Çin’in ‘Sosyal Kredi’ Sisteminde Neler Suç Sayılacak? – Pusula
Hayat

Çin’in ‘Sosyal Kredi’ Sisteminde Neler Suç Sayılacak?

Dünyanın en garip ülkelerinden birisi olan Çin, son aylarda "sosyal kredi" adı altında vatandaşlarını davranışları baz alarak listeleyen bir sistem kurma yoluna gitti. Oldukça garip cezaların olduğu bu sistemde neler suç sayılıyor onları derledik.

Son yılların teknoloji ve silahlanma bağlamında lider ülkesi olan Çin, gözetim sistemleriyle de diğer ülkelerden çok farklı bir yerde duruyor. Sık sık bizim de haberini yaptığımız şekilde ülke, milyonlarca güvenlik kamerasıyla adeta kuş uçurtmuyor. Aynı zamanda yapay zeka destekli yüz tanıma sistemleri de kullanan ülke 1,4 milyar insanı sürekli olarak denetlemeyi amaçlıyor. Gelecek aydan itibaren faaliyete geçecek olan ve adına ” Sosyal Kredi” denilen sistem puanı düşük olan yurttaşların yolculuk yapmasına dahi izin vermeyecek şekilde programlandı. Sistemi 2020 yılında tam olarak uygulanacak ve o zaman Çin tam bir Black Mirror evreni ülkesi olacak. Peki bu ve benzeri suçlara neler sebep olabilir?

Kaldırımı Engelleme

Sydney Morning Herald gazetesinin Mart ayında bildirdiğine göre, Çin’in doğusundaki Qingdao’daki bir dükkan sahibi kaldırıma 4 adet elektrikli bisiklet park ettiği için bilet alması yasaklandı.

Dikkatsiz Yürüme

Çin’in yapay zeka destekli sistemi, yollarda dikkatsiz ve önüne bakmadan yürüyen insanların yüzlerini kaydederek onları hükümete bağlı bir sitede paylaşıyor. Hükümet böylelikle onları toplum içerisinde utandırmış oluyor ve para cezası uygulanacağı yönünde uyarıyor.

Bilet Almadan Trene Binmek

Bu ‘suçun’ her ülkede bir cezası vardır. Örneğin bilet almadan trene binmek isterseniz engellenirsiniz ve bu da sizin seyahat özgürlüğünüzü engellemek olur. Ancak Çin’de 1 Mayıs’tan itibaren sahte biletlerle ya da biletsiz bir şekilde trene binmek isteyen farklı cezalara da çarptırılacak. Yine de diğer ülkelere de bakıldığında çok da absürt bir ceza değil.

Orduya Katılmama

‘Suç’ olarak nitelendirilen bu davranışın toplumsal baskının yanı sıra ülkemizde de suç olduğunu belirtmek gerekiyor. Oldukça yüksek bir nüfusa sahip olan Çin’de de zorunlu askerlik bulunuyor ve bu görevi yerine getirmemek suç olarak kabul edilerek cezalandırmaya tabi tutuluyor. Bu cezalar, tatil rezervasyonu yaptıramama, üniversiteye gidememe ve ülke trenlerinde birinci sınıf seyahat edememe gibi durumları içeriyor.

Terör Saldırıları ve Uçakların Güvenliğiyle İlgili Sahte Haberler Üretmek

Genel olarak bakıldığında gayet kabul edilebilir bir ceza türü diyebiliriz. Çin’in yurttaşları üzerinde yoğun bir baskı kurduğu kesin ancak her önüne gelene de ceza uygulamadığını bilmek gerekiyor. Bu tip bir suç da her ülkede olduğu gibi Çin’de de cezasız kalmıyor.

Bu cezaların yanı sıra, uçaklarda telefon ya da bilgisayar kullanımı, yasak olan yerlerde sigara içmek de cezasız kalmayacak. Öte yandan genel olarak baktığımızda Çin’de birçok kişi Sosyal Kredi sistemiyle birlikte ödüllendirilmenin ve cezalandırılmanın eşiğinde duruyor. Birçok kişi için de bu sistem daha iyi bir vatandaş olmanın yolunu oluşturuyor. Sistemle ilgili görüşlerini aktaran 32 yaşındaki Chen, artık yaya geçidini gördüklerinde diğer arabalarla birlikte durduklarını belirtiyor. Chen, eğer durmazlarsa kredilerinin düşeceğini söylüyor. 62 yaşındaki Mu Linming ise sistemi tanıdıkça endişelerinin dindiğini belirterek “Hepimiz iyi insanlarız ve hepimiz kötü insanları iyilik yapmaya teşvik edebiliriz.” ifadelerini kullanıyor.

Etiketler

Ağustos, 2018

Henüz Bir Etkinlik Yok

PUSULA SOSYAL MEDYA

Sosyal medyada da bizi takip edin!

X