27 ülkeden en az 15'inin ve AB toplam nüfusunun yüzde 65'inin destek vermesi gerekiyor.
