Ferah

Kaja Kallas, Avrupa Birliği’nin Gazze’de yürütülen barış girişimlerine dahil olmayı arzuladığını belirterek, Filistinli polislerin eğitimi konusunda İsrail’in onayının gerekli olduğunu ifade etti.

Kallas’tan Gazze mesajı

Brüksel’de düzenlenen AB Dışişleri Bakanları Toplantısı öncesinde basın mensuplarına konuşan Kallas, Gazze başta olmak üzere bölgesel gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.Toplantı gündeminde ayrıca Rusya’ya yönelik 20’nci yaptırım paketi bulunduğunu aktaran Kallas, bu konuda henüz uzlaşma sağlanamadığını söyledi. “Gerekli baskıyı sürdürmeye devam edeceğiz.” diyen Kallas, Rusya-Ukrayna müzakerelerinde AB’nin masada yer almamasına da değindi. Kallas, burada asıl önemli olanın Rusya’nın hangi tavizleri vereceği olduğunu vurguladı.<h3>Gazze’de AB Misyonları Öne Çıkıyor</h3>AB’nin Gazze’deki barış sürecine katkı sunmak istediğini yineleyen Kallas, bu çerçevede AB’nin Refah Sınır Yardım Misyonu (EUBAM Refah) ile AB Filistin Toprakları Polis Misyonu’nun (EUPOL COPPS) önemli roller üstlenebileceğini dile getirdi.Hamas’ın silahsızlandırılması sürecinde Filistinli güvenlik güçlerinin önemine dikkat çeken Kallas, EUPOL COPPS misyonunun bu alanda destek sağlayabileceğini söyledi. Ürdün ve Mısır ile gerekli anlaşmaların bulunduğunu belirten Kallas, ancak sürecin ilerleyebilmesi için İsrail’in de onay vermesi gerektiğini kaydetti.

AB Gazze barış sürecinde yer almak istiyor

Basel’de geleneksel Fasnacht etkinliği Morgestraich, pazartesi sabahı saat 04.00’te başladı.Işıkların söndüğü şehir, yüzlerce fenerle rengârenk bir atmosfere büründü. Yetkililer, açılışın sorunsuz geçtiğini açıkladı.

Fenerlerde siyasi hiciv

Saatler 04.00’ü gösterdiğinde, şehir merkezinde binlerce kişi toplandı ve “Morgestraich, vorwärts marsch!” komutuyla etkinlik resmen başladı. Katılımcılar, küçük baş fenerleri ve büyük klik fenerleriyle karanlık olan şehri adeta şiirsel bir Fasnacht dünyasına dönüştürdü.İsviçre’nin en eski ve en renkli geleneklerinden biri olan Fasnacht, yüzyıllardır kışa veda edip baharı karşılamak için kutlanıyor. Kökeni Orta Çağ’a uzanan festival, maskeler, kostümler, davul ritimleri ve müzik eşliğinde kışın karanlığını ve kötü ruhları geride bırakmayı simgeliyor.Morgestraich’te fenerler, kliklerin bu yıl işlediği konuları ilk kez gözler önüne seriyor. Asıl temalar öğleden sonra düzenlenen Cortège geçidinde kostüm ve maskelerle sahnelenecek olsa da, fenerler sayesinde halk şimdiden temaları görme şansı buluyor.Bu yılki Fasnacht temaları tematik açıdan karanlık ve düşündürücü. Örneğin bir fenerde yaralanmış bir barış güvercini, bir diğerinde ise ABD Başkanı Donald Trump dünya ile oynarken betimlenmiş. “Sans Gêne” adlı klik “IiberTRUMPft!” başlığını kullanıyor.Basel Kantonu Adalet ve Güvenlik Direktörlüğü, Morgestraich’in sorunsuz geçtiğini belirtti. Sağlık ekipleri etkinlik sırasında altı vakaya müdahale etti.Fasnacht öncesinde klik kellerlerindeki yangın güvenliği önlemleri tartışma konusu olmuştu. Katılımcılar, kişi sınırlamalarının “ölçülü” uygulanmasını talep etmişti.Fenerlerdeki renkli ve zaman zaman sert temalar dikkat çekiyor. ABD siyaseti, başkanları ve Basel’in şantiyeleri bu yıl da birçok klik tarafından konu edilmiş durumda.&nbsp;Üç gün sürecek olan ve “drey scheenschte Dääg” (en güzel üç gün) olarak anılan kutlamalar, hiciv dolu temaları ve etkileyici kostümleriyle yine dikkat çekiyor. Dünyaca ünlü Basel Fasnacht, UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’nde yer alıyor ve her yıl dünyanın dört bir yanından ziyaretçileri kendine çekiyor.

Basel’de Fasnacht coşkusu sorunsuz başladı

İsviçre’de sağlık sektöründe ciddi bir personel açığı yaşanırken, yurt dışından gelen nitelikli hemşirelerin diplomalarının tanınması hâlâ aylar, hatta yıllar sürebiliyor. 

Nitelikli hemşireler yıllarca bekliyor

Bu durum hem çalışanları hem de sağlık kurumlarını zor durumda bırakıyor. Sürecin merkezinde ise diplomaların tanınmasından sorumlu olan İsviçre Kızılhaçı (SRK) bulunuyor.Brezilya’da hemşirelik eğitimi alan ve on yılı aşkın süre üniversite hastanesinde çalışan Maria (isim değiştirilmiş), bugün İsviçre’de yalnızca bakım yardımcısı olarak çalışabiliyor. Oysa eğitim düzeyi ve deneyimi çok daha yüksek bir pozisyona karşılık geliyor. Üç yıl önce diplomasını tanıtmak için işini bırakıp Almanca sınavına hazırlanmaya başlayan Maria, SRK sürecinin yavaş ilerlemesi nedeniyle defalarca ek belge sunmak zorunda kaldı. Süreç ancak eşiyle birlikte resmi şikâyette bulunduktan sonra hızlandı.SRK Sağlık Meslekleri Bölüm Başkanı Mark Bieri, sürecin karmaşık olduğunu kabul ediyor ancak başvuruların yüzde 90’ının memnuniyetle sonuçlandığını savunuyor. Bieri, hasta güvenliği açısından titizliğin zorunlu olduğunu, zaman zaman sahte belgelerle de karşılaştıklarını belirtiyor.Ancak meslek örgütleri aynı fikirde değil. Hemşirelik Birliği’nden Christine Bally, kendisine sürekli “süreçte sıkışıp kalan” hemşirelerin ulaştığını söylüyor. SRK’nın telefon hattı ve danışmanlık hizmetleri olduğunu belirten Bieri’nin açıklamalarına rağmen, birçok başvuru sahibi kurumla iletişim kurmakta zorlandığını ifade ediyor.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/0088eb3046e4c312ccaf9d404.png" width="1024" height="576"></figure>Süreç yalnızca çalışanları değil, sağlık kurumlarını da etkiliyor. Kuzeybatı İsviçre’de dijital inovasyon üzerine çalışan Olga Schibli, hastanelerin ve bakım evlerinin 6–8 ayı bulan bekleme sürelerinden şikâyet ettiğini aktarıyor. Bu belirsizlik, hem iş gücü planlamasını hem de çalışanların kariyer adımlarını zorlaştırıyor. Schibli’ye göre süreç hâlâ fazla manuel ilerliyor; yapay zekâ destekli sistemler tanıma sürecini hem hızlandırabilir hem de daha şeffaf hâle getirebilir.SRK her yıl yalnızca hemşirelik alanında 4000’den fazla diplomayı tanıyor. Bieri, başvuruların yüzde 60–70’inin bir ay içinde sonuçlandığını söylüyor ancak bazı dosyaların yıllarca sürdüğünü kabul ediyor. Özellikle eksik eğitim modüllerinin tamamlanması veya ek staj zorunlulukları süreci uzatıyor. İşverenlerin başvuru sahiplerine aktif destek vermesi hâlinde sürecin belirgin şekilde hızlandığı da belirtiliyor.Maria ise kısa süre önce SRK’dan kararını aldı. Brezilya’da lisans eğitimi ve uzun yıllar deneyimi olmasına rağmen İsviçre’de bir yıl ek eğitim ve staj yapması veya bir yeterlilik sınavını geçmesi gerekiyor. Ancak yıllardır süren belirsizlik ve yorgunluk nedeniyle bu adımları atacak gücü kalmadığını söylüyor.İsviçre’de 2030 yılına kadar 30.500 hemşireye ihtiyaç duyulacağı öngörülürken, diplomaların tanınmasındaki gecikmeler sağlık sisteminin yükünü daha da artırıyor.

30 bin hemşire açığı varken diploma tanıma süreci hala uzun sürüyor

İsviçre’nin su araştırma kurumu Eawag, 2026 başı itibarıyla Federal Sağlık Dairesi (BAG) adına ülkenin ulusal atık su izleme merkezi görevini üstlendi. 

Atık su analizi genişliyor

Böylece hem virüslerin hem de ilaç ve bağımlılık yapıcı maddelerin atık sudaki izlerinin düzenli olarak takip edilmesi güvence altına alınmış oldu. Bu görev, en az on yıl sürecek uzun vadeli bir iş birliğini içeriyor.Pandemi döneminde büyük önem kazanan atık su temelli epidemiyoloji, 2020’den itibaren SARS-CoV‑2’nin yayılımını takip etmek için yoğun biçimde kullanılmıştı. Eawag ve EPFL, o dönem yüzü aşkın arıtma tesisinden alınan örnekleri analiz ederek virüsün toplumdaki dolaşımını erken aşamada tespit etmeyi başarmıştı. Zamanla yöntemler geliştirilerek grip virüsleri ve çocuklar için risk oluşturan RSV de izleme programına dahil edildi. Eawag’ın yirmi yılı aşkın süredir ilaç kalıntıları ve diğer kimyasal maddeleri tespit edebilmesi, bu alanın da doğal olarak programa eklenmesini sağladı.Bugün Eawag, ülke genelinde seçilmiş on arıtma tesisinden gelen atık suyu analiz ediyor. Bu tesisler, yaklaşık iki milyon kişilik nüfusu temsil ediyor. Yeni dijital PCR cihazları ve aynı anda birden fazla virüsü ölçebilen testler sayesinde analizler hem daha hızlı hem de daha karşılaştırılabilir hâle geldi. Tüm örneklerin Dübendorf’ta merkezi olarak işlenmesi, veri sürekliliğini ve kaliteyi artırıyor.Eawag’ın ulusal referans merkezi olarak atanması, kuruma hem bilimsel hem de operasyonel açıdan yeni bir sorumluluk yüklüyor. Siedlungswasserwirtschaft Bölüm Başkanı Christoph Ort, bu adımın İsviçre’yi olası yeni salgınlara karşı daha hazırlıklı kıldığını belirtiyor. Ort’a göre uzun vadeli veri setleri, virüslerin dolaşımı ile kimyasal maddelerin toplumdaki kullanımına dair daha derin ilişkilerin anlaşılmasını sağlayacak. BAG Sözcüsü Simon Ming de Eawag’ın uzmanlığının, halk sağlığını korumada kritik bir rol oynadığını vurguluyor.Atık su izleme yalnızca virüslerin takibiyle sınırlı değil. BAG ve Eawag, “Sucht und Prävention” stratejisi kapsamında ilaç ve uyuşturucu maddelerin atık sudaki izlerini inceleyen bir programı da 2029’a kadar sürdürecek. “DroMedario II” adı verilen proje, toplumdaki madde kullanımına dair güvenilir veriler sunuyor. Örneğin ketamin tüketimindeki artış ya da kokain metaboliti benzoylecgonin’in hafta sonları yükselmesi, atık su analizleri sayesinde net biçimde görülebiliyor. Bu veriler, polis ve sağlık kurumlarının gözlemleriyle birlikte değerlendirildiğinde toplumdaki eğilimleri daha doğru okumayı mümkün kılıyor.Atık su analizlerinin geleceği ise hâlâ araştırma konusu. Eawag, analizlerin bir gün arıtma tesislerinde otomatik olarak yapılabileceği teknolojiler üzerinde çalışıyor. Ancak kurum, bu çalışmaların hiçbir zaman “gözetim” amacı taşımadığını özellikle vurguluyor. Christoph Ort, “Biz bir atık su polisi değiliz” diyerek okulların veya kurumların bireysel tüketim takibi taleplerini kesin biçimde reddettiklerini hatırlatıyor.İsviçre’nin atık su izleme sistemi, pandemi sonrası dönemde kalıcı bir halk sağlığı aracı hâline gelirken, Eawag’ın ulusal referans merkezi olarak rolü bu yapının bilimsel temelini güçlendiriyor.

İsviçre’de atık su izleme resmileşti: Eawag ulusal merkez oldu

İsviçre Ordusu, Haziran 2026’da Basel bölgesinde geniş kapsamlı bir tatbikat düzenlemeye hazırlanıyor. “Conex 26” adı verilen manevra, yaklaşık 3500 askerle gerçekleştirilecek ve bölgedeki en büyük askeri tatbikatlardan biri olacak. 

3500 asker sahada olacak

Tatbikatın sorumluluğunu üstlenen Territorialdivision 2, Basel-Stadt, Basel-Landschaft, Solothurn, Aargau ve Orta İsviçre’nin bazı bölgelerinin savunmasından sorumlu. Tatbikat senaryosu, İsviçre’nin kendi topraklarında düşman bir güce karşı savunma yapmasını öngörüyor. Her ne kadar şu anda somut bir tehdit bulunmasa da, ordu dış gelişmelerin İsviçre’ye yansıyabileceğini belirtiyor. Özellikle siber saldırılar, dezenformasyon ve kritik altyapıya yönelik sabotajlar olası riskler arasında gösteriliyor.Conex 26, 1–28 Haziran tarihleri arasında üç ana bölgede yürütülecek: Jura geçitleri, sınır hattı ve Birsfelden’deki Ren limanı. Ayrıca bölgedeki çeşitli silah alanlarında mobilizasyon tatbikatları yapılacak. Ordu, yoğun yerleşim alanlarında operasyon kabiliyetinin giderek daha önemli hâle geldiğini vurguluyor.Henüz resmi bir duyuru yapılmış değil; ancak Basel-Stadt ve Basel-Landschaft kantonları bilgilendirildiğini doğruladı. Detaylı planlama tamamlandıktan sonra halkın bilgilendirilmesi bekleniyor.Basel’de ise siyasi tepkiler şimdiden yükseliyor. Basta partisinden Büyük Meclis üyesi Franziska Stier, tatbikatın kamuoyuna geç duyurulmasını eleştirerek bir interpellation sundu. Stier, “Basel halkı burada devasa bir askeri tatbikat planlandığını bilmek zorunda” diyerek daha fazla şeffaflık talep ediyor. Ayrıca askeri hazırlıkların yerine uluslararası barış ve sivil çatışma çözümü çabalarının güçlendirilmesi gerektiğini savunuyor.Bu tepkilerin arka planında, bölgenin hafızasında hâlâ canlı olan Conex 15 tatbikatı var. 2015’te Muttenz’de düzenlenen benzer bir tatbikat, izinsiz bir protestonun şiddete dönüşmesiyle gündeme gelmişti. Göstericiler taş ve havai fişek atmış, polis göz yaşartıcı gaz ve plastik mermi kullanmış, birçok polis yaralanmış ve yüz binlerce franklık maddi hasar oluşmuştu. O dönem protestolar yalnızca tatbikata değil, aynı zamanda göç politikalarına ve sınır güvenliği uygulamalarına yönelik eleştirilerle birleşmişti.Bu yılki tatbikatın nasıl karşılanacağı merak konusu. Ordu, hazırlıkların sürdüğünü ve halkın zamanında bilgilendirileceğini belirtiyor. Ancak Basel’deki siyasi tartışmalar, Conex 26’nın yalnızca askeri değil, aynı zamanda toplumsal ve siyasi bir meseleye dönüşebileceğini gösteriyor.

İsviçre Ordusu Basel’de büyük tatbikata hazırlanıyor

Dünyanın farklı bölgelerinde oyun kumuyla ilgili endişeler artarken, Avustralya ve Yeni Zelanda’nın ardından Hollanda ve Belçika da bazı ürünlere karşı uyarıda bulundu. 

Testler İsviçre’de de başladı

Bu gelişmeler, İsviçre’deki ebeveynlerde de soru işaretlerine yol açtı. SRF’nin “Espresso” programına ulaşan aileler, “İsviçre’de durum nedir?” diye soruyor.Oyun kumunun klasik kum havuzu kumundan farklı bir ürün olduğu hatırlatılıyor. Özellikle renklendirilmiş ve işlenmiş oyun kumlarında yapılan laboratuvar testleri, 2025 sonbaharında Avustralya ve Yeni Zelanda’da asbest izlerine rastlandığını ortaya koymuştu. Bu nedenle birçok ürün geri çağrılmış, bazı okullar geçici olarak kapatılmıştı. Şubat ayında benzer uyarılar Hollanda ve Belçika’dan da geldi. Belçika’nın yayımladığı ilk analiz sonuçlarına göre incelenen 20 ürünün 12’sinde asbest bulunmadı; üç üründe ise sınır değerin çok altında “son derece düşük” miktarlarda asbest tespit edildi. Beş ürünün sonuçları ise hâlâ bekleniyor.İsviçre’de bu ürünlerin satılıp satılmadığı şu an için belirsiz. Konu, Federal Gıda Güvenliği ve Veterinerlik Dairesi’nin (BLV) yetki alanına giriyor. BLV, şu ana kadar İsviçre’de satılan ürünlerde bir risk tespit edilmediğini belirtiyor ancak hem üreticiler hem de yetkililer tarafından numune testleri başlatılmış durumda. Kurum, bir üründe asbest tespit edilmesi hâlinde kamuya açık bir uyarı yapılacağını ve bunun Recallswiss ile Alertswiss üzerinden duyurulacağını vurguluyor.Ebeveynlerin evde oyun kumu bulundurması hâlinde, BLV kumun çocukların erişemeyeceği bir yerde tutulmasını öneriyor. Ürün internet üzerinden yabancı bir platformdan satın alındıysa, ihtiyaten hemen atılması tavsiye ediliyor. Olası asbest içeriği nedeniyle bu kumların özel atık olarak uygun şekilde bertaraf edilmesi gerekiyor.İsviçre’deki test sonuçları beklenirken, hem tüketici dernekleri hem de ebeveynler gelişmeleri yakından takip ediyor. Oyun kumuyla ilgili belirsizlik sürerken, uzmanlar temkinli davranmanın önemine dikkat çekiyor.

Oyun kumunda asbest şüphesi: İsviçre’de ebeveynler tedirgin

Cenevre Üniversite Hastanesi’nin (HUG) Rehabilitasyon ve Geriatri Bölümü’nde yapılan dahili bir anket, kurum içinde ciddi boyutta ırkçılık yaşandığını ortaya koydu. Ankete katılan 487 çalışanın 120’den fazlası, iş yerinde ırkçılığa maruz kaldığını bildirdi. 

120’den fazla çalışan etkilendi

HUG Genel Direktörü Robert Mardini, RTS’ye yaptığı açıklamada çalışanların yaşadıklarının “gerçek ve acı verici” olduğunu belirterek hastane adına derin üzüntü duyduğunu ifade etti. Mardini, ırkçı veya ayrımcı davranışların hiçbir koşulda kabul edilemeyeceğini vurguladı.Anket sonuçlarına göre ırkçı davranışların failleri farklı gruplara yayılıyor. Vakaların üçte birinde hastalar, üçte birinde meslektaşlar, beşte birinde ise yöneticiler sorumlu tutuluyor. Fiziksel şiddet nadiren bildirilirken, çalışanlar daha çok küçümseyici ifadeler, önyargılar ve ayrımcı tutumlarla karşılaştıklarını aktardı. En sık hedef alınan özellikler arasında ten rengi, etnik köken ve milliyet öne çıkıyor.Çalışanların yüzde 40’ından fazlası iş yerinde ırkçılığa tanık olduğunu belirtti. Ayrıca katılımcıların beşte birinden biraz fazlası, hastaların da ırkçılığa maruz kaldığını gözlemlediğini söyledi. Hastane yönetimi, bu durumun bakım kalitesini olumsuz etkilediğini kabul ediyor.İlk şikâyetlerin ardından HUG geçen yıl iki suç duyurusunda bulundu. İki kişi hakkında disiplin işlemi uygulandı ancak kanıtlar işten çıkarma için yeterli görülmedi. Bunun yanında 680 çalışan için eğitim atölyeleri düzenlendi, farkındalık kampanyaları başlatıldı ve personel için danışmanlık hizmetleri sunuldu. Hastane ayrıca şikâyet mekanizmalarını güçlendirdi.Mardini, 13.000 çalışanı olan bir kurumda ırkçılığı tamamen ortadan kaldırmanın gerçekçi olmadığını, ancak kurum içinde ırkçılığı önlemenin mümkün ve gerekli olduğunu söyledi. Bu doğrultuda hastane, 2026 yılı boyunca her bölümde özel irtibat kişileri görevlendirmeyi planlıyor. Ayrımcı ifadeler ve davranışlar hem idari hem de cezai yollarla takip edilecek.Cenevre Üniversite Hastanesi, yaşananların toplumsal bir sorunun kuruma yansıması olduğunu kabul ederken, kendi bünyesinde daha güvenli ve kapsayıcı bir çalışma ortamı oluşturmak için önlemleri artırmayı sürdüreceğini belirtiyor.

Cenevre Üniversite Hastanesi’nde ırkçılık alarmı

SRG‑İnisiyatifi, hanehalklarının ödediği radyo‑televizyon ücretinin düşürülmesini ve şirketlerin bu ücretten tamamen muaf tutulmasını talep ediyor. Peki, bu değişiklik kabul edilirse SRG’nin programları ve geleceği nasıl etkilenir?

Arena'da SRG oylaması tartışıldı

<h2>Tartışmanın Çekirdeği: Medya Çeşitliliği mi, Bütçe Kesintisi mi?</h2>İnisiyatifin karşıtları, bir “Evet” kararının İsviçre medya ortamını zayıflatacağını ve güvenilir bilgiye erişimi tehlikeye atacağını savunuyor.
İnisiyatif komitesinin eşbaşkanı ve SVP Ulusal Meclis Üyesi Gregor Rutz ise farklı düşünüyor:
“SRG her zamankinden daha güçlü ve daha büyük.”SVP ve genç liberal çevrelerden gelen inisiyatif, hanehalkı ücretinin düşürülmesini ve şirketlerin tamamen muaf tutulmasını istiyor.<h2>Federal Konsey: “200 Frank ile dört dilli yayın mümkün değil”</h2>Medya Bakanı Albert Rösti, ücretin 200 franka düşmesi hâlinde SRG’nin ciddi kesintiler yapmak zorunda kalacağını belirtiyor:
“Bu, izleyicilerin ve dinleyicilerin zararına olur.”Federal Konsey, yine de reform ihtiyacı olduğunu kabul ederek SRG’yi tasarrufa zorlayan bir karşı proje hazırladı.İnisiyatif komitesi ise bunun yeterli olmadığını savunuyor. Rutz, SRG’nin “çekirdek göreve” odaklanması gerektiğini söylüyor, ancak bu görevin ne olduğu tartışmada netleşmiyor.SRG Genel Direktörü Susanne Wille ise tartışmanın yanlış zeminde yürüdüğünü vurguluyor:
“Bugün görevi değil, SRG’nin bütçesini oyluyoruz.” &nbsp;
Wille’e göre dört dilli bir kamu hizmeti için 200 frank yeterli değil.<h2>Genç Liberaller: “Tasarruf özellikle eğlence alanında mümkün”</h2>Jungfreisinnige Başkan Yardımcısı Melanie Racine, dil bölgeleri arasındaki mali dengelemenin inisiyatifte korunduğunu hatırlatıyor. Ona göre SRG özellikle eğlence içeriklerinde fazla genişlemiş durumda:<ul><li>SRG’nin çevrim içi eğlence içerikleri özel medya kuruluşlarıyla doğrudan rekabet ediyor.</li><li>Rutz da aynı görüşte: “SRG birçok özel medya kuruluşunun önünü kesiyor.”</li></ul>Karşıtlar ise bunun yanlış bir varsayım olduğunu savunuyor.
Mitte Ulusal Meclis Üyesi Priska Wismer‑Felder uyarıyor:
“İnisiyatif medya sektöründen 650 milyon frangı çekiyor. Bu para özel medyaya geri dönmüyor.”SP Ulusal Meclis Üyesi Jon Pult da özel medyanın SRG’deki olası program kesintilerini telafi edemeyeceğini belirtiyor:
“İsviçre pazarı bunu kaldırmaz.”<h2>Şirket Ücretleri: “Haksız bir çoklu vergilendirme mi?”</h2>İnisiyatif, şirketlerin medya ücretinden tamamen muaf tutulmasını da öngörüyor.
İsviçre Esnaf ve KOBİ Birliği de bu talebi destekliyor.Birlik Direktörü Urs Furrer şöyle diyor:
“Bir şirketin kulağı ya da gözü yok. Buna rağmen bu ücreti ödemek zorunda.”Bugün şirketlerin ödeyeceği miktar ciroya göre belirleniyor. Federal Konsey’in karşı projesine göre 2027’den itibaren şirketlerin yalnızca %20’si bu ücreti ödemeye devam edecek.Graubünden Esnaf Birliği Başkan Yardımcısı Jan Koch, ücretin ciroya göre belirlenmesinin özellikle KOBİ’ler için adaletsiz olduğunu savunuyor.
Karşıtlar ise şirketlerin de güvenilir habercilikten faydalandığını ve bu nedenle katkının haklı olduğunu belirtiyor.

Radyo‑Televizyon vergisinin düşürülmesi SRG'nin yayınlarını etkiler mi? 

Federal Mahkeme, Covid‑19 pandemisinin başlangıcında uygulanan yasaklar nedeniyle İsviçre devletine karşı açılan tazminat davasını reddetti. Birden fazla klinik ve tıp merkezi, acil olmayan tıbbi müdahalelerin yasaklanması nedeniyle 15,7 milyon frank zarar ettiklerini öne sürmüştü.

Devlet sorumlu tutulamaz!

<h2>Dava Ne Hakkındaydı?</h2>Mart 2020’de Federal Konsey, hastanelere, kliniklere, doktor ve diş hekimi muayenehanelerine acil olmayan tüm tıbbi işlemleri 17 Mart – 26 Nisan 2020 tarihleri arasında durdurma talimatı vermişti. Amaç, sağlık sistemini Covid‑19 dalgasına hazırlamak ve kaynakları yoğun bakım hastalarına yönlendirmekti.Bu yasak nedeniyle gelir kaybına uğradığını belirten bir hastane grubu, 2023 yılında devletten 15,7 milyon frank tazminat talep etti. Federal Konsey bu talebi Mart 2024’te reddetti.<h2>Federal Mahkeme: Devlet Sorumlu Değil</h2>Federal Mahkeme, perşembe günü yaptığı açıklamada davanın tamamen reddedildiğini duyurdu. Mahkeme, pandeminin başlangıcında alınan bu tür önlemlerin kamu sağlığını koruma amacı taşıdığını ve devletin bu nedenle tazminat yükümlülüğü bulunmadığını belirtti.Karar, kriz dönemlerinde alınan zorunlu devlet tedbirlerinin ekonomik sonuçlarından devletin otomatik olarak sorumlu tutulamayacağı yönündeki önceki içtihatlarla da uyumlu.<h2>Kliniklerin Talebi Neden Kabul Edilmedi?</h2>Mahkeme, özetle şu gerekçelere dayandı:<ul><li>Pandemi döneminde getirilen yasak genel ve zorunlu bir kamu sağlığı önlemiydi.</li><li>Devlet, olağanüstü durumlarda aldığı tedbirler nedeniyle otomatik tazminat yükümlülüğü altında değildir.</li><li>Kliniklerin zarar iddiaları hukuki açıdan tazminat şartlarını karşılamıyor.</li></ul><h2>Kamuoyunda Tartışma Sürüyor</h2>Karar, kriz dönemlerinde işletmelerin devletten tazminat talep edip edemeyeceği konusundaki tartışmayı yeniden gündeme taşıdı. Bazıları bu talepleri haklı bulurken, bazıları devletin her krizden sorumlu tutulamayacağını savunuyor.

Federal mahkeme Covid yasakları için tazminat taleplerini reddetti

Su Araştırma Enstitüsü Eawag’ın 2025’in ilk iki çeyreğine ait verileri, özellikle ketamin kullanımında belirgin bir artış olduğunu gösteriyor. Buna karşılık Crystal Meth tüketimi düşüş eğiliminde.

Ketamin ve Crack yükselişte

<h2>“Atık su yalan söylemez”</h2>Eawag uzmanları, satış verilerinin eksik veya belirsiz olduğu maddelerde atık su analizlerinin kritik bir gösterge olduğunu vurguluyor. Atık suya karışan metabolitler sayesinde tüketim artışları, düşüşler ve kullanım alışkanlıkları güvenilir şekilde takip edilebiliyor.<h2>Ketamin Kullanımı Hafta Sonları Zirve Yapıyor</h2>Verilere göre ketamin seviyeleri son yıllarda istikrarlı biçimde yükseldi. Özellikle Zürih’teki değerler, İsviçre genelindeki diğer ölçüm noktalarının ortalamasının belirgin şekilde üzerinde.Ketamin tıbbi bir anestezik olarak kullanılıyor, ancak aynı zamanda kulüp ve rave ortamlarında “K” veya “Keta” adıyla kötüye kullanılıyor.Hafta sonlarında Zürih’teki ketamin seviyelerinin belirgin şekilde yükselmesi, uzmanlara göre eğlence amaçlı kullanımın güçlü bir göstergesi.<h2>Chur’da Crack Kullanımı Dikkat Çekiyor</h2>Crack tüketimi de 2025’te artış gösterdi. Eawag, crack’in kendisini değil, vücutta oluşan AEME adlı metaboliti ölçüyor. Zürih’in yanı sıra Chur’da da değerler ülke ortalamasının oldukça üzerinde.Burada da hafta sonları tüketimin belirgin şekilde arttığı görülüyor.<h2>Crystal Meth Kullanımı Geriliyor</h2>Ketamin ve crack’teki artışın aksine, Crystal Meth tüketimi İsviçre genelinde düşüş eğiliminde. 2021’den bu yana ölçülen değerler her yıl biraz daha azalıyor.Crystal Meth, en tehlikeli sentetik uyuşturuculardan biri olarak kabul ediliyor. 2025 verileri, özellikle Zürih ve Neuenburg’da belirgin bir düşüş olduğunu gösteriyor.<h2>Kenevir Tüketimi de Hafif Azaldı</h2>Atık sularda THC-COOH (kenevir metaboliti) seviyeleri de 2025’in ilk yarısında önceki yıllara kıyasla biraz daha düşük. Bu da kenevir kullanımında hafif bir gerilemeye işaret ediyor.

İsviçre’de atık su verileri uyuşturucu trendlerini ortaya koyuyor

Son günlerde bazı bölgelerde iki metreden fazla yeni kar yağdı, yollar kapandı, vadiler ulaşıma kapandı, tren rayları zarar gördü ve çığ tehlikesi zaman zaman en yüksek seviyeye çıktı. Durum olağanüstü görünse de uzmanlara göre bu tablo, iklim değişikliğinin tipik bir sonucu değil.

Rekor kar yağışı

<h2>“Bu kış, iklim değişikliği dönemine göre çok sıra dışı”</h2>Kar ve Çığ Araştırma Enstitüsü’nden Christoph Marty, mevcut durumun iklim değişikliğinin doğrudan bir göstergesi olmadığını vurguluyor:
“Bu kış, iklim değişikliği dönemindeki tipik bir kışa hiç benzemiyor.”Marty’ye göre bu tür yoğun kar yağışları bazı bölgelerde her 5 ila 15 yılda bir görülebiliyor. Bazen iki yıl üst üste yaşanırken, bazen uzun süre hiç görülmeyebiliyor. Bu nedenle düzenli bir artış trendinden söz etmek mümkün değil.<h2>Kliman Değişikliği Kışları Nasıl Etkiliyor?</h2>Genel olarak iklim değişikliği kışları daha sıcak ve daha yağışlı hâle getiriyor. Yaz aylarında aşırı yağışlarda belirgin bir artış gözlemlenirken, kış aylarında bu artış aynı ölçüde görülmüyor.Marty, “Şu anki kar yağışları norm aralığında ve geçmişte gözlemlenen değerlerle uyumlu” diyor.<h2>Bu Kış Neden Farklı?</h2>2023/2024 kışı olağanüstü sıcak ve yağışlı geçmişti. Bu yıl ise tablo tamamen farklı:<ul><li>Kasım sonunda yoğun kar yağdı.</li><li>Ardından haftalarca süren kuru ve yüksek basınçlı hava hâkim oldu.</li><li>Uzun süren bu kurak dönem, çığ tehlikesini artıran en önemli faktörlerden biri hâline geldi.</li></ul><h2>Zayıf Altkatman: Çığ Tehlikesinin Asıl Nedeni</h2>Bu yıl çığ riskini artıran en kritik unsur, zayıf altschnee tabakası (eski kar tabakası). Uzun süren kuraklık nedeniyle zemin karı zayıf kaldı. Yeni yağan yoğun kar, bu zayıf tabakayla iyi bağ kuramadı.Sonuç:
Çok miktarda yeni kar + zayıf zemin = yüksek çığ tehlikesi<h2>1999’daki Çığ Kışıyla Karşılaştırılabilir mi?</h2>1999’da İsviçre büyük bir çığ felaketi yaşamıştı. Marty’ye göre iki durum birebir karşılaştırılamaz:<ul><li>1999’da kar yağışı neredeyse hiç durmamıştı.</li><li>Bu yıl ise yoğun kar yağışı kısa süreli bir dönemle sınırlı kaldı.</li><li>1999’da toplam kar miktarı çok daha fazlaydı.</li></ul>Bu kışın nasıl devam edeceği ise önümüzdeki haftalarda belli olacak.

Alpler’de yoğun kar ve çığ tehlikesi: Uzmanlar iklim değişikliğine bağlamıyor

İsviçre’de tüm polis birimlerinin ülke genelinde birbirlerinin veri sistemlerine erişebilmesi için yeni bir ulusal platform kurulması planlanıyor. Federal Hükümet, bunun için hem anayasa değişikliği hem de yasal düzenleme yapılması gerektiğini belirterek resmi istişare sürecini başlattı.

Polis sorgulamalarında dijital dönüşüm

<h2>Amaç: Kantonlar Arası Veri Erişimini Kolaylaştırmak</h2>Bugün polisler, federal ve AB sistemlerinde sorgulama yapabilen mevcut Polap aracını kullanabiliyor. Ancak başka kantonların veri tabanlarına erişim mümkün değil. Bu nedenle polisler, diğer kantonlardan bilgi almak için hâlâ e‑posta veya telefon gibi yavaş yöntemlere başvuruyor. Bu durum özellikle acil soruşturmalarda zaman kaybına yol açıyor.Adalet ve Polis Bakanlığı, kantonlar arası veri paylaşımının özellikle örgütlü suçlarla mücadelede kritik olduğunu vurguluyor.<h2>Anayasa Değişikliği Gerekiyor</h2>Federal Hükümet, ulusal bir sorgulama platformunun kurulabilmesi için anayasanın değiştirilmesi gerektiğini belirtiyor. Ayrıca polis bilgi sistemlerine ilişkin yasanın da uyarlanması planlanıyor.Anayasa değişikliği nedeniyle konu, nihai aşamada halkın ve kantonların oyuna sunulacak.

Suçla mücadelede yeni adım: Polis veri paylaşımı merkezi planlanıyor

Swiss Havayolları, teknik arıza nedeniyle iptal edilen bir uçuş için yolcuya tazminat ödemeyi reddetti. Havayolu, iptalin teknik sebeplerden değil, hava trafik kontrolünün kısıtlamalarından kaynaklandığını savunuyor. Ancak olayın detayları bu açıklamayla çelişiyor.

Swiss’in açıklamaları çelişiyor

Swiss Havayolları, teknik arıza nedeniyle iptal edilen bir uçuş için yolcuya tazminat ödemeyi reddetti. Havayolu, iptalin teknik sebeplerden değil, hava trafik kontrolünün kısıtlamalarından kaynaklandığını savunuyor. Ancak olayın detayları bu açıklamayla çelişiyor.<h2>Ne Yaşandı?</h2>Genç bir kadın, ekim ayında Swiss ile Zürih’ten Berlin’e uçmak üzereydi. Uçağın kalkışı 21.35’te planlanmıştı. Ancak kısa süre sonra kokpitte teknik bir sorun olduğu duyuruldu. Bir saatlik bekleyişin ardından uçuş tamamen iptal edildi. Gerekçe: Berlin’in gece uçuş yasağı nedeniyle uçağın artık iniş yapamayacak olması.Yolcu, AB uçuş hakları yönetmeliği kapsamında tazminat talep etti. Swiss ise bu talebi reddetti.<h2>Swiss’in Gerekçesi: “Hava Trafik Kontrolü Suçlu”</h2>Swiss, yolcuya gönderdiği yanıtta teknik arızadan hiç bahsetmedi. Havayolu, iptalin “hava trafik kontrolünün getirdiği kısıtlamalar” nedeniyle gerçekleştiğini belirtti ve bunu “olağanüstü bir durum” olarak nitelendirerek tazminat talebini geri çevirdi.Ancak Swiss, SRF’in sorusu üzerine teknik arızayı kabul etti:
Uçağın motorlarından biri, yardımcı bir sistemdeki arıza nedeniyle çalıştırılamamıştı. Swiss, bu sistemin bakımından kendisinin sorumlu olduğunu da kabul ediyor.<h2>Uzman: “Bu durumda tazminat neredeyse kaçınılmaz”</h2>Uçuş hakları uzmanı Simon Sommer, durumun açık olduğunu söylüyor:
“Bu, tazminat gerektiren tipik bir olay. Mahkemenin yolcu lehine karar vermemesi neredeyse imkânsız.”
Sommer’e göre teknik arızalar, çok istisnai durumlar dışında, havayolunun sorumluluğunda kabul ediliyor.<h2>Swiss: “Uçuşu gerçekleştirmeye hazırdık”</h2>Swiss, teknik arıza nedeniyle kalkışın geciktiğini, bu yüzden Berlin’deki gece uçuş yasağına takıldıklarını belirtiyor. Havayolu, istisna izni için başvurduklarını ancak reddedildiğini iddia ediyor.<h2>Hava Trafik Kontrolü: “Uçak zaten Swiss yüzünden gecikti”</h2>Alman hava trafik kontrolü ise farklı bir tablo çiziyor:
Uçağın Swiss kaynaklı gecikmeler nedeniyle birden fazla kalkış slotunu kaçırdığını, son slotun 22.35 olduğunu ve uçuşun saat 23.00’e doğru tamamen iptal edildiğini belirtiyor.<h2>Gece Uçuş Yasağı İçin İzin Başvurusu?</h2>Berlin-Brandenburg’daki yetkili havacılık kurumu, Swiss’in resmi bir istisna başvurusu yapmadığını açıkladı. Sadece “bağlayıcı olmayan bir ön bilgi talebi” alındığını belirtti. Ayrıca böyle bir başvurunun yapılmış olsa bile büyük ihtimalle reddedileceğini ifade etti.Swiss ise “hiçbir ihtimali göz ardı etmemek için” bu tür başvuruların yapıldığını savunuyor.

Swiss’ten tartışmalı karar: Uçuş iptal edildi ama tazminat yok

Crans-Montana’daki yılbaşı gecesi yangınında hayatını kaybeden 18 yaşındaki Türk genci Taylan için geçtiğimiz cumartesi günü olay yerinde bir anma töreni düzenlendi. 

Taylan’ın babası: “Adalete güveniyoruz”

Törene ailesi, diğer kurbanların yakınları, yaralı kurtulanlar ve çok sayıda gazeteci katıldı. Katılımcılar, Le Constellation adlı barın önüne çiçekler bırakarak acılarını paylaştı.Atmosfer hem derin bir yas hem de zaman zaman medyaya yönelik tepkilerle şekillendi. Bazı aile üyeleri, kameraların özellikle Taylan’ın Türkiye’den gelen büyükannesini zor durumda bıraktığını belirterek gazetecilere tepki gösterdi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/e6d346dcb60956f91b9615720.png" width="1024" height="576"></figure>“Adalete Güveniyorum”Taylan’ın babası Mehmet Kaya, kısa bir konuşma yaparak oğlunu anmak için toplandıklarını söyledi. Kaya, “Bu ülkenin adaletine güveniyorum. Avukatların işlerini yapmasına izin vermeliyiz” ifadelerini kullandı. Aile, bunun dışında açıklama yapmayı reddetti.Törene katılan gençler de çiçek bırakarak arkadaşlarını andı. Olay yerine dönmenin kendileri için zor olduğunu, ancak bunu yapmanın önemli olduğunu dile getirdiler.Yetkililer Katılmadı, İtalya Destek VerdiAnmaya belediye veya kanton temsilcileri katılmadı. Ancak İtalya’nın Bern’deki diplomatik temsilciliğinden Diana Forte törene gelerek ailelere destek mesajı verdi.Yangında hayatını kaybeden gençler için soruşturma sürerken, aileler adalet sürecinin sağlıklı işlemesini bekliyor.

Crans-Montana’da duygusal anma: Taylan için çiçekler bırakıldı

Ulusal Meclis’in dış politika komisyonu, İsviçre’nin tarafsızlığını daha katı şekilde anayasaya yazmayı hedefleyen girişimi reddetti. Komisyon, yalnızca inisiyatife karşı çıkmakla kalmadı, Üst Meclis’in hazırladığı karşı anayasa maddesini de desteklemedi. Konu mart ayında Ulusal Meclis’te oylanacak.

Tarafsızlık tartışması

Tarafsızlık inisiyatifi, İsviçre’nin “sürekli ve silahlı tarafsızlığını” anayasaya açık şekilde eklemeyi ve ülkenin yalnızca Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından kabul edilen yaptırımlara katılabilmesini öngörüyor. Böylece İsviçre’nin kendi başına ekonomik yaptırım uygulaması büyük ölçüde engellenmiş olacak.Üst Meclis Karşı Teklif SunmuştuÜst Meclis, geçen yaz inisiyatifi reddetmiş ancak tarafsızlığın anayasada daha açık tanımlanmasını isteyen bir karşı teklif hazırlamıştı. Bu teklif, yaptırımların kısıtlanmasını içermiyordu.Ulusal Meclis’in dış politika komisyonu ise bu karşı teklifi de uygun bulmadı. Komisyon çoğunluğu, İsviçre’nin uzun yıllardır uyguladığı esnek tarafsızlık anlayışının başarılı olduğunu ve değiştirilmesine gerek olmadığını savunuyor.“Katı Tarafsızlık Tanımı Dış Politikayı Kısıtlar”Komisyon çoğunluğuna göre, inisiyatifin talep ettiği katı tanım, İsviçre’nin dış politikada hareket alanını gereksiz şekilde daraltır. Özellikle mevcut küresel kriz ortamında, ülkenin esnek ve duruma göre hareket edebilmesinin önemli olduğu vurgulanıyor.Komisyondaki bazı üyeler ise karşı tekliften yana. Küçük bir grup ise inisiyatife tamamen destek veriyor ve tarafsızlığın anayasal güvence altına alınması gerektiğini savunuyor.Pro Schweiz’ten Eleştiriİnisiyatifin arkasındaki Pro Schweiz örgütü, komisyonun kararını sert şekilde eleştirdi. Örgüte göre “çifte ret”, 2022’de Rusya’ya yönelik Avrupa Birliği yaptırımlarının benimsenmesiyle zaten zedelenmiş olan tarafsızlık ilkesini daha da belirsiz hâle getiriyor. Pro Schweiz, açık kurallar olmadan tarafsızlığın tehlikede olduğunu savunuyor.Tarafsızlık inisiyatifi, Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısından yaklaşık dokuz ay sonra, 2022’nin sonunda başlatılmıştı. Mevcut anayasa, Federal Hükümet ve Parlamentonun İsviçre’nin dış güvenliğini, bağımsızlığını ve tarafsızlığını korumakla yükümlü olduğunu belirtiyor.

İsviçre’nin tarafsızlığı yeniden gündemde: “Tarafsızlık açık kurallarla korunmalı”

Üst Meclis’in ekonomi komisyonu, gelecekte kantonların asgari ücretleri serbestçe belirleyememesini öngören bir düzenlemeye destek verdi. Buna göre, ülke genelinde bağlayıcı toplu iş sözleşmeleri, kantonların belirlediği asgari ücretlerin üzerinde yetkiye sahip olacak. 

Asgari ücrette yeni kurallar yolda

Ulusal Meclis bu düzenlemeyi daha önce kabul etmiştiKomisyon, önerinin amacının sosyal ortaklık sistemini güçlendirmek olduğunu savunuyor. Buna göre kanton veya belediyelerin belirlediği asgari ücretlerin, toplu iş sözleşmelerinde kararlaştırılmış çalışma koşullarını zayıflatması engellenmek isteniyor. Destekleyenler, bunun iş dünyasında istikrarı artıracağını düşünüyor.Bazı Kantonlar Düzenlemeden Muaf TutulacakYeni düzenleme, asgari ücreti uzun süredir uygulayan Cenevre ve Neuchâtel kantonlarını kapsamıyor. Bu iki kantonda belirlenen ücretler, toplu iş sözleşmelerindeki seviyelerin üzerinde bulunuyor.Basel-Şehir, Ticino ve Jura kantonlarında da yasal asgari ücretler mevcut. Ancak ekonomi komisyonu başkanına göre bu kantonlar zaten toplu iş sözleşmelerine öncelik tanıyan bir sisteme sahip oldukları için düzenlemeden etkilenmeyecek.Federal Hükümet ve Sendikalar Karşı ÇıkıyorKomisyondaki bir azınlık, düzenlemenin anayasaya aykırı olduğunu ve kantonların sosyal politika alanındaki yetkilerine müdahale anlamına geldiğini savunuyor. Federal Hükümet de aynı görüşte. Ekonomi Bakanı Guy Parmelin, düzenlemenin kantonların yetkilerini aşındırdığını ve bu nedenle anayasaya uygun olmadığını belirtmişti.Sendikalar da tasarıya sert şekilde karşı çıkıyor. Özellikle düşük ücretli sektörlerde çalışanların zarar göreceğini, kantonların belirlediği asgari ücretlerin ise ücret düşürme uygulamalarına karşı önemli bir koruma sağladığını vurguluyorlar. Sendikalara göre düzenleme, düşük gelirli çalışanlar arasında çok sayıda kadını olumsuz etkileyecek.Üst Meclis’in konuya ilişkin oylamayı mart ayında yapması bekleniyor.

Kantonların asgari ücret yetkisi kısıtlanıyor: Tartışma büyüyor

Kazakistan’ın doğusundaki Semipalatinsk bölgesi, Sovyetler Birliği’nin 1949 ile 1990’lar arasında gerçekleştirdiği yüzlerce nükleer denemenin izlerini hâlâ taşıyor. 

Kazakistan’da dev nükleer miras

Yaklaşık 450 atom ve hidrojen bombası bu bölgede patlatıldı; alan, İsviçre’nin yarısı büyüklüğünde bir coğrafyayı kapsıyor. Bugün bile toprak ve çevre kısmen radyasyonla yüklü. Ülkede milyonlarca ton radyoaktif atık geçici olarak depolanıyor; kalıcı bir nihai depolama tesisi ise hâlâ yok.Bu devasa miras, İsviçre’nin radyoaktif atık yönetiminden sorumlu kurumu Nagra için önemli bir öğrenme alanı oluşturuyor. İsviçre Dışişleri Bakanlığı’nın Astana ziyaretinde iki ülke arasında bir iş birliği niyet mektubu imzalandı. Nagra CEO’su Matthias Braun, Kazakistan’ın “İsviçre’den 3000 kat fazla radyoaktif atığa sahip olduğunu” belirterek, bu deneyimden çok şey öğrenilebileceğini vurguluyor. Ülkenin hem uranyum üretimindeki küresel payı hem de Sovyet döneminden kalan nükleer miras, atık yönetimi açısından benzersiz bir laboratuvar niteliği taşıyor.Nükleer testlerin Kazakistan toplumunda bıraktığı izler ise hâlâ derin. Test bölgelerine yakın yaşayan halk, yıllarca ne uyarıldı ne de radyasyonun etkileri konusunda bilgilendirildi. Bugün bile genetik bozukluklarla doğan çocuklar var. Kazakistan Sağlık Departmanı Direktörü Tatiana Belikhina, “Dünyada hiçbir yerde bu kadar çok insan radyasyona bu kadar doğrudan maruz kalmadı” diyerek durumun ciddiyetini özetliyor. Artık dördüncü kuşak bile bu etkilerle dünyaya geliyor.Uzun süre nükleer enerjiye mesafeli duran Kazakistan, artan enerji ihtiyacı nedeniyle şimdi bir nükleer santral kurmayı planlıyor. Halk, yakın zamanda yapılan referandumda projeye onay verdi. Bu da ülkedeki radyoaktif atık miktarının daha da artacağı anlamına geliyor. Dolayısıyla uluslararası iş birliği, özellikle de güvenli nihai depolama konusunda, her zamankinden daha kritik.İsviçre’nin Nagra’sı için bu iş birliği, hem teknik hem stratejik açıdan önemli bir fırsat. Kazakistan’ın devasa atık hacmi ve karmaşık mirası, İsviçre’nin kendi jeolojik derin depo projeleri için değerli karşılaştırmalar sunuyor. Aynı zamanda iki ülke arasında nükleer güvenlik, çevresel izleme ve uzun vadeli depolama stratejileri konusunda yeni bir ortaklık kapısı açılıyor.

İsviçre ve Kazakistan arasında nükleer atık konusunda yeni iş birliği

Kış aylarını güneyde geçiren ilk göçmen kuşlar yeniden İsviçre’ye dönmeye başladı. Sempach Kuş Gözlemevi, özellikle kısa mesafe göçmenlerinin ülkeye giriş yaptığını doğruluyor. Önümüzdeki haftalarda çok daha fazla türün geri dönmesi bekleniyor.

Sığırcıklar yeniden İsviçre semalarında

Ornitho.ch üzerindeki gözlemler, sığırcık ve ardıç gibi türlerde belirgin bir artış olduğunu gösteriyor. Her ne kadar bazı sığırcıklar kışı İsviçre’de geçirse de, önemli bir kısmı soğuk aylarda Güney Avrupa’ya göç ediyor ve şimdi yeniden kuzeye dönüyor. Ardıçlar da benzer şekilde Akdeniz bölgesinde kışlayan kısa mesafe göçmenleri arasında yer alıyor.Sempach Kuş Gözlemevi’nin kuş göç radarları da son gecelerde hareketliliğin arttığını kaydetti. Göçmen kuşların yaklaşık üçte ikisinin gece uçtuğu bilindiğinden, bu artış bahar göçünün başladığına işaret ediyor.Kış boyunca İsviçre’de kalan “kuzeyli misafirler” ise henüz ülkeyi terk etmedi. Gözlemevi uzmanı Livio Rey, bu türlerin genellikle Mart ve Nisan aylarında kuzeye döndüğünü belirtiyor. Bu yıl kuzeydeki daha soğuk kış koşulları nedeniyle küçük dalgıç ve kızıl boyunlu batağan gibi türlerin İsviçre’de her zamankinden daha fazla görüldüğü ifade ediliyor.Göç takvimi büyük ölçüde kuşların genetik olarak kodlanmış içsel saatine bağlı. Bu biyolojik saat, gün ışığı süresine göre hormonları harekete geçiriyor ve kuşlarda göç dürtüsünü tetikliyor. Ancak iklim değişikliği bu mekanizmayı giderek daha fazla zorluyor. Avrupa’da baharın her yıl daha erken başlaması, birçok türün göç zamanlamasını geride bırakmasına neden oluyor. Son 30 yılda bazı türler takvimlerini hafifçe öne çekmiş olsa da, bu uyum çoğu tür için yeterince hızlı gerçekleşmiyor. Sonuç olarak bazı kuşlar en verimli üreme dönemini kaçırıyor ve daha az yavru büyütebiliyor.İsviçre’de baharın ilk işaretleri gökyüzünde görünmeye başlarken, önümüzdeki haftalarda hem kısa hem uzun mesafe göçmenlerinin dönüşüyle kuş hareketliliğinin daha da artması bekleniyor.

İsviçre’de baharın ilk işaretleri: Göçmen kuşlar geri dönüyor

Her yıl çok sayıda İsviçreli emekli yurtdışına taşınıyor. Ancak günlük yaşamda yardıma ihtiyaç duyduklarında, bu desteği kendi ceplerinden karşılamak zorundalar. Çünkü İsviçre, Hilflosenentschädigung (yardım ihtiyacı tazminatı) ödemesini yalnızca ülkede yaşayan kişilere veriyor.

AB ülkeleri ödüyor, İsviçre ödemiyor

<h2>Yıllarca İsviçre’de çalıştı, prim ödedi – ama yurtdışında hakkı yok</h2>Scarlett Laney McKenzie, yıllarca İsviçre’de sınır ötesi çalışan olarak çalıştı ve sosyal sigorta primleri ödedi. Kronik bir hastalık nedeniyle ağır engelli hâle gelince İsviçre IV emekliliği almaya hak kazandı.Bugün McKenzie:<ul><li>Duş alma ve saç yıkama</li><li>Giyinme ve soyunma</li><li>Kişisel bakım</li><li>Alışveriş gibi temel ihtiyaçlarında yardıma muhtaç. İsviçre’de yaşasaydı, bu durum ona Hilflosenentschädigung hakkı kazandıracaktı.</li></ul>Ancak McKenzie artık İspanya’da yaşıyor — ve tam da bu nedenle sistemin dışına düşüyor.<h2>Ne İsviçre ne İspanya ödeme yapıyor</h2>İspanya’da İsviçre’deki tazminata benzer bir destek var, ancak yalnızca İspanya’da prim ödemiş kişilere veriliyor.İsviçre ise kendi tazminatını yalnızca İsviçre’de ikamet eden emeklilere ödüyor. McKenzie bu durumu şöyle özetliyor: “Yardım ihtiyacım sınırda bitmiyor.” Bu nedenle şimdi konuyu Federal Mahkeme’ye taşıyor.<h2>Neden AB ülkeleri ödeyebiliyor da İsviçre ödemiyor?</h2>AB, serbest dolaşımın doğal sonucu olarak sosyal güvenlik sistemlerini uyumlaştırmak istiyor. Amaç, McKenzie gibi taşınan kişilerin hak kaybına uğramamasını sağlamak.Bu nedenle Avrupa Adalet Divanı ve EFTA Mahkemesi bakım ve yardım tazminatlarının AB içinde sınır ötesi ödenmesi gerektiğine hükmetti. Ancak İsviçre için durum farklı.Freiburg Üniversitesi’nden sosyal sigorta hukuku profesörü Basile Cardinaux açıklıyor: “İsviçre, serbest dolaşım anlaşmasında bu konuda açık bir istisna koydurdu. Bu yüzden yükümlü değil.”Zürih Üniversitesi’nden hukuk profesörü Thomas Gächter de aynı görüşte: “Bu düzenleme tam da böyle olsun diye bilinçli olarak yazıldı.”Uzmanlara göre, İsviçre’nin AHV ve IV emekli maaşları yurtdışında çok daha yüksek satın alma gücüne sahip olduğu için, Federal Mahkeme’nin şikâyeti kabul etmesi pek olası değil.<h2>“Kimse konuşmazsa bu sorun görünmez kalır”</h2>McKenzie, şikâyetinin başarı şansının düşük olduğunu biliyor. Yine de sesini duyurmak istiyor: “Kimse konuşmazsa bu sorun görünmez kalır. Oysa çok fazla insanı etkiliyor.”Sorun yalnızca engellileri değil, yurtdışında yaşayan ve günlük yaşamda yardıma ihtiyaç duyan yaşlı emeklileri de kapsıyor.Federal Mahkeme’nin ne zaman karar vereceği ise henüz belli değil.

Yurtdışındaki IV emeklileri yardım tazminatından mahrum

Avrupa’da yapılan bir kamuoyu araştırması, halkın büyük bölümünün Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni (AİHS) ayrıntılı biçimde bilmediğini ortaya koydu.

Kamuoyu araştırması

Buna rağmen birçok Avrupa ülkesi, sözleşme kapsamında göç politikalarının daha katı hale getirilmesini savunuyor ve kamuoyu da genel olarak bu tutuma yakın duruyor.YouGov tarafından beş Avrupa Birliği ülkesinde gerçekleştirilen ankete göre, ağır suç işleyen göçmenlerin, aileleri bulundukları ülkede yaşamaya devam etse bile sınır dışı edilebilmesini mümkün kılacak değişikliklere destek yüksek. Bu görüşe en fazla destek yüzde 75 ile Almanya’da verilirken, en düşük oran yüzde 59 ile İtalya’da kaydedildi.Bu eğilim, geçtiğimiz yıl aralık ayında İtalya ve Danimarka’nın öncülüğünde bazı Avrupa ülkelerinin Avrupa Konseyi’ne yaptığı çağrının ardından gündeme geldi. Söz konusu açıklamada, toplumların karşı karşıya kaldığı karmaşık ve sarsıcı göç sorunlarının, sözleşmenin hazırlandığı dönemde öngörülmediği ya da zaman içinde önemli ölçüde değiştiği vurgulandı ve yeni bir göç çerçevesi talep edildi.<h3>AİHS’in rolüne dair bilgi sınırlı</h3>Toplam 27 Avrupa hükümeti bu çağrıya destek verirken, Polonya, Almanya, Fransa, İspanya ve İtalya’daki katılımcıların çoğu benzer görüş bildirdi. Ancak ankete göre Avrupalıların yalnızca yüzde 2 ila 4’ü AİHS’in ne yaptığı konusunda “çok iyi” bilgiye sahip olduğunu ifade ediyor.Bilgi eksikliği bazı temel konularda da dikkat çekiyor. Örneğin İspanya ve İtalya’daki katılımcıların sadece yüzde 8’i, ülkeler arasında göç etme hakkının AİHS kapsamında yer almadığını doğru biçimde belirtti. Katılımcıların yalnızca yüzde 10’u ise AİHS’in bir Avrupa Birliği kurumu olmadığını doğru şekilde ifade etti.Oysa AİHS, insan haklarını ve demokrasiyi korumayı amaçlayan ve Avrupa Konseyi tarafından hazırlanan uluslararası bir sözleşme niteliğinde. Avrupa Konseyi, Avrupa Birliği’nden tamamen ayrı bir kurum olup 46 üye devlete sahip. Bununla birlikte iki pan-Avrupa yapısı yakın iş birliği içinde faaliyet yürütüyor.Sözleşmenin uygulanması ise merkezi Strazburg’da bulunan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) tarafından denetleniyor.Ankete göre, İtalya’da katılımcıların yalnızca yüzde 13’ü, Almanya’da ise yüzde 18’i AİHM’in ulusal yasaları doğrudan geçersiz kılamayacağını doğru şekilde yanıtladı.Mahkemenin işleyişine dair bilgi düzeyi sınırlı olsa da, performansına ilişkin değerlendirmeler daha olumlu. YouGov verilerine göre Polonyalıların yaklaşık yarısı AİHM’in görevini etkili biçimde yerine getirdiğini düşünüyor. İspanya, Almanya, İtalya ve Fransa’da ise kamuoyu bu konuda daha bölünmüş durumda.<h3>AİHS’ten çekilme desteği düşük</h3>Sözleşmeye yönelik genel tablo da benzer bir görünüm sergiliyor. Avrupalıların çoğu AİHS’in işlevini ne ölçüde yerine getirdiğini net olarak bilmese de, sözleşmeden ayrılma fikrine geniş bir destek yok.Ankete katılan beş AB ülkesinde, katılımcıların yarısı ile üçte ikisi arasında değişen bir oran, ülkelerinin AİHS’e taraf olmaya devam etmesini istediklerini belirtiyor.Ortalama olarak katılımcılar, sözleşmenin diğer Avrupa ülkeleriyle güvenlik alanındaki iş birliğine ve ülkelerinin uluslararası saygınlığına olumlu katkı sunduğunu düşünüyor. Günlük haklar bakımından da AİHS’e taraf olmanın olumsuzdan ziyade olumlu etkileri olduğu ifade ediliyor. Bununla birlikte katılımcıların yüzde 24 ila yüzde 34’ü sözleşmenin büyük bir fark yaratmadığını dile getiriyor.

Araştırma: Avrupalıların çoğu İnsan Hakları Sözleşmesi’nin detaylarını bilmiyor

Almanya’nın Hanau kentinde 19 Şubat 2020’de gerçekleştirilen ırkçı terör saldırısının üzerinden altı yıl geçti. Saldırıda yaşamını yitiren 9 kişiden Sedat’ın annesi Emiş Gürbüz, yıl dönümünde acısının ilk günkü gibi taze olduğunu belirterek Alman makamlarına sert eleştiriler yöneltti.

Irkçılığa tepki büyüyor

Hanau’daki saldırı noktasında açıklama yapan Gürbüz, belediyenin bu yıl konuşmaların yer almadığı “sessiz anma” düzenlemesini doğru bulmadığını söyledi. Böyle bir törenin, saldırıdan haberdar olmayan kesimlere gerçeği anlatmakta yetersiz kalacağını dile getirdi.Gürbüz, genç yaşta hayatını kaybeden 9 kişiyi hatırlatarak, “Hanau Belediyesi 19 Şubat’ı hafızalardan silmek istiyor. Konunun kapanmasını arzuluyor. Ancak ben Sedat’ın annesi olarak buna asla izin vermeyeceğim. Herkes sussa da ben susmayacağım, sesimi dünyaya duyuracağım” dedi.Alman devletinin olayın tüm yönleriyle ortaya çıkarılması konusunda yeterli çabayı göstermediğini savunan Gürbüz, altı yıldır aileler olarak adalet mücadelesi verdiklerini vurguladı. “Adalet sağlanmadı. Devlet de belediye de sorumluluğunu yerine getirmiyor” ifadelerini kullandı.Oğlunun bugün hayatta olması halinde bir yuva kurmuş olabileceğini dile getiren Gürbüz, yaşadığı kaybın tarifsiz olduğunu söyledi.Irkçılığın sona ermesi gerektiğini belirten Gürbüz, devlet kurumlarının bu konuda daha kararlı adımlar atması gerektiğini dile getirerek, “Kimse bu şekilde evladını kaybetmesin. Nefret ve ırkçılık artık bitsin. Biz bu ülkeye ne yaptık? Çocuklarımız burada doğdu, büyüdü, eğitim aldı ve hiçbir suç işlemedi” şeklinde konuştu.<h3>“Adalet talebimiz bitmedi”</h3>Saldırıda 37 yaşında hayatını kaybeden Gökhan’ın ağabeyi Çetin Gültekin de altı yıl geçmesine rağmen acılarının dinmediğini söyledi. Gültekin, saldırının ardından ortaya çıkan ihmallerin kamuoyuna yansımasına rağmen gerçek anlamda bir hesaplaşma yaşanmadığını ifade etti.Yapılan incelemelerde polis acil çağrı hattının çalışmadığının, saldırının gerçekleştiği mekânın acil çıkış kapısının kilitli olduğunun ve güvenlik güçleri içinde aşırı sağ bağlantıları bulunan kişilerin olduğunun gündeme geldiğini hatırlatan Gültekin, buna rağmen sürecin kapatıldığını ve adaletin tesis edilmediğini savundu.Anma programlarının giderek sessizleştirilmesini ve katılımın azalmasını eleştiren Gültekin, mücadelesini yalnızca kendi kardeşi için değil, gelecekte benzer acıların yaşanmaması için sürdürdüğünü söyledi. Toplumu ve özellikle ilgili kesimleri daha duyarlı olmaya çağırdı.Gültekin ayrıca saldırganın babasının hâlâ şehirde yaşamaya devam ettiğini ve aileleri psikolojik olarak rahatsız ettiğini öne sürdü. Ailelerin, bu kişinin bölgeden uzaklaştırılması yönündeki taleplerinin altı yıldır karşılık bulmadığını belirtti. Saldırganın babasının ehliyetinin de geri alınmadığını ifade eden Gültekin, olası risklere dikkat çekti.<h3>Hanau’daki ırkçı saldırı</h3>19 Şubat 2020’de Hanau şehir merkezindeki iki kafeye düzenlenen silahlı saldırıda aralarında dört Türk’ün de bulunduğu dokuz kişi yaşamını yitirmişti. Saldırıyı gerçekleştiren 43 yaşındaki Tobias Rathjen ile 72 yaşındaki annesi, olay sonrası evlerinde ölü bulunmuştu.Saldırganın avcılık ruhsatına sahip olduğu ve geride bir mektup ile video bıraktığı açıklanmıştı. Dönemin Almanya Başbakanı Angela Merkel, saldırı sonrası yaptığı değerlendirmede ırkçılığın ve nefretin toplum için bir zehir olduğunu vurgulamıştı.Federal Savcılık ise Aralık 2021’de yaptığı açıklamada, soruşturma kapsamında başka kişilerin saldırıya iştirak ettiğine dair yeterli kanıt bulunamadığını belirterek dosyada takipsizlik kararı verildiğini duyurmuştu.

Almanya’daki ırkçı saldırıda hayatını kaybeden Türklerin ailelerinden tepki

İsviçre resmî olarak dört dilli bir ülke olsa da gerçekte çok daha zengin bir dil çeşitliliğine sahip. Nüfusun dörtte biri, evde resmî olmayan bir dili ana dili olarak konuşuyor.

Uluslararası Anadil Günü

Çocuklarda bu oran daha da yüksek: Federal İstatistik Dairesi’ne göre çocukların %40’ı evde iki veya daha fazla dil kullanıyor. Bu durum büyük bir zenginlik olduğu kadar bir zorluk da yaratıyor.<h2>“Toplu taşımada Arnavutça konuşunca çocuklarım rahatsız oluyor”</h2>Pädagogische Hochschule Zug’da dil ve sosyal bilimler uzmanı Shpresa Jashari, hem araştırmalarında hem de kendi aile hayatında köken dilini aktarmanın zorluklarını yakından biliyor.Jashari şöyle anlatıyor: “Trende Arnavutça konuştuğumda çocuklarım etrafa bakıp neden İsviçre Almancası konuşmadığımı soruyor.”Çocuklar, Arnavutçanın kamusal alanda “uygun görülmediğini” sezebiliyor. Jashari de zaman zaman en kolay yolu seçip İsviçre Almancasına geçme isteğiyle mücadele ettiğini söylüyor.<h2>“İyi” ve “kötü” çok dillilik</h2>Toplumda çok dillilik genelde olumlu görülse de bu değerlendirme sosyoekonomik statüye göre değişiyor. Jashari’ye göre:<ul><li>Ekonomik olarak güçlü kesimlerin çok dilliliği (“expat tipi”) prestijli kabul ediliyor.</li><li>Göçmen kökenli, düşük gelirli veya eğitim seviyesi düşük grupların çok dilliliği ise daha az değerli görülüyor.</li></ul>Yani çok dillilik, toplumda bir tür “ayrıcalık” olarak algılanabiliyor.Ayrıca bazı diller daha fazla prestij taşıyor. İngilizce veya Fransızca avantaj sayılırken, Arnavutça, Türkçe veya Lehçe gibi diller toplumda daha az değer görüyor. Bir SRF dinleyicisi, annesinin 1950’lerde çocuklarına Lehçe yerine Almanca konuştuğunu anlatıyor: “O dönem Doğu Bloku dillerinin bize fayda sağlamayacağını düşünüyordu.”<h2>Köken dili bir köprü: Kimlik, tarih ve topluluk</h2>Toplumsal algı ne olursa olsun, Jashari köken dilinin önemini vurguluyor:<ul><li>Kişiye kendi tarihine erişim sağlar.</li><li>Aynı dili konuşanlarla, hem İsviçre’de hem de diasporada bağ kurmayı mümkün kılar.</li><li>Kültürel kimliğin önemli bir parçasıdır.</li></ul>Birçok ebeveyn bu bağı çocuklarına da aktarmak istiyor. Ancak bazıları “dili mükemmel öğretme” baskısı hissediyor ve dillerin karışmaması için çaba gösteriyor.<h2>“Diller karışabilir — bu çok normal”</h2>Jashari, ebeveynlere daha fazla rahatlık öneriyor: “Çok dilli bir ortamda dillerin karışması tamamen normaldir. Bu, çocukların dilleri doğru öğrenemeyeceği anlamına gelmez.”Dil aktarımı yalnızca aile içi çabayla değil, aynı zamanda çok dilliliğe açık bir toplumla mümkün. Jashari’ye göre İsviçre’nin bu konuda hâlâ gelişime ihtiyacı var.

Kişi kendi Anadilini çocuklarına nasıl aktarabilir?

İsviçre Türk Federasyonu’nun düzenlediği iftar programı, Ramazan ayının ikinci gününde geniş diplomatik, kurumsal ve siyasi katılımla gerçekleşti. 

Diplomatlar ve STK temsilcileri aynı sofrada

Türkiye Cumhuriyeti Bern Büyükelçisi Şebnem İncesu, Zürih Başkonsolosu Fazlı Çorman, Zürih Turizm Ataşesi Aydın Duran, İsviçre Türk Toplumu (İTT) Başkanı Suat Şahin, Din İşleri Müşavir Vekili Bilal Yıldız, İsviçre İslam Toplumu Başkanı Abdullah Kasapoğlu, federasyon temsilcileri, iş dünyasından önemli isimler ve 8 Mart yerel seçimlerinde aday olan siyasetçiler programda yer aldı.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/95719619ab8c3d4583ec8c705.png" width="1024" height="576"></figure><h2>Okutan: “Siyaset, toplumumuz için vazgeçilmezdir”</h2>Organizasyona ev sahipliği yapan İsviçre Türk Federasyonu Genel Başkanı İrfan Okutan, açılış konuşmasında Ramazan’ın birlik ve dayanışma ruhuna vurgu yaptı. İsviçre’de Türk toplumunun geleceği için siyasetin kritik önemde olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:“Toplumumuzun meclislerde ve karar alma mekanizmalarında daha güçlü temsil edilmesi gerekiyor. Bugün aramızda siyasi çalışmalarıyla önemli hizmetler veren misafirlerimiz var, bizimle oldukları için kendilerine teşekkür ediyorum.”Okutan, 8 Mart seçimlerinde yarışan Türk ve dost topluluklardan adaylara başarı dileyerek özellikle gençlerin sürece katılımının umut verici olduğunu ifade etti. Dünyada acı çeken insanlar için dua ettiklerini belirten Okutan, gelecekte kimsenin acı yaşamadığı, daha huzurlu bir dünyada iftar sofralarında buluşmanın en büyük temennileri olduğunu söyledi. Konuşmasının sonunda organizasyona emek veren tüm gönüllülere teşekkür etti.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/95719619ab8c3d4583ec8c706.png" width="1024" height="576"></figure><h2>Başkonsolos Çorman: “Oy sisteminin inceliklerini öğrenmeliyiz”</h2>Zürih Başkonsolosu Fazlı Çorman, gençlerin yerel yönetime katılımının önemine dikkat çekti. Siyasetin uzun soluklu bir süreç olduğunu belirten Çorman, ilk denemede seçilme ihtimalinin düşük olabileceğini ancak kararlı ve doğru çalışmalarla uzun vadede başarılı isimlerin yetişebileceğini ifade etti. İsviçre’deki seçim sisteminin karmaşık yapısına değinen Çorman, birçok seçmenin oy pusulasını nasıl dolduracağını tam olarak bilmediğini söyledi. Bu nedenle gençlerin ve vatandaşların çeşitli etkinliklerle bilinçlendirilmesi, seçimlerde daha aktif rol almalarının sağlanması gerektiğini vurguladı. 8 Mart’a kadar yürütülecek çalışmaların, gelecekte daha güçlü bir etki oluşturacağını belirten Çorman, genç adayları yakından takip ettiklerini ve kendilerine başarı dilediklerini söyledi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/95719619ab8c3d4583ec8c707.png" width="1024" height="576"></figure><h2>Büyükelçi İncesu: “Birlik, en büyük gücümüzdür”</h2>Bern Büyükelçisi Şebnem İncesu, konuşmasında diasporada birlik ve beraberliğin önemine dikkat çekti. Farklı görüşlerin doğal olduğunu, ancak ortak değerler etrafında kenetlenmenin toplumun gücünü artırdığını vurguladı. Ramazan ayının huzur, bereket ve dayanışma getirmesini dileyen İncesu, İsviçre’deki Türk toplumunun her geçen gün daha görünür, daha etkili ve daha güçlü bir konuma geldiğini ifade etti.Yerel seçimlerde aday olan gençlerle bir araya gelmekten duyduğu memnuniyeti dile getiren İncesu, İsviçre’nin kendine özgü bir yapıya sahip olduğunu belirterek, bu ülkede yaşayan herkesin idari sistemi, hukuku ve toplumsal işleyişi iyi tanımasının önemine işaret etti. İlk kuşağın vatan aidiyetinin çok güçlü olduğunu, yeni neslin ise her alanda önemli başarılara imza atmasının gurur verici olduğunu söyledi.Konuşmasını, “Burada bulunmaktan büyük mutluluk duyuyorum. Ramazan ayının hepimize bereket, huzur ve kabul olunmuş dualar getirmesini diliyorum. Nazik davetiniz için teşekkür ediyorum.” sözleriyle tamamladı.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/95719619ab8c3d4583ec8c708.png" width="1024" height="576"></figure><h2>Sanat ve sohbetle tamamlanan gece</h2>Protokol konuşmalarının ardından Konya Merkez Mürşid Cami imamı Salman Eğilmez tarafından ney dinletisi sunuldu. Eğilmez’in performansı davetliler tarafından büyük beğeni topladı. Programın devamında misafirler tatlı ve çay eşliğinde sohbet ederek iftar akşamını huzur içinde tamamladı.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/95719619ab8c3d4583ec8c709.png" width="1024" height="576"></figure>

İsviçre Türk Federasyonu’nun iftarında birlik ve dayanışma mesajı

İsviçre’ye net göç 2025 yılında ikinci kez üst üste azaldı. Ülkeye gelen yabancıların çoğu, süresiz bir iş sözleşmesi veya aile birleşimi nedeniyle yerleşti.

2025 göç raporu

Federal Hükümet’in yeni verilerine göre 2025 yılında 165.386 kişi İsviçre’ye kalıcı olarak yerleşti. Bu, 2024’e kıyasla 5221 kişi daha az.Aynı dönemde 82.659 yabancı ülkeyi terk etti – bu da bir önceki yıla göre %4,8 artış anlamına geliyor.<h3>Net Göç</h3><ul><li>2025: 74.675 kişi</li><li>Değişim: Bir önceki yıla göre %10,5 düşüş</li></ul><h2>2025’te İsviçre’ye En Çok Hangi Ülkelerden Göç Geldi?</h2><h3>Toplam Zuzüge (Gelenler): 165.386 kişi</h3><ul><li>EU/EFTA ülkeleri: 120.965</li><li>Drittstaaten (AB dışı): 44.421</li><li>Yıllık değişim: –%3,1</li></ul><h3>Ülkelere göre sıralama</h3><ol><li>Almanya: 25.831</li><li>Fransa: 20.233</li><li>İtalya: 17.839</li><li>Portekiz: 11.365</li><li>İspanya: 10.921</li><li>Romanya: 6756</li><li>Polonya: 5326</li><li>Afganistan: 3450</li><li>Türkiye: 3168</li><li>Macaristan: 2872</li></ol><h2>Ülkeden Ayrılanlar (Wegzüge): 82.659 kişi</h2><ul><li>EU/EFTA: 64.103</li><li>Drittstaaten: 18.556</li><li>Yıllık değişim: +%4,8</li></ul><h2>İsviçre’de Yaşayan Yabancı Nüfus (2025 Sonu)</h2>Toplamda 2,41 milyon yabancı uyruklu kişi İsviçre’de yaşıyor:<ul><li>EU/EFTA vatandaşları: 1.613.486</li><li>Drittstaaten: 800.922</li></ul><h3>En büyük topluluklar</h3><ol><li>İtalya: 350.958</li><li>Almanya: 338.584</li><li>Portekiz: 264.341</li><li>Fransa: 181.501</li></ol><h2>Göçün Başlıca Nedenleri</h2><ul><li>Aile birleşimi: Net göçün %25,5’i</li><li>Süresiz iş sözleşmesi: 93.086 kişi (Bunun 84.487’si EU/EFTA ülkelerinden)</li></ul>İsviçre, özellikle iş gücü piyasasındaki ihtiyaçlar nedeniyle hâlâ cazip bir göç ülkesi olmaya devam ediyor.

İsviçre’ye en çok hangi ülkelerden göçmen geliyor?

Cenevre Kantonu, 8 Mart’ta öğrencilerin tatil dönemlerinde yaptıkları geçici işlerde daha düşük bir asgari ücret uygulanıp uygulanmayacağına karar verecek. 

8 Mart’ta karar verilecek

Öneriye göre, öğrencilerin saatlik ücreti yüzde 25 azaltılarak 18,44 franga düşürülecek. Bu düzenleme, yılda en fazla 60 gün için geçerli olacak.<h2>Arka Plan: 2020’den Sonra Yaz İşleri Azaldı mı?</h2>Cenevre’de asgari ücret Kasım 2020’de yürürlüğe girmişti. Hükümet ve merkez sağ partilere göre bu uygulama, 2021’den itibaren yaz tatili işlerinin azalmasına yol açtı. Bu görüş, Cenevre İşverenler Birliği’nin yaptığı bir ankete dayanıyor.Bu nedenle oylamaya sunulan yasa değişikliği, öğrencilerin ücretlerini asgari ücretin yüzde 75’i seviyesine çekmeyi hedefliyor. Cenevre’de mevcut asgari ücret 24,59 frank.<h2>Sol Partiler ve Sendikalar Karşı Çıkıyor</h2>Sol partiler ve sendikalar, düzenlemeyi “asgari ücretin zayıflatılması” olarak değerlendiriyor. Onlara göre:<ul><li>Yaz işleri sayısının azaldığı bilimsel olarak kanıtlanmış değil.</li><li>Ücret indirimi, zaten kırılgan bir ekonomik durumda olan öğrencileri daha da zorlayacak.</li><li>Bu işler, birçok öğrenci için eğitim masraflarını karşılamada kritik öneme sahip.</li></ul><h2>Neden Oylama Yapılıyor?</h2>Cenevre’de asgari ücret anayasal bir düzenleme olduğu için, bu tür bir istisna ancak halk oylamasıyla kabul edilebiliyor. Seçmenler 8 Mart’ta karar verecek.

Cenevre’de tartışma: Öğrenciler için düşük asgari ücret oylamaya gidiyor

İsviçre’de toplu taşıma için sunulan Halbtax Plus adlı ön ödemeli abonelik, kullanıcılar arasında kafa karışıklığı ve memnuniyetsizlik yaratıyor. Aboneliğini erken yenileyenler, farkında olmadan aynı anda iki aktif aboneliğe sahip oluyor. Yenilemeyenler ise son kullanım gününde bakiye kullanamama riskiyle karşı karşıya kalıyor.

Kullanıcıya haksız ek ücret

<h2>Sorun Nasıl Ortaya Çıkıyor?</h2>Birçok kullanıcı, abonelik süresi dolmadan yenileme uyarısı aldığını söylüyor. Amaç, kesinti olmadan devam edebilmek. Ancak aboneliğini birkaç gün erken yenileyenler, yeni aboneliğin hemen başladığını, eski aboneliğin ise hâlâ geçerli olduğunu fark ediyor. Böylece iki abonelik paralel şekilde çalışıyor.Bern ve Basel’den iki kullanıcı, aynı sorunu yaşadıklarını belirtiyor: Yeni abonelik, ödeme yapıldığı anda aktifleşiyor; eski abonelikte kalan günler veya bakiye ise boşa gidiyor.Kullanıcılar bu durumu “mantıksız” ve “müşteri dostu olmayan” bir uygulama olarak nitelendiriyor: “Hiçbir toplu taşıma aboneliğinde, eskisi bitmeden yenisi başlatılmaz.”<h2>SBB: “Sistem böyle çalışıyor”</h2>SBB müşteri hizmetleri, şikâyetlere karşı çözüm sunamıyor. Kullanıcılara verilen yanıt: “Bu durum sistemden kaynaklanıyor, yapabileceğimiz bir şey yok.”Bu açıklama, mağdur olanlar için tatmin edici değil. Kullanıcılar, en azından yenileme sürecinde açık ve net bilgilendirme yapılmasını istiyor.<h2>Yenileme İçin Öneriler</h2><ul><li>Halbtax Plus’ı yalnızca sürenin bitmesine çok yakın bir tarihte yenileyin.&nbsp; Yeni abonelik, ödeme yaptığınız gün değil, ertesi gün başlıyor.</li><li>Sorun yaşarsanız SBB Contact Center Brig ile iletişime geçin. Telefon: 0848 44 66 88 (gün boyu açık).</li></ul><h2>Yenilememek de Sorun Yaratabiliyor</h2>Zürih’ten bir kullanıcı, aboneliğini yenilemeyip son gün kalan bakiyesini Easy Ride ile kullanmak istedi. Ancak ertesi gün, yolculuğun Halbtax Plus üzerinden ücretlendirilemediği gerekçesiyle bilet bedelini yeniden ödemesi istendi. Şikâyeti de sonuçsuz kaldı.Alliance Swisspass, bunun bir teknik hata olduğunu doğruladı. Easy Ride yolculukları ertesi gün işlendiği için, abonelik yenilenmediğinde sistem geçerli bir ödeme aracı bulamıyor. Sorunun çözümü üzerinde çalışıldığı belirtiliyor.<h2>Sektör: “Teknik olarak karmaşık”</h2>Alliance Swisspass, Halbtax Plus’ın Halbtax veya GA gibi sabit süreli bir abonelik olmadığını, bu nedenle yenileme sürecinin daha karmaşık olduğunu savunuyor. Ancak kullanıcılar, teknik sorunların kendilerine yansıtılmasını adil bulmuyor.En azından bir adım atıldı: Yenileme uyarısı artık güncellenmiş durumda. Kullanıcılara, yeni aboneliğin ertesi gün başlayacağı açıkça belirtiliyor.

Halbtax Plus’ta yenileme krizi: Erken yenileyenler mağdur

İsviçre’de E‑Scooter kullanımı günlük hayatın bir parçası hâline geldi. Ancak hız sınırının kolayca aşılabilmesi ve araçların basit yöntemlerle modifiye edilebilmesi, ciddi güvenlik sorunlarına yol açıyor. Polis, giderek daha fazla kontrol yapıyor ve çok sayıda sürücünün hız sınırını aştığını tespit ediyor.

İsviçre’de E‑Scooter tehlikesi büyüyor

E‑Scooter’lar yasal olarak en fazla 20 km/h hızla kullanılabiliyor. Buna rağmen birçok araç daha yüksek hızlara ulaşıyor. Polis sözcüsü Rooven Brucker, hız arttıkça kaza riskinin “dramatik şekilde yükseldiğini” vurguluyor.Online mağazalarda ve bazı dükkânlarda, yasal sınırın üzerinde hız yapabilen modeller de satılıyor. “Kissmywheels” mağazasının kurucularından Guilhem Gobillion, müşterilerinin üçte ikisinin daha hızlı modelleri tercih ettiğini söylüyor. Bu araçların yalnızca özel alanlarda kullanılabileceğini hatırlattıklarını belirtiyor, ancak kurallara uyup uymamanın tamamen kullanıcıların sorumluluğunda olduğunu ekliyor.<h2>Kaza Sayıları Patladı</h2>İstatistikler, tehlikenin boyutunu açıkça gösteriyor:<ul><li>2020: 194 yaralı</li><li>2024: 595 yaralı</li><li>Bunların 139’u ağır yaralı</li></ul>Zürih Üniversite Hastanesi’nden travmatolog Roman Pfeifer, yüksek hızın yaralanmaların şiddetini artırdığını belirtiyor: “Baş ve beyin travmaları sık gördüğümüz yaralanmalar. Birçok kaza tek taraflı, çoğu zaman da alkol etkisi altında yaşanıyor.”<h2>Modifiye Scooter’lar Polis Radarında</h2>Basel-Stadt polisi, giderek daha fazla modifiye edilmiş E‑Scooter yakalıyor. Trafik polisi Fehim Arslani, “Bazı araçlar gerçekten korkutucu hızlara ulaşıyor. Rekorumuz 100 km/h’nin üzerindeydi” diyor.Modifiye işlemleri hem donanım değişikliğiyle hem de uygulamalar üzerinden yazılım müdahalesiyle yapılabiliyor. Bazı modellerde gizli tuş kombinasyonlarıyla hız limiti açılıp kapatılabiliyor. İnternetteki talimatlar ve çipler sayesinde kullanıcıların kendi başına modifiye yapması da oldukça kolay.Polis ise bu yöntemleri yakından takip ediyor: “Uzmanlarımız her yeni yöntemi biliyor. Kaçanlar olabilir ama çoğunu eninde sonunda yakalıyoruz” diyor Brucker.<h2>Daha Sıkı Düzenleme Yolda</h2>Federal Hükümet, E‑Scooter modifikasyonlarını daha sıkı şekilde düzenlemeyi planlıyor. Ancak Gobillion bu yaklaşımı doğru bulmuyor. Ona göre çözüm, hızlı E‑Bike’larda olduğu gibi plaka, sigorta ve kask zorunluluğu getirerek hız sınırını 45 km/h’ye çıkarmak.

Hız sınırı 20, gerçek hız 100 km/h: E‑Scooter kazaları katlandı

İsviçre’nin Covid‑19 aşıları için ne kadar ödeme yaptığı yıllardır bilinmiyordu. Pandeminin ilk döneminde ülkeler henüz onaylanmamış aşıları milyonlarca doz ön siparişle güvence altına almıştı. Ancak bu alımların maliyeti kamuoyuna hiçbir zaman açıklanmadı.

Aşı sözleşmeleri gizli kalmayacak

Bu konuda bilgi edinmek için 2020’den beri mücadele eden “Beobachter” dergisinden gazeteci Otto Hostettler, hükümetin Moderna ile yaptığı ilk sözleşmeye erişim talep etmişti. O dönemde henüz ortada onaylanmış bir aşı bile yoktu. Hostettler, İsviçre’nin pazarlık gücünü doğru kullanıp kullanmadığının hâlâ bilinmediğini vurguluyor.Sağlık Dairesi Gizliliği SavunuyorduFederal Sağlık Dairesi (BAG), sözleşme koşullarının açıklanmasının İsviçre’nin gelecekteki pazarlık gücünü zayıflatacağını savunarak yıllarca bilgi vermeyi reddetti. BAG’a göre fiyatlar, teslimat koşulları ve sorumluluk maddeleri kamuya açıklandığında, bir sonraki pandemide tedarik güvenliği tehlikeye girebilirdi.Hostettler ise bu tutumu anlamadığını belirtiyor ve altı yıl sonra bile fiyatların gizli tutulmasının kabul edilemez olduğunu söylüyor.Mahkeme: Sözleşmeler AçıklanmalıFederal İdare Mahkemesi, pandemi döneminde Moderna ve Novavax ile yapılan sözleşmelerin kamuya açıklanması gerektiğine hükmetti. Mahkeme, pandeminin sona erdiğini ve eski fiyatların gelecekteki pazarlık süreçleri için belirleyici olmayacağını belirtti. Ayrıca teslimat ve sorumluluk maddelerinin de artık güncel bir risk taşımadığını ifade etti.Karara göre sözleşmelerin tamamı yayımlanacak, yalnızca kişisel bilgiler karartılabilecek. Bu karar, İsviçre’de ilk kez bir aşı tedarik sözleşmesinin neredeyse tamamen şeffaf hâle gelmesinin önünü açıyor.BAG Kararı İnceliyorBAG, mahkeme kararını değerlendirdiklerini ve sonraki adımlara daha sonra karar vereceklerini açıkladı. Nihai kararın çıkmasının aylar sürebileceği belirtiliyor.Hostettler ise temkinli bir iyimserlik içinde. Üst mahkemenin de şeffaflık yönünde karar vereceğini düşündüğünü ifade ediyor.

İsviçre Covid aşılarına ne ödedi? Covid aşı fiyatları açıklanıyor

İsviçre’de alüminyum içecek kutularının popülaritesi özellikle genç kuşaklar arasında belirgin şekilde yükseliyor. Geçtiğimiz yıl ülkede satılan alkolsüz içeceklerin toplam hacmi bir milyar litreyi aşarken, bunun yüzde 10’u alüminyum kutularda satıldı. 

Sağlık bilinci ve trend içecekler etkili

Bu oran, bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 8’lik bir artış anlamına geliyor. Veriler, pazar araştırma şirketi Nielsen IQ tarafından açıklandı.Genç Kuşakların Tercihi: Renkli, Trend ve Soğuk KutularÖzellikle Z ve Alfa kuşaklarının kutulu içeceklere yönelmesi dikkat çekiyor. Bunun nedenleri arasında yalnızca kutuda satılan trend içecekler, alüminyum kutuların renkli baskıya uygun olması ve pazarlama açısından “kült obje” hâline gelmesi bulunuyor. Genç tüketiciler için kutunun elde yarattığı soğuk ve modern his de tercihleri etkiliyor.Ayrıca kutuların genellikle yarım litrelik PET şişelere göre daha küçük hacimde olması, daha az şeker tüketmek isteyen gençler için avantaj sağlıyor. Ekonomi editörü Jan Baumann’a göre bu durum, sağlık bilinci yüksek genç tüketicilerin kutuyu daha çekici bulmasına yol açıyor.Çevresel Etki: PET mi, Alüminyum mu?Alüminyum kutu ile PET şişe arasındaki çevresel karşılaştırma net değil. Ancak uzmanlar, çok kullanımlı cam şişelerin en çevreci seçenek olduğunu vurguluyor. Alüminyumun geri dönüştürülmesi hâlinde önemli ölçüde enerji tasarrufu sağlanıyor. Bu bilinç toplumda yaygın görünüyor: 2024 yılında İsviçre’de 13 bin 200 ton alüminyum kutu geri dönüştürüldü.İsviçre Geri Dönüşümde Üst SıralardaUluslararası karşılaştırmalarda İsviçre, geri dönüşüm oranlarında üst sıralarda yer alıyor. Ülkede alüminyum kutuların yaklaşık yüzde 90’ı, cam ambalajların yüzde 94’ü ve PET şişelerin yüzde 80’den fazlası geri dönüşüme gidiyor. Depozito sistemi uygulayan ülkeler daha yüksek oranlara ulaşsa da İsviçre’nin mevcut oranları da oldukça yüksek kabul ediliyor.

Gençlerin yeni gözdesi: Alüminyum içecek kutuları hızla yayılıyor

İsviçre’de toplu taşımada 1. sınıfın kaldırılması yeniden tartışma konusu oldu. Genç Ulaşım Kulübü’nün (jungVCS) başlattığı ve 12 bin 500 imza toplayan yeni bir dilekçe, trenlerdeki sınıf ayrımının sona erdirilmesini talep ediyor. 

SBB’de sınıf ayrımı gündemde

Dilekçede, 2. sınıfta yolcuların “sardalya gibi sıkıştığı”, buna karşılık 1. sınıfta çoğu zaman boş koltukların bulunduğu vurgulanıyor.Genç kuşakların bu talebe desteği dikkat çekici. Demoscope Enstitüsü’nün temsilî anketine göre, 15–34 yaş arası gençlerin yüzde 60’ı toplu taşımada sınıf ayrımının kaldırılmasından yana.“Zweiklassengesellschaft” EleştirisijungVCS, toplu taşımayı bir kamu hizmeti olarak tanımlıyor ve yalnızca daha yüksek ücret ödeyebilenlerin daha konforlu seyahat etmesinin adil olmadığını savunuyor. Mevcut uygulamanın bir “iki sınıflı toplum” yarattığını belirten girişim, bunun hem dayanışma ilkesine hem de kamu kaynaklarının verimli kullanımına aykırı olduğunu dile getiriyor.Dilekçe sahipleri ayrıca SBB’ye ait olduğu belirtilen bir iç belgeye atıf yaparak, 2. sınıfın metrekare başına 1. sınıfa göre 1,7 kat daha fazla gelir getirdiğini öne sürüyor.Sektörden Karşı Görüş: “Çapraz Sübvansiyon Yok”Toplu taşıma sektörünün çatı örgütü Alliance SwissPass ise bu iddiaları reddediyor. 1. sınıf biletlerinin yaklaşık yüzde 70 daha pahalı olduğunu hatırlatan örgüt, 2. sınıf yolcularının 1. sınıfı sübvanse ettiği yönünde bir kanıt bulunmadığını belirtiyor. Daha düşük doluluk oranının, daha yüksek konfor ve koltuk garantisi için ödenen fiyatla dengelendiğini savunuyor.SBB ise bilet satışlarının sınıflara göre ayrıştırılmadığını, bu nedenle gelir dağılımı hakkında net bir açıklama yapılamayacağını bildiriyor.Tartışma BüyüyorÖzellikle yoğun saatlerde 2. sınıf vagonlarının dolup taşması, buna karşılık 1. sınıfta boş koltukların bulunması, tartışmayı daha da alevlendiriyor. Dilekçe sahipleri, sınıf ayrımının kaldırılmasının hem kapasite kullanımını iyileştireceğini hem de toplu taşımayı daha adil hâle getireceğini savunuyor.Sektör temsilcileri ise 1. sınıfın tamamen kaldırılmasının gelir kaybına yol açabileceğini ve bazı yolcuların konfor beklentilerini karşılamayacağını düşünüyor.Toplu taşımada sınıf ayrımının geleceği, kamuoyu ve siyaset tarafından verilecek kararlara bağlı olacak.

Toplu taşımada sınıflar kaldırılsın mı? Gençlerden güçlü destek!

Zürih Havalimanı’ndaki güvenlik önlemleri, üç yıl süren kapsamlı bir araştırma projesiyle yeniden değerlendirildi. 

Polis faillerin gözünden düşünmeyi öğreniyor

«Read the Enemy» (Düşmanı Anla) adı verilen çalışma, potansiyel bir failin gözünden havalimanındaki güvenlik sistemini incelemeyi amaçladı. Araştırma ekibi, bir saldırganın neleri fark edebileceğini, hangi unsurların caydırıcı olduğunu ve olası bir eylemin nasıl planlanabileceğini analiz etti.Proje, Stiftung Risiko-Dialog’un yönetici direktörü Matthias Holenstein tarafından, Kantonspolizei Zürich’in havalimanı polisi ve ETH’nin bir spin-off şirketi olan HF Partners ile birlikte yürütüldü. Holenstein, amaçlarının “güvenlik sistemine failin bakış açısından yaklaşmak” olduğunu belirtiyor. Bu yöntem geçmişte özellikle askeri alanda kullanılsa da, kritik bir altyapı olan havalimanı için bu kadar kapsamlı bir çalışma ilk kez gerçekleştirildi.Araştırma ekibi, önce faillerin davranışlarına ilişkin bilimsel literatürü taradı ve uzmanlarla görüştü. Elde edilen bulgulardan biri, artık “tipik bir fail profili” olmadığı yönünde. Holenstein, geçmişte dini ya da siyasi motivasyonların daha belirgin olduğunu, bugün ise faillerin çok farklı arka planlardan gelebileceğini söylüyor. Ayrıca potansiyel faillerin çoğunun karmaşık teknolojiler kullanmadığı, internetten bilgi topladığı veya havalimanında gözlem yaptığı tespit edildi.Mevcut güvenlik önlemleri de incelendi. Holenstein, detaylara girmeden kameraların önemli bir caydırıcı unsur olduğunu vurguluyor. Araştırma sırasında havalimanında ciddi bir güvenlik açığına rastlanmadığı da belirtiliyor.Failin bakış açısını anlamanın zor olması nedeniyle ekip, simülasyonlardan ve rol oyunlarından da yararlandı. Rastgele seçilen kişilerden, kötü niyetli bir eylemi nasıl planlayabileceklerini düşünmeleri istendi. Ayrıca havalimanı güvenlik personeliyle masa başı tatbikatları yapıldı; bazıları fail rolünü üstlenirken diğerleri kendi görevlerini sürdürdü. Holenstein, “Oyunlaştırılmış bir ortamda karşı tarafın yerine kendini koymak daha kolay” diyor.Araştırmanın bilimsel kısmı tamamlandı. Şimdi elde edilen bulguların Kantonspolizei gibi ortaklarla paylaşılması ve günlük uygulamalara entegre edilmesi hedefleniyor.

Zürih Havalimanı’nda güvenlik testi: Kameralar en güçlü caydırıcı unsur

NATO’nun Almanya’nın kuzeyindeki Baltık Denizi’nde düzenlediği Steadfast Dart 2026 tatbikatında görev alan Bayraktar TB3 SİHA, gerçekleştirdiği atışta hedefi tam isabetle vurarak dikkat çekti.

Bayraktar TB3 göz doldurdu

Tatbikat kapsamında TCG Anadolu’yu ziyaret eden NATO Brunssum Müşterek Kuvvetler Komutanlığı Komutanı Ingo Gerhartz, TB3’ün uçuşunu ve atışını yerinde izledi. Hedefin başarıyla vurulmasının ardından Gerhartz’ın atışı alkışladığı ve Türk Silahlı Kuvvetleri’ne katkılarından dolayı teşekkür ettiği bildirildi.Başarılı atış sonrası Gerhartz, Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Ercüment Tatlıoğlu ile birlikte TB3’ün bulunduğu alana geçerek görevli personeli tebrik etti ve hatıra fotoğrafı çektirdi.Tatbikatta kullanılan mühimmat üzerindeki “Mavi vatan sınır tanımaz” ifadesi ise dikkat çeken detaylar arasında yer aldı.<h3>&nbsp;</h3>&nbsp;

NATO komutanı’ndan Türk Silahlı Kuvvetleri’ne övgü

Gazze Barış Kurulu bugün ilk toplantısını Washington’da yapıyor. Recep Tayyip Erdoğan’ı temsilen toplantıya katılacak olan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın, Filistin meselesinin geleceğine ilişkin önemli mesajlar vermesi bekleniyor. 

Türkiye’den Washington’da 5 kritik mesaj

Kurulun, Donald Trump’ın girişimiyle oluşturulduğu belirtilirken, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun toplantıda yer almayacağı ifade ediliyor.Diplomatik kaynaklara göre Fidan, Türkiye’nin Filistin meselesinde çözüm iradesini güçlü biçimde vurgulayacak. İsrail’in ateşkes ihlallerine dikkat çekilmesi, insani yardımların kesintisiz ve yeterli şekilde Gazze’ye ulaştırılması gerektiğinin altının çizilmesi bekleniyor. Türkiye’nin insani yardım ve yeniden imar konusundaki desteğini sürdürmeye hazır olduğu mesajı da verilecek.Ankara’nın ayrıca Gazze’de Filistin halkının hak ve güvenliğini teminat altına alacak uluslararası mekanizmalarda yer alma iradesini yinelemesi öngörülüyor. Batı Şeria’daki yasadışı yerleşim faaliyetleri ve yerleşimci şiddetine karşı uluslararası toplumun daha hızlı hareket etmesi gerektiği vurgulanacak. Türkiye’nin iki devletli çözüm perspektifine bağlılığı da toplantının temel başlıklarından biri olacak.Trump daha önce Barış Kurulu üyesi ülkelerin 5 milyar doların üzerinde mali taahhütte bulunduğunu açıklamıştı. Türkiye’nin ise doğrudan finansman yerine yeniden imar, altyapı desteği ve insani yardım alanına odaklanacağı belirtiliyor.Süreç, Eylül 2025’te Erdoğan ile Trump arasında yapılan görüşmeyle başlamış; ardından açıklanan Barış Planı ateşkesle ilk aşamaya geçmişti. Plan, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 2803 sayılı kararıyla da kabul edilmişti. Ocak ayında Gazze’nin idaresi için teknokratlardan oluşan bir ulusal komite kurulmuş, Barış Kurulu ve bağlı organlar resmen teşkil edilmişti.Öte yandan, Gazze’de ramazan bu yıl da belirsizlik ve yoksulluk gölgesinde karşılandı. Çadır kamplarda yaşam mücadelesi veren siviller, temel gıda maddelerine erişimde ciddi sıkıntı yaşıyor. Savaşın izleri sürerken, en büyük temenni kalıcı barışın sağlanması.

Barış kurulu ilk kez toplanıyor: Ankara sahada ve masada

'Generation Next Summit' programında konuşan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, "2030'a dek 10 milyar dolarlık veri merkezi ve yapay zeka yatırımını harekete geçireceğiz. 

HIT-Kuantum Çağrımızla da klasik hesaplama sınırlarını aşan ve geleceğin teknolojisi olarak görülen kuantum teknolojilerinde altyapımızı oluşturmayı amaçlıyoruz.Tüm bu adımlarla; veriyi güvenle işleyen, depolayan ve değere dönüştüren altyapımızı güçlendirerek, ülkemizi dünyanın önde gelen dijital üsleri arasına taşıyacağız" dedi.Cerebrum Tech'in, kuruluşunun 5'inci yılı dolayısıyla düzenlenen 'Generation Next Summit' programı İstanbul'da bir otelde gerçekleştirildi. Programa, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanı Ümit Önal, Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Dr. Ömer Fatih Sayan, Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı Nail Olpak, Kazakistan Eski Başbakan Yardımcısı ve Ekonomi Bakanı, Kazakistan Merkez Bankası Eski Başkanı Kairat Kelimbetov katıldı. Teknoloji dünyasına yön veren yerli ve yabancı konuk ve konuşmacıları bir araya getiren zirvede yapay zekanın gelişimi ve geleceği küresel trendler ele alındı. 'Geleceğin nasıl inşa edileceğini birlikte tasarlıyoruz' temasıyla düzenlenen zirve, teknolojiyle insan zekasının buluştuğu, yenilikçi fikirlerin değer kazandığı uluslararası bir platform oldu. Programda, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın video mesajı katılımcılara izletildi.'YENİLİĞİN, ÜRETKENLİĞİN VE KÜRESEL REKABETİN YÖNÜNÜ TAYİN EDİYOR'Programda konuşan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, "Yapay zekâ açtığı büyük fırsat penceresiyle; bugün yeniliğin, üretkenliğin ve küresel rekabetin yönünü tayin ediyor. Yapay zekanın vaat ettiği verimlilik ivmesi, katma değer artışı ve yeni sektörler oluşturma kapasitesi; küresel ölçekte sermaye, yetenek ve Ar-Ge yatırımlarının yapay zekâ ekosistemine yönelmesini hızlandırıyor. Farklı çalışmalar, bu teknolojinin dünya ekonomisine her yıl 4,4 trilyon dolara varan bir katkı sunabileceğini ifade ediyor. Ancak yapay zekânın üretimden sağlığa, eğitimden ulaşıma kadar hayatın her sahasına nüfuz eden kuşatıcı gücünü yalnızca ekonomi penceresinden okumak yetersiz kalacaktır" dedi.‘YAPAY ZEKANIN ERİŞİLEBİLİR BİR DEĞER ÜRETİM ALANI HALİNE GELMESİNİ SAĞLAMAK HEPİMİZ İÇİN TARİHÎ BİR SORUMLULUKTUR’Bakan Kacır, "Nitekim tanıklık ettiğimiz 'çip savaşları' ve kritik yazılımlara getirilen kısıtlamalar; bu alandaki teknoloji yarışının 'teknoloji jeopolitiği' zemininde ilerlediğini açıkça gösteriyor. Mevcut jeopolitik saflaşmanın yanında; veri hakimiyeti, kritik altyapı üstünlüğü ve devasa küresel platformları kontrol etme kapasitesine sahip bir avuç ülkenin dünyanın geri kalanıyla arayı hızla açması; küresel adaleti sarsan yeni ve derin bir kutuplaşmayı beraberinde getiriyor. Önlem alınmadığı takdirde; küresel eşitsizliğin derinleşmesi ve teknoloji üretemeyen toplumların bir 'dijital vesayet' düzenine mahkûm olması mukadder olacaktır. Cumhurbaşkanımızın küresel adaletin ve eşit söz hakkının altını çizen 'Dünya beşten büyüktür' duruşunu dijital evrene taşımamız; yapay zekanın tüm insanlığın ortak refahına hizmet eden, adil, şeffaf ve erişilebilir bir değer üretim alanı haline gelmesini sağlamak bakımından hepimiz için tarihî bir sorumluluktur" ifadelerini kullandı.'TEKNOLOJİK VESAYET ARAYIŞLARINA VE KÜRESEL TEKELLEŞME GİRİŞİMLERİNE KARŞI NET BİR DURUŞA SAHİBİZ'Bakan Mehmet Fatih Kacır, "Milli Teknoloji Hamlesini gerçekleştiren, bilimde ve teknolojide iddia sahibi bir ülke olarak teknolojik vesayet arayışlarına ve küresel tekelleşme girişimlerine karşı net bir duruşa sahibiz. Dünyada tam bağımsız bir aktör olarak küresel rekabet gücümüzü zirveye taşıyabilmemiz için; üretim modellerimizi, insan kaynağımızı ve girişimcilik ekosistemimizi bütüncül bir yaklaşımla yeniden şekillendiriyoruz. Bu doğrultuda; yapay zekâ alanında ulusal kapasitemizi kurumsallaştırmak, yapay zeka ekosisteminin paydaşları arasında işbirliği ve koordinasyonu güçlendirmek üzere TÜBİTAK bünyesinde Yapay Zekâ Enstitüsü'nü kurduk. TÜBİTAK Yapay Zeka Ekosistem Çağrılarımızla; yapay zekâ çözümlerine ihtiyaç duyan şirketlerin, araştırma merkezlerinin ve kamu kurumlarının projelerini destekliyoruz. Rekabet Öncesi İş birliği Programımızın 'Türkçe Büyük Dil Temel Modeli Sektörel Uyarlama Projesi Çağrısı'yla; sektörlerimizin yapay zekâ dönüşümünü yerli teknoloji çözümleriyle hızlandırmak, Türkçe odaklı akıllı çözümleri yaygınlaştırmak üzere adım attık" diye konuştu.Bakan Kacır: 2030a dek 10 milyar dolarlık veri merkezi ve yapay zeka yatırımını harekete geçireceğiz'DİJİTAL DÖNÜŞÜMÜ HIZLANDIRMAYI AMAÇLIYORUZ'Bakan Kacır, "Türkiye Yüzyılı'nda daha müreffeh ve tam bağımsız Türkiye yolculuğundaki en büyük sermayemiz olan insan kaynağımızı, bu büyük teknolojik dönüşümün hem mimarı hem de öncüsü olacak şekilde geleceğe hazırlıyoruz. Biliyoruz ki; yapay zekânın yakıtı veri ise, o veriyi stratejik bir akla ve değere dönüştürecek olan motor, hesaplama gücüdür. Bu anlayışla ülkemizin veri işleme ve yüksek başarımlı hesaplama kapasitesini geliştirecek adımları kararlılıkla hayata geçiriyoruz. Özel sektör, kamu ve üniversitelerimizin ihtiyaç duyduğu yüksek performanslı hesaplama kapasitemizi genişletmek üzere 80 binden fazla işlemci çekirdeği, 504 GPU kartı ve 26 petabyte veri depolama alanına sahip hesaplama kümemiz ARF'i hizmete aldık. Katıldığımız EuroHPC Ortak Girişimi sayesinde, Avrupa genelinde kurulan yüksek başarımlı hesaplama altyapılarını araştırmacılarımızın erişimine açtık. Yapay zekâ çözümleri geliştiren teknoloji girişimlerimizin Dijital Avrupa EuroHPC süper bilgisayarlarından ücretsiz yararlanmasını; bununla birlikte dünyanın en güçlü 20 süper bilgisayarından biri olan MareNostrum 5'in işlemci kapasitesine erişim sağlayabilmesini temin ettik. Bildiğiniz üzere Türkiye'yi yüksek teknolojili üretimde oyun kurucu haline getirecek stratejik bir atılımı; ülke tarihinin en büyük ölçekli teşvik programı HIT-30'u hayata geçirdik. Program kapsamında 1,5 milyar dolarlık destek hacmiyle ilana çıktığımız HIT-Veri Merkezi Çağrısı ile; yüksek kapasiteli, güvenli ve enerji verimli veri merkezleri yatırımlarına hız kazandırıyoruz. Yatırımcılara asgari 30 megavat kapasitede yüksek nitelikli veri merkezlerinin kurulumu için oldukça geniş kapsamlı destekler sunuyoruz. Bulut tabanlı altyapıların ülkemizde kurulmasını hızlandırmaya dönük 1,6 milyar dolar bütçeli HIT-Yapay Zekâ Çağrımızla; sanayiden sağlığa, finanstan kamu hizmetlerine kadar tüm alanlarda dijital dönüşümü hızlandırmayı amaçlıyoruz" dedi.'2030'A DEK 10 MİLYAR DOLARLIK VERİ MERKEZİ VE YAPAY ZEKA YATIRIMINI HAREKETE GEÇİRECEĞİZBakan Kacır, "2030'a dek 10 milyar dolarlık veri merkezi ve yapay zeka yatırımını harekete geçireceğiz. HIT-Kuantum Çağrımızla da klasik hesaplama sınırlarını aşan ve geleceğin teknolojisi olarak görülen kuantum teknolojilerinde altyapımızı oluşturmayı amaçlıyoruz.Tüm bu adımlarla; veriyi güvenle işleyen, depolayan ve değere dönüştüren altyapımızı güçlendirerek, ülkemizi dünyanın önde gelen dijital üsleri arasına taşıyacağız. Yerli ve özgün çözümleri geliştiren, ticarileştiren ve küresel pazarlarda ölçekleyen yapay zekâ ekosistemimizi; nitelikli insan kaynağı, güçlü dijital altyapı, etkin kurumsal koordinasyon ve sürdürülebilir finansman mekanizmalarıyla bütüncül şekilde büyüteceğiz. Türkiye'nin, bu büyük teknolojik devrimin sunduğu ekonomik değerden ve çok yönlü fırsatlardan en üst düzeyde yararlanmasını sağlayacağız. Şüphesiz yapay zekâ alanındaki iddialı fakat bir o kadar da gerçekçi hedeflerimize ulaşmak; güçlü bir kurumsal kapasiteyi kamu bünyesinde tesis etmekle mümkündür" ifadelerini kullandı.'YAPAY ZEKÂ EYLEM PLANIMIZI DA ÇOK YAKINDA KAMUOYUYLA PAYLAŞACAĞIZ'Bakan Fatih Kacır, "Yeni kurumsal zeminle birlikte Bakanlığımız; Yapay zekâ teknolojilerinin güvenilir ve etik ilkelere uygun olarak geliştirilmesinde, Yapay zekâ teknolojilerinin geliştirilmesi ve kullanılması için veri, altyapı ve insan kaynağı kapasitesinin oluşturulmasında, Girişimleri ve Ar-Ge faaliyetlerinin önünü açacak destek ve mevzuat çerçevesinin inşasında daha etkin rol üstlenecek. Yapay zeka alanında ulusal ölçekte yönetimi ve koordinasyonu sağlayacak. Önümüzdeki dönemde Türkçe verilerle zenginleştirilen, ülkemizin ilk temel yapay zekâ büyük dil modelini kullanıma sunacağız. Yapay Zekâ Dönüşüm Programlarıyla; yapay zekâ teknolojilerinin üretim süreçlerinde kullanımını hızlandıracağız.Yapay zeka girişimlerinin ölçeklenmesini sağlayacak büyük ölçekli girişim sermayesi fonu için çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Bu çalışmaları da tamamlayacak ve bu fonun Millî Teknoloji Hamlesi vizyonumuzun finansal gücünü doğrudan yapay zekâ odaklı girişimlerimizin hizmetine sunmayı temin etmesini sağlayacağız. Diğer taraftan, bu yatırımların ve kurumsal yapılanmanın sahada somut sonuçlara dönüşmesini teminat altına almak üzere, milletimizin ve yapay zeka ekosisteminin paydaşlarının katkısıyla şekillendireceğimiz yeni Yapay Zekâ Eylem Planımızı da çok yakında kamuoyuyla paylaşacağız" dedi.Konuşmaların ardından Cerebrum Tech Kurucusu ve Yönetim Kurulu Başkanı Erdem Erkul tarafından konuşmacılara plaket verildi.

Türkiye dijital üs olma yolunda! 10 milyar dolarlık yatırım planı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed huzurunda iki ülke arasında anlaşmalar imzalandı. Ulusal Saray'daki baş başa ve heyetler arası görüşmelerin ardından iki ülke arasında çeşitli anlaşmaların imza törenine geçildi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Addis Ababa'da Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed ile ortak basın toplantısı düzenledi. Erdoğan, "Türkiye olarak bölgenin yeterince çektiği çatışma ve acılara yenilerinin eklenmesini asla istemiyoruz. Biz, bölge sorunlarına yine bölge ülkeleri tarafından çözüm geliştirilmesi gerektiğine ve Afrika Boynuzu’nun yabancı güçlerin mücadele alanına çevrilmemesine inanıyoruz. Bu minvalde, İsrail'in Somaliland'i tanımasının ne Somaliland'e ne de Afrika Boynuzu'na bir faydası olmadığını tekrar vurgulamak istiyorum." ifadelerini kullandı.Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açıklamalarından öne çıkan başlıklar şöyle:11 yıl aradan sonra ziyaret etmekten memnuniyet duyuyorum. Değerli kardeşim ve Etiyopya makamlarına sıcaklık misafirpervelikten dolayı teşekkür ediyorum.&nbsp; Sahraaltı Afrika’daki en eski büyükelçiliğimizin 1926 yılında Addis Ababa’da açılması, bu şehri ilişkilerimizin kalbine yerleştirir. Bu ziyaretimin büyükelçiliğimizin açılışının 100. yılına denk gelmesi de bizler için ayrı bir gurur kaynağıdır. Biraz önce Sayın Başbakan ve heyetiyle yaptığımız görüşmelerde; ticari yatırımlar, enerji, madencilik, tarım, iletişim ve eğitim alanlarındaki ilişkilerimizi etraflıca ele aldık."ETİYOPYA'DAKİ EN BÜYÜK İKİNCİ YATIRIMCI ÜLKE OLMAKTAN MEMNUNİYET DUYUYORUZ"Diğer birçok alandaki potansiyel iş birliklerini nasıl değerlendirmeliyiz? Bir milyar dolarlık ticaret hacmi hedefimize nasıl ulaşırız? Görüşmelerimizde bu konuları da ele aldık. Etiyopya'daki en büyük ikinci yatırımcı ülke olmaktan memnuniyet duyuyoruz. 200'ü aşkın firmamızın 2,5 milyar doları bulan yatırımlarıyla yaklaşık 20.000 Etiyopyalıya istihdam sağlaması, bizler için bir kıvanç vesilesidir. Türk müteahhitlik firmaları, Etiyopya'da demiryolu ulaşımı başta olmak üzere; fabrika, turistik tesis ve enerji nakil hatları gibi alanlarda 2,6 milyar dolar değerinde 15 proje üstlenmişlerdir. İnşallah bu projelerin ve yatırımların katlanarak artmasını temenni ediyoruz. Etiyopya halkıyla yüzyıllara sari münasebetlerimizin geliştirilmesine büyük önem veriyoruz. Biliyorsunuz ki Etiyopya, İslam kültürü bakımından paha biçilemez bir değer niteliğindedir. Afrika'daki ilk Müslüman yerleşim yeri olarak bilinen Nejashi köyündeki Necaşi Türbesi ve Camii, kültürel bağlarımız bakımından çok önemlidir. TİKA'nın destekleriyle tadilatı ve tamiratı yapılan bu projeyle, Afrika tarihinin önemli bir kültürel mirasını yaşatmakla kalmayıp Etiyopya ile aramızdaki kadim dostluk bağlarını da güçlendirmiş oluyoruz. Maarif Vakfımızın eğitim alanındaki faaliyetlerinin yanı sıra TİKA ofisimiz aracılığıyla aramızda kültür köprüleri kurmaya devam edeceğiz. Eşit ortaklık ve karşılıklı anlayış temelinde, bu samimi coğrafyanın güzel insanlarının her daim yanındayız.Sayın Başbakan Abiy Ahmed'i göreve gelmesinden bu yana Etiyopya'nın siyasi, sosyal ve ekonomik dönüşümü için yürüttüğü çalışmalardan dolayı tebrik ediyorum. Tüm dünyanın gözü Afrika Boynuzu’na çevrilmişken, Etiyopya'nın köklü devlet yapısı ve örnek gösterilecek yönetiminin önemi daha da çok hissediliyor. Etiyopya'nın içinde bulunduğu coğrafyada; devletlerin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne kıymet veren tutumunun altını bilhassa çizmek istiyorum."BÖLGEDE ÇATIŞMA İSTEMİYORUZ"Türkiye olarak bölgenin yeterince çektiği çatışma ve acılara yenilerinin eklenmesini asla istemiyoruz. Biz, bölge sorunlarına yine bölge ülkeleri tarafından çözüm geliştirilmesi gerektiğine ve Afrika Boynuzu’nun yabancı güçlerin mücadele alanına çevrilmemesine inanıyoruz. Bu minvalde, İsrail'in Somaliland'i tanımasının ne Somaliland'e ne de Afrika Boynuzu'na bir faydası olmadığını tekrar vurgulamak istiyorum.Bu vesileyle, yakın geçmişte Etiyopya ve Somali arasında arabuluculuğumuzda yürüttüğümüz Ankara Süreci'ndeki yapıcı tutumları için her iki tarafa da tekrar teşekkür ediyorum. İstikrara kavuşmasıyla birlikte, Afrika Boynuzu'nun ekonomik fırsatlarıyla dikkatleri üzerine çeken bir konuma erişmesi için hiçbir engel görmüyoruz. Müspet neticeler alacağımıza emin olduğum bu ziyaretimizin, bölgenin barış ve istikrarına da katkı sunmasını temenni ediyorum.Malumunuz; Türkiye olarak Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Taraflar Konferansı'na bu sene Kasım ayında ev sahipliği yapacağız. Etiyopya'nın da önümüzdeki yıl tertip edeceği bu toplantı bağlamında yakın iş birliğimizi sürdüreceğiz.BAŞBAKAN AHMED: ETİYOPYA, TÜRKİYE İLE GÜÇLÜ İŞBİRLİĞİNİ SÜRDÜRECEKEtiyopya Başbakanı Abiy Ahmed, Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığı kapsamlı görüşmelerin önemine değinerek, Etiyopya-Türkiye ilişkilerinin temelini oluşturan kalıcı dostluk ve güçlü işbirliğini sürdürme kararlılıklarını vurguladı. Ahmed, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya hesabından, Erdoğan’ın Etiyopya’nın başkenti Addis Ababa’ya gerçekleştirdiği resmi ziyarete ilişkin paylaşımında iki ülke ilişkilerine dikkat çekti.Cumhurbaşkanı Erdoğan ile kapsamlı görüşmeler gerçekleştirdiklerini belirten Ahmed, "Görüşmelerimiz, Etiyopya-Türkiye ilişkilerinin temelini oluşturan kalıcı dostluğu ve güçlü işbirliğini pekiştirdi." ifadelerini kullandı. Ahmed, iki ülke arasında stratejik işbirliği alanlarında görüş alışverişinde bulunduklarına işaret ederek, her iki tarafın da karşılıklı çıkarlara hizmet eden ortaklıkları ilerletme konusundaki kararlılığını yeniden teyit ettiklerini vurguladı. Ahmed ayrıca, Etiyopya-Türkiye ilişkilerinin gelecekte daha da güçleneceğine inandığını ifade etti.TÜRKİYE İLE ETİYOPYA ARASINDA ANLAŞMALAR İMZALANDICumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed huzurunda iki ülke arasında anlaşmalar imzalandı.Ulusal Saray'daki baş başa ve heyetler arası görüşmelerin ardından iki ülke arasında çeşitli anlaşmaların imza törenine geçildi.Törende, "9. Türkiye-Etiyopya Ekonomi, Ticaret ve Teknik İş Birliği Karma Ekonomik Komisyonu Tutanağı"na Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Etiyopya Dışişleri Bakanı Gedion Timothewos imza attı."Türkiye Cumhuriyeti Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Etiyopya Su ve Enerji Bakanlığı Arasında Enerji Alanında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı" da Bakan Bayraktar ile Etiyopya Su ve Enerji Bakanı Habtamu Itefa tarafından imza altına alındı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Afrika'da çatışma istemiyoruz

İran ile ABD arasında Umman'ın aracılığındaki dolaylı müzakerelerin ikinci turu sona erdi. İsviçre'nin Cenevre kentinde gerçekleşen görüşmelerin ardından İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, "ABD ile temel ilkeler konusunda anlaştık" ifadesini kullandı. 

ABD-İran müzakeresi sona erdi! 

ABD'il yetkililerden ise "İran ile ilerleme sağlandı. İran, görüş ayrılıkları hakkında 2 hafta içinde dönüş yapacak. İlerleme kaydedildi ancak görüşmesi gerek çok fazla konu ve ayrıntı var." açıklaması geldi. İşte detaylar…İran ve ABD arasında Umman'ın aracılığında mesaj alışverişiyle dolaylı görüşmeler Umman'ın Cenevre'deki Büyükelçiliğinde gerçekleşti. İran'ın dini lideri Ali Hamaney, görüşmeler başladıktan kısa süre sonra ABD'yi hedef alan ifadeler kullandı.Katılımcılar, yaklaşık 3.5 saat süren görüşmenin ardından açıklama yapmadan Umman Büyükelçiliği rezidansından ayrıldı.Cenevre’deki görüşmelerde İran heyetine Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi başkanlık ederken ABD tarafını ise ABD Başkanı Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff temsil etti.&nbsp;ABD heyetinde ayrıca Trump’ın danışmanı Jared Kushner da yer aldı. Görüşmeler, Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi’nin koordinasyonunda yürütüldü.İran Dışişleri Bakanlığı, müzakerelerin bu aşamasında İran heyetinde hukuk ve ekonomi alanlarından uzmanlar ile teknik konularda bilgi sahibi yetkililerin de yer aldığını belirtti. Heyetin, İran'a yönelik ekonomik yaptırımların kaldırılmasına odaklandığı bildirildi.Erakçi ve Busaidi'nin arasındaki görüşmede, İran'ın nükleer konular ve yaptırımların kaldırılmasının ele alındığı belirtilmişti. İranlı Bakan, ülkesinin meşru çıkarlarını ve haklarını güvence altına almak ve bölgede barış ve istikrarı korumak için sonuç odaklı diplomasiyi kullanma konusunda kararlı olduğunu Ummanlı mevkidaşına aktarmıştı.Umman Dışişleri Bakanı Busaidi ise İran'ın diplomatik yoldaki kararlılığını takdir ederek, bu görüşme turunun başarılı geçeceği umudunu dile getirmişti.ABD: İLERLEME KAYDEDİLDİABD'li yetkililerden İran ile yapılan müzakerelere ilişkin açıklama geldi. Açıklamada, "İran ile ilerleme sağlandı. İran, görüş ayrılıkları hakkında 2 hafta içinde dönüş yapacak. İlerleme kaydedildi ancak görüşmesi gerek çok fazla konu ve ayrıntı var." ifadelerine yer verildi.Detayları CNN Türk ABD Temsilcisi Yunus Paksoy aktardı. Paksoy, "Bütün bu gelişmeler yaşanırken bölgeye ABD'nin askeri takviyesi de devam ediyor. İkinci uçak gemisinin de Karayiplerden yola çıktığı söyleniyor. ABD müthiş bir yığınak yapmayı sürdürüyor. Yapılan yığına baktığımızda sanki savaş ihtimali anlaşma ihtimalinden daha büyük görünüyor. Trump, İran'ın anlaşma yapmak istediğini söylüyor ancak yığınak devam ediyor. ABD hiç anlaşma yapılmayacakmış gibi yığınak yapmaya devam ediyor." ifadelerini kullandı.ABD’Lİ YETKİLİ: TEMASLARIN SÜRMESİNİ BEKLİYORUZ&nbsp;ABD ve İran heyetleri arasında Cenevre’de gerçekleştirilen ikinci tur görüşmelerinin ardından bir ABD’li yetkili, temaslarda ilerleme sağlandığını ancak hala birçok ayrıntının ele alınması gerektiğini bildirdi.İran heyetine Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD heyetine ise Steve Witkoff ve Jared Kushner’in başkanlık ettiği ikinci tur dolaylı görüşmelerin ardından, İran’ın sunacağı ayrıntılı öneriler doğrultusunda temasların sürmesinin beklendiği kaydedildi.MÜZAKERE SONRASI İRAN'DAN İLK AÇIKLAMAGörüşmelerin ardından İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, müzakereye ilişkin "ABD ile temel ilkeler konusunda anlaştık" ifadesini kullandı.İran devlet televizyonuna açıklama yapan Erakçi, bu müzakere turunda oldukça ciddi konuların ele alındığını ancak özellikle teknik konularda daha yapıcı bir atmosfer oluştuğunu aktardı.Erakçi, "Bundan sonra izleyeceğimiz yol ve muhtemel bir anlaşmanın metnine gireceğimiz bir dizi ilke üzerinde genel bir anlaşmaya vardık. İki tarafın olası bir anlaşmanın metinleri üzerinde çalışması, metinleri karşılıklı olarak paylaşması ve üçüncü tur görüşmeler için başka bir tarih belirlemesi konusunda mutabık kalındı." diye konuştu.Bundan sonraki süreçte ne yapılması gerektiği konusunda daha net bir tablonun ortaya çıktığını söyleyen Erakçi, "Bu, hızlı bir şekilde anlaşmaya varabileceğimiz anlamına gelmiyor ancak en azından yola girilmiş oldu. Bunun en kısa sürede tamamlanmasını umuyoruz ve bunun için yeterli zaman ayırmaya hazırız ancak metin taslağı hazırlamaya gelince iş biraz daha zor ve detaylı hale geliyor. Son görüşmeye kıyasla iyi bir ilerleme kaydedildi ve şimdi önümüzde net bir yol var ki bence bu olumlu." ifadelerini kullandı.HAMANEY’DEN ABD’YE MESAJAFP'nin haberine göre, İran’ın dini lideri Hamaney,&nbsp; ABD'nin İran devletini yıkmaya çalıştığını öne sürerek, Trump yönetiminin başarısız olacağını ifade etti. Hamaney, Hürmüz Boğazı'nda konuşlu bir ABD savaş gemisinin batırılabileceğini vurguladı.ABD Başkanı Donald Trump'ın "Ordumuz dünyanın en güçlü ordusudur." dediğini hatırlatan Hamaney, "Dünyanın en güçlü ordusu bile bazen öyle bir tokat yiyebilir ki yerinden kalkamayabilir. Bir uçak gemisinden daha tehlikeli olan, onu denizin dibine gönderebilecek silahtır." ifadelerini kullandı.ABD'nin müzakerenin sonucunu baştan belirlediğini belirten Hamaney şunları kaydetti:“Gelin nükleer enerjiniz hakkında müzakere edelim ve müzakerenin sonucu sizin bu enerjiye sahip olmamanız olsun, diyorlar. Müzakerenin sonucunu baştan belirlemek yanlış ve ahmakça bir iştir. Sen diyorsun ki gel şu konu hakkında konuşalım, anlaşmaya varalım; o halde neden sonucu önceden belirliyorsun ve mutlaka şu sonuca ulaşmalıyız diyorsun? Bu ahmakçadır. ABD başkanları, bazı senatörler ve diğer yetkililer bu ahmakça işi yapmaktadırlar.”ABD Başkanı Donald Trump’ın İran hükümetini ortadan kaldırma yönündeki söylemlerine yanıt veren Hamaney, "ABD Başkanı son konuşmalarından birinde, ABD'nin 47 yıldır İslam Cumhuriyeti'ni yok etmeyi başaramadığını dile getirdi. Size söylüyorum: Siz de başaramayacaksınız" dedi.İRAN'DAN MÜZAKERE AÇIKLAMASIİran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi,&nbsp;görüşmelerin ana odağının nükleer başlıklar olduğunu belirtti.&nbsp;İran ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) arasında dün temasların gerçekleştiğini ifade eden Bekayi, bugün de ABD heyeti ile UAEA Genel Müdürü Rafael Grossi arasında benzer görüşmeler yapıldığının bildirildiğini aktardı.CUMHURBAŞKANI PEZEŞKİYAN: MÜZAKERELER DEVRİM LİDERİ’NİN ONAYIYLA YÜRÜTÜLMEKTEİran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD ile gerçekleştirilen müzakere görüşmelerine ilişkin, "Müzakereler Devrim Lideri’nin (Ali Hamaney) onayıyla yürütülmektedir." dedi. Entekhab haber sitesine göre, Pezeşkiyan, ülkesinin din adamları ile bir araya geldiği toplantıda gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.Pezeşkiyan, ABD ile gerçekleştirilen müzakere görüşmelerine atıf yaparak, ‍"Müzakereler Devrim Lideri’nin onayıyla yürütülmektedir. Amacımız konuşmak için konuşmak değil meseleleri çözüme kavuşturmaktır. Sonuca ulaşma noktasında ciddiyiz ve müzakere sürecinin somut sonuçlara varmasını ümit ediyoruz." ifadesini kullandı.Ayrıca, komşu ve İslam ülkeleriyle iyi ilişkilere sahip olduklarını vurgulayan Pezeşkiyan, bu sayede birçok sorunu çözdüklerini belirterek, “Ülkelerin İsrail’in İran’a yönelik saldırılarını kınamaları ve komşuların bölgedeki gerilimi azaltmak için ortaya koyduğu çabalar söz konusu bu işbirliğinin yansımasıdır." dedi.“NÜKLEER SİLAH PEŞİNDE DEĞİLİZ VE BUNU DOĞRULAMAYA HAZIRIZ”İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD ile Cenevre'de gerçekleştirilen ikinci tur nükleer müzakereler sonrası ülkesinin nükleer programına ilişkin, “Nükleer silah peşinde değiliz ve bunu doğrulamaya hazırız.” dedi.İran basınına göre, Pezeşkiyan, üç sivil toplum aktivisti ile gerçekleştirdiği mülakatta, İran’ın nükleer programına dair değerlendirmelerde bulundu. Pezeşkiyan, İran lideri Ali Hamaney’in fetvası ve inançları gereği nükleer silah peşinde koşmadıklarını vurgulayarak, “Hiçbir şekilde nükleer silah peşinde değiliz ve bunu doğrulamaya hazırız. Ancak sağlık, tarım, sanayi gibi barışçıl alanlarda kullanılan nükleer sanayiden vazgeçmeyi kabul etmiyoruz.” ifadesini kullandı.TRUMP 'MAKUL OLUN' ÇAĞRISINDA BULUNMUŞTUABD Başkanı Trump, tatilini geçirdiği Florida'dan Washington'a dönerken uçakta basın mensuplarına gündemi değerlendirdi.İran'la Cenevre'de yapılacak müzakerelere değinen Trump, kendisinin süreci yakından izlediğini ve görüşmelere dolaylı olarak katılacağını belirtti.Müzakereler için, "Bu görüşmeler çok önemli olacak. Neler olacağını göreceğiz. İran genellikle çok sert bir müzakerecidir." yorumunu yapan Trump, "Umarım daha makul olurlar. Anlaşma yapmamanın sonuçlarını görmek istemediklerini düşünüyorum, bence anlaşma yapmak istiyorlar." ifadelerini kullandı.İran'ın daha önce anlaşma yapma fırsatı varken yapmadığını ve bunun karşılığında B-2 uçaklarını göndermek zorunda kaldıklarını ifade eden ABD Başkanı, İran'ın nükleer silah potansiyeline sahip olmasına izin vermeyeceklerini kaydetti.İLK TUR 6 ŞUBAT'TA YAPILMIŞTIİran ile ABD arasında, Haziran 2025'te İsrail ve ABD'nin İran'a saldırıları sonrasında kesintiye uğrayan nükleer görüşmeler, Umman'da 6 Şubat'ta yeniden yapılmıştı.İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD ile yapılan görüşmeler için "İran ile ABD arasında Maskat'taki müzakereler, tarafların görüşmeleri sürdürme yönünde mutabakata varmasıyla sona erdi." demişti.Müzakereler, Tahran-Washington arasında tansiyonun yeniden yükseldiği, Washington'un Tahran'a karşı bölgede askeri yığınağını artırdığı bir dönemde gerçekleşmişti.

Görüşme sonrası ilk açıklama: Temel ilkeler konusunda anlaştık...

Zürich ile Aarau arasındaki demiryolu hattında Pazartesi öğleden sonra meydana gelen ray hasarı, bölgede tren trafiğini önemli ölçüde aksattı. 

Çok sayıda sefer iptal oldu

SBB, Lenzburg ile Othmarsingen arasındaki bölümde çalışmaların sürdüğünü ve kısıtlamaların Salı sabahı erken saatlere kadar devam edeceğini açıkladı. Yolcular, gecikmelerin yanı sıra iptaller ve yönlendirmelerle karşı karşıya kaldı.Arızanın, bir makas parçasının değiştirilmesini gerektiren ciddi bir teknik sorun olduğu belirtildi. Onarımın saatler sürmesi nedeniyle hat uzun süre tam kapasite çalıştırılamadı.Ray hasarı özellikle uzun mesafe hatlarını etkiledi. Olten ile Zürich HB arasında çalışan IC5, IR35 ve IR55 seferleri iptal edildi. Bölgesel hatlarda da durum farklı değildi; S23 hattı Lenzburg–Baden arasında durduruldu, RE37 ve S42 ise tamamen devre dışı kaldı. Bu nedenle birçok yolcu alternatif güzergâhlara yönelmek zorunda kaldı.SBB, ulaşımın tamamen kesilmemesi için bazı trenlerde olağan dışı duruşlar ekledi. IC1 ile IC8/81 hatları geçici olarak Olten’de durmaya başladı. IR16 hattı ise kesintisiz çalışarak bölgedeki yükü hafifletmeye yardımcı oldu. Ancak yönlendirmeler nedeniyle bazı yolculukların yaklaşık on dakika uzadığı bildirildi.Aarau ile Zürich arasındaki bağlantılarda durum biraz daha iyiydi. IR37, IR16 ve S11 hatları çalışmaya devam etti, ancak yolcuların gecikmelere hazırlıklı olması gerektiği vurgulandı.SBB, Olten, Aarau, Lenzburg ve Zürich HB’de ek personel görevlendirerek yolculara sahada bilgilendirme desteği sağladı. Şirket, mümkün olanların seyahat planlarını gözden geçirmesini ve alternatif rotaları kontrol etmesini önerdi.

Zürich–Aarau hattındaki ray arızası tren trafiği aksattı

ABD’de reşit olmayan kız çocuklarına yönelik fuhuş ağı kurduğu suçlamasıyla yargılanırken cezaevinde ölü bulunan milyarder Jeffrey Epstein’e ilişkin kamuoyuna açıklanan belgeler yeni ayrıntılar içeriyor.

Epstein dosyası genişliyor

Belgelerde, Epstein’in İsrail ordusuna destek veren kuruluşlara ve Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerle bağlantılı kurumlara maddi katkı sağladığı görülüyor.ABD Adalet Bakanlığının paylaştığı dosyalar kapsamında yayımlanan yeni belgeler, Epstein’e dair farklı başlıkları yeniden gündeme taşıdı.<h3>2005’te yapılan bağışlar</h3>2005 yılına ait vergi belgeleri incelendiğinde, Epstein’in 3 Mart 2005’te “İsrail Savunma Kuvvetleri Dostları” adlı derneğe 25 bin dolar bağış yaptığı kaydedildi.Ayrıca Batı Şeria’daki yasa dışı Yahudi yerleşimcilere finansman sağlayan “Yahudi Ulusal Fonu”na 15 bin dolar, “Yahudi Kadınlar Ulusal Konseyi” isimli kuruluşa ise 5 bin dolar bağışta bulunduğu belgelere yansıdı.<h3>Filistin’e ilişkin ifadeleri</h3>20 Mayıs 2012 tarihli ve adı açıklanmayan bir kişiye gönderildiği belirtilen e-postada Epstein’in Filistin’e dair görüşleri de yer aldı.Söz konusu yazışmada Epstein, 7. yüzyılda Müslümanların bölgeyi ele geçirmesinin ardından Arapçanın yaygınlaştığını ancak Filistin’in hiçbir zaman tam anlamıyla Arap ülkesi olmadığını savundu. Ayrıca bölgede bağımsız bir Arap ya da Filistin devleti bulunmadığını öne sürdü.<h3>Cenaze törenine ilişkin iddia</h3>Belgelerde Epstein’in cenaze sürecine ilişkin ayrıntılar da bulunuyor.FBI’a ait 12 Ağustos 2019 tarihli bir belgede, adı gizlenen bir kişinin ifadesine yer verildi. Tanık, cenaze sırasında basın mensuplarının içinde boş kutular bulunan bir aracı takip etmesinin sağlandığını iddia etti. Bu aracın ayrılmasının ardından Epstein’in naaşının farklı bir araçla taşındığını öne sürdü.<h2>Epstein dosyası</h2>Epstein, en küçüğü 14 yaşında olmak üzere 18 yaş altındaki çok sayıda kız çocuğuna cinsel istismarda bulunmak ve fuhuş ağı kurmak suçlamasıyla yargılanıyordu. 10 Ağustos 2019’da, New York Manhattan Metropolitan Merkez Hapishanesi’ndeki hücresinde ölü bulunmuştu.Kamuoyuna açıklanan dava dosyalarında Prens Andrew, ABD Başkanı Donald Trump, eski ABD Başkanı Bill Clinton, eski İsrail Başbakanı Ehud Barak, eski ABD Başkan Yardımcısı Al Gore, aktör Kevin Spacey, şarkıcı Michael Jackson, illüzyonist David Copperfield, avukat Alan Dershowitz ve eski New Mexico Valisi Bill Richardson gibi tanınmış isimlerin adları yer almıştı.ABD Federal Soruşturma Bürosu (FBI), Adalet Bakanlığı ile yürüttüğü inceleme sonucunda, kamuoyunda iddia edilen şekilde ünlü isimlerden oluşan bir “müşteri listesi” bulunduğuna dair kanıt elde edilemediğini açıkladı. Ayrıca Epstein’in hükümet yetkilileri ve tanınmış kişilerle bağlantıları nedeniyle örtbas amacıyla öldürüldüğü yönündeki iddiaların doğrulanmadığını, ölümün hücresinde gerçekleşen bir intihar olduğu sonucuna varıldığını duyurdu.

Epstein belgelerinde İsrail’e yapılan bağışlar ortaya çıktı

ABD yönetimi, İran’daki güvenlik risklerinin sürdüğünü belirterek ülkede bulunan vatandaşlarına bir kez daha “ülkeyi hemen terk edin” çağrısında bulundu.

Tahliye çağrısı yenilendi

ABD’nin Tahran Sanal Büyükelçiliği tarafından yayımlanan güvenlik duyurusunda, Amerikan vatandaşlarının İran’dan ayrılmak için Washington’un desteğine ihtiyaç duymayacakları bir çıkış planı hazırlamaları istendi.Açıklamada, İran genelinde güvenlik tedbirlerinin artırıldığı, bazı yolların kapatıldığı, toplu taşıma hizmetlerinde aksaklıklar yaşandığı ve internet erişimine yönelik kısıtlamaların devam ettiği ifade edildi.İran yönetiminin mobil ve sabit hatlar ile ulusal internet ağına erişimi sınırlamayı sürdürdüğü belirtilen duyuruda, hava yolu şirketlerinin İran’a yönelik ya da İran çıkışlı bazı uçuşları askıya aldığı veya iptal ettiği bilgisine yer verildi.Metinde açık bir ifadeyle, “İran’ı hemen terk edin. ABD hükümetinin yardımına bağlı olmayan bir plan yaparak ülkeden ayrılın.” çağrısı yapıldı.Ülkeden çıkışın mümkün olmaması durumunda ise Amerikan vatandaşlarına, bulundukları konut içinde ya da güvenli bir binada sığınak olarak kullanılabilecek bir alan belirlemeleri tavsiye edildi. Ayrıca yeterli miktarda gıda, su, ilaç ve temel ihtiyaç malzemesinin temin edilmesi gerektiği vurgulandı.ABD vatandaşlarının alternatif iletişim yöntemleri planlaması önerilirken, güvenli olması halinde kara yoluyla Türkiye ya da Ermenistan üzerinden İran’dan ayrılmanın değerlendirilebileceği belirtildi.Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, daha önce yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran konusunda diplomatik yolları öncelikli seçenek olarak gördüğünü ancak diplomasi dışındaki seçeneklerin de masada bulunduğunu ifade etmişti.Washington yönetimi, 13 Ocak’ta da devam eden gösteriler ve güvenlik risklerini gerekçe göstererek İran’daki vatandaşlarına “derhal ülkeyi terk edin” çağrısında bulunmuştu.<h2>İran’daki gösteriler ve can kaybı</h2>İran’da 28 Aralık 2025’te, ulusal para biriminin döviz karşısında hızla değer kaybetmesi ve ekonomik krizin derinleşmesi üzerine Tahran Büyük Çarşı esnafının öncülüğünde başlayan protestolar kısa sürede ülke çapına yayılmıştı.8 Ocak’ta başkent Tahran’da protestoların şiddetlenmesiyle birlikte yaşanan olaylar sonrasında yönetim internet erişimini kısıtlama kararı almıştı.İran Şehit ve Gaziler Vakfı, 21 Ocak’ta Adli Tıp Kurumuna dayandırdığı açıklamasında, gösteriler sırasında güvenlik güçleri ve siviller dahil toplam 3 bin 117 kişinin yaşamını yitirdiğini bildirmişti.Açıklamada, hayatını kaybedenlerden 2 bin 427’sinin “silahlı terör grupları” tarafından öldürülen güvenlik görevlileri ile siviller olduğu belirtilirken, 690 kişi hakkında ise ayrıntı paylaşılmadı.Gösterilerin sona erdiği ifade edilse de, merkezi ABD’nin Virginia eyaletinde bulunan HRANA isimli kuruluş, daha fazla vakayı doğruladığını öne sürerek ölü ve gözaltı sayılarına ilişkin verileri güncellemeyi sürdürüyor.

ABD'den İran'daki vatandaşlarına acil çıkış çağrısı

Cenevre Uluslararası İnsancıl Hukuk ve İnsan Hakları Akademisi bünyesinde faaliyet gösteren Uluslararası İnsani Hukuk Odak Projesi’nin başkanı Stuart Casey Maslen, Ekim 2023’ten bu yana Gazze’de nüfusun yüzde 10’dan fazla azaldığını belirterek, toplam can kaybının 200 bini geçmiş olabileceğine işaret etti.

Gazze’de ağır tablo

Maslen, Anadolu Ajansı’na yaptığı açıklamada, Gazze’deki tabloyu ve son 18 ay içinde yaşanan 23 silahlı çatışmayı ele aldıkları “War Watch” başlıklı rapor hakkında değerlendirmelerde bulundu.Gazze’de insani durumun hâlâ son derece ağır olduğunu vurgulayan Maslen, geçen yıl ateşkes öncesinde yaşanan yoğun çatışmaların sona ermiş olmasından memnuniyet duyduklarını, ancak bunun halkın çektiği acıların bittiği anlamına gelmediğini söyledi. Özellikle yaralıların güvenli bölgelere tahliye edilmesi gerektiğine dikkat çeken Maslen, bölgede ölümlerin sürdüğünü ifade etti.Gazze halkının acil olarak daha fazla insani yardıma ihtiyaç duyduğunu dile getiren Maslen, başta gıda ve temiz su olmak üzere barınma imkânı, sert kış koşullarına karşı korunma ve tıbbi desteğin hayati önem taşıdığını kaydetti.<h3>“70 bin nihai sayı değil”</h3>Maslen, Ekim 2023’ten bu yana Gazze’de en az 70 bin sivilin yaşamını yitirdiğine dair genel bir kanaat bulunduğunu, ancak bu rakamın nihai sayı olarak görülmemesi gerektiğini söyledi. Bu verilerin yalnızca enkaz altından çıkarılan cenazeleri kapsadığını belirten Maslen, yıkıntılar altında daha fazla kişinin bulunabileceğini ifade etti.Filistin Merkezi İstatistik Bürosu’nun verilerine atıfta bulunan Maslen, Gazze’de nüfusun yüzde 10’dan fazla azaldığının bildirildiğini aktardı. Bu bilgilerin teyide muhtaç olduğunu kaydeden Maslen, söz konusu oranın 70 binlik resmi açıklamanın çok üzerinde ve son derece dramatik bir tabloya işaret ettiğini söyledi.“Eğer bu veriler doğruysa, 200 binden fazla kişiden söz ediyoruz” diyen Maslen, kesin sayının zamanla netleşeceğini, ancak mevcut göstergelerin çok yüksek bir can kaybına işaret ettiğini dile getirdi. Ölenlerin sayısının ve ölüm nedenlerinin ayrıntılı şekilde ortaya konulması gerektiğini de sözlerine ekledi.<h3>Yeniden inşa yıllar sürecek</h3>Gazze’nin yeniden imarına ilişkin ilk girişimlerin başladığını belirten Maslen, yıkımın boyutunun olağanüstü seviyede olduğunu vurguladı. Gazze Şeridi’nin kısa sürede toparlanmasının mümkün olmadığını ifade eden Maslen, bölgenin normal yaşama dönebilmesi için uzun yıllar sürecek kapsamlı bir yeniden yapılanma sürecine ihtiyaç bulunduğunu söyledi. Bu sürecin milyarlarca dolarlık bir finansman gerektirdiğini de dile getirdi.<h3>“Soykırım 7 Ekim’de başlamadı”</h3>Maslen, Gazze’de yaşananların 7 Ekim 2023’te başladığını düşünmediğini belirterek, Birleşmiş Milletler’in İşgal Altındaki Filistin Topraklarına İlişkin Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu’nun, tarih vermeksizin Gazze’de soykırım yaşandığını geçen yıl eylül ayında açık şekilde ifade ettiğini hatırlattı. Filistinlilerin uzun süredir kötü muameleye maruz kaldığını söyledi.Hazırladıkları raporun, Gazze’nin yanı sıra işgal altındaki Batı Şeria ve diğer 23 çatışma bölgesinde 1 Temmuz 2024 ile 2025 Aralık sonu arasındaki gelişmeleri ayrıntılı biçimde incelediğini aktardı.Son iki yılın derin bir üzüntü ve pişmanlıkla anılacağını düşündüğünü ifade eden Maslen, Hamas’ın 7 Ekim’deki saldırılarının hiçbir şekilde meşru görülemeyeceğini, ancak İsrail’in verdiği karşılığın yol açtığı geniş çaplı can kaybının da haklı gösterilemeyeceğini söyledi.Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin İsrailli yetkililer hakkında tutuklama kararı çıkardığını hatırlatan Maslen, bu süreçte ilerleme beklediklerini ancak kararları veren yargıçlara yaptırım uygulanmasının gündeme geldiğini kaydetti. Hukuka aykırı şekilde hayatını kaybeden herkes için adalet sağlanması gerektiğini vurguladı.<h2>Refah’ta sınırlı geçiş: 4 günde 21 kişi</h2>İsrail’in kısıtlı geçişe izin verdiği Refah Sınır Kapısı’ndan, açılışın dördüncü gününde Gazze’ye yalnızca 21 kişinin dönebildiği bildirildi.Yakınlarına kavuşmak isteyen çok sayıda Filistinli, saatler öncesinden Han Yunus’taki Nasır Hastanesi önünde toplandı. Gazze’ye gelenleri taşıyan otobüsün hastaneye ulaşmasıyla birlikte duygusal anlar yaşandı; aileler birbirlerine sarılarak gözyaşı döktü.Hastane kaynakları, Gazze’ye dönen 21 kişi arasında kadınlar, çocuklar ve yurt dışında tedavi görmüş hastaların bulunduğunu aktardı.Gazze’deki Filistin Kızılayı ise Refah Kapısı’nın sınırlı ve sıkı İsrail kısıtlamaları altında açılmasının dördüncü gününde, 7 hastanın ve 14 refakatçinin Mısır’a tahliye edildiğini duyurmuştu. Açıklamada, söz konusu hastaların seyahat öncesi Han Yunus’taki Kızılay’a ait rehabilitasyon hastanesinde gerekli tıbbi bakımdan geçirildiği ifade edildi.Mısır sınırındaki Refah Sınır Kapısı, 21 aylık aranın ardından 2 Şubat Pazartesi günü iki yönlü ancak sınırlı geçişlere açılmıştı.İsrail basınında, kapının açılmasının ardından her gün en az 50 kişinin Gazze’ye girişine izin verileceği yönünde haberler yer almıştı. Ancak 2 Şubat’tan bu yana geçişine izin verilen Filistinlilerin sayısının bu rakamın altında kaldığı bildirildi. Mısır medyası ise İsrail ordusunun Gazze’ye dönmek isteyen bazı Filistinlileri geri çevirdiğini öne sürdü.

Cenevre Akademisi: Gazze’de can kaybı 200 bini aşmış olabilir

ABD’de reşit olmayan kız çocuklarına yönelik bir fuhuş ağı kurduğu suçlamasıyla yargılanırken cezaevinde ölü bulunan milyarder Jeffrey Epstein’e ilişkin soruşturma dosyaları, kamuoyuna açılan yeni belgelerle birlikte yeniden gündemin merkezine yerleşti.

Yeni iddialar

Paylaşılan belgelerde, genetik deney iddialarından cinayet suçlamalarına kadar uzanan dikkat çekici ayrıntılar bulunuyor.Soruşturma dosyalarında yer alan ve “Gizli: Jeffrey Epstein” başlığını taşıyan bir e-postada, Eddy Aragon isimli bir kişiye gönderilen mesajda, yabancı uyruklu iki kadının Epstein’in talimatıyla öldürüldüğü ve cesetlerinin New Mexico eyaletindeki Zorro Çiftliği yakınlarına gömüldüğü iddia ediliyor.Söz konusu e-postanın, Zorro Çiftliği’nde çalıştığı belirtilen bir kişi tarafından kaleme alındığı ifade edilirken, kadınların cinsel ilişki sırasında boğularak hayatlarını kaybettiği öne sürülüyor. Mesajda, bu kişilerin Epstein ile eski kız arkadaşı ve hüküm giymiş suç ortağı Ghislaine Maxwell’in yönlendirmesiyle çiftliğin çevresine gömüldüğü iddialarına yer veriliyor.E-postada ayrıca Epstein’in reşit olmayan çocuklara yönelik cinsel istismar eylemleri, bir kadının intihara teşebbüs ettiğine dair itiraf, “Matthew Mellon videosu” başlıklı görüntüler ve benzeri içeriklerin bağlantıları da bulunuyor.Dosyalarda dikkat çeken bir diğer yazışmada, Epstein’in eski kız arkadaşı Eva Andersson-Dubin’in 14 Ağustos 2010 tarihinde gönderdiği bir e-postada, Epstein’i ziyarete davet ettiği ve “Celina’nın beş arkadaşı da gelecek” ifadelerini kullandığı görülüyor.<h3>Embriyo ve genetik çalışmalar</h3>Belgelerde, Bryan Bishop tarafından Epstein’e gönderilen ve genetik deneylere işaret eden e-postalar da yer alıyor. Bishop’un mesajında, embriyo düzenleme teknikleriyle ilgili üç haber bağlantısı paylaşıldığı ve kullanılan yöntemler nedeniyle yüksek oranda mozaizm oluştuğu ifade ediliyor.Bishop, kendi ekiplerinin testis kök hücrelerini içermeyen, biyolojik babaya enjeksiyon gerektirmeyen ve klonlamaya daha yakın bir embriyo düzenleme yöntemi üzerinde çalıştığını belirtiyor. Bu fikrin aniden ortaya çıktığını ve bu yönde ilerlediklerini kaydediyor.Yurt dışındaki laboratuvarlarında fareler üzerinde yapılan testlerde yaklaşık yüzde 5’lik bir transfeksiyon verimliliği gözlemlendiğini aktaran Bishop, çalışmaların sürdüğünü ancak yöntemin mevcut embriyo modifikasyon tekniklerinin gerisinde kaldığını da vurguluyor.Epstein’in Bishop’a verdiği yanıtta ise, “Yatırım yapma konusunda bir sorunum yok. Sorun, liderlik ettiğimin görülmesi durumunda ortaya çıkıyor.” ifadeleri dikkat çekiyor. Bishop’un başka bir mesajında, Ukrayna’daki laboratuvarında fare deneylerinin devam ettiğine dair imalar da yer alıyor.<h3>“Öldür” talimatı iddiası</h3>Kamuoyuyla paylaşılan belgeler arasında, 30 Haziran 2014 tarihli ve göndericisi belirlenemeyen bir e-postada Epstein’e yönelik “Onu öldürmen için sana izin veriyorum” ifadesi bulunuyor. Mesajda, ilgili kişinin Epstein’e ve göndericiye yalan söylediği ileri sürülüyor.Epstein’in bu mesaja “Eyvah” yanıtını vermesi üzerine, gönderici olduğu iddia edilen kişi, kimsenin kendisine yalan söyleyerek kurtulamayacağını belirten bir cevap gönderiyor. Sosyal medyada bu e-postayı gönderen kişinin Susan Hamblin olduğu iddia edilse de konuya ilişkin resmi bir doğrulama yapılmış değil.<h3>Deepak Chopra ve Peter Thiel yazışmaları</h3>Epstein soruşturması kapsamında paylaşılan 3 milyondan fazla yeni belgenin 3 binden fazlasında, Hindistan asıllı yazar Deepak Chopra’nın adına rastlanıyor. Belgeler arasında, Chopra’nın 8 Mart 2017 tarihinde Epstein’e gönderdiği ve “Tanrı bir kurgudur. Tatlı kızlar gerçektir.” ifadelerinin yer aldığı bir e-posta sosyal medyada geniş yankı uyandırdı. Chopra, konuya ilişkin henüz kamuoyuna bir açıklama yapmadı.Belgelerde ayrıca Epstein ile PayPal ve Palantir’in kurucu ortağı Peter Thiel arasında Haziran 2014’te gerçekleşen yazışmalar da bulunuyor. Yazışmalarda, ABD’nin Orta Doğu’daki politikalarının bilinçli olarak kaos yaratmayı hedeflediği yönünde değerlendirmeler yapılıyor.Epstein, Irak, İran, Libya, Suriye, Filistin, Lübnan ve Mısır’daki istikrarsızlığın, dönemin ABD Başkanı Barack Obama’nın arzuladığı bir sonuç olabileceğini savunurken, Thiel ise bu yaklaşımın ABD’nin dünya meselelerine daha az müdahil olma stratejisine dayandığını ifade ediyor.<h3>Epstein dosyası</h3>Jeffrey Epstein, en küçüğü 14 yaşında olan çok sayıda kız çocuğuna cinsel istismarda bulunmak ve fuhuş ağı oluşturmak suçlamalarıyla yargılanırken, 10 Ağustos 2019’da New York’taki Manhattan Metropolitan Hapishanesi’ndeki hücresinde ölü bulunmuştu.Dava dosyalarında Prens Andrew, ABD Başkanı Donald Trump, eski ABD Başkanı Bill Clinton, eski İsrail Başbakanı Ehud Barak, Al Gore, Kevin Spacey, Michael Jackson, David Copperfield, Alan Dershowitz ve eski New Mexico Valisi Bill Richardson gibi birçok tanınmış ismin adı geçmişti.FBI ve ABD Adalet Bakanlığı tarafından yapılan incelemelerde, Epstein’in ünlülerden oluşan bir “müşteri listesi” tuttuğuna dair kanıt bulunmadığı açıklanmış, Epstein’in hücresinde intihar ettiği sonucuna varıldığı duyurulmuştu.

Epstein belgelerinde genetik deney ve cinayet iddiaları

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD ile yürütülen nükleer müzakerelerin 6 Şubat Cuma günü Umman’ın başkenti Maskat’ta yapılmasının planlandığını açıkladı.

Nükleer pazarlık

Erakçi, Amerikan X şirketine ait sosyal medya platformu üzerinden yaptığı paylaşımda, görüşmelerin sabah saat 10 civarında başlamasının öngörüldüğünü belirterek, sürecin organizasyonunu üstlenen Ummanlı yetkililere teşekkür etti.ABD tarafı da görüşmelerin yapılacağı yer ve tarih konusunda İran’ın açıklamalarını doğruladı. Beyaz Saray’dan bir yetkili, Anadolu Ajansı muhabirinin sorusuna verdiği yazılı yanıtta, ABD-İran nükleer müzakerelerinin 6 Şubat’ta Maskat’ta gerçekleştirileceğini bildirdi.Öte yandan Axios haber platformu, iki ABD’li yetkiliye dayandırdığı haberinde, Washington yönetiminin İran’ın görüşmelerin İstanbul yerine Umman’da ve yalnızca ikili formatta yapılması yönündeki talebini kabul etmediğini ve bu nedenle görüşmelerin iptal edildiğini öne sürmüştü.AA muhabirine konuşan İranlı diplomatik bir kaynak ise müzakereler öncesindeki temasların son dönemde olumsuz bir seyir izlediğini ve bu durumun görüşmelerin cuma günü yapılmama ihtimalini gündeme getirdiğini ifade etmişti.İran’ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansı’na açıklamalarda bulunan ve ismi açıklanmayan bir başka İranlı yetkili de yaşanan sorunun müzakere yerinden kaynaklanmadığını savundu. Yetkili, ABD’nin “İsrail’le bağlantılı savaş yanlısı çevrelerin etkisiyle sürekli tutum değiştirdiğini” ileri sürerek, İran’ın nükleer programı dışında herhangi bir başlığın müzakere konusu olmayacağını vurguladı.

ABD-İran nükleer müzakereleri 6 Şubat’ta Umman'da yapılacak

ABD Adalet Bakanlığı, cinsel suçlardan hüküm giymiş Jeffrey Epstein’a ilişkin yaklaşık 3 milyon sayfalık belgeyi kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan dosyalar arasında ABD Başkanı Donald Trump’ın adının geçtiği veya kendisine dolaylı biçimde atıfta bulunan 5 bin 300’ü aşkın kayıt bulunduğu bildirildi.

Tüm dünyanın konuştuğu Epstein belgeleri 

Belgelerde doğrulanmamış ve müstehcen iddiaların yanı sıra, kamuya açık içerikler de yer alırken, hiçbir dosya Trump ile Epstein arasında doğrudan bir temas ya da iletişimi ortaya koymuyor.Paylaşılan belgelerin önemli bir kısmı, Epstein’ın 2000’li yılların başında Trump ile sosyal çevreler üzerinden temas kurduğu döneme uzanan atıflar içeriyor. Trump, Epstein’la ilişkisini uzun süredir önemsiz gösterdiğini ve Epstein’la bağlantılı herhangi bir suçlamayı kesin bir dille reddettiğini daha önce defalarca dile getirmişti.Adalet Bakanlığı tarafından yayımlanan e-postalar, resmi belgeler, videolar ve çeşitli kayıtlar incelendiğinde; Trump, eşi, Florida’daki Mar-a-Lago kulübü ve bu başlıklarla bağlantılı kelimelere toplamda 38 binden fazla kez atıf yapıldığı, bu referansların ise 5 bin 300’ü aşkın dosyada yer aldığı görüldü. Bakanlığın geçen yıl sonunda yayımladığı önceki Epstein belgelerinde de Trump’a değinilen 130 dosya bulunuyordu.Belgelerin büyük bölümünü, Epstein’ın e-posta gelen kutusuna düşen haber metinleri ve diğer açık kaynaklı içerikler oluşturuyor. Dosyaların çok azı, Trump ile Epstein’ın arkadaşlık ilişkisi içinde olduğu 2000’li yılların başına dayanıyor ve hiçbirinde iki isim arasında doğrudan yazışma ya da temas yer almıyor.Epstein dosyalarında, FBI’ın Batı Virginia’daki Ulusal Tehdit Operasyon Merkezi’ne gönderilen bir düzineden fazla ihbar da bulunuyor. Bu ihbarların bazıları Trump ve Epstein’a yönelik cinsel istismar iddialarını içeriyor. FBI yetkililerinin geçen yaz bu bildirimleri özetlediği ve söz konusu özetin cuma günü yayımlanan belgeler arasında yer aldığı aktarıldı.Yeni açıklanan dosyalar, federal yetkililerin Epstein mağdurlarıyla yaptığı görüşmelere ait notlar ve tutanakları da kapsıyor. Bazı mağdurlar, ifadelerinde Trump ile yaşadıkları etkileşimlere değiniyor. Örneğin Eylül 2019’da yapılan bir görüşmeye ait el yazısı notlarda, kimliği gizli tutulan bir mağdurun, Epstein’ın Manhattan’daki hapishanede hayatını kaybetmesinden yaklaşık bir ay sonra verdiği ifadede, koyu yeşil bir araçla Mar-a-Lago’ya götürülerek Trump’la tanıştırıldığını anlattığı belirtiliyor. Notlarda, Epstein’ın Trump’a dönerek “Bu iyi bir tane, değil mi?” dediği aktarılıyor; ancak bu anlatımda Trump’ın herhangi bir suistimalde bulunduğuna dair bir ima yer almıyor.Bir başka belgede ise Epstein için çalışan Juan Alessi’nin, Trump’ın diğer tanınmış isimlerle birlikte Epstein’ın evini ziyaret ettiğini yetkililere söylediği ifade ediliyor. Beyaz Saray Sözcüsü ise belirli belgelere ilişkin sorulara yanıt vermekten kaçındı.Dosyaların bir bölümü, Adalet Bakanlığı ya da Temsilciler Meclisi Denetim Komitesi tarafından geçen yıl yayımlanan e-posta ve kayıtların kopyalarından oluşuyor. Bu belgeler, Trump ile ilişkisi sona erdikten sonra bile Epstein’ın eski arkadaşına yoğun biçimde odaklandığını ve Trump’ın siyasi yükselişini kendi çıkarları doğrultusunda nasıl kullanabileceğini araştırdığını ortaya koyuyor.Yeni belgeler, Epstein’ın Trump’ı yakından izlediği yönündeki izlenimi de güçlendiriyor. Örneğin 2018 yılında Epstein’ın muhasebecisinin, Trump ve uzun yıllar Trump’ın ana kredi kuruluşu olan Deutsche Bank hakkındaki Kongre soruşturmalarını konu alan bir Reuters haberinin bağlantısını Epstein’a e-posta yoluyla gönderdiği görülüyor. Söz konusu tarihte Deutsche Bank, Epstein’ın da ana bankası konumundaydı.Belgeler arasında, Epstein ile Trump arasındaki ilişkiye dair daha önce basına yansıyan bilgileri teyit eden dosyalar da yer alıyor.<h3>Gizemli “Melania” E-postası</h3>Belgelerde dikkat çeken unsurlardan biri de 2002 yılında “Melania” imzasıyla gönderilen bir e-posta oldu. E-posta, Epstein’ın uzun yıllar birlikte çalıştığı ve seks kaçakçılığı suçlarından 20 yıl hapis cezasına çarptırılan Ghislaine Maxwell’e gönderilmişti. Mesajın göndericisinin, yaklaşık üç yıl sonra Trump’la evlenen Melania Knavs olup olmadığı ise netlik kazanmış değil.E-posta, New York dergisinin Epstein ve Maxwell’in birlikte çekilmiş bir fotoğrafını da içeren profil yazısını yayımlamasının ardından gönderiliyor. Yazıda Trump’ın Epstein için “harika bir adam” dediği ve “Benim gibi güzel kadınları seviyor, üstelik çoğu genç” şeklindeki sözlerine yer veriliyordu. “Sevgili G!” hitabıyla başlayan e-posta, “NY dergisinde Jeffrey Epstein hakkında güzel bir yazı var, fotoğrafta harika görünüyorsun” ifadeleriyle devam ediyor ve “Sevgiler, Melania” imzasıyla sona eriyor. Gönderenin e-posta adresi ise gizli tutulmuş durumda.<h3>Trump’a Yönelik Diğer Atıflar</h3>Belgeler arasında, 2019 yılına ait Epstein ile Trump’ın eski danışmanı Stephen K. Bannon arasındaki kısa mesajlaşmalar da bulunuyor. Mesajlardan birinde Trump’ın konuşma yaptığı bir fotoğraf yer alırken, yüzünün siyah bir kutuyla sansürlendiği görülüyor. Bannon, bu mesajlara ilişkin yorum yapmayı reddetti.Aralık ayında Adalet Bakanlığı, Epstein’ın New York’taki malikânesine ait bir fotoğrafı kısa süreliğine internet sitesinde yayımlamış, ardından kaldırmıştı. Fotoğrafta, bir çekmecenin içinde Trump’ın kadınlarla birlikte çekilmiş bir fotoğrafı yer alıyordu. Bakanlık daha sonra görseli yeniden yayımlayarak, geçici kaldırma kararının mağdurların korunması amacıyla alındığını açıkladı.Cuma günü açıklanan bir başka e-posta, Epstein’ın 2011 yılında Trump’la temasa geçmeyi düşündüğünü ortaya koyuyor. Epstein, özel bir dedektife yazdığı mesajda, Virginia Giuffre hakkında Trump’la konuşmayı planladığını ancak önce başka seçenekler olup olmadığını sorduğunu belirtiyor. Giuffre, Epstein’ın en bilinen mağdurlarından biri olup, Mar-a-Lago’da çalıştığı dönemde Epstein’ın ağına dahil edildiğini söylemişti.<h3>FBI Notu: Trump’a Tanıştırma İddiası</h3>Yayımlanan belgeler arasında bir FBI notu da yer aldı. Notta, Epstein mağdurlarından birinin ifadesine dayanarak, Ghislaine Maxwell’in bir partide Donald Trump’a kendisini tanıttığı ve “müsait” olduğu imasında bulunduğu aktarılıyor. O dönemde 22 yaşında olduğu belirtilen mağdur, Trump’la arasında herhangi bir şey yaşanmadığını ifade ediyor.Notta ayrıca Trump’ın kadını Florida’daki Mar-a-Lago kulübüne davet ettiği, Maxwell’in ise mağduru Trump’ın ilgisini çekeceğini düşündüğü kıyafetleri giymesi konusunda teşvik ettiği belirtiliyor.<h3>Adalet Bakanlığı: İddialar Asılsız</h3>ABD Adalet Bakanlığı, Trump’a yönelik iddialarla ilgili yaptığı açıklamada, bazı belgelerin 2020 seçimleri öncesinde FBI’a sunulan, gerçeği yansıtmayan ve sansasyonel iddialar içerdiğini belirtti. Açıklamada, bu iddiaların tamamen asılsız olduğu vurgulanarak, doğru olmaları halinde çoktan Trump aleyhine kullanılmış olacakları ifade edildi.<h3>Epstein E-postalarında Trump Dedikoduları</h3>Epstein ile eski ABD Hazine Bakanı ve Harvard Üniversitesi Rektörü Larry Summers arasındaki çok sayıda e-posta da dosyalarda yer aldı. Yazışmalar, Trump’ın ilk başkanlık döneminde iki ismin Trump hakkında dedikodu yaptığını gösteriyor. Summers, Mayıs 2017 tarihli bir e-postada Trump’ın suçluluk düzeyini sorgularken, Rusya’nın 2016 seçimlerine müdahale ettiği iddiasını “olasılık dahilinde ama kesin değil” şeklinde değerlendiriyor. Epstein ise Trump hakkında küçümseyici ifadeler kullanıyor.Temmuz 2017’de Summers’ın Epstein’a “Bence arkadaşın akıl hastası” dediği bir e-postaya Epstein, “Arkadaşım değil, bunu sana daha önce söyledim” yanıtını veriyor. Her iki isim de Trump’ın dış politika adımlarını ve Hillary Clinton’la kıyaslamaları tartışmayı sürdürüyor.<h3>Trump: Dosyalar Beni Aklıyor</h3>Trump ise yayımlanan belgelerin kendisini suçlamadığını, aksine temize çıkardığını savundu. Epstein’la bağını 2000’li yılların başında kopardığını yineleyen Trump, “Bu dosyalar yalnızca beni aklamıyor, aynı zamanda insanların umduğunun tam tersini ortaya koyuyor” ifadeleriyle eleştirmenlerine yanıt verdi.

Epstein Belgelerinde Trump’ın ismi binlerce dosyada geçiyor

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen temaslara ilişkin açıklamalarda bulunarak, müzakerelerin sürdüğünü söyledi.

Uzlaşma uyarısı

Oval Ofis’te basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Trump, olası bir anlaşmanın olumlu sonuçlar doğuracağını belirtirken, uzlaşma sağlanamaması halinde ciddi sorunların yaşanabileceği uyarısında bulundu.İran konusuna değinen Trump, “İran’la görüşmeler halindeyiz. Bir anlaşmaya varmak elbette iyi olur. Ancak bu gerçekleşmezse, muhtemelen kötü gelişmelerle karşılaşırız” ifadelerini kullandı. ABD Başkanı ayrıca, İran yönüne doğru ilerleyen askeri gemilerin bulunduğunu belirterek, görüşmelerin nasıl sonuçlanacağını zamanın göstereceğini söyledi.Müzakerelerin başarısız olması durumunda ne gibi adımlar atılabileceğine dair soruya ise Trump, bu konuda detay vermenin doğru olmayacağını dile getirerek, “Bunu açıklamak aptalca olur” yanıtını verdi.ABD merkezli haber platformu Axios’un aktardığına göre, Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile olası bir nükleer anlaşmayı ele almak üzere 6 Şubat’ta Türkiye’de bir araya gelmesi bekleniyor.İran Dışişleri Bakanı Erakçi, diplomatik sürece açık olduklarını vurgulamış, ancak görüşmelerin karşılıklı saygı çerçevesinde yürütülmesi gerektiğinin altını çizmişti. Erakçi ile Witkoff’un, İsrail ile İran arasında 12 gün süren çatışmalardan önce de birçok kez bir araya geldiği ve bu temaslarda İran’ın nükleer programının ele alındığı biliniyor.İki ülke arasındaki müzakereler, İsrail’in 13 Haziran 2025’te İran’a yönelik saldırıları sonrasında kesintiye uğramıştı. Bu süreçte ABD de İran’ın nükleer tesislerine saldırılar düzenlemiş, Trump ise İran’ın nükleer kapasitesinin tamamen ortadan kaldırıldığını savunmuştu.İran’ın dini lideri Ali Hamaney ise bu açıklamalara, “ABD Başkanı İran’ın nükleer sanayisini yok ettiğini iddia ediyor. Hayal kurmalarında sakınca yok” sözleriyle karşılık vermişti.Erakçi ile Witkoff arasında yapılması muhtemel yeni görüşmede, nükleer dosyanın ana gündem maddesi olması beklenirken, İsrail’in İran’ın füze kapasitesini de müzakere başlıkları arasına dahil etmek istediği ifade ediliyor.

Trump: İran ile anlaşamazsak kötü şeyler olacak

Washington ile Tahran arasında son haftalarda tırmanan gerilim sürerken, Türkiye’nin arabuluculuk çabaları kapsamında iki ülkenin cuma günü İstanbul’da masaya oturması bekleniyor.

Gözler İstanbul’da

Görüşmelerde ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin heyetlerde yer alacağı ifade ediliyor. Diplomatik sürecin başlatılması yönündeki talimatın ise İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’dan geldiği belirtiliyor.ABD basınına konuşan yetkililer, Trump yönetiminin İran’a yönelik olası askeri seçenekleri değerlendirdiği bir dönemde, tarafların İstanbul’da diplomatik temas kurabileceğini aktardı. Kaynaklar, toplantıya bölgedeki bazı ülkelerin temsilcilerinin de katılmasının öngörüldüğünü dile getirdi.Müzakerelere Türkiye’nin öncülük ettiği, Katar ve Mısır’ın da sürece destek verdiği ifade edilirken, İstanbul’daki temasların gerçekleşmesi halinde Witkoff’un yoğun bir diplomasi trafiğini tamamlamış olacağına dikkat çekiliyor. ABD’li yetkililere göre Witkoff, hafta başında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile görüşecek, ardından Abu Dabi’de Ukrayna ve Rusya heyetleriyle temaslarda bulunacak.Bölgede ABD’ye ait savaş gemileri ve uçakları olası bir saldırı ihtimaline karşı konuşlanmışken, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, görüşmelerin çok yakında başlayabileceği mesajını verdi. Trump ise hafta sonu yaptığı açıklamada, İran tarafının kendileriyle ciddi temaslar yürüttüğünü belirterek, olası bir anlaşmanın askeri senaryoları devre dışı bırakabileceğine işaret etti.Trump, Beyaz Saray’da gazetecilere yaptığı değerlendirmede, İran’la görüşmelerin sürdüğünü vurgulayarak, “Eğer bir uzlaşma sağlanabilirse bu çok iyi olur, aksi halde kötü sonuçlar doğabilir” ifadelerini kullandı.İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan da sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, ABD ile müzakerelerin başlatılması için Dışişleri Bakanı Arakçi’ye talimat verdiğini duyurdu. Pezeşkiyan, müzakerelerin tehditten uzak, adil ve ulusal çıkarlar çerçevesinde yürütülmesi gerektiğini vurguladı.ABD merkezli Axios, Witkoff ile Arakçi’nin cuma günü İstanbul’da bir araya geleceğini ve toplantıya bazı Arap ve Müslüman ülkelerin temsilcilerinin de katılacağını yazdı. Reuters ise Katar, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Mısır’dan heyetlerin görüşmelere dahil olacağını bildirdi.

ABD-İran hattında kritik İstanbul görüşmesi gündemde

İsviçre’nin Crans-Montana kayak merkezinde yılbaşı gecesi meydana gelen ve 40 kişinin yaşamını yitirdiği bar yangınına ilişkin soruşturmada, işletme ortaklarından Jacques Moretti’nin kefaletle serbest bırakılması İtalya’da tepkiye yol açtı.

Roma’dan tepki

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, yılbaşı kutlamaları sırasında çıkan yangında 40 kişinin hayatını kaybettiği, 116 kişinin ise yaralandığı faciayla ilgili yürütülen adli süreçte Moretti’nin tahliye edilmesine Cumartesi günü sert tepki gösterdi.Meloni ile İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani’nin ortak açıklamasında, Roma’nın Bern Büyükelçisi’nden bölgesel başsavcı Beatrice Pilloud ile temasa geçerek tahliye kararına ilişkin “güçlü bir rahatsızlık ve öfke” mesajı iletmesinin talep edildiği belirtildi.Aynı açıklamada, İtalya’nın atılabilecek ilave diplomatik adımları değerlendirmek amacıyla İsviçre Büyükelçisi’ni Roma’ya geri çağırdığı bilgisi paylaşıldı. Açıklamada, Moretti’ye yöneltilen suçlamaların son derece ciddi olduğu, sanığın yüksek sorumluluk taşıdığı, kaçma ihtimalinin devam ettiği ve delillere müdahale riskinin bulunduğu vurgulandı.Roma yönetimi, tahliye kararının Crans-Montana’daki trajedide hayatını kaybedenlerin yakınları ve hâlen hastanede tedavi gören yaralılar açısından “ağır bir hakaret ve yeni bir acı kaynağı” olduğunu ifade etti.İsviçre Federal Konseyi Başkan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Ignazio Cassis ise sosyal medya platformu X’ten yaptığı açıklamada, yaşanan acının İsviçre tarafından da derinden hissedildiğini belirtti. Cassis, Tajani ile görüştüğünü ve her iki ülkenin bu ortak trajedi karşısında dayanışma içinde olma iradesini yinelediğini aktardı.Crans-Montana’da bulunan ve Fransız vatandaşı Jacques ve Jessica Moretti çiftine ait “Le Constellation” isimli bar, 1 Ocak’ın ilk saatlerinde yılbaşı kutlamaları sırasında çıkan yangında tamamen alevlere teslim olmuştu. Olayda altısı genç İtalyan olmak üzere 40 kişi yaşamını yitirirken, 116 ağır yaralı arasında 12’den fazla İtalyan vatandaşının bulunduğu açıklanmıştı.Moretti çifti hakkında, taksirle adam öldürme, taksirle yaralama ve taksirle kundaklama suçlamalarıyla ceza soruşturması yürütülüyor. Jacques Moretti 9 Ocak’tan bu yana tutuklu bulunurken, Jessica Moretti ise belirli adli kısıtlamalar kapsamında serbest bırakılmıştı.Jacques Moretti, yakın bir arkadaşının 200 bin İsviçre frangı (yaklaşık 215 bin euro) tutarındaki kefalet bedelini ödemesinin ardından Cuma günü tahliye edildi. Mahkeme, kaçma riskine dair yapılan yeni değerlendirme ile kefalet bedelinin kaynağı ve sanık ile kefil arasındaki ilişkinin incelenmesi sonucunda bu karara varıldığını bildirdi.Valais Savcılığı elektronik kelepçe uygulanmasını talep etse de mahkeme heyeti, buna gerek olmadığına hükmederek “klasik adli kontrol tedbirleri”nin yeterli olacağına karar verdi. Bu kapsamda Moretti’ye her gün bir polis merkezine imza verme, İsviçre dışına çıkmama ve tüm kimlik ile ikamet belgelerini savcılığa teslim etme şartları getirildi.

İsviçre yılbaşı faciasında bar işletmecisinin tahliyesi İtalya’yı kızdırdı

Türkiye, uzay alanında son yıllarda attığı adımlarla dikkat çekerken, bu vizyonun en güçlü temsilcileri çoğu zaman ülke sınırlarının ötesinde, uluslararası projelerde görev alan bilim insanları ve mühendisler oluyor. 

Göklerde iz bırakan başarı öyküsü

Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) çığır açan Comet Interceptor görevi de bu küresel iş birliklerinin en çarpıcı örneklerinden biri. Güneş Sistemi’ne ilk kez giren “bozulmamış” bir kuyruklu yıldızı hedefleyen bu iddialı görev, insanlığın evrenin kökenine dair sorularına ışık tutmayı amaçlıyor.Bu vizyoner projede, Türk bir kadın mühendis olan Ebru Dağtekin, Bern Üniversitesi çatısı altında üstlendiği kritik görevle öne çıkıyor. ODTÜ’den başlayan ve Avrupa’nın uzay merkezlerine uzanan kariyer yolculuğunda, bugün ESA’nın en prestijli bilimsel görevlerinden birinde kalite güvence sorumluluğunu üstleniyor. Dağtekin’in hikâyesi, yalnızca bilimsel bir başarı değil; aynı zamanda genç nesiller için ilham verici bir yol haritası niteliği taşıyor. Pusula Swiss olarak, göklerde iz bırakan bu başarı öyküsünü okurlarımızla buluşturuyoruz.Röportaj: Özgür MumcularEbru Hanım, öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?İzmir, Türkiye doğumluyum. Orta ve Lise eğitimimi Bornova Anadolu Lisesi Almanca bölümünde tamamladıktan sonra ODTÜ Fizik bölümünde lisans ve Plazma Fiziği bölümünde yüksek lisans çalışmalarımı tamamladım. 2006-2013 yılları arasında Türkiye’de havacılık alanında askeri ve sivil uluslarası projelerde görev yaptım. İngiltere ve Almanya’da kalite konusunda eğitimler aldım ve kariyerim boyunca havacılık projelerinde kalite mühendisi ve yöneticisi ünvanlarıyla hep aynı alanda çalıştım. 2014’ten beri Avrupa ve İngiltere’de çalışmaktayım. Halen Bern Üniversitesi Gezegen Bilimleri ve Uzay Araştırmaları bölümünde görevliyim.Şu anda Bern’de, Avrupa Uzay Ajansı’nın Comet Interceptor görevi üzerinde çalışıyorsunuz. Bu misyonun temel amacı nedir?Comet Interceptor, ESA’nın Kozmik Vizyon Programı kapsamında seçilmiş, yaklaşık sekiz yıllık bir zaman dilimine yayılan öncü bir uzay görevi. Bu misyonun en ayırt edici özelliği, Güneş Sistemi’nin iç bölgelerine ilk kez giren, daha önce hiç gözlemlenmemiş “bozulmamış” bir kuyruklu yıldızı ya da potansiyel bir yıldızlararası cismi hedeflemesi. Görev kapsamında üç ayrı uzay aracı, hedef cisme eş zamanlı olarak farklı konumlardan yaklaşarak detaylı ölçümler yapacak. Böylece gökcisminin yapısı, bileşimi ve çevresi hakkında üç boyutlu ve son derece kapsamlı veriler elde edilmesi hedefleniyor. Bu, erken Güneş Sistemi’ne dair çok değerli bilgiler sunabilecek eşsiz bir fırsat.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fb.jpg" width="1024" height="576"></figure>Bu oldukça karmaşık ve iddialı bir görev. Siz bu projede hangi sorumluluğu üstleniyorsunuz?Bern Üniversitesi Uzay Araştırmaları ve Gezegen Bilimi Bölümü bünyesinde çalışıyorum ve Comet Interceptor projesinde Kalite Güvence Yöneticisi olarak görev alıyorum. Temel sorumluluğum; tasarım, üretim, test ve entegrasyon süreçlerinin ESA’nın belirlediği ECSS kalite ve emniyet standartlarına uygun şekilde ilerlemesini sağlamak. Şu anda özellikle iki ana bilimsel enstrüman üzerinde yoğunlaşıyoruz: kuyruklu yıldız görüntüleme kamerası ve nötral iyonları ölçen bir kütle spektrometresi. Bu cihazlar, Rosetta gibi önceki ESA görevlerinden edinilen tecrübelerin üzerine inşa ediliyor ve bilimsel çıktılar açısından çok büyük önem taşıyor.Comet Interceptor’ı önceki kuyruklu yıldız görevlerinden ayıran temel fark nedir?Daha önce ziyaret edilen kuyruklu yıldızların büyük çoğunluğu, Güneş’e defalarca yaklaşmış ve bu süreçte yapıları değişime uğramış cisimlerdi. Comet Interceptor ise Güneş Sistemi’ne ilk kez giren bir kuyruklu yıldızı hedefliyor. Bu sayede, kuyruk bölgesinde bulunan ve bugüne kadar detaylı şekilde gözlemlenememiş toz ve plazma yapıları incelenebilecek. Ayrıca, milyarlarca yıldır neredeyse hiç değişmemiş ilkel maddelere ulaşma ihtimali söz konusu. Bu da Güneş ve gezegenlerin nasıl oluştuğuna dair mevcut teorileri test etmek açısından çok değerli.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fc.jpg" width="1024" height="576"></figure>Türk bir kadın mühendis olarak ESA gibi bir kurumda görev almak sizin için ne ifade ediyor?Bu benim için büyük bir gurur. Mustafa Kemal Atatürk’ün “İstikbal göklerdedir” sözü, meslek hayatım boyunca bana yol gösteren bir ilke oldu. Bugün Bern’de, Avrupa ve Japonya’nın ortak yürüttüğü bu bilimsel görevde aktif rol almak, hem kişisel hem de ülkemi temsil etme açısından çok anlamlı. Uluslararası bir ekip içinde çalışmak, farklı bakış açılarıyla bilim üretmenin ne kadar güçlü sonuçlar doğurabileceğini de her gün yeniden gösteriyor.Türkiye’nin uzay alanındaki son yıllardaki çalışmalarını nasıl değerlendiriyorsunuz?Türkiye, uzay konusunda önemli ve umut verici adımlar atıyor. Türkiye Uzay Ajansı’nın kurulması, yerli uydu projeleri ve savunma sanayiine yönelik çalışmalar bu açıdan çok değerli. Ancak sürdürülebilir başarı için yalnızca teknoloji ve altyapı yeterli değil. İnsan kaynağına yatırım yapılması, gençlerin uluslararası projelerde deneyim kazanması ve bu bilgi birikimini ülkeye geri taşıması büyük önem taşıyor.Bu görev sürecinde sizi en çok heyecanlandıran an hangisiydi?Uyduya entegre edilecek kameranın birebir uçuş kopyasının testleri başarıyla tamamlandığında yaşadığım heyecanı unutamam. Uzun süren bir emeğin somut bir sonuç verdiğini görmek, tüm ekibe büyük bir motivasyon sağladı.Uzay mühendisliği alanında kariyer hedefleyen gençlere neler tavsiye edersiniz?Her şeyden önce meraklı ve sabırlı olmalarını öneririm. Uzay mühendisliği; fizik, elektronik, yazılım ve malzeme biliminin bir arada çalıştığı çok disiplinli bir alan. Teknik bilgi kadar ekip çalışması, iletişim ve problem çözme becerileri de çok önemli. Ve elbette cesur olmalarını isterim. Dünyanın neresinde olurlarsa olsunlar, bilimsel projelere katkı sunabileceklerine inansınlar.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fd.jpg" width="1024" height="576"></figure>Bilim dışında zamanınızı nasıl değerlendiriyorsunuz?Bern, doğasıyla insanı dengeleyen bir şehir. Boş zamanlarımda yüzme sporuyla ilgileniyorum, caz müzik dinlemeyi ve sanat galerilerini gezmeyi seviyorum. Ayrıca Türkiye’deki gençlerin katılabileceği uzay ve bilim projelerinde onlara mentorluk yapmaya da mümkün olduğunca zaman ayırıyorum.Son olarak, görevin uluslararası boyutundan da bahseder misiniz?Comet Interceptor, ESA ile Japonya Uzay Araştırma Ajansı JAXA’nın ortak yürüttüğü bir görev. Her iki taraf da farklı bilimsel enstrümanlar geliştiriyor. Bu tür iş birlikleri, bilimin gerçekten sınır tanımadığını gösteriyor. Kültürler ve ülkeler arası bu ortak çalışma ortamı son derece ilham verici.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/9d8dadb6d8e429a52057696fa.jpg" width="1024" height="576"></figure>ESA'nın Comet Interceptor Görevi ile ilgili biraz bilgi vermek gerekirse:L2 LAGRANGE NOKTASI nedir?L2 noktası, Dünya ile Güneş arasındaki yerçekimi dengesinin çok özel bir şekilde kurulduğu bir uzay noktasıdır. Konum olarak, Dünya'nın tam arkasında yer alır, yani Güneş'ten bakarsak: Yaklaşık 1,5 milyon km Dünya’nın ötesinde (Ay’ın 4 katı uzaklıkta) bulunur.Peki, neden önemli?Bu noktada bir uzay aracı:•Hem Dünya hem Güneş’in çekim gücüyle dengede kalabilir,•Dünya ile aynı hızda Güneş’in etrafında döner (yani hep Dünya’yla birlikte "ilerler"),•Uzay teleskopları veya sondalar burada sabit bir gözlem pozisyonuna yerleşebilir.James Webb Uzay Teleskobu da tam bu noktaya yerleştirildi.Neden COMET INTERCEPTOR burada bekliyor?•Çünkü oradan hem Güneş’i hem uzak uzayı çok rahat gözleyebilir.•Ayrıca yeni keşfedilecek kuyruklu yıldızlar nereye giderse gitsin, L2’den kalkış yapan bir araç onları daha kolay yakalayabilir. Bu bir nevi "uzayda pusuya yatmak" gibi.Kısaca Analojiyle: L2 noktası, sanki uzayda bir "denge noktası" gibi.&nbsp;Oraya konan bir uydu, ne Dünya’ya düşer ne de Güneş’e savrulur. Güneş etrafındaki dönüşünü Dünya ile "senkronize" şekilde yapar.ESA Comet Interceptor Projesi, uluslararası işbirliğiyle yürütülen bir uzay görevidir. Aşağıda projeye katkı sağlayan başlıca ülkeler ve kurumlar yer alıyor:Bilimsel işbirlikler:Ayrıca birçok Avrupa üniversitesi ve araştırma merkezi proje kapsamında bilimsel ve teknik işbirliği yürütmektedir. Bu kurumlar arasında:•CNES (Fransa Uzay Ajansı)•DLR (Almanya)•ASI (İtalyan Uzay Ajansı)•SNSB (İsveç)&nbsp;

Bern’den evrene: ESA’nın kuyruklu yıldız avında bir Türk imzası

PLR (Parti Libéral-Radical / Liberal-Radikal Parti) bünyesinde Membre du comité olarak görev yapan Sara Pınar, İsviçre siyaset sahnesinde gençlik enerjisiyle öne çıkan bir isim. Siyasete henüz 14 yaşında adım atan Pınar, yerel komitelerden kanton düzeyindeki çalışmalara kadar geniş bir siyasi deneyime sahip. 

İsviçre siyaset sahnesinde gençlik enerjisi

Sara Pınar ile siyaseti, geleceği ve toplumsal katılımı konuştuk

Cenevre’de yaşayan mühendis kökenli araştırmacı Ali Rıza Tuna, kırk yılı aşkın süredir Anadolu’nun kadim dokuma kültürünü bir sanat tarihi perspektifinden yeniden yorumluyor. 

Mitlerden sanata uzanan motifler

Ali Rıza Tuna ile Anadolu kilimlerinin görsel dili üzerine bir söyleşi

İsrail ile Hamas arasında 10 Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkes, uluslararası kamuoyunda Gazze’deki yıkımın en azından geçici olarak duracağı yönünde bir umut yaratmıştı. Ancak kısa süre içinde İsrail ordusunun ateşkese rağmen Gazze’nin farklı bölgelerine operasyonlar düzenlemeye devam ettiği görüldü

Filistin için umut var

Bu durum, sivillere yönelik baskının sona ermediğini ve insani krizin derinleştiğini bir kez daha gösterdi. Uluslararası hukuk uzmanları saldırıları ateşkes ruhunun açık ihlali olarak değerlendirirken, Avrupa kamuoyunda da tepkiler giderek artıyor.Böylesi bir atmosferde, İsviçre siyasetinde İsrail–Filistin meselesindeki net tutumuyla tanınan Geri Müller yeniden dikkat çekiyor. 2003–2015 yıllarında Ulusal Konsey üyeliği ve ardından Baden Belediye Başkanlığı yapan Müller, insan hakları ve Orta Doğu politikalarına odaklanan çizgisiyle öne çıkıyor. İsviçre–Filistin Derneği başkanı ve parlamentodaki Filistin Dostluk Grubu’nun aktif bir üyesi olarak, uzun yıllardır İsrail’in askeri politikalarına yönelik eleştirileriyle bilinen Müller ile &nbsp;Gazze’deki güncel gelişmeler karşısında da açık tavrını sürdürüyor.Bu röportajda, Müller’in İsrail–Filistin meselesine dair birikimini ve bugünkü krize ilişkin değerlendirmelerini konuştuk.Röportaj: Ferah Koçak ErdoğanSayın Müller, İsrail devletinin Filistin toprakları üzerinde nasıl kurulduğu hakkında bize kısa bir bilgi verebilir misiniz?Esas olarak İngiltere ve Fransa arasında imzalanan Sykes-Picot Anlaşması ve ardından Balfour'un hırsızlığıyla (Jaffa'dan Hayfa'ya kadar olan sahil şeridini, Hindistan'dan çaldığı malları İngiltere'ye güvenli bir şekilde ulaştırmak için istiyordu). Osmanlılar da 1. Dünya Savaşı'nı kaybettikleri için Levant'ın koruması ortadan kalktı ve İngiltere Levant'ı kolonileştirdi. 1922'den itibaren İngilizler Filistin köylerini boşalttı ve soydu. İngiltere, “Araplardan” daha çok güvendikleri için İngiliz Yahudilerini Filistin'e gönderdi. Ben Gurion, 1910'larda Filistin'i ziyaret etmiş ve Filistinli Haredi Yahudilerini hor görmüştü. Bu nedenle, özellikle Doğu Avrupalı Yahudileri aradı. 2. Dünya Savaşı'ndan sonra, birçok Avrupa ülkesi Avrupalı Yahudileri Filistin'e gönderdi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/45d57ffab9f29bfe75b04a450.jpg" width="1024" height="576"></figure>Size göre, İsrail'in kısa süre içinde güçlü bir ordu ve uluslararası destek oluşturabilmesinin ana sebepleri nelerdir?İngiltere, 1922'den itibaren Yahudilere giderek daha fazla güç verdi. 1920'lerin sonunda İngiltere'nin Levant'a olan ilgisi azaldığında, güçlerini adım adım Yahudilere devretti. Siyonistler İngiliz silahlarını miras aldılar ve en az iki terör örgütü, Irgun ve Haganah'ı kurdular. Bu gruplar, köyleri yıkmayı ve insanları kovmayı çabucak öğrendi.İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra, Küçük BM (çoğunlukla sömürgecilerden oluşan, yaklaşık 40 ülke) sözde 2 devletli çözümü kabul etti. Bölge İsrail'e çok elverişli bir şekilde bölündü (İsrailliler %25 oranında %60 oranında toprak aldı!Batılı ülkeler ve ABD’nin İsrail'e verdiği destek, bölgedeki dengeyi nasıl değiştirdi?ABD için İsrail, petrol ve gazla çevrili bir bölgenin tam ortasında bir ada ve bu nedenle de “bir bekçi köpeği” işlevi gördü. İngilizlerse “Arapları” tanımıyor ve onlara güvenmiyorlardı. Bu sebeple tam destek verdiler.Gazze’deki sivil kayıplara Uluslararası toplumun tepkisi sizce yeterli mi?Hangi tepki? Soykırım uygulamak veya buna göz yummak için hiçbir gerekçe yok. Bu nedenle Roma Statüsü ve Cenevre Sözleşmeleri çerçevesinde net bir müdahale beklerim. Güney Afrika’nın girişimi bunun bir örneğidir.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/45d57ffab9f29bfe75b04a44f.jpg" width="1024" height="576"></figure>Gazze’de iki yıldır yaşanan insani durumu nasıl değerlendiriyorsunuz?&nbsp;Tam anlamıyla felaket! Daha önce benzeri görülmemiş bir durum yaşanıyor. İki yıldır açıkça ilan edilmiş bir soykırım var. Yemen ve İran dışında yaşanan bu soykırıma neredeyse tüm dünya seyirci kalıyor.BM ve uluslararası mahkemeler İsrail'in eylemlerini insan hakları ihlali olarak tanımlıyor. Uluslararası yaptırımların uygulanmaması ne anlama geliyor?BM'nin bir sorunu var: Güvenlik Konseyi. Konseyin başında üç sömürgeci güç ve iki BRICS temsilcisi var.. Bu durumda kim kazanacak? Ayrıca, adli süreçler çok uzun sürüyor bunu da göz ardı etmemek gerek.Avrupa’nın bir çok noktasında Filistin için destek mitingleri düzenlendi, sizce bu gösteriler karar vericiler üzerinde gerçekten bir baskı oluşturdu mu?&nbsp;Kısmen evet, diye düşünüyorum. Bu baskı durumu, bir ülkenin ve o ülkenin hükümetinin ABD’ye ne kadar bağımlı olduğuna göre de değişiyor.Filistin halkının geleceği ve özgürlüğü konusunda umutlu musunuz?Evet umutluyum, şu nedenlerden dolayı:&nbsp;İsrail'in sonu yaklaşıyor: On binlerce, özellikle iyi eğitimli İsrailli, tüm bu savaşlar ve hükümetin veya diğer ülkelerdeki iş ortaklarının düşmanca tavırlarından bıkıp, kesin olarak ülkeyi terk etti.Tüm kıtalardaki bazı önemli ülkeler İsrail'i ebedi bir savaş çığırtkanı olarak görüyor ve ondan bıkmış durumda.&nbsp;Filistinliler “sumud” (direnç, sebat) kavramını iyi bilir; bu da onları güçlü kılar.

İsviçreli siyasetçi Müller: İsrail’in sonu yaklaşırken Filistin güçlü kalıyor

Pusula Swiss, İsviçre’de yaşayan Türk topluluğuna kültür, yaşam, başarı hikâyeleri ve ilham veren portreler sunmaya devam ediyor. Bu sayıda, Türkiye’nin çağdaş mücevher tasarımında uluslararası bir marka hâline gelen TOHUM’un kurucusu, Türk tasarımcı Verda Alaton ile bir araya geldik. 

TOHUM’un evrensel dili

Doğal formlar, kadim semboller ve etnik sanatla kurduğu bağ sayesinde dünya moda sahnesinde fark yaratan Alaton, Cenevre’den dünyaya yayılan ilham dolu bir tasarım yolculuğuna sahip.İstanbul’da doğup New York’ta antropoloji ve tribal art üzerine çalışma fırsatı bulan, ardından Batı Africa’dan Asya’ya uzanan seyahatlerinde topladığı kültürel birikimi mücevhere dönüştüren Alaton; bugün Naomi Campbell’dan Leandra Medine’ye, Sharon Stone’dan Gigi Hadid’e kadar pek çok ismin takılarında hayat buluyor. Pusula Swiss olarak hem ilham dolu yolculuğunu hem de TOHUM’un evrensel dilinin ardındaki anlamları kendisinden dinledik.Röportaj: Özgür MumcularKişisel Yolculuk &amp; İlham<ul><li>Verda Hanım öncelikle sizi tanıyabilir miyiz?</li></ul>İstanbul doğumluyum; çok kültürlü, tarihi ve katmanlı muhteşem şehrimiz, dünyaya bakışımı — ve dolayısıyla tasarım estetiğimin temellerini oluşturdu. Gençlik yıllarımda kariyerim kurumsal dünyadaydı; ancak kalbimde hep sanat ve doğayla derin bir bağ vardı. 20’li yaşlarda New York'taki üniversite dönemimde kabile sanatlarına olan tutukumu bir sanat galerisinde çalışarak besledim. Yıllar içinde bu tutkuyu bir yaşam biçimine dönüştürmeye ve paylaşmaya karar verdim. Bugün, markam TOHUM aracılığıyla hem kendimi hem de dünyaya dair estetik ve felsefi bakışımı ifade ediyorum.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d6.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>TOHUM kelimesinin “tohum” anlamına geldiğini uluslararası alanda çok kişi yeni öğrendi. Sizin için bu kelime ne ifade ediyor ve markanın ruhunu nasıl yansıtıyor?</li></ul>TOHUM, aslında hem doğaya, hem de hayata ektiğimiz tüm niyetlerimizi sembolize ediyor. Bir tohum nasıl doğada kendi potansiyelini taşır ve — doğru toprak, su ve ışıkla — benzersiz bir hayata dönüşürse, ben de her bireyin kendi yaşamında benzersiz potansiyeller taşıdığına inanıyorum.&nbsp;Markam için TOHUM, “doğadan gelen, saf, tekil, umut dolu ve yaşamın kendisine dair” her şeyi temsil ediyor. Her bir tasarım, bu tohumun bir “filizi” gibi; doğadan gelen malzemeler, kültürel kodlar, kişisel ifade ve özgürlüğün birleşimiyle hayata geçiyor.<ul><li>İstanbul’dan New York’a, ardından Cenevre’ye uzanan hayat yolculuğunuz TOHUM’un yaratım sürecini nasıl şekillendirdi?</li></ul>İstanbul benim köklerim; mimarisi, tarihi ve çok katmanlı kültür mozaiğiyle büyüdüm. New York’ta etnik sanatlarla tanışmam, bana “küresel bir estetik” ve “gelenek ile çağdaşlığı birleştirme” fikrini verdi. Tutkulu olduğum galerilerde geçirdiğim zaman, farklı kültürlerin sanat ve takı geleneklerinin nasıl bir araya geldiğini gözlemlemek, bana yaratımlarım için ilham oldu. Doğal malzemeler ve cüretli formlar Tohum’un&nbsp; estetik anlayışının temeli.Cenevre’ye taşınmam ise bana hem sakinlik hem de uluslararası bir perspektif kazandırdı. Bu coğrafi ve kültürel yolculuklar, TOHUM’un hem Anadolu köklerine saygılı hem de dünya kültürlerinden beslenen, zamansız ve evrensel bir dil kurmasına imkân tanıdı.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d7.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Tribal Art’a olan ilginiz çok genç yaşta başlamış. Bu ilginin tasarımlarınız üzerindeki en güçlü etkisi nedir?</li></ul>Evet, tribal ve etnik sanatlara olan ilgim, gençlik döneminde New York’taki Afrika sanat galerilerinde calışmaya başlamamla beslendi. O dönemde, gördüğüm parçaların sadece estetik değer değil; aynı zamanda derin kültürel anlamlar taşıdığını fark ettim. Sanat hayatın içinde kullanım eşyalarında hayat buluyor, ritüellerin, doğa ile kurulan iletişimlerin temelinde yer alıyordu. Kabilelerin sembolleri, doğaya bağlı motifleri, bedenle kurulan bağ, insanın en özgün ve temel ifadesini taşıyor.Bu görüş bende “Batı dünyasındaki hayatın içinde bu ruhu, bu anlayışı nasıl yaşatabilirim” düşüncesine dönüştü. Tribal Art’ın asaleti, doğayla ve insanla kurduğu simbiyotik ilişki; TOHUM’un estetik anlayışının temelini oluşturuyor. Doğallık, arketipik formlar, ruhun ve bedenin ifadesi… Tüm bunlar tribal sanatın etkisiyle şekillendi.Markanın Doğuşu &amp; Tasarım Felsefesi<ul><li>TOHUM’u kurma kararınız nasıl bir dönüm noktasında ortaya çıktı? O ilk prototipleri üretirken neler hayal ediyordunuz? TOHUM’u kurma kararım 30’lu yaşlarımın başında şekil aldı. Beslendiğim tüm düşünceler, inandığım değerleri şekle dökme ve bedenle birleştirme dönemi başladı. Kurumsal hayattan ayrılmaya karar verdim ve tüm riskleri ve korkularımla kucaklayarak yeni bir hayata adım attım.&nbsp;</li></ul>Hayalim Tohum’ları taşıyan kişilerin özgürleştiklerini ve mutlu olduklarını görmek idi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d8.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Koleksiyonlarınızda sıkça karşımıza çıkan semboller, kabuklar ve kristaller… Bu doğal materyalleri seçerken sizi en çok etkileyen şey nedir? Malzeme seçme süreci benim için bir meditasyon. Gerçekten “doğal olan her şey” TOHUM’un temelini oluşturuyor. Kristaller, taşlar, deniz kabukları, ahşap, deri… Doğanın bize armağanı olan tüm bu materyaller tasarımlarımda yer bulabiliyor. Yıllar içinde farklı koleksiyonlarımız ile her doğal malzemeyi değerlendirebildiğimizi söyleyebilirim. Halen tüm kullandığımız taşları, deniz kabuklarını tek tek seçerim. Her birinin verdiği hisse önce kendim bakarım, ondan sonra TOHUM’a dönüştürürüz.&nbsp;</li></ul>Bu materyaller sadece görsel olarak değil, dokunsal olarak da ruhumuza değer katıyor: Her biri benzersiz, her biri “tek”. Ayrıca doğanın sadeliği, zarafeti ve özgünlüğü ile bu değerleri takıya taşımak benim için çok kıymetli.&nbsp;<ul><li>Sade ama güçlü formlar markanızın imzası haline geldi.&nbsp;Bu estetik dil nasıl oluştu?</li></ul>Bana göre takı; kendimizi ifade etme şekli, sözlerle ifade etmediğimiz iç dünyamızı sessizce paylaşma yöntemi. Derin, daha ruhsal bir ifade biçimi. Bu yüzden TOHUM tasarımlarında “az ama derin” anlayışını benimsedim: Yalın, minimalist ama güçlü; doğadan gelen formlar, simetri ve saf çizgiler. Malzemelerin yalın gücü ön planda.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376d9.jpg" width="1024" height="576"></figure>Bu ifade şekli, taşıyanın karakterini ortaya çıkaran bir araç olmasını sağlıyor. Konuşan eller, dokunan ruhlar” dileğimin özü.Uluslararası Başarı &amp; Dönüşüm<ul><li>Concha koleksiyonunun dünya çapında patlama yapması nasıl bir deneyimdi?&nbsp;</li></ul>Concha, çoğumuzun çocukluğunda doğayla ilk ilişkilerimizde yer alan deniz kabuklarımız aslında. Organik, doğal ve zamansız. 2017’de altın kaplama kabuk tasarımımızla Concha’yı yeniden yorumladığımızda, bir influencer’ın tasarımımızı paylaşması ile TOHUM yurtdışı platforma taşınıp, yıllar içinde saygıdeğer bir uluslararası markaya dönüştü.&nbsp;Concha ile niyet, doğada yalın, basit olan mucizevi güzelliklere dikkat çekmek ve onları bedenimizde taşımaya değer bulmaktı aslında. Bir deniz kabuğunun prensip olarak bir pırlantadan hiçbir farkı olmadığına inanırım.Bu beklenmedik ani yükseliş, hem heyecan vericiydi hem de bir dönüşüm getirdi: Küçük, el yapımı bir atölye markasından, uluslararası sahnede tanınan bir marka haline geçiş. Ancak bu başarı, benim dünyaya bakışımı, markaya olan sorumluluğumu ve tasarıma olan inancımı sarsmadı; tam tersine, derinleştirdi.<ul><li>Naomi Campbell, Kelly Rutherford, Leandra Medine gibi isimlerin TOHUM takması markayı nasıl dönüştürdü?</li></ul>Bu isimlerin, yani moda dünyasında, popüler kültürde etkili olan kişilerin, TOHUM’u seçmesi markanın kimliğini ve görünürlüğünü geniş kitlelere taşıdı. Bir anda, TOHUM'un yalnızca “etnik / büyük formlarda aksesuarlar” değil; evrensel, çağdaş, global bir takı dili olarak algılanmasına yardımcı oldu.Doğa, kültür ve el işçiliği üzerine kurulu, samimi ve estetik, evrensel olarak anlaşılabilir, benimsenebilir. Yıllar içinde TOHUM, kişisel ifadeyi, kimliği ve ruhu süsleyen bir araç hâline geldi.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376da.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Global bir marka olurken yaratıcı kimliğinizi koruma konusunda zorlandığınız anlar oldu mu?</li></ul>Evet, özellikle Concha’nın başarısından sonra “başarı baskısı”, “talep artışı”, “ölçeklenme” gibi faktörler devreye girdi. Bazıları, neden bu kadar “organik / el işçiliği tarzı” bir koleksiyonu seçtiğimi sorguladı.&nbsp;Ancak benim için önemli olan, yaratmış olmak için yaratmak değil, her bir koleksiyonumuzun çıkış değerlerimize sadık kalması. “Özgünlüğü, doğallığı, el işçiliğini, bireyselliği” korumayı seçtim. Kıymetlimiz bu dil. Değerlerimizi koruyabilmek, tabi ki her türlü ticari başarıdan çok daha önemli.Atölye, Üretim &amp; El İşçiliği<ul><li>İstanbul’daki ustalarla çalışmanız markanın DNA’sının önemli bir parçası.&nbsp;El işçiliği TOHUM için neden vazgeçilmez?</li></ul>El işçiliği, her parçayı özel, “insanın dokunuşu, ruhu ile bir araya gelmiş” bir obje hâline getiriyor. Her taş, her kabuk, her metal yüzey, bir insanın ellerinden geçiyor. Bu, benim için sadece estetik değil; ruhsal, etik ve kültürel bir değer.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376df.jpg" width="1024" height="576"></figure>Doğayı, emeği, insanı, gelenekleri bir araya getiren bir sürecin ürünü her bir TOHUM. Bu sayede her parçanın bir hikâyesi oluyor ve takı, yüzeysel bir süs değil, bir ifade, bir kimlik, bir ruh hâline geliyor.<ul><li>TOHUM’un Afrika’daki sürdürülebilir tarım projelerine katkıda bulunması çok etkileyici. Bu iş birliği nasıl başladı? Afrika’ya olan, uzun yıllara dayanan estetik ve kültürel tutkum, TOHUM’un ilham kaynaklarının her zaman merkezinde oldu. Cuore koleksiyonunu tasarladığım dönemde, bu bağı daha anlamlı bir katkıya dönüştürmek istedim ve bu dönemde Haller Foundation ile tanıştım. Haller’in Afrika’daki sürdürülebilir tarım projeleri, markamızın doğayla uyumlu yaklaşımıyla organik bir şekilde örtüştü. Bu iş birliğiyle birlikte her Cuore “Seeds of Sustainability” projesi aracılığıyla bölgede toprağın, üretimin ve yaşamların yeniden yeşermesine destek oluyor.</li></ul><figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376dc.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>Yeni koleksiyonlara başlarken ilk adım genelde nedir?&nbsp;Bir çizim, bir obje, bir seyahat, bir his? İlham her zaman canlı; bir seyahat, bir taş, bir kabuk, bir görüntü, bir his… Bazen Afrika’da gördüğüm bir obje, bazen İstanbul’da rastladığım bir form, bazen bir taşın dokusu ya da doğanın bir detayı…Çoğu zaman da bunlara eşlik eden insan doğası. Bu ilhamlar içimde olgunlaşıp, zihnimde formlaşıyor, sonra el işçiliğiyle gerçeğe dönüşüyor.&nbsp;</li></ul>Tasarım benim için planlı bir süreç değil; yaşamın, deneyimin, doğanın bir uzantısı…Cenevre &amp; Gelecek<ul><li>Cenevre artık sizin yaşam ve çalışma alanınız. Bu şehir tasarımınıza nasıl bir duygu veya yeni perspektif katıyor? Cenevre hem sessizliği, hem doğaya ve göle yakınlığı, hem de çok kültürlülüğüyle bana yalnızca huzur vermiyor; aynı zamanda küresel bir perspektif de sunuyor. Bu da TOHUM’un evrensel ruhuyla çok uyumlu.&nbsp;</li></ul>Doğayla iç içe bir yaşam; ama dünyanın merkezlerine erişim. Uluslarası toplum kuruluşlarının merkezi küçük bir şehirde onlarca kültürün bir arada yaşamasını sağlıyor. Bu denge benim için ideal; hem içsel hem dışsal ilham için verimli bir zemin.<figure class="image"><img style="aspect-ratio:1024/576;" src="https://api.pusulaswiss.ch/upload/content/7749f4d6e986c5c8f256376dd.jpg" width="1024" height="576"></figure><ul><li>TOHUM’un geleceğinde neler var? Yeni koleksiyonlar, yeni ülkeler veya yeni bir yaratıcı yön?</li></ul>TOHUM’un dili, sürekli evrim halinde. Yeni koleksiyonlarla, belki aksesuar dışındaki objelerle, tasarım sınırlarını genişletmek istiyorum. Çünkü doğa, kültür, malzeme ve form sınır tanımaz.&nbsp;Aynı zamanda, bireysellik ve el işçiliğini koruyarak; global bir ölçekte ama ruhu kaybetmeden büyümek en büyük isteğim. Her bir TOHUM parçasının bir “tohum” olarak kalması, yeni güzellikleri, yeni hikâyeleri ve yeni bağları yeşertmesi…